TS. OÀN TH THU LOAN
Khoa Hoá-Trư ng

i H c Bách Khoa à N ng

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.s...
☛ K THU T SƠN
☛ K THU T V T LI U COMPOZIT
☛ K THU T S N XU T B T VÀ GI Y

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version -...
K

THU T SƠN

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

PH N I:
1.1. L ch s phát tri n
-S d ng h n h p nh a cây, sáp ong, lòng tr ng tr ng,…và b t màu có s n trong thiên
nhiên
-Sau công ...
-B o v b m t v t li u n n
-Trang trí
-Cung c p thông tin, d u hi u
-…

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - ht...
*Pha liên t c (Ch t mang-Vehicle):
a. Ch t t o màng (binder, film fomer)
+G m nh a thiên nhiên, nh a t ng h p, d u th o m ...
c. Ph gia
+Lư ng dùng nh , nhưng có nh hư ng l n
d. B t màu
+Cung c p màu,

c, hi u ng quang h c,…

+Thư ng ư c dùng v i m...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

n tính ch t c a s n ph m
nh hư ng c a các thành ...
Phân lo i ch t t o màng theo kh i lư ng phân t

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

i v i các h polymer tiêu bi u
Các phương pháp t ...
2.1 Ch t t o màng
* Natural polymers (Các polyme thiên nhiên)
-G m d u thiên nhiên, nh a thông, gum,…
-Các d n xu t c a xe...
- óng vai trò quan tr ng trong l p ph b m t do tính s n có, a d ng và phong phú
-Là este c a glycerin v i axit béo (no, kh...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

C u trúc m t s axit béo không no tiêu bi u
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

Thành ph n c a m t s lo i d u thư ng ư c dùng tr...
-Chi m kho ng 0,1-1% tr ng lư ng d u
-G m sáp, photphatit, ch t màu,…
+Sáp: là este c a axit béo v i rư u cao phân t . VD:...
-D a theo kh năng khô (oxi hoá và khâu m ch) c a d u
-Ch s iod CI~ 130 ÷ 200
-Ch a nhi u axit béo không no có 2,3 n i ôi
-...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

Nh a Alkyd
-Tăng cư ng tính ch t cơ h c
-Tăng t c
-Tăng

khô
b n lâu

G y: hàm lư ng d u dư i 40%

Alkyd

Trung bình: hàm lư ng d u 4...
*Dung môi
-Là nh ng ch t l ng (h u cơ th p phân t ) d bay hơi có kh năng hoà tan ch t
t o màng và bay hơi d n h t trong qu...
-Kh năng hoà tan
+Nh ng ch t có

phân c c tương t nhau d hoà tan vào nhau

VD: axetat Xenlulo (este) có dung môi là các es...
bay hơi c a dung môi nh hư ng l n

n s ch y c a l p màng sơn

-Dùng h n h p dung môi:
+

nh t tăng nhanh nh dung môi bay h...
-Dung môi ư c dùng ph i trơ hoá h c
-S tương tác c a các nhóm ch c c a dung môi v i ch t t o màng
-Ph i trơ v i môi trư ng...
-R , d ki m
-Lư ng dung môi dung khá nhi u nên nh hư ng nhi u
-Có th d ng thêm ch t pha loãng

n gía thành sơn

h giá thàn...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
-Là nh ng h t r n h u cơ, vô cơ có màu, không hoà tan và không b

nh hư ng hoá

h c, lý h c b i ch t mang
-Trong th c t :
...
•For protection
•UV protectionkolour stability/durability;
•humidity resistance;
•water resistance;
•chemical resistance;
...
•For decoration
•appearance/high gloss and smoothness;
•aesthetic/customer appeal.
*Màu s c:
-S h p th và ph n x chon l a ...
-Phân t h p th năng lư ng kích thích các i n t chuy n t m c năng lư ng
cơ b n (E1) sang m c năng lư ng cao hơn (E2)
-Bư c ...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

B t màu
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

B t màu
General properties of pigments

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

B t màu
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

B t màu
*Kích thư c h t c a b t màu

L n

Kích thư c
b t màu

Bé quá

Phân tán trong h kém ng nh t,
màng sơn thu ư c kém b ng ph n...
*

ng m d u

-là lư ng ch t t o màng tính b ng gam

ng m 100g b t màu thành m t kh i

nhão
-Càng bé càng t t
-Quá bé cũng ...
*B t màu ph tr

(supplementary pigments)

-Kh năng t o màu s c, ch ng ăn mòn không cao,
-Làm gi m m nh giá thành, nh hư ng...
*Ch ng ăn mòn: dùng k t h p v i b t màu ch ng ăn mòn (Alcophor 827,
Albaex, Kelate, Anticor 70,…
*Ch ng t o b t:

Simpo PD...
-Mu i kim lo i c a các axits h u cơ: stearat nhôm, canxi, magie,..
-Có tác d ng như ch t ho t

ng b m t giúp s phân tán c ...
-Silicagel, oxyt titan, b t talc,…t o c u trúc thixotropy
-Có s tương tác v t lý gi a các m ch polyme và ph gia ch ng
ch y...
-Làm tăng nhanh các quá trình hoá h c x y ra trong quá trình khô c a màng sơn
-Là xà phòng kim lo i hoá tr thay

i: cobalt...
Mill

Binder
Solvent
Additive

Pigment
Binder
Solvent

Mixer

Mixer

Tinter

Tinting

Filter

Tank

Test
Quy trình s n xu ...
1.Ph i tr n t o paste (Mixing): Khu y tr n b t màu v i m t lư ng thích h p dung d ch
ch t t o màng, t o h n h p

d ng past...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

*Nghi n
-Nh m t o h phân tán ng nh t
-Giúp các h...
4.1. Gi i thi u:

-Có nhi u phương pháp

gia công màng sơn thuỳ thu c vào i u ki n

-Các phương pháp sơn ư c s d ng có khu...
B m t
Làm s ch

(Cơ h c, hoá h c, nhi t,…)
Sơn n n

Sơn lót

(làm ph ng, nh n b m t)
Trét mattit và mài nh n

(màu s c,

b...
*T y màng sơn cũ
-Phương pháp cơ h c:
-C o b ng t m, ch i thép, máy mài,…

t y l p sơn

b tróc không bám vào b m t
-V i mà...
-Phương pháp hoá h c:
•Dùng hoá ch t

t y (Dung môi, dung d ch NaOH 20-30%)

•Dùng c o s t, ch i thép,..c o s ch màng sơn ...
-Phương pháp nhi t:
•

ơn gi n, ít t n kém

• Dùng èn xì ho c lò than

t cháy màng sơn cũ

• Dùng c o s t, ch i thép,..c o...
-B ng phương pháp cơ h c: máy mài, ánh r (ch i, ĩa nhám,…)
-B ng dung môi, hoá ch t (phun, dùng gi ,..)
-R a s ch b ng nư ...
*Ch n sơn
-Lo i sơn ph i phù h p
VD: Sơn béo phù h p sơn các v t d ng ngoài tr i
Sơn g y phù h p sơn các v t d ng trong nh...
Sơn n n: -Bám dính t t vào b m t v t li u n n
-Có

b n cơ h c cao

-Có tác d ng b o v b m t n n (ch ng g )
Sơn lót: -Làm c...
a. Phương pháp quét, lăn b ng tay
-PP c

i n và ph bi n

-Dùng ch i, con lăn
-Sơn yêu c u

nh t th p

-Ch t lư ng màng sơn...
-Năng su t cao hơn
-K thu t ơn gi n, có th cơ gi i hoá, t
-Nguyên t c: V t
ph m
-

ng hoá

ơc nhúng vào thùng sơn, l y ra,...
- air-fed spray, airless spray, hot spray, and electrostatic spray
-Thích h p h u h t các lo i sơn, các lo i v t li u sơn
...
-Sơn i n di anode ho c cathode
-Thư ng dùng

gia công l p sơn n n, có tác d ng ch ng ăn mòn t t

-Sơn i n di cathode t o m...
K

THU T V T LI U COMPOZIT

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

PH N I:
1.1. Kh¸i niÖm: VËt liÖu compozit lµ vËt liÖu tæ hîp (møc ®é vÜ m«) cña hai
hay nhiÒu vËt liÖu (VL) thµnh phÇn nh»m t¹o ra...
VD2: V¸n Ðp, g¹ch ®én trÊu hoÆc sîi thùc vËt,…
VD3: Compozit nhùa (UPE, epoxy,…) vµ sîi thuû tinh,sîi cacbon,…

Hîp kim
Hç...
VËt liÖu compozit
VËt liÖu nÒn + VËt liÖu gia c−êng
Polyme

Sîi cacbon

Kim lo i

Sîi thuû tinh

Ceramic

Sîi Aramic (VD: ...
VËt liÖu nÒn
-Liªn kÕt VL nÒn
-ChuyÓn øng suÊt sang ®én khi cã

VËt liÖu gia c−êng
-§ãng vai trß lµ c¸c ®iÓm chÞu
øng suÊt...
C¬ chÕ gia c−êng: d−íi t¸c dông cña ngo¹i lùc, vËt liÖu gia c−êng (VLGC) sÏ
lµ nh÷ng ®iÓm chÞu øng suÊt tËp trung do m¹ng ...
KÕt dÝnh t¹i bÒ mÆt tiÕp xóc cña VL
Vïng tiÕp xóc
VL gia c−êng/VL nÒn

nÒn vµ VL gia c−êng ®−îc h×nh
thµnh trªn cë së:

+ ...
1.4.1. Ph©n lo¹i theo h×nh d¹ng vËt liÖu gia c−êng: gåm compozit cèt sîi
vµ compozit cèt h¹t.
* Compozit cèt sîi: lµ compo...
Sîi ng¾n
®Þnh h−íng

Sîi dµi ®¬n
h−íng

Sîi dµi ë
d¹ng líp

M t s lo i compozit cèt sîi

* Compozit cèt h¹t: lµ compozit ®...
V¶y, m¶nh
Compozit c t h¹t

Môc ®Ých dïng h¹t lµm VL gia c−êng trong compozit:
-§−îc dïng trong nh÷ng øng dông yªu cÇu vÒ ...
Compozit nÒn h÷u c¬ (nhùa): víi VL gia c−êng d¹ng
-Sîi h÷u c¬: sîi polyamit, Kevlar, xenlulo,...
-Sîi kho¸ng: sîi thuû tin...
-Khèi l−îng riªng bÐ do vËy tÝnh n¨ng c¬ lý riªng cao h¬n thÐp vµ c¸c VL
truyÒn thèng kh¸c (thu tinh, g m s , g ,.. ) rÊt ...
-B¶n chÊt VL cèt

- §é bÒn liªn kÕt ë bÒ mÆt tiÕp xóc pha
-TØ lÖ VL gia c−êng/VL nÒn trong compozit
-H×nh d¹ng, kÝch th−íc...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

Khèi l−îng riªng (Density) cña mét vµi vËt liÖu ...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

§é bÒn kÐo riªng (Specific Tensil Strength) cña ...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

M« ®un kÐo riªng (Specific Tensile Modulus) cña
...
ng dông c a v t li u compozit

- Giao th«ng vËn t i: vá cano, tµu thuyÒn, xe h¬i, cabin,...

Simpo PDF Merge and Split Unr...
C¸c bé phËn lµm b»ng compozit trong m¸y bay Airbus A 380

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simp...
C¸c bé phËn lµm b»ng compozit sîi Graphite/nhùa epoxy trong m¸y bay
AV-8B

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version ...
Compozit s i lanh/nh a polypropylen thay th compozit s i th y tinh trong
m t s b ph n ph n th n c a xe hơi (Mercedes Benz ...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Compozit sîi tù nhiªn dïng lµm nhµ l¾p ghÐp

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

ng ...
Compozit sîi cãi dïng lµm gi¸, tñ

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

ng dông c a v...
VËt liÖu x©y dùng tõ compozit sîi tù nhiªn

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

ng d...
Gu ng trong thi t b x lý nư c th i trên cơ
s compozit s i thu tinh và nh a epoxy
(Owens-Corning Fiberglas Corp.)

Simpo PD...
C¸c bé phËn lµm b»ng compozit sîi Kevlar/nhùa epoxy
trong xe ch¹y trªn tuyÕt

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Versi...
L p

t ng l n t compozit s i thu tinh

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

ng dông c...
Mái chèo c a thuy n ua t
compozit Kevlar/epoxy

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

...
2.1. Giíi thiÖu chung
2.1.1. Thµnh ph n
Polyme
compozit
VL gia c−êng

Nhùa nÒn
NhiÖt dÎo

NhiÖt r¾n

PP

EP

PE

UPE

PET
...
2.1.2. Yªu cÇu ®èi víi VL nÒn
-TÝnh chÊt c¬ häc tèt (chÞu t¶i träng)
-TÝnh chÊt thÊm −ít, kÕt dÝnh tèt (truyÒn hiÖu qu¶ t¶...
Polyme

Nhùa nhiÖt
r¾n

KÕt tinh

Nhùa nhiÖt
dÎo

Cao su

V« ®Þnh h×nh

Polymer = poly (nhiÒu) + mer (phÇn, ®¬n vÞ)
VD: -C...
Nhùa nhiÖt dÎo

Cao su

Nhùa nhiÖt r¾n

CÊu tróc:
-m¹ch th¼ng hoÆc nh¸nh -m¹ch th¼ng, gi÷a c¸c
m¹ch cã rÊt Ýt liªn kÕt
nga...
-B¶n chÊt ho¸ häc, sù ph©n bè c¸c nhãm chøc, ®é ph©n cùc,…
-Ph©n tö l−îng, ®é ph©n nh¸nh, ®é ®a ph©n t¸n
-Tr¹ng th¸i pha: ...
2.1.4 §Æc ®iÓm gia c«ng cña nhiÖt dÎo vµ nhùa nhiÖt r¾n

Gia c«ng nhùa nhiÖt r¾n

Gia c«ng nhùa nhiÖt dÎo

- Tr−íc gia c«n...
2.2.1 Nhùa polyester kh«ng no (UPE)

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

2.2. Nhùa n...
§ãng r¾n nhùa UPE

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

Nhùa nhiÖt r¾n

-Nhùa cã thêi...
§ãng r¾n nhùa UPE
§ãng r¾n
+ styren

-L−îng chÊt xóc t¸c vµ xóc tiÕn ☛ ®o l−êng chÝnh x¸c
- Xóc t¸c thªm vµo → thay ®æi mµ...
Phô gia, ®én dïng trong gia c«ng compozit nhùa UPE

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.c...
TÝnh chÊt chung cña nhùa UPE
-C¬ lý tÝnh cao
-DÔ gia c«ng ë ®iÒu kiÖn th−êng
-Gi¸ thµnh thÊp
Th−êng dïng nhùa UPE trong du...
2.2.2 Nhùa Epoxy
CH3

CH2

CH

CH2

O

C

O

CH2

CH

CH2
O

O
CH3

-lµ lo¹i nhùa ®−îc xem lµ cã tÝnh n¨ng cao nhÊt
-Gåm 2...
Mét sè nhùa epoxy th«ng dông

Diglycidyl ete cña bisphenol F (DGEBF)

Triglycidyl p-amino phenol

Polyglycidyl ete cña
nhù...
§ãng r¾n Nhùa Epoxy

ChÊt ®ãng r¾n

ChÊt xóc t¸c

-L−îng dïng nhiÒu

-L−îng dïng Ýt

-Ph¶n øng víi nhùa epoxy t¹o

-Xóc t¸...
§ãng r¾n Nhùa Epoxy
Ph¶n øng ®ãng r¾n gi÷a nhùa epoxy vµ amin

-Vßng epoxy ®−îc më t¹o liªn kÕt céng ho¸ trÞ víi chÊt ®ãng...
Mét sè chÊt ®ãng r¾n amin th«ng dông
(DETA) Dietylentriamin
(TETA) Trietylentriamin
(TEPA) Tetraetylenpentamin

Simpo PDF ...
T¸c nh©n ®ãng r¾n
anhydric

Anhydric

(xóc t¸c)

Ph¶n øng x¶y ra cã mÆt chÊt
xóc tiÕn (cã thÓ yªu cÇu nhiÖt ®é
cao)

Epoxy...
Mét sè t¸c nh©n ®ãng r¾n anhydric th«ng dông

Phtalic anhydric (PA)

Nadic methyl anhydrric (NMA)
3,3…,4,4…Benzophenoltetr...
§ãng r¾n nhê chÊt xóc t¸c

-Xóc t¸c lµ c¸c axit Lewis hoÆc baz¬ Lewis → t¹o c¸c cation (axit Lewis)
hoÆc anion (baz¬ Lewis...
Mét sè xóc t¸c ®ãng r¾n th«ng dông

Benzyldimetylamin (BDMA)

2,4,6-Tri (dimetyl amino metyl) phenol

Boron Trifluoric-mon...
ChÊt pha lo·ng

-Dïng trong mét vµi ph−¬ng ph¸p gia c«ng
-Th−êng lµ c¸c chÊt láng cã ®é nhít thÊp, chøa nhãm epoxy, ®¬n ch...
2.2.3 Nhùa Vinylester

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

Nhùa nhiÖt r¾n

-Gièng nh...
Vinylester ch−a ®ãng r¾n

Vinylester ®ãng r¾n

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

N...
øng suÊt-biÕn d¹ng

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

Nhùa nhiÖt r¾n
¦u ®iÓm
UPE
-DÔ sö dông
-RÎ (1-2 euro/kg)

Vinylester
-BÒn ho¸ chÊt vµ m«i tr−êng rÊt cao
-TÝnh chÊt c¬ häc cao h¬n UPE

E...
2.2.4 Nhùa Phenolic

-Lµ mét trong nh÷ng nhùa nhiÖt r¾n ®−îc sö dông réng r·i nhÊt, chñ yÕu lµ
nhùa Phenol-formaldehyt (PF...
-F/P <1
-Xóc t¸c axit
-Nhùa nhiÖt dÎo

§ãng r¾n nhùa Phenolic
Nhùa phenolic
Novolac

+ Phenol

Resol

-F/P>1
-Xóc t¸c kiÒm...
*¦u ®iÓm:
- Chèng ch¸y tèt
- Duy tr× tÝnh chÊt ë nhiÖt ®é cao trong thêi gian dµi
-BÒn ho¸ chÊt tèt ®Æc biÖt ®èi víi nhiÒu...
2.3.1 ¦u ®iÓm cña compozit nhùa nhiÖt dÎo
-Gia c«ng nhanh h¬n compozit nhùa nhiÖt r¾n, gåm c¸c c«ng ®o¹n: gia nhiÖt,
t¹o h...
*Hµm l−îng sîi thÊp
-Gia c«ng dÔ dµng
-S¶n phÈm cã ®é cøng vµ ®é bÒn thÊp.
*Hµm l−îng sîi cao:
-S¶n phÈm cã ®é cøng vµ ®é ...
2.4.1 Yªu cÇu ®èi víi VËt liÖu gia c−êng
-TÝnh gia c−êng c¬ häc tèt
-TÝnh kh¸ng hãa chÊt, m«i tr−êng, nhiÖt ®é tèt
-Tû trä...
S i
Sîi hãa häc

Sîi tù nhiªn
H u cơ
ng v t

V« c¬

T polyme
thiªn nhiªn

T polyme
t ng h p

Kh«ng
ph¶i
polyme

Th c v t

...
-§−êng kÝnh sîi

-§Þnh h−íng cña m¹ch ph©n tö
trong sîi
-ChiÒu dµi sîi
-KiÓu ®an, dÖt v¶i

Simpo PDF Merge and Split Unreg...
Sîi tù nhiªn
Sîi tæng hîp

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

H×nh d¹ng mÆt c¾t nga...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

Sù ®Þnh h−íng cña m¹ch ph©n tö
Lôa tr¬n
(Plain weave)

V¶i lôa (thuû tinh)

V¶i chÐo go
(Twill weave)

V¶i ®¬n h−íng
(Unidirectional cloth)

V¶i th« (thu...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

Hư ng ph©n b c a s i trong v t li u compozit
CÊu tróc tinh thÓ, gåm nh÷ng líp cacbon d¹ng lôc diÖn
Cã thÓ ®−îc s¶n xu©t tõ PAN (phæ biÕn nhÊt), rayon hoÆc nhùa (Pitch)...
M«®un kÐo

Khèi l−îng

§−êng

(Msi)

kÐo (ksi)

riªng

kÝnh sîi

(g/cm3)

Lo¹i sîi

§é bÒn

(µm)
µ

Cacbon ( tõ PAN)

30-5...
Cuén sîi
PAN
KÐo sîi tõ pitch
nãng ch¶y

KÐo
Oxy ho¸ 200-400oC
…Xö lý nhiÖt nguyªn liÖu
th« cã chøa cacbon,
th−êng lµ sîi ...
RÎ
Phæ biÕn, ®a d¹ng
Lµ lo¹i VL gia c−êng ®−îc sö dông réng r·i nhÊt
Kh¶ n¨ng gia c−êng c¬ lý tÝnh cho VL nÒn cao
Tû sè c¬...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

S¬ ®å s¶n xuÊt sîi thuû tinh
TT E -BÒn, cøng, chÞu thêi tiÕt, dïng cho VL c¸ch ®IÖn (chiÕm tØ lÖ cao
nhÊt)
TT A … Cã hµm l−îng kiÒm cao, kh¸ng Èm kÐm
T...
BÒn kÐo cao
Modun vµ ®é dÎo dai cao
NhÑ
DÉn ®iÖn thÊp
BÒn ho¸ häc cao
Gi·n në nhiÖt thÊp
æn ®Þnh kÝch th−íc tèt
BÒn c¾t ca...
VËt liÖu

ThÐp
Nh«m
Sîi C (modun cao)
Sîi C (§é bÒn cao)
Sîi Aramic
Sîi thuû tinh

Modun
(GPa)

§é
bÒn(MPa)

KLR (g/cm3)

...
C¸C PH¦¥NG PH¸P GIA C¤NG

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

CH¦¥NG 3
VL gia c−êng

Gel coat
Con l¨n

Nhùa

Khu«n

L¨n b»ng tay

Nhùa

VL gia c−êng

Khu«n

Simpo PDF Merge and Split Unregister...
-VL líp ®−îc gia c«ng b»ng tay theo PP −ít
-Mµng chÊt dÎo (nilon) bäc lªn khu«n vµ kh«ng khÝ ®−îc th¸o ra nhê b¬m ch©n kh«...
Nguyãn tàõc: Såüi âæåüc càõt ngàõn trong suïng (giæî bàòng tay) âæåüc bàõn âäöng thåìi våïi
nhæûa vaìo khuän. Âãø âoïng rà...
Khu«n
Nhùa vµo

Khu«n
VL gia c−êng

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

4.4 Resin Tr...
Keo 2
mÆt

Nhùa ch¶y
qua VL gia
c−êng d−íi CK
Tói CK

Nhùa

®Õn b¬m
CK

VL gia
c−êng

Khu«n

Keo 2 mÆt

Nhùa vµo

TÊm phñ
...
Sîi ®−îc ®IÒu chØnh gãc
cuèn thÝch hîp

Trôc

Trèng
quay

BÓ nhùa
Cã kh¶
n¨ng di
chuyÓn

Såüi

Quáún æåït

Sîi

Táøm nhæûa...
Solid conveying

Plasticating or melting

Melt pumping

-Trong qua trçnh âi qua truûc vêt, nhæûa noïng chaíy, tháúm æåït v...
Âuìn 1 truûc vêt

Âuìn 2 truûc vêt

-Thiãút bë âuìn 2 truûc vêt, quaï trçnh träün håüp, càõt såüi täút hån
-Hai truûc vêt ...
-Âäúi våïi såüi keïm bãön nhiãût, nãn cho vaìo åí vuìng nhæûa noïng chaíy
Polymer
Fibre
Extruder die
Nozzle

Cooling

Sche...
Materials

*Quaï trçnh:
-Nguyãn liãûu (nhæûa + VLGC hoàûc haût compound) âæåüc naûp vaìo phiãùu
-Truûc vêt chuyãøn nguyãn ...
Khuän træåïc khi naûp liãûu

Naûp liãûu vaìo khuän

Thaïo saín pháøm

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - htt...
-Nàng suáút låïn
-Duìng âäúi våïi compozit nhæûa nhiãût deío
-Saín xuáút compozit såüi ngàõn
-Saín xuáút caïc saín pháøm c...
*Nguyãn liãûu compound:
-Træåìng håüp nhæûa vaì såüi khoï tháúm æåït vaìo nhau
-Nguyãn liãûu cho Ënection moulding laì com...
Resin

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

4.9 Âuïc tiãm nhæûa (Resin Injection Moul...
-Âàût VL gia cæåìng giæîa 2 chi tiãút khuän âuïc (Khuän trãn vaì dæåïi)
-Dæåïi aïp læûc nhæûa âæåüc phun vaìo khuän vaì th...
4.10 Sheet Moulding Compound (SMC)
-Laì håüp cháút âuïc, baïn thaình pháøm åí daûng cuäün hoàûc daûng táúm, daìy khoaíng 3...
Sheet Moulding Compound (SMC-R)

-Váût liãûu gia cæåìng: såüi thuyí tinh, cacbon, kevlar
-Nhæûa: thæåìng duìng nhæûa polye...
Saín pháøm

-Nhæûa + såüi tr n âãöu hoàûc baïn thaình pháøm âæåüc cho vaìo khuän
-Dæåïi aïp suáút vaì nhiãût âäü, nhæûa ho...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

Âuïc eïp (Press moulding)
Såüi
Såüi daìi
Mat, vaíi

Bãø nhæûa
Táøm nhæûa lãn såüi

Taûo hçnh
-Nhæûa âæåüc âoïng ràõn
-Taûo hçnh daûng SP

Càõt

Saín...
*Âàûc âiãøm cuía phæång phaïp keïo âënh hçnh
-S n xu t s n ph m daìi liãn tuûc, diãûn têch pháön càõt ngang khäng âäøi (Pa...
*Âäúi våïi nhæûa nhiãût deío
-Vãö cå baín giäúng nhæûa nhiãût ràõn, coï mäüt säú âiãøm khaïc:
Nhæûa nhiãût ràõn

Nhæûa nhi...
*Æu âiãøm:
-Nhanh (táøm nhæûa vaì âoïng ràõn) do váûy kinh tãú
-Haìm læåüng nhæûa âæåüc âiãöu chènh chênh xaïc
-Tênh cháút...
K THU T S N XU T B T VÀ GI Y

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

PH N III:
U

1.1. L ch s phát tri n
-Nh ng t gi y

u tiên ư c t các l p m ng c a thân cây (dài 30cm -

45 cm) an l i v i nhau.

Các ...
*Gi y: là t k t l i c a sơ s i ư c hình thành trên sàng m n t huy n phù
b t nư c.
*B t: là nh ng th s i th c v t có thành ...
2.1. Nguyên li u: t t c các th c v t

u có th dùng làm gi y, tuy nhiên

vi c l a chon nguyên li u d a vào các y u t :

-Yê...
Phương pháp
b t

Lo i g

D ng g

Hi u su t

G mài

G m m

Bó g

90-95%

G mài hoá

G c ng

Bó g

85-90%

Kraft

2 lo i

M ...
Sau khi thu ho ch:
-Phơi khô (

m dư i 18%)

- óng bành kho ng 25kg
-B o qu n trong kho ph i cao ráo, c m l a
X lý rơm
Bàn...
nghiêng: 20-30o
T n s 700 l n/phút

40*40mm
∅ 5mm

Ph n rơm chưa ư c c t ng n
Ph n rơm ư c c t ng n
t, cát, ph n b

ánh v ...
-Cây dư i 2 tu i t t cho sx gi y
-Sau khi ch t h ph i róc h t m u cành
-Th i gian b o qu n không nên

quá lâu do s phá hu ...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

2.2. C u trúc và thành ph n sơ s i
*C u trúc g :
1-L p v ch t bên ngoài (outer dead bark)
2-L p v s ng bên trong (inner living bark)(Libe)
3-Cambium: s n sinh s i và g
4-G...
sinh trư ng thay

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

*T c

i theo mùa, ta có các vò...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
+S i: t bào tương

i dài, ư ng kính bé, t o

b n và nh ng tính ch t v t lý

c a g (15-60% TT g )
+Các ng: t bào thành m ng...
G m m (lá kim)
Chi u dài sơ s i
ư ng kính

G c ng (lá r ng)

3,5 mm

1,5 mm

35 µm

25µm

Simpo PDF Merge and Split Unregi...
Ch.dài s i
Tr.bình
G m m

4

42 ± 2%

Cenlulo

45 ± 2%

3

G c ng

2

Hemicenlulo
27 ± %

1

0

20

60

100

nh hư ng tu i...
L p gi a (ML): Liên k t gi a các sơ s i
Thành sơ c p (P)
Thành th c p (S): g m 3 l p khác bi t
+ S1: l p ngoài c a thành t...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

C u trúc vi s i th c v t
G

Lignin

Cacbohydrat

Cenlulo

Hemicenlulo

Ch t chi t

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simp...
-Là m t cacbonhydrat, g m nh ng ơn v D-anhydro-glucopyranose n i v i
nhau b ng ß-1, 4-glucosidic bonds
-CTHH: (C6H10O5)n
-...
trùng h p

Ngu n cenlulo
Cenlulo t nhiên

n
5000- 10000

S i v i bông ã tinh ch

1000-3000

Các lo i b t thương ph m

600-...
M ch c ng
Liên k t hydro n i và ngo i phân t

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

C ...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

Hemicenlulo
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

Lignin
3.1. Khái quát phương pháp s n xu t b t:
-Làm b t gi y : là quá trình làm
s i

t các liên k t trong g , bi n

i g thành sơ...
B t g mài
B t cơ h c
B t

B t cơ h c máy nghi n (RMP)

B t bán hoá h c
B t Kraft (ki m)
B t hoá h c
B t sulfit (axit)

Sim...
-Cho

n 1960 h u h t t t c b t cơ h c

u ư c s n xu t b ng công

ngh g mài á (SGW)
-1975 công ngh SGW v n chi m 90% s n lư...
+B t g mài á (GW-Groundwoood)

+B t g mài ch u áp l c (PGW-Presurised Groundwood)

+B t cơ h c máy nghi n (RMP-Refiner Mec...
MÀI Á

+Là phương pháp s n xu t b t cơ h c c nh t
+Nguyên t c: kh i g

ư c ép theo chi u d c tỳ vào b m t lô á mài nhám,

...
G
Ph li u

Sàng thô
B b t

T.b tháo nư c

Sàng sơ b

Tháp t y

B cô

B máy xay

Máy nghi n

B b t
Máy cô

Máy xay

B b t ã...
-Các khúc mài ư c ch t o riêng r và g n vào lõi bê tông c t thép
-Khúc mài ư c làm t nh ng viên á mài oxyt nhôm ho c cacbu...
Hình ren

Th ng

Hình xo n c

Hình thoi

-Làm s c á mài b ng cách di ng g (d ng tr c lăn nh d~7,5cm, l~7,5cm) qua b
m t lô...
Máy mài ki u xích

Máy mài ki u ba túi

Máy mài ki u vòng tròn Máy mài ki u bu ng ch a

Simpo PDF Merge and Split Unregist...
-S c n và xé c a các viên á l i ra

tách sơ s i ra kh i g

-Hi n nay cho r ng, cơ ch g m hàng lo t hành
+Ch y u là ép v i ...
G

nh hư ng

n mài g

-Lo i g
-Tu i th
-Hàm lư ng m trong g
-Lo i á

á mài

-Kích thư c viên á

-Ki u liên k t

-

-

nhám...
-B t cơ h c máy nghi n thương ph m d u tiên năm 1960
-Nguyên li u: m nh g , mùn cưa
-Quá trình bi n

i cơ h c m nh g ho c ...
+Lignin b làm m m b i s nén ép và ma sát c a g /g và g / ĩa thép
+Các m nh bung ra thành các ph n nh hơn và cu i cùng thàn...
Phi n ĩa giai o n m t
Ph n răng
nghi n nh

+Vùng xé g m các thanh răng phá
dày, xé m nh, t o l c ly tâm di

Ph n răng
nghi...
Nguyên li u

nh hư ng

n nghi n m nh

-Lo i và ch t lư ng nguyên li u
-Hàm lư ng m trong g

Phi n ĩa

-Lo i v t li u làm ĩ...
Băng t i tách nư c

Tb tách kim lo i
M nh ã
r a ra

Kim lo i ra

Nư c i tách cát
và tu n hoàn tr l i

T.b tách cát
H th ng...
M nh
Bình i u
ti t

Thùng ch a

T.b tách
nư c và
sàng

Cyclon th i

Van quay
Máy
nghi n a.p.
khí quy n

Máy r a
Máy th i

...
*Tóm t t l ch s

phát tri n:

-Năm 1857 Khám phá ra phương pháp sx
-Năm 1867 ông Benjamin Tilghman ư c c p b ng sáng ch M
...
Không khí

Amoniac

Lưu huỳnh

Lò

Tháp h p th

t

Bu ng

Nư c

B ch a

t

T.b l c khí

T,b làm l nh

T.b ngưng t áp su t ...
* i u ch SO2:

t ch y lưu huỳnh (ho c FeS2) trong không khí

S + O2

SO2

(FeS2 + 11/2 O2
+Ph n ng to nhi t ư c duy trì

F...
+T o bisunfit canxi t

m làm ngăn ch n ph n ng trùng

á vôi

CaCO3 + 2 H2SO3

Ca(HSO3)2 + CO2 +H2O

Qua 2 ph n ng trung gi...
+T o bisunfit magie:
MgO + H2O

Mg(OH)2

Mg(OH)2 + 2 H2SO3

2 Mg(HSO3)2 + H2O

+T o bisunfit natri:
Na2CO3 + H2SO3

2NaHSO...
Berl saddle

m trơ

tăng di n tích ti p xúc trong tháp h p th

Intalox saddle

Tellerette

Pall ring

Simpo PDF Merge and ...
-Axit n u bao g m axit thô b sung SO2 h áp t

các n i n u t i các thi t b

ngưng t áp su t cao và thi t b ngưng t áp su t ...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

Mô t b sung khí SO2 c a h th ng axit ch u áp l c
-N i n u ch u áp l c, b ng thép ho c thép không r v i l p ph b n axit
-N i n u ư c n p

y m nh,

y n p, cho axit

nóng t t...
+D a vào màu c a d ch n u
+Ki m tra

nh kỳ SO2 dư

+Khi th i gian n u còn l i 1-1h30 thì gia nhi t không liên t c
+ Khi áp...
+ Axit sunfuaro t do k t h p v i lignin

Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

-Các ph...
nh hư ng
T c

pH
N ng

nt c
th p

n u b t sunfit
T c

Cao
SO2

cao

Th p

Th p

Cao

Nhi t

Th p

Cao

Bazo

Ca

Na

Mg

N...
Nguyên li u

nh hư ng

n n u sunfit

-Lo i và ch t lư ng nguyên li u
-Hàm lư ng m trong m nh

Axit n u

- Lo i bazo
-T s S...
3.4.1. Công ngh b t s d ng xút
-Các lo i ki m: NaOH, Ca(OH)2, KOH,…l a ch n ph thu c ho t
tính, tính kinh t ,…
-Ph n ng:
R...
-

lo i Lignin tri t

, ph i ngâm d ch ki m

quá trình th m th u vào

nguyên li u t t hơn
-Nguyên lý: Ch t l ng ch y t nơi...
-N ng

xút: quá cao s gây t n h i holoxenlulo

-Nhi t

:

+Cao: hoà tan Lignin cao, nhưng thu phân Holoxenlulo càng cao
+T...
D ch n u là: dung d ch (NaOH + Na2S):
+T c

kh lignin nhanh hơn

+B t ch a ít lignin hơn (t o –SNa)
+Ph n ng a t lignin ít...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

nhà máy b t sulfat tiêu bi u
Sơ
1. Bóc v , c t m nh và sàng
2. N u:
• T l m nh/d ch n u phù h p
• N ng

d ch n u

• Hàm m c a m nh
•

i u ch nh quá trình ...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

Thi t b n u b t gián o n
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

Thi t b n u b t liên t c
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

thu h i và ki m hoá d ch n u
Sơ
1. Cô

c d ch en loãng t máy r a ư c b ng thi t b chưng b c

(Multiple-effect vaporator) (16%

50% hàm lư ng r n) và xà ph...
5. Xút hoá d ch xanh t o d ch tr ng:
Ca(OH)2 + Na2CO3

CaCO3

+

2 NaOH

6. Nung canxi cacbonat
CaCO3

CaO + CO2

7. Tôi v...
4.1. Sơ

s n xu t gi y t

b t

B t
R a
Sàng
Cô

c
T y tr ng

R a

Nghi n

Tinh l c

Xeo gi y

Simpo PDF Merge and Split Un...
Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com

Máy xeo lư i

Cu n
ép
Lư i
H p phun

Ép quang
S ...
-B t không t y có

tr ng thay

i trong gi i h n r ng

-Có 2 phương pháp t y ư c dùng:
+T y th c (true bleaching)
+T y ch n...
+Clo hoá t o h p ch t lignin clo hoá
RH + Cl2
C=C

+ Cl2

RCl + HCl
C–C
Cl Cl

H2O

+ Cl2

O

+ 2 HCl

+H p ch t lignin cl...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Tailieu.vncty.com kt hh-hc_7785

141

Published on

http://tailieu.vncty.com

Published in: Business
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
141
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Tailieu.vncty.com kt hh-hc_7785

  1. 1. TS. OÀN TH THU LOAN Khoa Hoá-Trư ng i H c Bách Khoa à N ng Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com HOÁ CƠ K THU T HOÁ H C H U C
  2. 2. ☛ K THU T SƠN ☛ K THU T V T LI U COMPOZIT ☛ K THU T S N XU T B T VÀ GI Y Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com N I DUNG:
  3. 3. K THU T SƠN Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com PH N I:
  4. 4. 1.1. L ch s phát tri n -S d ng h n h p nh a cây, sáp ong, lòng tr ng tr ng,…và b t màu có s n trong thiên nhiên -Sau công nguyên, d u th c v t ư c dùng làm sơn d u -M y ch c năm g n ây, sơn t ng h p ra i và ngày càng a d ng, phong phú 1.2. Khái ni m sơn/l p ph (paint/surface coating): Khái ni m: Sơn là m t h phân tán, g m nhi u thành ph n như: ch t t o màng, b t màu, ph gia,…trong môi trư ng phân tán. Sau khi ph lên b m t v t li u n n, nó t o thành l p màng u n, bám ch c, có tác d ng trang trí và b o v b m t v t li u n n. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Chương 1: Gi i thi u chung
  5. 5. -B o v b m t v t li u n n -Trang trí -Cung c p thông tin, d u hi u -… Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *M c ích dùng sơn:
  6. 6. *Pha liên t c (Ch t mang-Vehicle): a. Ch t t o màng (binder, film fomer) +G m nh a thiên nhiên, nh a t ng h p, d u th o m c,… +T o màng liên t c, b o v b m t v t li u n n. +Thành ph n thay i tuỳ thu c vào m c ích s d ng b. Dung môi ho c ch t pha loãng: +Hoà tan ho c phân tán ch t t o màng +D bay hơi, bay hơi d n h t trong quá trình t o thành màng sơn +Không dùng trong sơn b t và h trùng h p 100% Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 1.3. Các thành ph n c a sơn:
  7. 7. c. Ph gia +Lư ng dùng nh , nhưng có nh hư ng l n d. B t màu +Cung c p màu, c, hi u ng quang h c,… +Thư ng ư c dùng v i m c ích trang trí +Trong sơn lót co tác d ng ch ng ăn mòn +Không dùng trong vecni, sơn bóng e. n + ư c dùng v i nhi u m c ích: gi m giá thành s n ph m,cùng v i b t màu t o c cho b m t sơn,.. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *Pha gián o n
  8. 8. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com n tính ch t c a s n ph m nh hư ng c a các thành ph n chính
  9. 9. Phân lo i ch t t o màng theo kh i lư ng phân t Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 1.4. Ch t t o màng
  10. 10. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
  11. 11. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com i v i các h polymer tiêu bi u Các phương pháp t o màng
  12. 12. 2.1 Ch t t o màng * Natural polymers (Các polyme thiên nhiên) -G m d u thiên nhiên, nh a thông, gum,… -Các d n xu t c a xenlulo: -Axetat xenlulo -Butyrat xenlulo -Nitro xenlulo -… Xenlulo Nitroxenlulo Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Chương 2: Các thành ph n c a sơn
  13. 13. - óng vai trò quan tr ng trong l p ph b m t do tính s n có, a d ng và phong phú -Là este c a glycerin v i axit béo (no, không no), ươc g i là triglycerit, ngoài ra có ch a thêm m t lư ng ít ch t không béo R1 R2 R3 C u trúc c trưng c a d u Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *D u th c v t
  14. 14. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com C u trúc m t s axit béo không no tiêu bi u
  15. 15. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Thành ph n c a m t s lo i d u thư ng ư c dùng trong sơn
  16. 16. -Chi m kho ng 0,1-1% tr ng lư ng d u -G m sáp, photphatit, ch t màu,… +Sáp: là este c a axit béo v i rư u cao phân t . VD: rư u Xerilic C26H53OH Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *Thành ph n không béo: +Photphatit: là este c a glycerin, ngoài g c axit béo còn có g c octophotphoric CH2 OCO R1 CH2 OCO R1 CH OCO R2 OH CH2 O P OCH2CH2-N (CH3)3 O OH CH OCO R2 OCH2CH2-NH2 CH2 O P OH O Lexitin Kephalin
  17. 17. -D a theo kh năng khô (oxi hoá và khâu m ch) c a d u -Ch s iod CI~ 130 ÷ 200 -Ch a nhi u axit béo không no có 2,3 n i ôi -Khô nhanh -Có th dùng m t mình ho c ph i tr n v i nh a trong quá trính gia nhi t t o màng -VD: d u tr u, d u lanh ch a trên 60% axit linoleic và linolenic Khô: -CI~ 95 ÷ 130 -Khô ch m hơn, d nóng ch y, d hoà tan -Ít khi s d ng m t mình, thư ng k t h p v i d u khô, ho c bi n tính v i nh a -VD: d u u nành ch a trên 50% axit linoleic Bán khô: D u Không khô: -CI < 95 -Không dùng s n xu t sơn ư c, thư ng dùng làm ch t hoá d o -VD: d u d a chi m 90% axit lauric no, ch 10% axit không no Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com * Phân lo i d u th o m c
  18. 18. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nh a Alkyd
  19. 19. -Tăng cư ng tính ch t cơ h c -Tăng t c -Tăng khô b n lâu G y: hàm lư ng d u dư i 40% Alkyd Trung bình: hàm lư ng d u 40-60% Béo: hàm lư ng d u trên 60% Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com -S k t h p d u ho c axit béo t d u vào c u trúc nh a UPE nh m:
  20. 20. *Dung môi -Là nh ng ch t l ng (h u cơ th p phân t ) d bay hơi có kh năng hoà tan ch t t o màng và bay hơi d n h t trong quá trình t o thành màng sơn Hydrocacbon: béo và thơm Dung môi Ete, keton, este, alcol,… Hydrocacbon clo hoá, nitro parafin +M c ích s d ng: làm gi m nh t c a sơn, t o d dàng cho quá trình gia công Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 2.2. Dung môi, ch t pha loãng
  21. 21. -Kh năng hoà tan +Nh ng ch t có phân c c tương t nhau d hoà tan vào nhau VD: axetat Xenlulo (este) có dung môi là các este ho c xeton như axeton -Nhi t sôi: nh hư ng nt c +Quá cao hay quá th p bay hơi u không phù h p: •Quá cao Ch m khô •Quá th p Khô quá nhanh, không th quét b ng ch i, quá trình khô không hoàn toàn Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *Yêu c u ch n l a dung môi:
  22. 22. bay hơi c a dung môi nh hư ng l n n s ch y c a l p màng sơn -Dùng h n h p dung môi: + nh t tăng nhanh nh dung môi bay hơi nhanh +Quá trình ch y cũng ư c i u ch nh nh dung môi bay hơi ch m hơn *S bay hơi c a dung môi t màng sơn -Quá trình bay hơi qua 2 giai o n: +G 1 s bay hơi c a dung môi x y ra trong s ph thu c áp su t hơi c a dung môi và không b +G màng s dung môi) nh hư ng b i s có m t c a polyme hoà tan 2: Khi màng polyme ã ư c hình thành, dung môi còn lưu l i trong ư c thoát d n d n ra nh quá trình khuy ch tán (Khi còn kho ng 20% Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com -T c
  23. 23. -Dung môi ư c dùng ph i trơ hoá h c -S tương tác c a các nhóm ch c c a dung môi v i ch t t o màng -Ph i trơ v i môi trư ng *Tính h n ch hút m c a màng ch i -H u h t các dung môi h u cơ - nh hư ng tr c ti p u ch i n s c kho , nh hư ng n t ng khí quy n -Lư ng dùng dung môi ph i trong gi i h n cho phép -Khuynh hư ng thay th dung môi h u cơ b ng nư c (sơn nư c), sơn b t, h sơn trùng h p 100% Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *Tính trơ hoá h c c a dung môi
  24. 24. -R , d ki m -Lư ng dung môi dung khá nhi u nên nh hư ng nhi u -Có th d ng thêm ch t pha loãng n gía thành sơn h giá thành +Ch t pha loãng: ch hoà tan ư c ch t t o màng khi có m t c a dung môi +L a ch n cùng v i lo i dung môi và t l dung môi cho phù h p +Thư ng bay hơi nhanh hơn dung môi Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *Giá thành
  25. 25. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
  26. 26. -Là nh ng h t r n h u cơ, vô cơ có màu, không hoà tan và không b nh hư ng hoá h c, lý h c b i ch t mang -Trong th c t : +M t s b t màu h u cơ có th hoà tan trong dung môi h u cơ +B t màu vô cơ thì không hoà tan trong dung môi h u cơ -C u trúc tinh th ho c vô nh hình Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 2.3 B t màu (pigments)
  27. 27. •For protection •UV protectionkolour stability/durability; •humidity resistance; •water resistance; •chemical resistance; •resistance to insect/bird effects; •mechanical properties; •distortion resistance. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com B t màu
  28. 28. •For decoration •appearance/high gloss and smoothness; •aesthetic/customer appeal. *Màu s c: -S h p th và ph n x chon l a m t vài sóng c a ánh sáng t i b m t màng sơn t o nên màu s c c a nó VD: B t màu xanh B t màu tr ng B t màu en -Màu s c c a b t màu ph thu c ch y u vào c u trúc hoá h c Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com B t màu
  29. 29. -Phân t h p th năng lư ng kích thích các i n t chuy n t m c năng lư ng cơ b n (E1) sang m c năng lư ng cao hơn (E2) -Bư c sóng ánh sáng ư c h p th ư c xác nh b i: E = E2 - E1 = h*c / λ h : h ng s Planck’s c : the velocity of light λ : bư c sóng ánh sáng M i phân t có s orbital xác hi u năng lương E xác nh do v y có năng lư ng c trưng riêng c a nó, do v y có nh và h p th nh ng bư c sóng nh t nh Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com B t màu
  30. 30. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com B t màu
  31. 31. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com B t màu
  32. 32. General properties of pigments Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com B t màu
  33. 33. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com B t màu
  34. 34. *Kích thư c h t c a b t màu L n Kích thư c b t màu Bé quá Phân tán trong h kém ng nh t, màng sơn thu ư c kém b ng ph ng Di n tích b m t riêng l n, h p ph nhi u ch t t o màng nh hư ng n giá thành Vón c c c c b Kích thư c v a ph i Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com B t màu
  35. 35. * ng m d u -là lư ng ch t t o màng tính b ng gam ng m 100g b t màu thành m t kh i nhão -Càng bé càng t t -Quá bé cũng không t t - ng m d u ph thu c b n ch t ch t t o màng và b t màu -Lư ng dùng b t màu vô cơ thư ng nhi u hơn b t màu h u cơ -Lư ng ch t t o màng dùng th c t thư ng g p i giá tr t n tông màu ng m d u *Kh năng ph -là lư ng b t màu c n thi t tính b ng gam ph lên 1 m2 b m t sơn -Kh năng ph l n nghĩa là ch c n lư ng ít b t màu và b t màu thư ng ph i m n Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com B t màu
  36. 36. *B t màu ph tr (supplementary pigments) -Kh năng t o màu s c, ch ng ăn mòn không cao, -Làm gi m m nh giá thành, nh hư ng * n bóng, c ng n: +Gi m giá thành s n ph m + i u ch nh nh t c a sơn + nh hư ng n tính ch t cơ lý, lư ng dùng nhi u làm gi m m nh cơ tính Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com B t màu
  37. 37. *Ch ng ăn mòn: dùng k t h p v i b t màu ch ng ăn mòn (Alcophor 827, Albaex, Kelate, Anticor 70,… *Ch ng t o b t: Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 2.4 Các ph gia -Sơn không nư c thư ng xu t hi n b t khí s d ng ch t ch ng t o b t -Là nh ng ch t có linh ho t ng b m t cao và ng t t -Làm gi m s c căng b m t c a nh ng b t khí n m c nh nhau t o nên nh ng b t khí l n hơn, kém n nh và b v ra -Dung d ch c a pine oil, dibutyl phosphate, or short chain alcohols
  38. 38. -Mu i kim lo i c a các axits h u cơ: stearat nhôm, canxi, magie,.. -Có tác d ng như ch t ho t ng b m t giúp s phân tán c a b t màu, vào sơn t t hơn -M t s ch t ch ng l ng: +Stearatecoated calcium carbonates (e.g. Winnofil) +Modified hydrogenerated castor oils (Crayvallac) +Bentones +Perchem +Easigel +BYK Anti-Terra 203 +Aerosil +Aluminium stearate n Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *Ch t ch ng l ng:
  39. 39. -Silicagel, oxyt titan, b t talc,…t o c u trúc thixotropy -Có s tương tác v t lý gi a các m ch polyme và ph gia ch ng ch y t o m ng lư i không gian *Ch t ch ng n m m c, h u hà, vi khu n, ch t hoá hoá d o, … Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *Ch t ch ng ch y:
  40. 40. -Làm tăng nhanh các quá trình hoá h c x y ra trong quá trình khô c a màng sơn -Là xà phòng kim lo i hoá tr thay i: cobalt, mangan, canxi, k m, chì…c a axit béo, axit nh a -Cơ ch : +Nh s thay i hoá tr mà xà phòng kim lo i l y oxy phân t t không khí, t o thành oxy nguyên t ho t ng hơn truy n cho d u thúc y ph n ng t o màng 2+ 2 Mn(RCOO)2 + O2 4+ (RCOO)2MnO 2+ 2 (RCOO)2Mn + 2 O -Thư ng s d ng k t h p 2 ho c 3 lo i ch t làm khô -Lư ng dùng ít, n u nhi u màng sơn d b n t, chóng b lão hoá,.. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 2.5 Ch t làm khô
  41. 41. Mill Binder Solvent Additive Pigment Binder Solvent Mixer Mixer Tinter Tinting Filter Tank Test Quy trình s n xu t sơn Packaging Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Chương 3: S n xu t sơn
  42. 42. 1.Ph i tr n t o paste (Mixing): Khu y tr n b t màu v i m t lư ng thích h p dung d ch ch t t o màng, t o h n h p d ng paste có nh t thích h p 2. Nghi n paste (Grinding) 3.Pha tr n (Mixing): pha tr n paste v i các thành ph n còn l i c a ơn pha ch 4.Ch nh màu cho t yêu c u (Tinting) 5. Ki m tra và hi u ch nh (Testing and adjusting) 6.L c và óng gói (Filtering and packaging) Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Các công o n s n xu t sơn:
  43. 43. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *Nghi n -Nh m t o h phân tán ng nh t -Giúp các h t t kích thư c yêu c u -Máy nghi n +Máy cán (2 tr c, 3 tr c): •Năng su t cao •H th ng h , gây c h i •Trong quá trình nghi n, kho ng cách thay i, nh hư ng n m n, ph i ki m tra thư ng xuyên •B m t tr c cán có th b mòn, khó phat hi n b ng m t thư ng +Máy nghi n bi: h th ng kín, ít c h i
  44. 44. 4.1. Gi i thi u: -Có nhi u phương pháp gia công màng sơn thuỳ thu c vào i u ki n -Các phương pháp sơn ư c s d ng có khuynh gi m thi u s bay hơi c a dung môi -G m các phương pháp: quét, nhúng, phun, i n di … -B m t ph i ư c x lý trư c khi sơn Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Chương 4: Các phương pháp gia công màng sơn
  45. 45. B m t Làm s ch (Cơ h c, hoá h c, nhi t,…) Sơn n n Sơn lót (làm ph ng, nh n b m t) Trét mattit và mài nh n (màu s c, b n) Sơn ph ánh bóng Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 4.2 Các giai o n c a quá trình sơn:
  46. 46. *T y màng sơn cũ -Phương pháp cơ h c: -C o b ng t m, ch i thép, máy mài,… t y l p sơn b tróc không bám vào b m t -V i màng sơn bám h c, có th b ng phương pháp phun cát, phun bi ho c phương pháp hoá h c, nhi t Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 4.3 Làm s ch b m t v t li u c n sơn
  47. 47. -Phương pháp hoá h c: •Dùng hoá ch t t y (Dung môi, dung d ch NaOH 20-30%) •Dùng c o s t, ch i thép,..c o s ch màng sơn cũ •Phun nư c r a s ch •Làm khô Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com T y màng sơn cũ
  48. 48. -Phương pháp nhi t: • ơn gi n, ít t n kém • Dùng èn xì ho c lò than t cháy màng sơn cũ • Dùng c o s t, ch i thép,..c o s ch màng sơn cũ • Dùng v i ráp ho c á mài ánh s ch • Lau s ch Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com T y màng sơn cũ
  49. 49. -B ng phương pháp cơ h c: máy mài, ánh r (ch i, ĩa nhám,…) -B ng dung môi, hoá ch t (phun, dùng gi ,..) -R a s ch b ng nư c Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *T y r và ch t b n:
  50. 50. *Ch n sơn -Lo i sơn ph i phù h p VD: Sơn béo phù h p sơn các v t d ng ngoài tr i Sơn g y phù h p sơn các v t d ng trong nhà *K thu t sơn -K thu t sơn nh hư ng r t nhi u n ch t lư ng màng sơn, n u sơn không úng quy cách s t o màng sơn không bóng, nhăn, n t, d tróc,… Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 4.4. Sơn
  51. 51. Sơn n n: -Bám dính t t vào b m t v t li u n n -Có b n cơ h c cao -Có tác d ng b o v b m t n n (ch ng g ) Sơn lót: -Làm cho b m t sơn ph ng, nh n trư c khi sơn ph Sơn -B m t ã nh n không c n sơn lót -B m t kém b ng ph ng c n ánh mattit và mài mòn (mài khô và mà ư t) -Có th m t ho c nhi u l p lót Sơn ph : -Tuỳ thu c yêu c u ngo i quan (màu s c, bóng,…) -M t ho c nhi u l p sơn ph +Trư c khi s y và sơn các l p ti p theo nên m t th i gian nh t nh Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com * Các l p sơn
  52. 52. a. Phương pháp quét, lăn b ng tay -PP c i n và ph bi n -Dùng ch i, con lăn -Sơn yêu c u nh t th p -Ch t lư ng màng sơn ph thu c nhi u vào k năng c a ngư i quét -Năng su t th p Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *Các phương pháp sơn
  53. 53. -Năng su t cao hơn -K thu t ơn gi n, có th cơ gi i hoá, t -Nguyên t c: V t ph m - ng hoá ơc nhúng vào thùng sơn, l y ra, t ng s n sơn th a ch y xu ng, sau ó làm khô nh t nh hư ng r t l n n chi u dày màng sơn -Phù h p cho s n ph m sơn nhi u b m t -Không phù h p v i nh ng s n ph m có hình d ng ph c t p Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com b. Phương pháp nhúng
  54. 54. - air-fed spray, airless spray, hot spray, and electrostatic spray -Thích h p h u h t các lo i sơn, các lo i v t li u sơn -Màng sơn u, ph ng, bóng -T n nhi u dung môi, nh hư ng n môi trư ng Hi u qu chuy n d ch c a m t s lo i súng phun như sau: Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com c.Phương pháp phun
  55. 55. -Sơn i n di anode ho c cathode -Thư ng dùng gia công l p sơn n n, có tác d ng ch ng ăn mòn t t -Sơn i n di cathode t o màng sơn b o v ch ng ăn mòn t t hơn -Sơn i n di cathode ch ng s xà phòng hoá t t hơn Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com d. Sơn i n di (electrodeposition)
  56. 56. K THU T V T LI U COMPOZIT Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com PH N I:
  57. 57. 1.1. Kh¸i niÖm: VËt liÖu compozit lµ vËt liÖu tæ hîp (møc ®é vÜ m«) cña hai hay nhiÒu vËt liÖu (VL) thµnh phÇn nh»m t¹o ra VL míi cã tÝnh chÊt tréi h¬n tÝnh chÊt cña tõng VL thµnh phÇn. Tæ hîp c¸c tÝnh chÊt Sîi thuû tinh + (bÒn) Nhùa polyeste = GRP (kh¸ng ho¸ chÊt) (bÒn vµ kh¸ng ho¸ chÊt) T¹o tÝnh chÊt míi Sîi thuû tinh + (gißn) Nhùa polyeste (gißn) *GRP: Glass Reinforced Plastic = GRP (dÎo dai - tough) Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Chương1: Gi i thi u chung
  58. 58. VD2: V¸n Ðp, g¹ch ®én trÊu hoÆc sîi thùc vËt,… VD3: Compozit nhùa (UPE, epoxy,…) vµ sîi thuû tinh,sîi cacbon,… Hîp kim Hçn hîp polyme Cã ph i lµ vËt liÖu compozit? Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com VD1: Gç (xenlulo/lignin), x−¬ng(collagen/protein+muèi canxi phèt ph¸t),..
  59. 59. VËt liÖu compozit VËt liÖu nÒn + VËt liÖu gia c−êng Polyme Sîi cacbon Kim lo i Sîi thuû tinh Ceramic Sîi Aramic (VD: Kevlar) Sîi, h t kim lo¹i (VD: Ti, Al) VL gia c−êng VL nÒn VL compozit gåm mét hay nhiÒu pha gi¸n ®o¹n (VL gia c−êng) ph©n bè trong pha liªn tôc (VL nÒn) Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 1.2. Thµnh phÇn cña VL compozit:
  60. 60. VËt liÖu nÒn -Liªn kÕt VL nÒn -ChuyÓn øng suÊt sang ®én khi cã VËt liÖu gia c−êng -§ãng vai trß lµ c¸c ®iÓm chÞu øng suÊt tËp trung ngo¹i lùc t¸c dông lªn VL. -B¶o vÖ sîi khái bÞ h− háng do tÊn c«ng cña m«i tr−êng -Ngoµi ra cßn ®ãng gãp mét vµi tÝnh chÊt cÇn thiÕt nh−: tÝnh c¸ch ®iÖn, ®é dÎo dai,.. -Th−êng cã tÝnh chÊt c¬ lý ho¸ cao h¬n VL nÒn. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *Vai trß cña c¸c vËt liÖu thµnh phÇn
  61. 61. C¬ chÕ gia c−êng: d−íi t¸c dông cña ngo¹i lùc, vËt liÖu gia c−êng (VLGC) sÏ lµ nh÷ng ®iÓm chÞu øng suÊt tËp trung do m¹ng nhùa truyÒn sang -VLGC d¹ng sîi truyÒn t¶i øng suÊt tèt h¬n VLGC d¹ng h¹t, do øng suÊt t¹i mét ®iÓm bÊt kú trªn sîi ®−îc ph©n bè ®Òu trªn toµn bé chiÒu dµi, do ®ã t¹i mçi ®iÓm sÏ chÞu øng suÊt nhá h¬n nhiÒu so víi VLGC d¹ng h¹t d−íi t¸c dông ngo¹i lùc nh− nhau. -Kh năng truy n t i tr ng t VL nÒn sang VL gia c−êng ph thuéc: VL n n, VL gia cư ng, kÕt dÝnh t¹i bÒ mÆt tiÕp xóc cña VL n n vµ VL gia cư ng. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 1.3. C¬ chÕ gia c−êng cña vËt liÖu compozit
  62. 62. KÕt dÝnh t¹i bÒ mÆt tiÕp xóc cña VL Vïng tiÕp xóc VL gia c−êng/VL nÒn nÒn vµ VL gia c−êng ®−îc h×nh thµnh trªn cë së: + Lùc hÊp thô vµ thÊm −ít VL gia c−êng + Lùc tÜnh ®iÖn + Lùc t−¬ng t¸c c¬ häc + Lùc liªn kÕt ho¸ häc VL nÒn …Vïng tiÕp xóc rÊt nhá (bÒ mÆt tiÕp xóc pha) ®ãng vai trß quan träng trong quyÕt ®Þnh tÝnh chÊt c¬, lý cña VL compozit Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Lý thuyÕt kÕt dÝnh t¹i bÒ mÆt tiÕp xóc VL gia c−êng/VL nÒn
  63. 63. 1.4.1. Ph©n lo¹i theo h×nh d¹ng vËt liÖu gia c−êng: gåm compozit cèt sîi vµ compozit cèt h¹t. * Compozit cèt sîi: lµ compozit ®−îc gia c−êng bëi sîi, nã cã ®é bÒn riªng vµ modun ®µn håi cao. VD: Compozit sîi thuû tinh, cacbon, xenlulo… Compozit cèt sîi Sîi liªn tôc (sîi dµi, v¶i…): tØ lÖ chiÒu dµi / ®−êng kÝnh (l/d) rÊt cao, d =3-200 µm Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 1.4. Ph©n lo¹i: Sîi gi¸n ®o¹n (sîi ng¾n, vôn…): 5 < l/d < 1000, d = 0,02-100 µm Fibre aspect ratio: L/D
  64. 64. Sîi ng¾n ®Þnh h−íng Sîi dµi ®¬n h−íng Sîi dµi ë d¹ng líp M t s lo i compozit cèt sîi * Compozit cèt h¹t: lµ compozit ®−îc gia c−êng bëi c¸c h¹t víi c¸c d¹ng vµ cì kÝch kh¸c nhau. VD: Bª t«ng, gç Ðp… Mét sè cèt h¹t nh−: v¶y mica, h¹t cao lanh, CaCO3, bét hoÆc v¶y s¾t, ®ång, nh«m., b t g ,... Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Sîi ng¾n s¾p xÕp hçn ®én
  65. 65. V¶y, m¶nh Compozit c t h¹t Môc ®Ých dïng h¹t lµm VL gia c−êng trong compozit: -§−îc dïng trong nh÷ng øng dông yªu cÇu vÒ ®é bÒn kh«ng cao th−êng ®−îc sö dông ®Ó lµm gi¶m gi¸ thµnh s n phÈm. -Trong mét sè tr−êng hîp h¹t ®−îc dïng ®Ó c i thiÖn mét sè tÝnh chÊt cña VL compozit nh−: tăng kh năng chÞu nhiÖt, chÞu mµi mßn, gi m co ngãt -Kh¾c phôc mét sè khã kh¨n khi gia c«ng Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com H¹t
  66. 66. Compozit nÒn h÷u c¬ (nhùa): víi VL gia c−êng d¹ng -Sîi h÷u c¬: sîi polyamit, Kevlar, xenlulo,... -Sîi kho¸ng: sîi thuû tinh, cacbon, basalt,... -Sîi kim lo¹i: sîi bo, nh«m,... Compozit nÒn kim lo¹i (hîp kim nh«m, hîp kim titan..) víi VL gia c−êng d¹ng: -Sîi kim lo¹i: bo,... -Sîi kho¸ng: sîi cacbon,... Compozit nÒn gèm: víi VL gia c−êng d¹ng: -Sîi kim lo¹i: bo,... -H¹t kim lo¹i: chÊt gèm kim... * Kh¶ n¨ng chÞu nhiÖt cña VL compozit -nÒn h÷u c¬: ®Õn kho¶ng 3000C -nÒn kim lo¹i: ®Õn 6000C -nÒn gèm: trªn 10000C Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 1.4.2. Ph©n lo¹i theo b¶n chÊt VL nÒn
  67. 67. -Khèi l−îng riªng bÐ do vËy tÝnh n¨ng c¬ lý riªng cao h¬n thÐp vµ c¸c VL truyÒn thèng kh¸c (thu tinh, g m s , g ,.. ) rÊt nhiÒu -Gi¸ thµnh kh«ng cao -ChÞu m«i tr−êng, kh¸ng ho¸ chÊt cao, kh«ng tèn kÐm trong b¶o qu¶n vµ chèng ¨n mßn, kh«ng cÇn s¬n b¶o qu¶n nh− VL kim lo¹i, gç,... -C¸ch ®IÖn c¸ch nhiÖt tèt -BÒn l©u (thêi gian sö dông dµi h¬n VL kim lo¹i, gç 2-3 lÇn) -Gia c«ng chÕ t¹o ®¬n gi¶n, nhanh, ®a d¹ng, dÔ t¹o h×nh, thay ®æi vµ söa ch÷a -Chi phÝ ®Çu t− thiÕt bÞ gia c«ng thÊp Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 1.5. TÝnh chÊt chung cña vËt liÖu compozit
  68. 68. -B¶n chÊt VL cèt - §é bÒn liªn kÕt ë bÒ mÆt tiÕp xóc pha -TØ lÖ VL gia c−êng/VL nÒn trong compozit -H×nh d¹ng, kÝch th−íc cña VL gia c−êng -§Þnh h−íng, sù ph©n bè cña VL gia c−êng (nÕu lµ sîi) øng suÊt kÐo -B¶n chÊt VL nÒn Sîi Compozit Nhùa BiÕn d¹ng Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *C¸c yÕu tè ¶nh h−ëng ®Õn tÝnh n¨ng gia c−êng
  69. 69. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Khèi l−îng riªng (Density) cña mét vµi vËt liÖu cÊu tróc phæ biÕn
  70. 70. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com §é bÒn kÐo riªng (Specific Tensil Strength) cña mét vµi vËt liÖu cÊu tróc phæ biÕn
  71. 71. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com M« ®un kÐo riªng (Specific Tensile Modulus) cña mét vµi vËt liÖu cÊu tróc phæ biÕn
  72. 72. ng dông c a v t li u compozit - Giao th«ng vËn t i: vá cano, tµu thuyÒn, xe h¬i, cabin,... Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 1.6. - VL x©y dùng: cÊu kiÖn nhµ l¾p ghÐp, g©n dÇm chÞu lùc, ®¸ èp l¸t, tÊm l p,... - VL ®iÖn: tÊm c¸ch ®iÖn, vá c¸c thiÕt bÞ ®iÖn, m¸y biÕn thÕ,... - VL chÞu ho¸ chÊt: bån chøa, èng dÉn, van, bÓ ®iÖn ph©n,... - VL gia dông: bµn, ghÕ, tñ, gi¸, tÊm trÇn, bån t¾m, lavabo, tÊm c¸ch ©m,.. - å ch¬i -VL compozit cao cÊp: dïng trong hµng kh«ng, vò trô, dông cô thÓ thao cao cÊp,... Compozit lµ vËt liÖu cña ngµy mai, nã ®ang thay thÕ dÇn c¸c VL truyÒn thèng: kim lo¹i, gç, sø,..
  73. 73. C¸c bé phËn lµm b»ng compozit trong m¸y bay Airbus A 380 Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com ng dông c a v t li u compozit
  74. 74. C¸c bé phËn lµm b»ng compozit sîi Graphite/nhùa epoxy trong m¸y bay AV-8B Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com ng dông c a v t li u compozit
  75. 75. Compozit s i lanh/nh a polypropylen thay th compozit s i th y tinh trong m t s b ph n ph n th n c a xe hơi (Mercedes Benz A -Class) Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com ng dông c a v t li u compozit
  76. 76. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
  77. 77. Compozit sîi tù nhiªn dïng lµm nhµ l¾p ghÐp Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com ng dông c a v t li u compozit
  78. 78. Compozit sîi cãi dïng lµm gi¸, tñ Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com ng dông c a v t li u compozit
  79. 79. VËt liÖu x©y dùng tõ compozit sîi tù nhiªn Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com ng dông c a v t li u compozit
  80. 80. Gu ng trong thi t b x lý nư c th i trên cơ s compozit s i thu tinh và nh a epoxy (Owens-Corning Fiberglas Corp.) Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com ng dông c a v t li u compozit Tàu ánh cá trên c s compozit s i thu tinh và nh a epoxy
  81. 81. C¸c bé phËn lµm b»ng compozit sîi Kevlar/nhùa epoxy trong xe ch¹y trªn tuyÕt Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com ng dông c a v t li u compozit
  82. 82. L p t ng l n t compozit s i thu tinh Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com ng dông c a v t li u compozit dư i nư c
  83. 83. Mái chèo c a thuy n ua t compozit Kevlar/epoxy Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com ng dông c a v t li u compozit B o qu n m t s v tri ăn mßn c a ng d n b ng compozit thu tinh/epoxy
  84. 84. 2.1. Giíi thiÖu chung 2.1.1. Thµnh ph n Polyme compozit VL gia c−êng Nhùa nÒn NhiÖt dÎo NhiÖt r¾n PP EP PE UPE PET PF PVAx UF ... ... Sîi polyme PP Sîi cacbon -Modul cao Sîi T.tinh TT E Aramic -Modul th p TT S Sîi tù nhiªn TT C ... ... Ceramic Kim lo¹i Al Ti ... Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com CHƯƠNG 2: V T LI U THÀNH PH N C A POLYME COMPOZIT
  85. 85. 2.1.2. Yªu cÇu ®èi víi VL nÒn -TÝnh chÊt c¬ häc tèt (chÞu t¶i träng) -TÝnh chÊt thÊm −ít, kÕt dÝnh tèt (truyÒn hiÖu qu¶ t¶i träng) -BÒn dÎo dai tèt (chèng l¹i sù ph¸t triÓn vÕt nøt) -BÒn d−íi t¸c dông ph¸ huû cña m«i tr−êng (n−íc, c¸c t¸c nh©n tõ m«i tr−êng, ®Æc biÖt m«i tr−êng n−íc biÓn) Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com VËt liÖu nÒn
  86. 86. Polyme Nhùa nhiÖt r¾n KÕt tinh Nhùa nhiÖt dÎo Cao su V« ®Þnh h×nh Polymer = poly (nhiÒu) + mer (phÇn, ®¬n vÞ) VD: -CH2-CHCl-CH2-CHCl-CH2-CHCl-CH2-CHClViÕt t¾t: (PVC) -CH2-CHCl - n Polyme lµ nh−ng hîp chÊt mµ ph©n tö cña chóng gåm nh−ng nhãm nguyªn tö ®−îc nèi víi nhau b»ng liªn kÕt ho¸ häc vµ lÆp di lÆp l¹i nhiÒu lÇn t¹o thµnh nh−ng m¹ch dµi vµ cã khèi l−îng ph©n tö lín Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com VËt liÖu nÒn
  87. 87. Nhùa nhiÖt dÎo Cao su Nhùa nhiÖt r¾n CÊu tróc: -m¹ch th¼ng hoÆc nh¸nh -m¹ch th¼ng, gi÷a c¸c m¹ch cã rÊt Ýt liªn kÕt ngang -m¹ng l−íi, mËt ®é nèi ngang dµy ®Æc, tõ 10 ®Õn 1000 lÇn cao h¬n trong cao su -Cã kh¶ n¨ng nãng ch¶y nhiÒu lÇn -Kh«ng cã kh¶ n¨ng nãng ch¶y -Kh«ng cã kh¶ n¨ng nãng ch¶y -Cã kh¶ n¨ng hoµ tan nhiÒu lÇn -Kh«ng cã kh¶ n¨ng hoµ tan -Kh«ng cã kh¶ n¨ng hoµ tan -Cã kh¶ n¨ng tr−¬ng PP, PE, PVC,… -cao su thiªn nhiªn, cao su tæng hîp: BR, ABR,… EP, UPE, PF, UF,… Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Mét vµi ®iÓm kh¸c biÖt gi÷a nhùa nhiÖt dÎo, nhiÖt r¾n vµ cao su
  88. 88. -B¶n chÊt ho¸ häc, sù ph©n bè c¸c nhãm chøc, ®é ph©n cùc,… -Ph©n tö l−îng, ®é ph©n nh¸nh, ®é ®a ph©n t¸n -Tr¹ng th¸i pha: tinh thÓ hay v« ®Þnh h×nh -§iÒu kiÖn ®ãng r¾n (nhùa nhiÖt r¾n): +Lo¹i chÊt ®ãng r¾n + NhiÖt ®é + Thêi gian +... Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 2.1.3 C¸c yÕu tè ¶nh h−ëng ®Õn tÝnh chÊt vËt liÖu nÒn
  89. 89. 2.1.4 §Æc ®iÓm gia c«ng cña nhiÖt dÎo vµ nhùa nhiÖt r¾n Gia c«ng nhùa nhiÖt r¾n Gia c«ng nhùa nhiÖt dÎo - Tr−íc gia c«ng, nhùa -Tr¹ng th¸i r¾n tr−íc gia c«ng (do khèi l−îng thư ng ë tr¹ng th¸i láng ph©n tö cao) -Trong qu¸ tr×nh gia c«ng -Gia c«ng nhiÖt ®é ch¶y mÒm (ë tr¹ng th¸i → tr¹ng th¸i r¾n, víi cÊu nãng ch¶y víi ®é nhít cao) ®Ó t¹o h×nh d¹ng tróc m¹ng l−íi kh«ng gian vµ s¶n phÈm ®−îc ho¸ r¾n nhê lµm nguéi 3 chiÒu nhê c¸c ph¶n øng -C¸c s¶n phÈm ®óc cã thÓ ®−îc gia c«ng thay ho¸ häc ®æi h×nh d¹ng ®ã lµ −u ®iÓm → hiÖu qu¶ kinh tÕ - Thêi gian gia c«ng dµi -Chi phi ®Çu t− thiÕt bÞ gia c«ng t−¬ng ®èi cao h¬n nhùa nhiÖt dÎo. h¬n, tuy nhiªn gi¸ thµnh s¶n phÈm thÊp h¬n do thêi gian gia c«ng ng¾n h¬n nhùa nhiÖt r¾n Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com VËt liÖu nÒn
  90. 90. 2.2.1 Nhùa polyester kh«ng no (UPE) Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 2.2. Nhùa nhiÖt r¾n -Lµ lo¹i nhùa phæ biÕn nhÊt, ®Æc biÖt trong c«ng nghiÖp hµng h¶i (th©n tµu, c¸nh buåm...) -§−îc tæng hîp tõ c¸c polyacid vµ polyol kh¸c nhau → tÝnh chÊt thay ®æi kh¸ réng -Polyacid, polyol hoÆc c¶ hai cã chøa nèi ®«i -Lµ chÊt láng nhít, mµu s¸ng, ë d¹ng dung dich nhùa UPE trong monome (th−êng lµ Styren)
  91. 91. §ãng r¾n nhùa UPE Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nhùa nhiÖt r¾n -Nhùa cã thêi gian b¶o qu¶n giíi h¹n (gel ho¸ qua thêi gian b¶o qu¶n l©u dµi) → th−êng ph¶i dïng chÊt øc chÕ -Nhùa tr−íc khi gia c«ng ph¶i thªm chÊt xóc t¸c, xóc tiÕn vµ c¸c phô gia thÝch hîp -ChÊt xóc tiÕn Ýt ¶nh h−ëng ®Õn nhùa trong tr−êng hîp kh«ng cã mÆt chÊt xóc t¸c → cho vµo ngay sau khi nhùa míi ®−îc s¶n xuÊt -ChÊt xóc t¸c cho vµo nhùa ngay tr−íc khi sö dông (gia c«ng compozit) ®Ó kh¬i mµo ph¶n øng kh©u m¹ch
  92. 92. §ãng r¾n nhùa UPE §ãng r¾n + styren -L−îng chÊt xóc t¸c vµ xóc tiÕn ☛ ®o l−êng chÝnh x¸c - Xóc t¸c thªm vµo → thay ®æi mµu c a nhùa UPE -Qu¸ nhiÒu xóc t¸c → thêi gian gel ho¸ qu¸ nhanh -Qu¸ Ýt chÊt xóc t¸c → qu¸ trÝnh ®ãng r¾n kh«ng hoµn toµn -Trong qu¸ tr×nh ®ãng r¾n, co ngãt nhiÒu (4-8%) g©y biÕn d¹ng, t¹o nh÷ng tiÒm n¨ng g©y hư háng trong vËt liÖu ®ãng r¾n Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nhùa nhiÖt r¾n
  93. 93. Phô gia, ®én dïng trong gia c«ng compozit nhùa UPE Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nhùa nhiÖt r¾n -Cho vµo tr−íc khi cho chÊt xóc t¸c vµ ph¶i khuÊy trén ®Òu → tr¸nh h×nh thµnh bät khÝ → ¶nh h−ëng ®Õn s¶n phÈm cuèi cïng. -M c ®Ých sö dông ®én nh»m: -Gi¶m gi¸ thµnh -T¹o dÔ dµng cho qu¸ tr×nh gia c«ng -T¸c ®éng ®Õn mét vµi tÝnh chÊt cña s¶n phÈm -§én cã thÓ ®−îc thªm vµo ®Õn 50% so víi l−îng nhùa vµ sÏ ¸nh h−ëng ®Õn ®é bÒn uèn, kÐo cña s¶n phÈm -Trong mét sè tr−êng hîp ®én thªm vµo cßn t¨ng kh¶ n¨ng chèng ch¸y, ch¶y,... cña s¶n phÈm
  94. 94. TÝnh chÊt chung cña nhùa UPE -C¬ lý tÝnh cao -DÔ gia c«ng ë ®iÒu kiÖn th−êng -Gi¸ thµnh thÊp Th−êng dïng nhùa UPE trong dung m«I styren do: -Styren lµm gi¶m ®é nhít, dÔ ®IÒu chØnh ®é nhít thÝch hîp cho qu¸ tr×nh gia c«ng -Styren lµ t¸c nh©n kh©u m¹ch nhùa UPE kh«ng t¹o ra s¶n phÈm phô -§ãng r¾n ë nhiÖt ®é th−êng, ¸p suÊt th−êng nªn gäi lµ nhùa ¸p suÊt thÊp -DÔ dµng ®IÒu chØnh qu¸ tr×nh ®ãng r¾n -Gi¸ thµnh thÊp -TÝnh thÊm −ít VL gia c−êng, ®én cao Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nhùa nhiÖt r¾n
  95. 95. 2.2.2 Nhùa Epoxy CH3 CH2 CH CH2 O C O CH2 CH CH2 O O CH3 -lµ lo¹i nhùa ®−îc xem lµ cã tÝnh n¨ng cao nhÊt -Gåm 2 thµnh phÇn: nhùa láng vµ chÊt ®ãng r¾n (hoÆc chÊt xóc t¸c), nhiÖt ®é ®ãng r¾n tõ 5oC ®Õn 150oC tuú thuéc chÊt ®ãng r¾n, xóc t¸c. -Nhùa láng kh«ng mµu → n©u, ë nhiÖt ®é th−êng cã thÓ tån t¹i nhiÒu n¨m trong b×nh chøa kh« mµ kh«ng ph¶n øng víi nhau -§é bÒn kÕt dÝnh cao -BÒn c¬ häc (cøng, dÎo dai), nhiÖt tèt. Do chøa c¸c vßng th¬m ë gi÷a m¹ch ph©n tö gióp hÊp thô øng suÊt c¬, nhiÖt tèt -BÒn ho¸ chÊt -C¸ch ®iÖn tèt Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nhùa nhiÖt r¾n
  96. 96. Mét sè nhùa epoxy th«ng dông Diglycidyl ete cña bisphenol F (DGEBF) Triglycidyl p-amino phenol Polyglycidyl ete cña nhùa PF Novolac N,N,N…,N…,tetraglycidyl metylendianilin ☛Vßng th¬m trong cÊu tróc t¹o ®é cøng, b n c¬ häc vµ æn ®Þnh nhiÖt cña epoxy m¹ng l−íi Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nhùa nhiÖt r¾n
  97. 97. §ãng r¾n Nhùa Epoxy ChÊt ®ãng r¾n ChÊt xóc t¸c -L−îng dïng nhiÒu -L−îng dïng Ýt -Ph¶n øng víi nhùa epoxy t¹o -Xóc t¸c ph¶n øng x¶y ra trùc cÊu tróc m¹ng l−íi. tiÕp gi÷a c¸c ph©n tö epoxy -ChÊt ®ãng r¾n th−êng lµ c¸c amin th¼ng, th¬m, anhydric,.. (ph¶n øng homopolyme ho¸) Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nhùa nhiÖt r¾n
  98. 98. §ãng r¾n Nhùa Epoxy Ph¶n øng ®ãng r¾n gi÷a nhùa epoxy vµ amin -Vßng epoxy ®−îc më t¹o liªn kÕt céng ho¸ trÞ víi chÊt ®ãng r¾n amin -L−îng chÊt ®ãng r¾n dïng thÝch hîp, nÕu kh«ng c©n ®èi → nhãm chøc kh«ng ph¶n øng sÏ tån t¹i, cÊu tróc m¹ng l−íi kh«ng ph¸t triÓn hoµn toµn. - So víi nhùa UPE, co ngãt khi ®ãng r¾n thÊp (1-5%) -Trong qu¸ tr×nh ®ãng r¾n kh«ng th¶I ra s¶n phÈm phô Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nhùa nhiÖt r¾n
  99. 99. Mét sè chÊt ®ãng r¾n amin th«ng dông (DETA) Dietylentriamin (TETA) Trietylentriamin (TEPA) Tetraetylenpentamin Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nhùa Epoxy (DDS) 4,4…- Diamindiphenylsulfo M-Phenyldiamin (MPDA) (DICY) Dicyandiamit
  100. 100. T¸c nh©n ®ãng r¾n anhydric Anhydric (xóc t¸c) Ph¶n øng x¶y ra cã mÆt chÊt xóc tiÕn (cã thÓ yªu cÇu nhiÖt ®é cao) Epoxy láng T¹o liªn kÕt este→ æn ®Þnh tèt ë nhiÖt ®é cao vµ hÇu hÕt m«i tr−êng kh¾c nghiÖt (trõ m«I tr−êng kiÒm) L−îng anhydric dïng ph¶i phï hîp ®Ó ph¸t triÓn hÖ thèng m¹ng l−íi Nhùa Epoxy ®ãng r¾n Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nhùa Epoxy
  101. 101. Mét sè t¸c nh©n ®ãng r¾n anhydric th«ng dông Phtalic anhydric (PA) Nadic methyl anhydrric (NMA) 3,3…,4,4…Benzophenoltetracacboxylic dianhydric (BTDA) Dodecenyl succinic andydric (DDSA) Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nhùa Epoxy
  102. 102. §ãng r¾n nhê chÊt xóc t¸c -Xóc t¸c lµ c¸c axit Lewis hoÆc baz¬ Lewis → t¹o c¸c cation (axit Lewis) hoÆc anion (baz¬ Lewis) -Ph¶n øng t¹o liªn kÕt ete→ bÒn ë nhiÖt ®é cao vµ m«I tr−êng kh¾c nghiÖt Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nhùa Epoxy
  103. 103. Mét sè xóc t¸c ®ãng r¾n th«ng dông Benzyldimetylamin (BDMA) 2,4,6-Tri (dimetyl amino metyl) phenol Boron Trifluoric-monoetylen amin (BF3MEA) 2-etyl-4-metylimidazol (EMI) Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nhùa Epoxy
  104. 104. ChÊt pha lo·ng -Dïng trong mét vµi ph−¬ng ph¸p gia c«ng -Th−êng lµ c¸c chÊt láng cã ®é nhít thÊp, chøa nhãm epoxy, ®¬n chøc Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nhùa Epoxy -Tuy nhiªn còng cã mét sè chÊt pha lo·ng tham gia tao m¹ng l−íi cña cÊu tróc nhùa Butyl glycidyl ete (BGE) Phenyl glycidyl ete (PGE) P-t-butyl phenyl glycidyl ete
  105. 105. 2.2.3 Nhùa Vinylester Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nhùa nhiÖt r¾n -Gièng nhùa polyester, nh−ng vÞ trÝ nhãm ph¶n øng n»m ë cuèi m¹ch vµ Ýt nhãm ester h¬n -BÒn n−íc vµ ho¸ chÊt h¬n UPE do cã Ýt nhãm ester h¬n → ®−îc dïng nhiÒu trong s¶n xuÊt ®−êng èng vµ c¸c thïng chøa ho¸ chÊt, tµu thuyÒn -Nhùa Vinylester ®ãng r¾n bÒn h¬n UPE ®ãng r¾n → dïng lµm líp phñ cho compozit nhùa UPE
  106. 106. Vinylester ch−a ®ãng r¾n Vinylester ®ãng r¾n Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nhùa Vinylester
  107. 107. øng suÊt-biÕn d¹ng Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nhùa nhiÖt r¾n
  108. 108. ¦u ®iÓm UPE -DÔ sö dông -RÎ (1-2 euro/kg) Vinylester -BÒn ho¸ chÊt vµ m«i tr−êng rÊt cao -TÝnh chÊt c¬ häc cao h¬n UPE Epoxy -TÝnh chÊt c¬ lý, nhiÖt cao -BÒn n−íc cao -BÒn nhiÖt cã thÓ ®Õn 140 oC(−ít)/ 220oC(kh«) -Co ngãt khi ®ãng r¾n thÊp Nh−îc ®iÓm -TÝnh chÊt c¬ häc trung b×nh -Styren tho¸t ra nhiÒu trong khu«n më -Co ngãt khi ®ãng r¾n cao -Giíi h¹n thêi gian lµm viÖc Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com So s¸nh tÝnh chÊt ba lo¹i nhùa UPE, Vinylester vµ epoxy -Yªu cÇu ®ãng r¾n hoµn toµn (Postcure) tr−êng hîp yªu cÇu tÝnh n¨ng cao -Hµm l−îng Styren cao -Gi¸ thµnh cao h¬n UPE (2-4 euro/kg) -Co ngãt khi ®ãng r¾n cao §¾t h¬n nhùa Vinylester (3-15 euro/kg)
  109. 109. 2.2.4 Nhùa Phenolic -Lµ mét trong nh÷ng nhùa nhiÖt r¾n ®−îc sö dông réng r·i nhÊt, chñ yÕu lµ nhùa Phenol-formaldehyt (PF) n -Ngoµi ra cßn cã nhùa: phenol-fufural, resorcinol-formaldehyt,... -Cã s½n trªn thÞ tr−êng ë d¹ng dung dÞch n−íc, dung dÞch trong dung m«i h÷u c¬ hoÆc ë d¹ng bét -§−îc ®ãng r¾n nhê gia nhiÖt vµ ¸p suÊt, kh«ng sö dông xóc t¸c hoÆc chÊt ®ãng r¾n Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nhùa nhiÖt r¾n
  110. 110. -F/P <1 -Xóc t¸c axit -Nhùa nhiÖt dÎo §ãng r¾n nhùa Phenolic Nhùa phenolic Novolac + Phenol Resol -F/P>1 -Xóc t¸c kiÒm -Nhùa nhiÖt r¾n Nhùa Phenolic Giai ®o¹n 1 NhiÖt Resol (trang th¸i A) Nhùa cã kh¶ n¨ng nãng ch¶y vµ hoµ tan Giai ®o¹n 2 NhiÖt Resitol ( tr¹ng th¸i B) Nhùa r¾n nãng ch¶y, hoµ tan kÐm Giai ®o¹n 3 NhiÖt Rezit (tr¹ng th¸I C) Nhùa r¾n kh«ng hoµ tan, kh«ng nãng ch¶y, bÒn ho¸ chÊt * D−íi t¸c dông nhiÖt ph¶n øng ng−ng tô x¶y ra, cã t¹o s¶n phÈm phô (n−íc, HCHO) Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nhùa nhiÖt r¾n
  111. 111. *¦u ®iÓm: - Chèng ch¸y tèt - Duy tr× tÝnh chÊt ë nhiÖt ®é cao trong thêi gian dµi -BÒn ho¸ chÊt tèt ®Æc biÖt ®èi víi nhiÒu axit -TÝnh chÊt ®iÖn tèt, bÒn nhiÖt rÊt tèt vµ ®é bÒn c¬ häc cao (®Æc biÖt ®é cøng cao) -RÎ h¬n nhùa UPE *Nh−îc ®iÓm: -Qu¸ tr×nh ®ãng r¾n ë nhiÖt ®é cao cã tho¸t bay h¬i (n−íc vµ formaldehyt) nªn s¶n phÈm cã nhiÒu lç bät vµ vÕt háng bÒ mÆt, ®éc h¹i -Gißn, dïng chÊt ho¸ dÎo ¶nh h−ëng ®Õn qu¸ tr×nh ®ãng r¾n -¸p suÊt ®ãng r¾n cao, thêi gian ®ãng r¾n dµi h¬n nhùa UPE, thêi gian sèng ng¾n (Kho¶ng 90 ngµy ë d¹ng láng) -Giíi h¹n mµu h¹n chÕ Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nhùa Phenolic
  112. 112. 2.3.1 ¦u ®iÓm cña compozit nhùa nhiÖt dÎo -Gia c«ng nhanh h¬n compozit nhùa nhiÖt r¾n, gåm c¸c c«ng ®o¹n: gia nhiÖt, t¹o h×nh, lµm nguéi, kh«ng cã ph¶n øng ®ãng r¾n x¶y ra Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 2.3. Nhùa nhiÖt dÎo -§é bÒn t¸ch líp cao, ®é hÊp thô Èm thÊp vµ bÒn ho¸ chÊt cña polyme kÕt tinh mét phÇn rÊt tèt -D−íi ¸nh s¸ng cña m«i tr−êng, compozit nhùa nhiÖt dÎo cã nh÷ng −u ®iÓm: ®é ®éc h¹i rÊt thÊp, do kh«ng chøa c¸c t¸c nh©n ph¶n øng, thêi gian sèng v« h¹n -Cã thÓ ®−îc t¸i sinh do cã kh¶ n¨ng nãng ch¶y vµ hoµ tan trë l¹i
  113. 113. *Hµm l−îng sîi thÊp -Gia c«ng dÔ dµng -S¶n phÈm cã ®é cøng vµ ®é bÒn thÊp. *Hµm l−îng sîi cao: -S¶n phÈm cã ®é cøng vµ ®é bÒn cao -Gia c«ng chËm -Khã t¹o h×nh d¹ng víi nh÷ng s¶n phÈm cã cÊu tróc h×nh d¸ng phøc t¹p. -Nªn gia c«ng b¸n thµnh phÈm tr−íc khi t¹o thµnh phÈm * C¸c ph−¬ng ph¸p gia c«ng: Injection molding, Extrusion, Press-moulding, Pultrusion, resin Injection,... Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com * Âàûc âiãøm gia cäng cuía nhæûa nhiãût deío
  114. 114. 2.4.1 Yªu cÇu ®èi víi VËt liÖu gia c−êng -TÝnh gia c−êng c¬ häc tèt -TÝnh kh¸ng hãa chÊt, m«i tr−êng, nhiÖt ®é tèt -Tû träng bÐ -Ph©n t¸n vµo nhùa tèt (tÝnh t−¬ng thÝch) -TruyÒn nhiÖt, gi¶i nhiÖt tèt -ThuËn lîi cho qu¸ tr×nh gia c«ng -Gi¸ thµnh h¹ -¶nh h−ëng tèt ®Õn m«i tr−êng, vÊn ®Ò hiÖn nay rÊt ®−îc quan t©m Tuú thuéc vµo yªu cÇu cña tõng lo¹i s¶n phÈm cô thÓ mµ chän lùa VL ®é thÝch hîp Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 2.4. VËt liÖu gia c−êng
  115. 115. S i Sîi hãa häc Sîi tù nhiªn H u cơ ng v t V« c¬ T polyme thiªn nhiªn T polyme t ng h p Kh«ng ph¶i polyme Th c v t -L«ng -Coton -Cao su -PP -Wolfram -Tãc - ay -Visco -PA -Al -T¬ -D a -Axetat xenlulo -Teflon -ThÐp -Ceramic -Polyeste -Thu tinh -Aramic -G -Thuû tinh tù nhiªn (Basalt) -Sîi kho¸ng (amiang) -Basalt Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 2.4.2 Ph©n lo¹i sîi
  116. 116. -§−êng kÝnh sîi -§Þnh h−íng cña m¹ch ph©n tö trong sîi -ChiÒu dµi sîi -KiÓu ®an, dÖt v¶i Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 2.4.3 C¸c yÕu tè ¶nh h−ëng ®Õn tÝnh chÊt sîi ¶nh h−ëng cña ®−êng kÝnh ®Õn ®é bÒn sîi
  117. 117. Sîi tù nhiªn Sîi tæng hîp Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com H×nh d¹ng mÆt c¾t ngang mét sè lo¹i sîi
  118. 118. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Sù ®Þnh h−íng cña m¹ch ph©n tö
  119. 119. Lôa tr¬n (Plain weave) V¶i lôa (thuû tinh) V¶i chÐo go (Twill weave) V¶i ®¬n h−íng (Unidirectional cloth) V¶i th« (thuû tinh) Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com C¸c d¹ng vËt liÖu gia c−êng
  120. 120. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
  121. 121. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Hư ng ph©n b c a s i trong v t li u compozit
  122. 122. CÊu tróc tinh thÓ, gåm nh÷ng líp cacbon d¹ng lôc diÖn Cã thÓ ®−îc s¶n xu©t tõ PAN (phæ biÕn nhÊt), rayon hoÆc nhùa (Pitch), lo¹i nguyªn liÖu ¶nh h−ëng nhiÒu ®Õn cÊu tróc vµ tÝnh chÊt cña sîi cacbon NhÑ Compozit nÒn polyme cã ®é cøng vµ ®é bÒn cao Duy tr× tÝnh chÊt trong m«i tr−êng kh¾c nghiÖt (NhiÖt ®é cao, tiÕp xóc víi dung m«i vµ c¸c chÊt láng, m«i tr−êng Èm −ít) DÉn ®iÖn, dÉn nhiÖt tèt æn ®Þnh kÝch th−íc T−¬ng ®èi ®¾t T−¬ng ®èi dßn Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 2.5 S¬ l−ît mét sè lo¹i sîi 2.5.1 Sîi cacbon Kh¶ n¨ng chèng l¹i sù ph¸ huû kh«ng cao l¾m *Compozit sîi cacbon/nÒn cacbon chÞu nhiÖt cao, dïng lµm ®Üa phanh, chi tiÕt lß nhiÖt, èng giã, VL phñ chèng oxy ho¸, compozit nÒn nhùa (Epoxy) dïng trong ngµnh hµng kh«ng, vò trô
  123. 123. M«®un kÐo Khèi l−îng §−êng (Msi) kÐo (ksi) riªng kÝnh sîi (g/cm3) Lo¹i sîi §é bÒn (µm) µ Cacbon ( tõ PAN) 30-50 350 -1000 1,75-1,9 4-8 Cacbon(tõ pitch) 25-110 200-450 1,9-2,15 8-11 6 150 1,6 8-9 Cacbon tõ sîi Rayon Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com So s¸nh tÝnh chÊt cña c¸c lo¹i sîi cacbon
  124. 124. Cuén sîi PAN KÐo sîi tõ pitch nãng ch¶y KÐo Oxy ho¸ 200-400oC …Xö lý nhiÖt nguyªn liÖu th« cã chøa cacbon, th−êng lµ sîi polyme Cacbon ho¸ 250-2500oC Graphit ho¸ 1500-3000oC Xö lý bÒ mÆt SÊy kh« Cuén sîi Cacbon/ Graphit Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com S¶n xuÊt sîi cacbon
  125. 125. RÎ Phæ biÕn, ®a d¹ng Lµ lo¹i VL gia c−êng ®−îc sö dông réng r·i nhÊt Kh¶ n¨ng gia c−êng c¬ lý tÝnh cho VL nÒn cao Tû sè c¬ lý tÝnh/gi¸ c¶ rÊt cao h¬n c¸c lo¹i sîi kh¸c, tÝnh chÊt va ®Ëp tèt DÉn ®iÖn thÊp BiÕn d¹ng ph¸ huû cao h¬n sîi cacbon T−¬ng ®èi nÆng Cã khuynh h−íng hÊp thô Èm Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 2.5.2 Sîi thuû tinh
  126. 126. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com S¬ ®å s¶n xuÊt sîi thuû tinh
  127. 127. TT E -BÒn, cøng, chÞu thêi tiÕt, dïng cho VL c¸ch ®IÖn (chiÕm tØ lÖ cao nhÊt) TT A … Cã hµm l−îng kiÒm cao, kh¸ng Èm kÐm TT S-Modun vµ ®é bÒn kÐo cao, dïng cho môc ®Ých ®Æc biÖt (hµng kh«ng, kÕt cÊu cã ®é bÒn c¬ häc cao) TT C-BÒn ho¸ chÊt, phñ chi tiÕt m¸y, kÕt cÊu chèng ¨n mßn ho¸ häc YM-31A- trªn c¬ së sîi TT E, dïng c¶i thiÖn ®é mÒm dÎo cho vËt liÖu Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Mét sè lo¹i sîi thuû tinh
  128. 128. BÒn kÐo cao Modun vµ ®é dÎo dai cao NhÑ DÉn ®iÖn thÊp BÒn ho¸ häc cao Gi·n në nhiÖt thÊp æn ®Þnh kÝch th−íc tèt BÒn c¾t cao Chèng ch¸y tèt Cã khuynh h−íng hÊp thô n−íc (−a n−íc) §é bÒn nÐn, uèn kh¸ thÊp §é bÒn ë bÒ mÆt tiÕp xóc víi VL nÒn kh«ng cao *Dïng hçn hîp Thuû tinh-kevlar, cacbon-kevlar chÕ t¹o TB chèng phãng x¹, chèng nhiÖt vµ dông cô thÓ thao Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 2.5.3 Sîi Aramic
  129. 129. VËt liÖu ThÐp Nh«m Sîi C (modun cao) Sîi C (§é bÒn cao) Sîi Aramic Sîi thuû tinh Modun (GPa) §é bÒn(MPa) KLR (g/cm3) 203 75 340 230 124 76-86 600-2000 70-80 2500 3200 2800 1700 7,8 2,6 1,9 1,8 1,45 2,5 Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com TÝnh chÊt vËt liÖu
  130. 130. C¸C PH¦¥NG PH¸P GIA C¤NG Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com CH¦¥NG 3
  131. 131. VL gia c−êng Gel coat Con l¨n Nhùa Khu«n L¨n b»ng tay Nhùa VL gia c−êng Khu«n Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 4.1 Hand Lay-up (Ph−¬ng ph¸p gia c«ng b»ng tay)
  132. 132. -VL líp ®−îc gia c«ng b»ng tay theo PP −ít -Mµng chÊt dÎo (nilon) bäc lªn khu«n vµ kh«ng khÝ ®−îc th¸o ra nhê b¬m ch©n kh«ng -L−îng nhùa thõa ®−îc lo¹i bá d−íi t¸c dông cña b¬m ch©n kh«ng. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 4.2 Ph−¬ng ph¸p tói ch©n kh«ng (Vacuum bagging)
  133. 133. Nguyãn tàõc: Såüi âæåüc càõt ngàõn trong suïng (giæî bàòng tay) âæåüc bàõn âäöng thåìi våïi nhæûa vaìo khuän. Âãø âoïng ràõn hoaìn toaìn træåïc khi thaïo saín pháøm Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 4.3 Spray Lay-up (Phæång phaïp phun)
  134. 134. Khu«n Nhùa vµo Khu«n VL gia c−êng Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 4.4 Resin Transfer Moulding (§óc chuyÓn nhùa)
  135. 135. Keo 2 mÆt Nhùa ch¶y qua VL gia c−êng d−íi CK Tói CK Nhùa ®Õn b¬m CK VL gia c−êng Khu«n Keo 2 mÆt Nhùa vµo TÊm phñ VL gia c−êng Khu«n Nhùa ra Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 4.5 Ph−¬ng ph¸p ®óc chuyÓn nhùa cã sù trî gióp cña ch©n kh«ng (Vacuum Asisstant Resin Transfer Moulding-VARTM)
  136. 136. Sîi ®−îc ®IÒu chØnh gãc cuèn thÝch hîp Trôc Trèng quay BÓ nhùa Cã kh¶ n¨ng di chuyÓn Såüi Quáún æåït Sîi Táøm nhæûa Quáún Såüi âaî âæåüc táøm nhæûa Quáún khä Âoïng ràõn -Tcao, thæåìng Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 4.6 Ph−¬ng ph¸p quÊn sîi (Filament Winding)
  137. 137. Solid conveying Plasticating or melting Melt pumping -Trong qua trçnh âi qua truûc vêt, nhæûa noïng chaíy, tháúm æåït vaìo såüi, âæåüc càõt ngàõn -Häùn håüp nhæûa såüi âæåüc eïp qua âáöu taûo hçnh, aïp læûc âæåüc taûo nãn båíi quay truûc vêt -Thæåìng duìng âäúi våïi nhæûa nhiãût deío -Phæång phaïp saín xuáút liãn tuûc -Saín xuáút compound, compozit såüi ngàõn (táúm, thanh, äúng...) Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 4.7 Extrusion process (Phæång phaïp âuìn)
  138. 138. Âuìn 1 truûc vêt Âuìn 2 truûc vêt -Thiãút bë âuìn 2 truûc vêt, quaï trçnh träün håüp, càõt såüi täút hån -Hai truûc vêt coï thãø quay cuìng chiãöu hoàûc ngæåüc chiãöu Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Extrusion process (Phæång phaïp âuìn)
  139. 139. -Âäúi våïi såüi keïm bãön nhiãût, nãn cho vaìo åí vuìng nhæûa noïng chaíy Polymer Fibre Extruder die Nozzle Cooling Schematic diagram of extrusion procedure Hçnh daûng âáöu taûo hçnh coï thãø laì: -Khe heûp Táúm phàóng -Hçnh truû Thanh -Hçnh khuyãn ÄÚng Product Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Extrusion process (Phæång phaïp âuìn)
  140. 140. Materials *Quaï trçnh: -Nguyãn liãûu (nhæûa + VLGC hoàûc haût compound) âæåüc naûp vaìo phiãùu -Truûc vêt chuyãøn nguyãn liãûu ràõn qua vuìng gia nhiãût, nhæûa noïng chaíy chuyãøn sang traûng thaïi loíng -Cháút loíng âæåüc eïp (tiãm) vaìo khuän, laìm nguäüi taûo daïng saín pháøm -Måí khuän vaì thaïo saín pháøm Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 4.8 Injection moulding (Âuïc tiãm)
  141. 141. Khuän træåïc khi naûp liãûu Naûp liãûu vaìo khuän Thaïo saín pháøm Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Injection moulding (Âuïc tiãm)
  142. 142. -Nàng suáút låïn -Duìng âäúi våïi compozit nhæûa nhiãût deío -Saín xuáút compozit såüi ngàõn -Saín xuáút caïc saín pháøm coï hçnh daûng phæïc taûp Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Injection moulding (Âuïc tiãm)
  143. 143. *Nguyãn liãûu compound: -Træåìng håüp nhæûa vaì såüi khoï tháúm æåït vaìo nhau -Nguyãn liãûu cho Ënection moulding laì compound - Compound âæåüc taûo nãn bàòng phæång phaïp Extrusion hoàûc Mixer -Traïnh træåìng håüp maïy âuìn vaì âuïc quaï daìi Taûo compound Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Ënjection moulding (Âuïc tiãm)
  144. 144. Resin Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 4.9 Âuïc tiãm nhæûa (Resin Injection Moulding)
  145. 145. -Âàût VL gia cæåìng giæîa 2 chi tiãút khuän âuïc (Khuän trãn vaì dæåïi) -Dæåïi aïp læûc nhæûa âæåüc phun vaìo khuän vaì tháúm vaìo VLGC -Âoïng ràõn coï thãø åí nhiãût âäü thæåìng hoàûc nhiãût âäü cao -Chãú taûo âæåüc caïc saín pháøm coï hçnh daûng phæïc taûp -Phæång phaïp naìy ti lãû VLGC cao nãn tênh nàng cå lyï cao -VLGC coï thãø laì vaíi, mat, såüi daìi,.. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Âuïc tiãm nhæûa
  146. 146. 4.10 Sheet Moulding Compound (SMC) -Laì håüp cháút âuïc, baïn thaình pháøm åí daûng cuäün hoàûc daûng táúm, daìy khoaíng 3mm -Tè lãû såüi tháúp (30% khäúi læåüng), tè lãû haût trong nhæûa cao (50% khäúi læåüng) Mäüt säú loaûi håüp cháút âuïc SMC SMC-R SMC-D -Såüi càõt ngàõn (25-50mm) -Såüi càõt ngàõn -Phán bäú ngáùu nhiãn -Âäöng phæång SMC-C -Såüi daìi -Âäöng phæång -SMC häùn håüp: SMC-D/R, SMC-C/R -Håüp cháút âuïc coï tè lãû såüi cao (30-50%), coï cå tênh cao goüi laì HMC Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Håüp cháút âuïc - baïn thaình pháøm
  147. 147. Sheet Moulding Compound (SMC-R) -Váût liãûu gia cæåìng: såüi thuyí tinh, cacbon, kevlar -Nhæûa: thæåìng duìng nhæûa polyester Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Håüp cháút âuïc - baïn thaình pháøm
  148. 148. Saín pháøm -Nhæûa + såüi tr n âãöu hoàûc baïn thaình pháøm âæåüc cho vaìo khuän -Dæåïi aïp suáút vaì nhiãût âäü, nhæûa hoaï loíng vaì âiãön âáöy khuän, saín pháøm âæåüc âënh hçnh theo 3 chiãöu -Coï thãø saín xuáút compozit nhæûa nhiãût deío såüi daìi Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 4.11 Âuïc eïp (Press moulding)
  149. 149. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Âuïc eïp (Press moulding)
  150. 150. Såüi Såüi daìi Mat, vaíi Bãø nhæûa Táøm nhæûa lãn såüi Taûo hçnh -Nhæûa âæåüc âoïng ràõn -Taûo hçnh daûng SP Càõt Saín pháøm Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 4.12 Pultrusion process (Phæång phaïp keïo âënh hçnh)
  151. 151. *Âàûc âiãøm cuía phæång phaïp keïo âënh hçnh -S n xu t s n ph m daìi liãn tuûc, diãûn têch pháön càõt ngang khäng âäøi (Panel, táúm, dáy thæìng,..) -Gêa thaình tháúp, cháút læåüng täút, saín læåüng cao -Thåìi gian âoïng ràõn âæåüc âiãöu chènh båíi täúc âäü keïo -Thæåìng duìng âäúi våïi nhæûa nhiãût ràõn Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Pultrusion process (Phæång phaïp keïo âënh hçnh)
  152. 152. *Âäúi våïi nhæûa nhiãût deío -Vãö cå baín giäúng nhæûa nhiãût ràõn, coï mäüt säú âiãøm khaïc: Nhæûa nhiãût ràõn Nhæûa nhiãût deío -Nhiãût âäü gia cäng tháúp -Nhiãût âäü gia cäng cao (mäüt säú saín pháøm duìng (250-400oF) trong ngaình haìng khäng âãún 750oF) -Âäü nhåït tháúp (vaìi tràm cP) -Âäü nhåït cao > 1.106 cP, tháúm æåït khoï -Saín xuáút caïc táúm låïp tæì caïc táúm baïn thaình pháøm (prepreg sheets) ráút moíng trãn cå såí nhæûa nhiãût deío. -Laìm noïng chaíy bãö màût caïc táúm naìy, vaì eïp chuïng laûi våïi nhau dæåïi aïp læûc trong quaï trênh laìm nguäüi saín pháøm Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Pultrusion process (Phæång phaïp keïo âënh hçnh)
  153. 153. *Æu âiãøm: -Nhanh (táøm nhæûa vaì âoïng ràõn) do váûy kinh tãú -Haìm læåüng nhæûa âæåüc âiãöu chènh chênh xaïc -Tênh cháút saín pháøm låïp ráút täút, do såüi thàóng vaì haìm læåüng såüi cao -Vuìng táøm nhæûa kên, haûn chãú caïc cháút bay håi *Nhæåüc âiãøm: -Giåïi haûn âäúi våïi nhæîng saín pháøm coï diãûn têch pháön càt ngang khäng âäøi hoàûc gáön nhæ khäng âäøi -Chi phê âáöu tæ khuän (âáöu âënh hçnh) coï gia nhiãût cao Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Pultrusion process (Phæång phaïp keïo âënh hçnh)
  154. 154. K THU T S N XU T B T VÀ GI Y Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com PH N III:
  155. 155. U 1.1. L ch s phát tri n -Nh ng t gi y u tiên ư c t các l p m ng c a thân cây (dài 30cm - 45 cm) an l i v i nhau. Các l p m ng c a thân cây an l i -Kho ng 100 năm sau công nguyên, gi y ư c s n xu t t huy n phù c a sơ s i, tre n a ho c cây dâu t m ( Trung Qu c) -Vài th k sau, công ngh làm gi y n vùng Trung ông, Châu Âu,… -Th k 20, ngành gi y phát tri n m nh v i các k thu t hi n -Ngày nay, h u h t các quá trình công ngh ư ct ng hoá i Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Chương 1: M
  156. 156. *Gi y: là t k t l i c a sơ s i ư c hình thành trên sàng m n t huy n phù b t nư c. *B t: là nh ng th s i th c v t có thành ph n hoá h c phù h p cho vi c làm gi y G Cây h trúc Nguyên li u gi y Cây h th o Cây ng n ngày Ph ph m, th ph m công nghi p Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 1.2. Khái ni m v b t và gi y
  157. 157. 2.1. Nguyên li u: t t c các th c v t u có th dùng làm gi y, tuy nhiên vi c l a chon nguyên li u d a vào các y u t : -Yêu c u ch t lư ng s n ph m ( -Ngu n nguyên li u -Quy trình công ngh Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Chương 2: NGUYÊN LI U S N XU T GI Y b n, màu s c,…)
  158. 158. Phương pháp b t Lo i g D ng g Hi u su t G mài G m m Bó g 90-95% G mài hoá G c ng Bó g 85-90% Kraft 2 lo i M nh 40-50% Sunfit 2 lo i M nh 45-55% Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com M t vài công ngh b t
  159. 159. Sau khi thu ho ch: -Phơi khô ( m dư i 18%) - óng bành kho ng 25kg -B o qu n trong kho ph i cao ráo, c m l a X lý rơm Bành rơm Phá bành chu n b n u b t C t ng n 20-30mm Làm s ch N u Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *Nguyên li u rơm •Máy sàng •Qu t th i và phân ly gió l c
  160. 160. nghiêng: 20-30o T n s 700 l n/phút 40*40mm ∅ 5mm Ph n rơm chưa ư c c t ng n Ph n rơm ư c c t ng n t, cát, ph n b ánh v n Sàng nghiêng ch n ng *Qu t th i và phân ly gió l c: -Dùng qu t th i ưa rơm vào xyclon phân ly theo ư ng ti p tuy n và xoáy tròn: +Rơm t t n ng h n theo thành phân ly r t xu ng ay dùng +Ph n nh g m lá b xoáy tít ngoài gi a, theo ng và gió bay lên n ub t nh phân ly ra Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Nguyên li u rơm
  161. 161. -Cây dư i 2 tu i t t cho sx gi y -Sau khi ch t h ph i róc h t m u cành -Th i gian b o qu n không nên quá lâu do s phá hu c a sinh v t, vi sinh v t -C t : dài 25-35mm, r ng 5-15mm, trư c khi c t ph i ép, cán d p (Có th cùng v i máy c t) *Nguyên li u g G C t ng n M nh quá kích thư c Bóc v Ch t m nh Kho ch a Dài: 10-30mm Dày: 2-5mm Máy mài Sàng m nh N in u Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *Nguyên li u tre n a
  162. 162. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 2.2. C u trúc và thành ph n sơ s i *C u trúc g :
  163. 163. 1-L p v ch t bên ngoài (outer dead bark) 2-L p v s ng bên trong (inner living bark)(Libe) 3-Cambium: s n sinh s i và g 4-G giác (Sapwood) 5-G lõi (hearwood) Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com C u trúc g g m:
  164. 164. sinh trư ng thay Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *T c i theo mùa, ta có các vòng cây -G s m: thành sơ s i m ng, có các l trên thành (mùa xuân) -G mu n: thành sơ s i dày, ch t hơn (mùa thu) G s m G mu n
  165. 165. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
  166. 166. +S i: t bào tương i dài, ư ng kính bé, t o b n và nh ng tính ch t v t lý c a g (15-60% TT g ) +Các ng: t bào thành m ng, r ng, ng n hơn (dài 0,3-0,4mm, r ng 30130µm), các t bào thông nhau, d n ch t dinh dư ng và nư c t (chi m r lên lá t t n 60% th tích g ) Th c ăn ư c ch a trong các t bào Parenchyma ư ng kính thay s m it g n g mu n trong m t vòng h ng năm. +Parenchyma th ng Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *Các lo i t bào: ng, n m theo tr c s i g m nhi u ngăn nh (1-24% TT g ) +T bào Parenchyma n m ngang thân cây g i là tia g (rays) (17 -30% TT g ), có th v n chuy n các ch t hoà tan sang các th g lân c n
  167. 167. G m m (lá kim) Chi u dài sơ s i ư ng kính G c ng (lá r ng) 3,5 mm 1,5 mm 35 µm 25µm Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com S khác nhau gi a g m m và g c ng
  168. 168. Ch.dài s i Tr.bình G m m 4 42 ± 2% Cenlulo 45 ± 2% 3 G c ng 2 Hemicenlulo 27 ± % 1 0 20 60 100 nh hư ng tu i sinh h c n chi u dài TB c a s i 30 ± 5% Lignin 28 ± 3% Các ch t chi t 3 ±2 % 20±4% 5 ±3 % Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Thành ph n trung bình c a g m m và g c ng G m m G c ng
  169. 169. L p gi a (ML): Liên k t gi a các sơ s i Thành sơ c p (P) Thành th c p (S): g m 3 l p khác bi t + S1: l p ngoài c a thành th 2 (0,1-0,2 µm) + S2: ph n thân chính c a sơ s i (2-10 µm) + S3: L p trong c a thành th 2 (~0,1 µm) Lumen (L): ng trung tâm c a sơ s i (r ng) L S3 S2 S1 P ML Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com C u trúc vi s i th c v t
  170. 170. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com C u trúc vi s i th c v t
  171. 171. G Lignin Cacbohydrat Cenlulo Hemicenlulo Ch t chi t Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Thành ph n hoá h c c a s i th c v t
  172. 172. -Là m t cacbonhydrat, g m nh ng ơn v D-anhydro-glucopyranose n i v i nhau b ng ß-1, 4-glucosidic bonds -CTHH: (C6H10O5)n -n: trùng h p, thay i theo ngu n cung c p và cách x lý Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *Cenlulo
  173. 173. trùng h p Ngu n cenlulo Cenlulo t nhiên n 5000- 10000 S i v i bông ã tinh ch 1000-3000 Các lo i b t thương ph m 600-1500 Cenlulo tái sinh (VD: tơ nhân t o) 200-600 -Cenlulo trong sơ s i th c v t có m c tinh), nh hư ng l n n nh hư ng cao (vùng k t b n sơ s i -Vùng k t tinh: dung môi ho c các ch t ph n ng khó thâm nh p -Vùng vô nh hình: dung môi ho c các ch t ph n ng d thâm nh p Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com M t s giá tr
  174. 174. M ch c ng Liên k t hydro n i và ngo i phân t Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com C u trúc xenlulo
  175. 175. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Hemicenlulo
  176. 176. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Lignin
  177. 177. 3.1. Khái quát phương pháp s n xu t b t: -Làm b t gi y : là quá trình làm s i t các liên k t trong g , bi n i g thành sơ Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Chương 3: S N XU T B T
  178. 178. B t g mài B t cơ h c B t B t cơ h c máy nghi n (RMP) B t bán hoá h c B t Kraft (ki m) B t hoá h c B t sulfit (axit) Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *M t s phương pháp s n xu t b t
  179. 179. -Cho n 1960 h u h t t t c b t cơ h c u ư c s n xu t b ng công ngh g mài á (SGW) -1975 công ngh SGW v n chi m 90% s n lư ng b t c a B c M -1980 g n 50% b t cơ h c ư c s n xu t b ng phương pháp máy nghi n do m t s ưu i m cua pp máy nghi n: +S d ng m nh, mùn cưa, +Gi m chi phí lao ng -Tuy nhiên b t g mài v n ư c duy trì nh ưu i m tiêu th năng lư ng th p hơn -Nói chung, pp b t cơ h c cho hi u su t cao: 80-95% Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 3.2. S n xu t b t cơ h c:
  180. 180. +B t g mài á (GW-Groundwoood) +B t g mài ch u áp l c (PGW-Presurised Groundwood) +B t cơ h c máy nghi n (RMP-Refiner Mechanical Pulping) +B t nhi t cơ (TMP- Thermomechanical Pulping) +B t cơ nhi t hoá (CTMP-Chemithermomechanical Pulping) Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com M t s lo i b t cơ h c:
  181. 181. MÀI Á +Là phương pháp s n xu t b t cơ h c c nh t +Nguyên t c: kh i g ư c ép theo chi u d c tỳ vào b m t lô á mài nhám, khi lô á quay, s i b xé ra kh i g và tách thành các sơ s i còn nguyên v n. G Thùng g Thanh ch n Vòi phun nư c p tràn Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 3.2.1. S N XU T B T G H ch a b t
  182. 182. G Ph li u Sàng thô B b t T.b tháo nư c Sàng sơ b Tháp t y B cô B máy xay Máy nghi n B b t Máy cô Máy xay B b t ã nghi n c c Sàng th c p B b t sàng th c p Dây chuy n g mài tiêu bi u Thùng ph ph m Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Máy mài
  183. 183. -Các khúc mài ư c ch t o riêng r và g n vào lõi bê tông c t thép -Khúc mài ư c làm t nh ng viên á mài oxyt nhôm ho c cacbua silic -L p mài dày ~7 cm (kho ng 2 năm thay m t l n, khi nhóm h u ích b mòn) -Mài nh kỳ Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com á mài
  184. 184. Hình ren Th ng Hình xo n c Hình thoi -Làm s c á mài b ng cách di ng g (d ng tr c lăn nh d~7,5cm, l~7,5cm) qua b m t lô á -Xo n c và hình thoi ư c s d ng r ng rãi nh t Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Các hình d ng g khác nhau c a thi t b làm nhám á mài
  185. 185. Máy mài ki u xích Máy mài ki u ba túi Máy mài ki u vòng tròn Máy mài ki u bu ng ch a Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com M t s lo i máy mài
  186. 186. -S c n và xé c a các viên á l i ra tách sơ s i ra kh i g -Hi n nay cho r ng, cơ ch g m hàng lo t hành +Ch y u là ép v i t n s cao và gi m ép ng x y ra ng th i. b m t khi các viên á ti p xúc v i g , làm cho sơ s i bung ra. + ng th i lư ng nhi t sinh ra l n do ma sát á/g , g /g , lư ng nhi t này làm m m Lignin giúp các sơ s i tách ra kh i kh i g . Nư c quá nhi u: c n tr s làm m m -Kh ng ch nhi t r t quan tr ng Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Cơ ch mài Nư c quá ít: hi n tư ng cháy thành than
  187. 187. G nh hư ng n mài g -Lo i g -Tu i th -Hàm lư ng m trong g -Lo i á á mài -Kích thư c viên á -Ki u liên k t - - nhám lô á mài* sâu c a rãnh Phun nư c -V n t c dòng nư c -Nhi t nư c* -Áp l c nư c -S lư ng, kích thư c, v trí vòi phun -Áp l c tỳ vào lô á* V n hành -T c ngo i biên c a á mài* -M c ngâm trong nư c c a á -Hoá ch t thêm vào * Kh ng ch c n th n trong quá trình v n hành Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Các y u t
  188. 188. -B t cơ h c máy nghi n thương ph m d u tiên năm 1960 -Nguyên li u: m nh g , mùn cưa -Quá trình bi n i cơ h c m nh g ho c mùn cưa x y ra trong ĩa c a máy nghi n ĩa *Ưu i m c a phương pháp nghi n: -S d ng ph n còn l i c a các nhà máy x g - b n b t cao hơn (sơ s i b t dài hơn b t g mài) -Gi m chi phí lao ng (t ng hoá) Tuy nhiên: màu t i hơn b t g mài Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 3.2.2. S N XU T B T CƠ H C MÁY NGHI N
  189. 189. +Lignin b làm m m b i s nén ép và ma sát c a g /g và g / ĩa thép +Các m nh bung ra thành các ph n nh hơn và cu i cùng thành sơ s i +Sơ s i v a m i s n xu t b xo n l i, ph i làm rã b t trong nư c nóng -Trung tâm c a máy nghi n là b ph n ĩa nghi n: +1 ĩa kép: g m 2 ĩa quay theo 2 hư ng ngư c nhau +1 ĩa quay , 1 ĩa c nh + 1 ĩa kép quay gi a 2 ĩa c nh Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *Cơ ch nghi n:
  190. 190. Phi n ĩa giai o n m t Ph n răng nghi n nh +Vùng xé g m các thanh răng phá dày, xé m nh, t o l c ly tâm di Ph n răng nghi n trung bình chuy n và s p x p m nh g +Vùng nghi n g m các thanh và rãnh Ph n răng xé h pd n Ph n răng nghi n nh Phi n ĩa giai o n hai +Răng xé ng n hơn, s p x p Ph n răng nghi n trung bình m nh và t o l c ly tâm +B m t nghi n r ng hơn Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *Nghi n 2 giai o n: Ph n răng xé M t ph n c a t m ĩa nghi n
  191. 191. Nguyên li u nh hư ng n nghi n m nh -Lo i và ch t lư ng nguyên li u -Hàm lư ng m trong g Phi n ĩa -Lo i v t li u làm ĩa -Hình d ng - ư ng kính ĩa V n hành - côn -Ngo i biên kín hay h -Áp su t vào -Nhi t -N ng - -T c quay c a ĩa -Hoá ch t thêm vào vào h gi a các ĩa Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Các y u t
  192. 192. Băng t i tách nư c Tb tách kim lo i M nh ã r a ra Kim lo i ra Nư c i tách cát và tu n hoàn tr l i T.b tách cát H th ng r a m nh Defibrator Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com M nh
  193. 193. M nh Bình i u ti t Thùng ch a T.b tách nư c và sàng Cyclon th i Van quay Máy nghi n a.p. khí quy n Máy r a Máy th i Nghi n áp l c B h nh p Máy ph li u B ch a b t xo n Máy cô c Sàng th c p Sàng sơ c p B t t i máy xeo Thùng ch a B ch a ph sàng sơ c p Sơ B ch a ph sàng th c p B b t cô c dây chuy n công ngh b t nhi t cơ Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 3.2.3. S N XU T B T NHI T CƠ
  194. 194. *Tóm t t l ch s phát tri n: -Năm 1857 Khám phá ra phương pháp sx -Năm 1867 ông Benjamin Tilghman ư c c p b ng sáng ch M -Năm 1874 b t sunfit thương ph m u tiên ư c sx Thu i n -Năm 1890 PP sx b t sunfit canxi axit quan tr ng nh t -Năm 1930 công ngh Kraft chi m ưu th -Năm 1950 m t s c i ti n v thi t b và v n hành - n nay, nh ng nghiên c u t p trung vào: vi c thu h i hoá ch t, x lý môi trư ng Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 3.3. S N XU T B T SUNFIT
  195. 195. Không khí Amoniac Lưu huỳnh Lò Tháp h p th t Bu ng Nư c B ch a t T.b l c khí T,b làm l nh T.b ngưng t áp su t th p Qu t T.b ngưng t áp su t cao Khí lò Axit n u M nh g B t N in u H phóng Thu h i d ch n u Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Công ngh n u sunfit v i bazo amoniac
  196. 196. * i u ch SO2: t ch y lưu huỳnh (ho c FeS2) trong không khí S + O2 SO2 (FeS2 + 11/2 O2 +Ph n ng to nhi t ư c duy trì Fe2O3 + 4 SO2) nhi t trên 1100oC +Kh ng ch lư ng oxy dư trong không khí ch a (10% O2 dư) *H p th SO2 trong dung dich bazo ki m SO2 + H2O H2SO3 *Ph n ng trùng ngưng ligin x y ra m nh n u dùng m t mình H2SO3 Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Mô t công ngh n u
  197. 197. +T o bisunfit canxi t m làm ngăn ch n ph n ng trùng á vôi CaCO3 + 2 H2SO3 Ca(HSO3)2 + CO2 +H2O Qua 2 ph n ng trung gian: CaCO3 + H2SO3 CaSO3 + CO2 +H2O CaSO3 + H2SO3 Ca(HSO3)2 D ch n u sunfit là: h n h p c a SO2 t do và SO2 liên k t (HSO-3) Nhi t HSO3↔ SO2 + OHH+ HSO3- ↔ H2O SO32- + H2O ↔ HSO3- + OH- SO2 + Áp su t Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *Các bazo có tác d ng như là dung d ch ngưng lignin: d ng ion bisunfit + SO2 ↔ H2O +
  198. 198. +T o bisunfit magie: MgO + H2O Mg(OH)2 Mg(OH)2 + 2 H2SO3 2 Mg(HSO3)2 + H2O +T o bisunfit natri: Na2CO3 + H2SO3 2NaHSO3 + CO2 + H2O +T o bisunfit amoni: NH3 + H2O NH4OH + H2SO3 NH4OH NH4HSO3 + H2O Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com -H p th SO2 b ng bazo tan: NH4OH, Mg(OH)2 ho c Na2CO3
  199. 199. Berl saddle m trơ tăng di n tích ti p xúc trong tháp h p th Intalox saddle Tellerette Pall ring Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com +Các lo i v t li u Raschig ring
  200. 200. -Axit n u bao g m axit thô b sung SO2 h áp t các n i n u t i các thi t b ngưng t áp su t cao và thi t b ngưng t áp su t th p N ng Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *B sung SO2 axit trư c và sau khi b sung SO2 (theo % kh i lư ng) Axit thô Axit n u T ng SO2 4-4,2 6,0-8,0 SO2 t do 2,8-2,5 5,0-6,8 SO2 k t h p 1,2-1,7 1,0-1,2
  201. 201. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Mô t b sung khí SO2 c a h th ng axit ch u áp l c
  202. 202. -N i n u ch u áp l c, b ng thép ho c thép không r v i l p ph b n axit -N i n u ư c n p y m nh, y n p, cho axit nóng t thi t b ngưng t áp su t cao vào, gia nhi t, tu n hoàn cư ng b c d ch n u qua 1 thi t b trao nhi t -N i ư c tăng áp -Khi nhi t nm c yêu c u và áp su t tăng, m nh h p th nhanh axit nóng -Ph n ng x y ra : + Nhi t trên : + Nhi t c c +Th i gian: -Kh ng ch 110oC i: 130-140oC 6-8 gi i u ki n n u d a vào m c Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *N u b t tách lignin i
  203. 203. +D a vào màu c a d ch n u +Ki m tra nh kỳ SO2 dư +Khi th i gian n u còn l i 1-1h30 thì gia nhi t không liên t c + Khi áp su t gi m xu ng còn kho ng 20-25 Psi thì lư ng ch t n u ư c phóng vào h phóng, khí ơc ưa di làm s ch +B t ư c tách kh i d ch n u, r a, t y… thu h i n i Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com - i m d ng n u c a t ng m khác nhau:
  204. 204. + Axit sunfuaro t do k t h p v i lignin Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com -Các ph n ng hoá h c ch y u x y ra trong quá trình n u b t: t o lignosulfonic acid không tan +V i s có m t c a bazo, mu i lignosulfonic ư c t o thành, d hoà tan hơn +Lignin sulfonat hoá b tách thành thành nh ng o n phân t nh hơn +Hemicenlulo b thu phân thành ư ng hoà tan
  205. 205. nh hư ng T c pH N ng nt c th p n u b t sunfit T c Cao SO2 cao Th p Th p Cao Nhi t Th p Cao Bazo Ca Na Mg NH4 Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Các y u t
  206. 206. Nguyên li u nh hư ng n n u sunfit -Lo i và ch t lư ng nguyên li u -Hàm lư ng m trong m nh Axit n u - Lo i bazo -T s SO2 t do/SO2 liên k t Kh ng ch n u -M c dùng hoá ch t (%SO2/g ) -T l d ch/g -Áp su t vào -N ng Các thông s ki m tra -Chu kỳ nhi t -Th i gian n u -M c tách lignin -Màu d ch n u -M c gi m -SO2 th a trùng ngưng Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *Các y u t
  207. 207. 3.4.1. Công ngh b t s d ng xút -Các lo i ki m: NaOH, Ca(OH)2, KOH,…l a ch n ph thu c ho t tính, tính kinh t ,… -Ph n ng: ROH + NaOH RONa + H2O (Lignin) (Lignin ki m) RCOOH + NaOH RCOONa + H2O Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 3.4. S N XU T B T KRAFT
  208. 208. - lo i Lignin tri t , ph i ngâm d ch ki m quá trình th m th u vào nguyên li u t t hơn -Nguyên lý: Ch t l ng ch y t nơi cao n nơi th p, áp su t cao n áp su t th p +D ch n u khuy ch tán t nơi có n ng ki m cao n th p +T o áp su t chênh l ch gi a bên ngoài và bên trong m nh nguyên li u, áp su t l n thì t c th m th u m nh -N u dư i áp su t -Nguyên li u ph i có hàm m xác nh Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *N u:
  209. 209. -N ng xút: quá cao s gây t n h i holoxenlulo -Nhi t : +Cao: hoà tan Lignin cao, nhưng thu phân Holoxenlulo càng cao +Th p: ph n ng ch m, th i gian kéo dài, lo i lignin kém tri t nhưng ít t n h i xenlulo * nh hư ng c a nhi t Nhi t (oC) n T s t c hoà tan và thu phân xenlulo p. hoà tan lignin/xenlulo 160 12,8 170 8,7 220 1 , Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *Công ngh b t s d ng xút
  210. 210. D ch n u là: dung d ch (NaOH + Na2S): +T c kh lignin nhanh hơn +B t ch a ít lignin hơn (t o –SNa) +Ph n ng a t lignin ít hơn Na2S + H2O NaOH + NaSH Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 3.4.2. Công ngh Kraft (sulfat)
  211. 211. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com nhà máy b t sulfat tiêu bi u Sơ
  212. 212. 1. Bóc v , c t m nh và sàng 2. N u: • T l m nh/d ch n u phù h p • N ng d ch n u • Hàm m c a m nh • i u ch nh quá trình n u (nhi t , áp su t) • Th i gian n u: 2-4h • Áp su t n u: 100-110 psi, h n 60 psi trư c khi x • Turpentin và các ch t bay hơi ư c bay hơi 3. X b t vào h phóng, d ch en ư c ưa i thu h i hoá ch t 4. R a b t, sàng, t y tr ng và ưa n máy xeo Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com *Quy trình:
  213. 213. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Thi t b n u b t gián o n
  214. 214. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Thi t b n u b t liên t c
  215. 215. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com
  216. 216. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com thu h i và ki m hoá d ch n u Sơ
  217. 217. 1. Cô c d ch en loãng t máy r a ư c b ng thi t b chưng b c (Multiple-effect vaporator) (16% 50% hàm lư ng r n) và xà phòng ư c tách ra 2. Cô 3. c trên thi t b chưng b c ti p xúc tr c ti p (60% hàm lư ng r n) t d ch • Lignin b c trong lò thu h i t cháy • Hoá ch t n u b ch y • Natri sulfat ư c thêm vào ph n ng v i Cacbon t o sulfua natri Na2SO4 + 2C Na2S + 2 CO2 Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Quy trình thu h i hoá ch t t d ch n u:
  218. 218. 5. Xút hoá d ch xanh t o d ch tr ng: Ca(OH)2 + Na2CO3 CaCO3 + 2 NaOH 6. Nung canxi cacbonat CaCO3 CaO + CO2 7. Tôi vôi CaO + H2O Ca(OH)2 8. Hydroxyt natri ư c ưa v n i n u cùng v i sulfua natri (d ch tr ng) Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 4. Ch t nóng ch y ư c hoà tan t o d ch xanh g m: Na2S, Na2SO4, Na2CO3
  219. 219. 4.1. Sơ s n xu t gi y t b t B t R a Sàng Cô c T y tr ng R a Nghi n Tinh l c Xeo gi y Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Chương 4: S N XU T GI Y
  220. 220. Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com Máy xeo lư i Cu n ép Lư i H p phun Ép quang S y B t
  221. 221. -B t không t y có tr ng thay i trong gi i h n r ng -Có 2 phương pháp t y ư c dùng: +T y th c (true bleaching) +T y ch n l c (brightening) *Phương pháp t y -Clo hoá (C) -Trích ly ki m (E) -Hypoclorit (H) -Clodioxit (D) -Peoxyt (P) -Oxy (O) -Dc ho c Cd Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com 4.2. T Y B T
  222. 222. +Clo hoá t o h p ch t lignin clo hoá RH + Cl2 C=C + Cl2 RCl + HCl C–C Cl Cl H2O + Cl2 O + 2 HCl +H p ch t lignin clo hoá b hoà tan -N ng : 12-15% -Nhi t : 60-80oC -Th i gian : kho ng 2h giai o n trích ly ki m Simpo PDF Merge and Split Unregistered Version - http://www.simpopdf.com -Giai o n clo hoá và trích ly ki m thư ng i kèm v i nhau:
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×