Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin

HEMOGLOBIN
Muûc tiãu:
1. Veî vaì trçnh baìy âæåüc cäng thæïc cáúu taûo cuía
hemoglo...
Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin
1

2
I

8
IV NH

N

1

N

7

3
HN

II
4

N

8

3

7

4
6

III
6

Pyrol
porphin)

2

...
Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin

Fe++ liãn kãút phäúi trê våïi Nitå cuía 4 nhán pyrol taûo
thaình hem.
M

V
N

M

M
...
Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin

Phán tæí Hb gäöm 4 âån vë liãn kãút våïi nhau, mäùi âån
vë gäöm 1 hem liãn kãút våï...
Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin

Phaín æïng thuáûn nghëch vaì xaíy ra theo chiãöu naìo laì
do aïp xuáút riãng pháön ...
Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin

2H2O2

Catalase

2H2O + O2

AH2 + H2O2 Peroxydase A + 2H2O

135
Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin

CHUYÃØN HOÏA HEMOGLOBIN

Pháön 2

I. TÄØNG HÅÜP HEMOGLOBIN
1. Täøng håüp hem: hem g...
Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin
COOH
COOH
CH2

COOH

CH2 O
CH2

CH2

C

C

C

Aminolevulinase

CH2
(Porphobilinogen ...
Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin
CH3

CH

CH2

N

CH3
NH
CH2

CH3
HN
CH=CH2

N

CH2
COO-

CH2

CH3

CH2
COOH
Protopor...
Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin

II. SÆÛ THOAÏI HOÏA HB VAÌ SÆÛ HÇNH THAÌNH SÀÕC
TÄÚ MÁÛT
Häöng cáöu säúng trung bçn...
Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin

III. RÄÚI LOAÛN CHUYÃØN HOÏA Hb
1. Bçnh thæåìng :
- Næåïc tiãøu chæïa1 - 4mg urobil...
Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin

- Viãm gan cáúp: do nhu mä gan bë täøn thæång keìm
theo häüi chæïng tàõc máût nãn b...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Hoa hoc hemoglobin

271

Published on

nghien cuu ve hemoglobin

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
271
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Hoa hoc hemoglobin

  1. 1. Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin HEMOGLOBIN Muûc tiãu: 1. Veî vaì trçnh baìy âæåüc cäng thæïc cáúu taûo cuía hemoglobin. 2. Kãø âæåüc caïc tênh cháút hoïa hoüc vaì sinh hoüc quan troüng cuía hemoglobin 3. Mä taí âæåüc quaï trçnh thoaïi hoïa vaì täøng håüp hemoglobin. 4.Veî så âäö vaì trçnh baìy âæåüc sæû thoaïi hoïa hemoglobin vaì hçnh thaình sàõc täú máût. 5. Biãûn luáûn âæåüc sæû thay âäøi caïc chè säú hoïa sinh cuía chuyãøn hoïa hemoglobin trong mäüt säú træåìng håüp vaìng da. Pháön 1 HOAÏ HOÜC HEMOGLOBIN Hemoglobin (Hb) laì mäüt chromoprotein, maìu âoí, coï nhoïm ngoaûi (hem) laì mäüt nhán porphyrin kãút håüp våïi Fe2+ .Hb coï trong häöng cáöu cuía âäüng váût cao cáúp, häöng cáöu chæïa 32% Hb vaì maïu chæïa 15% Hb. Vai troì chênh cuía Hb laì váûn chuyãøn O 2 tæì phäøi âãún tãú baìo vaì mäüt pháön CO2 tæì tãú baìo âãún phäøi. I. CÁÚU TAÛO CUÍA HEMOGLOBIN Hb gäöm hem liãn kãút våïi globin. 1. Cáúu taûo hem Gäöm mäüt nhán porphyrin liãn kãút våïi Fe 2+ (nãn Hb coìn goüi laì porphyrinoprotein hay hemoprotein ). - Cáúu taûo porphyrin : Porphyrin gäöm porphin gàõn våïi caïc gäúc hæîu cå. Porphin gäöm 4 voìng pyrol liãn kãút våïi nhau qua 4 cáöu näúi methenyl (- CH = ), cäng thæïc C20H14N4. 130
  2. 2. Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin 1 2 I 8 IV NH N 1 N 7 3 HN II 4 N 8 3 7 4 6 III 6 Pyrol porphin) 2 5 5 Porphin (kyï hiãûu cáúu taûo Hììçnh 6.1: Cáúu taûo cuía pyrol vaì porphin Porphyrin gäöm porphin gàõn våïi caïc gäúc nháút âënh åí caïc vë trê 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7,8. Caïc gäúc coï thãø coï nhæ sau : Gäúc Kyï hiãûu Cäng thæïc Methyl M - CH3 Ethyl E - CH2 - CH3 Hydroxy ethyl E, OH - CH2 - CH2OH Vinyl V - CH = CH2 Acid acetic A - CH2 - COOH Acid propionic P - CH2 - CH2 COOH Nhán porphyrin trong cáúu taûo hem laì protoporphyrin IX gäöm porphyrin liãn kãút våïi caïc gäúc nhæ sau : CH3 CH2 CH M I N CH3 IV HOOC-CH2-CH2 - NH CH3 H N N II CH=CH2 M M P V P III V M ' ' CH2 CH3 ' CH2 ' COOH Hçnh 6.2: Cáúu taûo cuía protoporphyrin IX - Sæû liãn kãút giæîa Fe vaì protoporphyrin IX: 131
  3. 3. Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin Fe++ liãn kãút phäúi trê våïi Nitå cuía 4 nhán pyrol taûo thaình hem. M V N M M N F N e P V N P M Hçnh 6.3: Cáúu taûo cuía hem 2. Cáúu taûo globin Globin laì mäüt protein gäöm 4 chuäùi polypeptid : - 2 chuäùi α, mäùi chuäùi gäöm 141 acid amin. - 2 chuäùi β, mäùi chuäùi gäöm 146 acid amin. Hb bçnh thæåìng : * HbA (Adulte): Hb cuía ngæåìi træåíng thaình gäöm 2 chuäùi α vaì 2 chuäùi β kyï hiãûu α2Aβ2A. * HbA2: gäöm hai chuäùi α vaì 2 chuäùi δ kyï hiãûu α2Aδ2A chiãúm 2, 5% täøng säú Hb. * HbF: (Foetal): Hb baìo thai, gäöm 2 chuäùi α vaì 2 chuäùi γ kyï hiãûu laì α2Aγ 2F. Chuäùi α gäöm 141 acid amin. Chuäùi β, γ , δ gäöm 146 acid amin vaì chè khaïc nhau mäüt säú acid amin. Hb báút thæåìng: Do sæû phán bäú caïc chuäùi hoàûc vë trê caïc acid amin trong caïc chuäùi khaïc våïi Hb bçnh thæåìng. * HbS (sickle cell): Hb cuía bãûnh thiãúu maïu häöng cáöu hçnh liãöm. Cáúu taûo gäöm α2Aβ2S, khaïc våïi HbA laì trong chuäùi β glu vë trê thæï 6 thay bàòng Val. * HbC (Cible cell): cáúu taûo gäöm α2Aβ2S trong âoï Glu trong chuäùi β åí vë trê thæï 6 thay bàòng Lys 3. Liãn kãút giæîa hem vaì globin taûo Hemoglobin 132
  4. 4. Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin Phán tæí Hb gäöm 4 âån vë liãn kãút våïi nhau, mäùi âån vë gäöm 1 hem liãn kãút våïi 1 chuäùi polypeptid, liãn kãút phäúi trê âæåüc hçnh thaình giæîa Fe++ cuía hem vaì Nitå cuía N Fe++ N N N N Hem NH NH Globin Hçnh 6.4: Mäúi liãn kãút giæîa hem vaì globin nhán imidazol cuía his åí chuäùi polypeptid. II. TÊNH CHÁÚT HEMOGLOBIN 1. Kãút håüp våïi Oxy Oxy kãút håüp våïi Hb taûo thaình oxyhemoglobin. Hb + 4O2 Sæû kãút håüp vaì sæû phán ly Hb(O2) 4 åí häöng cáöu tuìy thuäüc vaìo aïp suáút riãng pháön cuía Oxy, näöng âäü H+ vaì aïp suáút riãng pháön cuía CO2. N N Fe++ Hb (O2) 4 N N O=O 2. Kãút håüp våïi CO2 Hb kãút håüp CO2 qua nhoïm amin (−NH2) tæû do cuía globin taûo thaình carbohemoglobin. R−NH2 + CO2 R− NH−COOH 133 dáùn xuáút carbamyl
  5. 5. Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin Phaín æïng thuáûn nghëch vaì xaíy ra theo chiãöu naìo laì do aïp xuáút riãng pháön cuía CO 2 vaì O2. ÅÍ mä pCO2 tàng phaín æïng theo chiãöu thuáûn, traïi laûi pCO 2 åí phäøi tháúp phaín æïng theo chiãöu nghëch. 3. Sæû kãút håüp CO Hb kãút håüp våïi CO taûo thaình carboxyhemoglobin ráút Hb + 4CO Hb (CO) 4 bãön. CO coï aïi læûc våïi Hb gáúp 210 láön so våïi aïi læûc cuía oxy våïi Hb nãn noï âáøy O2 ra khoíi Hb (O2) 4. Hb (O2) 4 + 4CO Hb (CO) 4 + 4O2 Carboxyhemoglobin nhiãöu gáy ngäü âäüc vç Hb (CO) 4 khäng coìn khaí nàng váûn chuyãøn oxy. Muäún âáøy CO phaíi duìng mäüt læåüng låïn O2 do âoï âãø âiãöu trë ngäü âäüc CO ngæåìi ta phaíi thåí häùn håüp khê gäöm 95% O2 vaì 5% CO2. 4. Sæû oxy hoïa Hb Hb bë oxy hoïa taûo thaình methemoglobin (MetHb). Hb Fe++ MetHb + e Fe+++ + e MetHb nhiãöu gáy ngäü âäüc vç khäng coï khaí nàng váûn chuyãøn oxy, âãø khæí MetHb thaình Hb cå thãø coï enzym diaphorase. Xanh Methylen vaì Vitamin C cuîng coï khaí nàng khæí MetHb → Hb. 5. Tênh cháút enzym Hb coï khaí nàng xuïc taïc phaín æïng oxy hoaï båíi H2O2. AH2 + H2O2 A + 2H2O V. MÄÜT SÄÚ PORPHYRINOPROTEIN KHAÏC 1. Cytocrom: laì mäüt sàõc täú maìu náu âoí, coï vai troì váûn chuyãøn âiãûn tæí trong caïc phaín æïng oxy hoïa khæí. 2. Peroxydase vaì catalase: enzym xuïc taïc phaín æïng phán huíy H2O2: 134
  6. 6. Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin 2H2O2 Catalase 2H2O + O2 AH2 + H2O2 Peroxydase A + 2H2O 135
  7. 7. Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin CHUYÃØN HOÏA HEMOGLOBIN Pháön 2 I. TÄØNG HÅÜP HEMOGLOBIN 1. Täøng håüp hem: hem gäöm protoporphyrin liãn kãút våïi Fe++ Nguyãn liãûu täøng håüp: sucinyl CoA, glycin, Fe++. Caïc giai âoaûn täøng håüp: 1.1. Taûo acid δ aminolevulinic (ALA). COOH COOH CH2 CoASH CH2 + C O S CH2 COOH CH2 CO 2 CH2 NH2 CH2 COOH C O C NH2 CoA H COOH Succinyl CoA Glycin CH2 B6 C H O C NH2 H Acid amino ceto adipic Acid aminolevulinic (ALA) Hçnh 6.5: Sæû taûo thaình acid aminolevulinic 1.2. Taûo porphobilinogen. Hai phán tæí ALA ngæng tuû loaûi næåïc, âoïng voìng taûo thaình porphobilinogen, xuïc taïc båíi ALA dehydratase: 136
  8. 8. Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin COOH COOH CH2 COOH CH2 O CH2 CH2 C C C Aminolevulinase CH2 (Porphobilinogen synthetase) NH2 CH2 O NH2 CH2 C 2 H2O + CH2 CH2 C COOH CH2 N C H H NH2 ALA Porphobilinogen Hçnh 6.6: Sæû taûo thaình porphobilinogen tæì ALA 1.3.Taûo uroporphyrinogen. A CH2 P NH A 3NH 3 P NH A - CH2 - P P A P - CH2- - CH2NH A NH NH NH2 Porphobilinogen Tetrapyrol maûch thàóng Tetrapyrol maûch thàóng Uroporphyrinogen I synthetase Uroporphyrinogen I NH3 Uroporphyrinogen III Hçnh 6.7: Sæû taûo thaình Uroporphyrinogen III - Taûo coproporphyrinogen III: Caïc gäúc acetat (A) cuía urophyrinogen III khæí carboxyl taûo thaình gäúc methyl (M) chuyãøn thaình coproporphyrinogen III. Xuïc taïc båíi enzym: uroporphyrinogen decarboxylase 1.4. Taûo proto porphyrin IX 137
  9. 9. Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin CH3 CH CH2 N CH3 NH CH2 CH3 HN CH=CH2 N CH2 COO- CH2 CH3 CH2 COOH Protoporrphynogen IX 1.5. Taûo hem Protoporphyrin IX kãút håüp Fe++ taûo hem, xuïc taïc hem synthetase (ferrochelatase). 2. Täøng håüp globin vaì sæû kãút håüp globin våïi hem Globin âæåüc täøng håüp theo cå chãú täøng håüp cuía protein. Hem täøng håüp xong råìi ty thãø ra baìo tæång kãút håüp våïi globin qua liãn kãút phäúi trê giæîa Fe++ vaì nitå cuía nhán imidazol trong histidin. Quaï trçnh täøng håüp Hb chuí yãúu xaíy ra åí cå quan taûo huyãút nhæ tuíy xæång, häöng cáöu non... Uroporphyrinogen III Coproporphyrinogen III Uroporphyrinogen III Decarboxylase Coproporphyrinogen III Protoporphyrinogen IX Coproporphyrinogen III Decarboxylase, oxydase Protoporphyrinogen IX Protoporphyrin IX Protoporphyrinogen IX oxydase Protoporphyrin IX Hem Ferrochelatase 3. Âiãöu hoìa täøng håüp Hb: Hem âoïng vai troì æïc chãú di láûp thãø taïc âäüng lãn enzim dë láûp thãø ALA synthetase laìm giaím sæû gàõn glycin vaìo succinyl CoA trong giai âoaûn âáöu tiãn. 138
  10. 10. Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin II. SÆÛ THOAÏI HOÏA HB VAÌ SÆÛ HÇNH THAÌNH SÀÕC TÄÚ MÁÛT Häöng cáöu säúng trung bçnh 120 ngaìy, khi häöng cáöu chãút thç Hb cuîng thoaïi hoïa. Hemoglobin bë phán huíy giaíi phoïng globi vaì hem. Globin chuyãøn hoïa theo âæåìng protein näüi baìo, hem tiãúp tuûc thoaïi hoïa. Caïc giai âoaûn thoaïi hoïa: Hemoglobin MAÏU bë oxy hoïa Verdoglobin Fe2+ Globin Biliverdin +2H GAN Bilirubin tæû do THÁÛN Urobilinogen GAN-MÁÛT: Bilirubin liãn håüp (Bilirubin diglucurunat) Urobilin MAÏU +4H RUÄÜT Mesobilirubinogen (Urobilinogen) (khäng máöu) PHÁN Urobilin (maìu náu) +4H Stercobilinogen (khäng máöu) Stercobilin PHÁN (maìu náu) Hçnh 6.9: Så âäö chuyãøn hoaï Hb vaì quaï trçnh biãún âäøi sàõc täú má 139
  11. 11. Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin III. RÄÚI LOAÛN CHUYÃØN HOÏA Hb 1. Bçnh thæåìng : - Næåïc tiãøu chæïa1 - 4mg urobilinogen/ngaìy. - Phán chæïa 40 - 280mg stercobilinogen/ngaìy. Træåìng håüp tàõc máût phán máút máöìu. Træåìng håüp vi khuáøn ruäüt giaím suït do uäúng khaïng sinh hoàûc treí så sinh trong nhæîng tuáön âáöu sau khi sinh thiãúu enzym vi khuáøn ruäüt, bilirubin khäng bë khæí vaì âaìo thaíi nguyãn veûn, khi tiãúp xuïc våïi khê tråìi oxy hoïa thaình biliverdin nãn phán coï maìu xanh. - Bçnh thæåìng bilirubin trong maïu khoaíng 0, 3-0, 8mg %, bilirubintoaìn pháön 1mg% (5-17µmol/l) dæåïi daûng tæû do, bilirubin liãn håüp daûng vãút, næåïc tiãøu bçnh thæåìng khäng coï bilirubin. Trong træåìng håüp bãûnh lyï bilirubin tàng cao 1,5 - 3mg% (25-50 µmol/l) hay hån næîa, seî væåüt quaï khaí nàng kãút håüp våïi protein, læåüng dæ khuãúch taïn vaìo caïc mä gáy vaìng da. 2. Mäüt säú træåìng håüp vaìng da 2.1. Vaìng da do dung huyãút: - Bilirubin tæû do trong maïu tàng vaì chiãúm 80% bilirubin toaìn pháön. - Bilirubin tæû do khäng tan trong næåïc do âoï khäng coï bilirubin trong næåïc tiãøu nhæng do læåüng sàõc täú máût tàng nãn baìi xuáút nhiãöu urobilinogen vaì stercobilinogen trong phán vaì trong næåïc tiãøu. - Bilirubin cuîng tàng trong häüi chæïng vaìng da sinh lyï åí treí em vaì vaìng da do di truyãön vç thiãúu enym glucuronyl transferase. 2.2. Vaìng da do sàõc täú máût - Tàõc máût do soíi máût, u âáöu tuûy, bilirubibin liãn håüp khäng xuäúng âæåüc ruäüt bë æï âoüng åí gan traìn vaìo maïu vaì tàng cao chiãúm 80% bilirubin toaìn pháön -Bilirubin liãn håüp tan trong næåïc nãn qua cáöu tháûn vaì âaìo thaíi qua næåïc tiãøu. - Do tàõc máût bilirubin qua ruäüt giaím, phán máút maìu, stercobilinogen vaì urobilinogen giaím. 2.3. Vaìng da do viãm gan 140
  12. 12. Hoaï hoüc vaì chuyãøn hoaï Hemoglobin - Viãm gan cáúp: do nhu mä gan bë täøn thæång keìm theo häüi chæïng tàõc máût nãn bilirubin liãn håüp tàng chuí yãúu. - Viãm gan maîn: bilirubin liãn håüp tàng, vaì do khaí nàng liãn håüp keïm nãn bilirubin tæû do cuîng tàng trong maïu. 141

×