• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Les 5 b
 

Les 5 b

on

  • 606 views

 

Statistics

Views

Total Views
606
Views on SlideShare
384
Embed Views
222

Actions

Likes
1
Downloads
2
Comments
0

1 Embed 222

http://www.docenteco.nl 222

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Les 5 b Les 5 b Presentation Transcript

    • Model arbeidsmarkt
    • Wereldhandel Effectieve vraag Productie BezettingsgraadConsumptie Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal Prijs van kapitaal Investeringen Loonkosten per eenheid productLooninkomen Loonkosten per Arbeidstijd werknemer ArbeidsplaatsenAanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid
    • Wereldhandel + + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Als in het buitenland meer goederen worden gevraagd en Nederlandse producten goedkoop en van een goede kwaliteit zijn, dan zullen Wereldhandel buitenlanders ook meer Nederlandse producten kopen. Onze export stijgt en dus ook de effectieve vraag + + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Als de EV stijgt, moeten er meer producten gemaakt worden om aan Wereldhandel de gestegen vraag te voldoen. De producenten zullen daarom de productie uitbreiden. + + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Als de productie stijgt, worden de machines waarmee ze worden Wereldhandel gemaakt intensiever gebruikt. De bezettingsgraad (= benutting van de kapitaalgoederenvoorraad) stijgt. + + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Als de kapitaalgoederen intensiever worden gebruikt, zijn er meer arbeiders nodig om ze te bedienen. De vraag van de producenten naar Wereldhandel de productiefactor arbeid stijgt dus. + + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Als de vraag naar arbeid(ers) toeneemt, terwijl het aanbod van arbeid Wereldhandel gelijk blijft (of minder stijgt), dan daalt de werkloosheid. + + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Als het goed gaat met de economie en de werkloosheid daalt, gaan mensen die zichzelf eerst geen kans gaven op de arbeidsmarkt (bijv. Wereldhandel huisvrouwen die alleen een deeltijdbaan willen hebben) op zoek naar werk. Het aanbod van arbeid stijgt dus. + + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Als de werkloosheid daalt, ontstaat er na enige tijd een gebrek aan arbeidskrachten. Arbeiders gaan hogere lonen eisen omdat de Wereldhandel werkgever voor hen geen andere, goedkopere arbeiders kan vinden. Dit betekent voor de werkgever dat de loonkosten per werknemer + toenemen. + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Als de loonkosten per werknemer stijgen, betekent dit voor de Wereldhandel werknemer dat hij meer loon krijgt. Zijn inkomen uit loon stijgt dus. (Hij kan natuurlijk ook nog inkomen uit bijv. interest hebben.) + + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Als de lonen stijgen wordt het steeds aantrekkelijker om te gaan Wereldhandel werken. Het aanbod van arbeid stijgt dus. (Anders gezegd: je loopt steeds meer loon mis als je niet gaat werken.) + + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Als het aanbod van arbeid stijgt (bijvoorbeeld doordat steeds meer huisvrouwen een baan buitenshuis gaan zoeken) en de vraag naar Wereldhandel arbeid gelijk blijft, dan neemt de werkloosheid toe. + + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Als de arbeiders meer geld ontvangen, kunnen (en gaan) ze meer Wereldhandel goederen en diensten kopen. We zeggen dan: de gezinnen gaan meer consumeren. + + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • De vraag naar consumptiegoederen maakt deel uit van de totale Wereldhandel effectieve vraag. Als de vraag naar consumptiegoederen stijgt, neemt dus ook de totale effectieve vraag toe. + + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Als de lonen sterker stijgen dan de arbeidsproductiviteit (= productie per arbeider per tijdseenheid), dan stijgen de loonkosten per eenheid Wereldhandel product. Stel dat het loon met 5% stijgt en de arbeidsproductiviteit met 3%, dan stijgen de loonkosten per eenheid product! + + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Als de prijs van de kapitaalgoederen gelijk blijft en de prijs van arbeid Wereldhandel stijgt, dan wordt arbeid vergeleken met kapitaal duurder. + + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Wanneer de prijs van arbeid stijgt ten opzichte van de prijs van kapitaal, gaat de producent innoveren. Dat wil hier zeggen: hij gaat Wereldhandel nieuwe machines aanschaffen, die door minder arbeiders hoeven te worden bediend. De dure arbeiders worden dus gedeeltelijk vervangen + door relatief goedkope kapitaalgoederen. + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Het aanschaffen van kapitaalgoederen noemen we investeren. Omdat in dit geval de hoeveelheid kapitaalgoederen per eenheid arbeid (= de Wereldhandel kapitaalintensiteit) toeneemt, spreken we van een diepte-investering. + + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Investeringen worden vaak betaald met geleend geld. De prijs van Wereldhandel geldkapitaal heet interest (rente). Als de vraag naar geld toeneemt en het aanbod gelijk blijft, dan zal de interest stijgen. Dus: de rentelast voor de ondernemer stijgt dan. + + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Stijging van de prijs van kapitaal ten opzichte van de prijs van arbeid, Wereldhandel maakt arbeid relatief weer goedkoper. (Hierdoor kan na enige tijd de productie weer arbeidsintensiever worden!) + + + + Effectieve vraag Productie BezettingsgraadConsumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Als investeringen diepte-investeringen zijn, zijn ze arbeidsbesparend: Wereldhandel dezelfde hoeveelheid werk kan door minder arbeiders worden gedaan. Als de productie niet stijgt, zal het aantal arbeidsplaatsen dus dalen. + + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Om de vacatures te vervullen die door arbeidstijdverkorting zijn Wereldhandel ontstaan, zal de vraag naar arbeiders (= de vraag naar de productiefactor arbeid) toenemen. + + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • De vraag naar nieuwe kapitaalgoederen maakt deel uit van de totale Wereldhandel effectieve vraag. Als de investeringsvraag stijgt, stijgt dus ook de totale effectieve vraag. + + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Als de hoeveelheid kapitaalgoederen wordt uitgebreid, kunnen er Wereldhandel meer producten worden gemaakt. De productiecapaciteit (= maximaal mogelijke productie per tijdseenheid) wordt dus vergroot. + + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Als een ondernemer een nieuwe machine aanschaft, zal hij rekening houden met de toekomst. Hij zal daarom een machine aanschaffen Wereldhandel waarmee hij aan de groei van de vraag (waarop hij hoopt!) kan voldoen. In eerste instantie zal de machine dus niet volledig worden + benut. De bezettingsgraad daalt dus (tijdelijk). + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Als mensen korter gaan werken (bijv. 30 in plaats van 36 uur) en de Wereldhandel totale productie gelijk moet blijven, is er voor meer mensen werk. Het aantal arbeidsplaatsen stijgt dus. + + + + Effectieve vraag Productie Bezettingsgraad -Consumptie + Productiecapaciteit Prijs van arbeid Innovatie t.o.v kapitaal + + + Prijs van kapitaal Investeringen + + - + Loonkosten per - eenheid product +Looninkomen + Loonkosten per Arbeidstijd werknemer - Arbeidsplaatsen + - + +Aanbod van arbeid Werkloosheid Vraag naar arbeid - - +
    • Verband tussen lonen, collectieve lasten en werkgelegenheid
    • Sociale uitkeringen 4 2 3 5 1Collectieve lasten Lonen Werkloosheid 7 6 8 10 Loon- en inkomstenbelasting Overheidsuitgaven 9
    • Sociale uitkeringen 4 2 3 5 1 Collectieve lasten Lonen Werkloosheid 7 6 8 10 Loon- en inkomstenbelasting Overheidsuitgaven 9 Als de lonen sterker stijgen dan de arbeidsproductiviteit, nemen de loonkosten per eenheid product toe. Ondernemers zullen de relatief duur geworden factor arbeid gedeeltelijk vervangen door kapitaal. We spreken dan van een diepte-investering (= investering waardoor de hoeveelheid kapitaal per eenheid arbeid toeneemt). De werkloosheid zal hierdoor stijgen.Nederland exporteert en importeert zeer veel goederen. Ons land heeft dus een open economie.Als de loonstijging wordt doorberekend in de prijzen van de eindproducten, worden Nederlandse productenduur ten opzichte van buitenlandse producten. Hierdoor gaan zowel Nederlanders als buitenlandersminder Nederlandse producten kopen. In ons land daalt dan de vraag naar goederen en dusook de productie en de werkgelegenheid, waardoor de werkloosheid stijgt.
    • Sociale uitkeringen 4 2 3 5 1Collectieve lasten Lonen Werkloosheid 7 6 8 10 Loon- en inkomstenbelasting Overheidsuitgaven 9 Als de werkloosheid stijgt, komen er meer mensen met een uitkering.
    • Sociale uitkeringen 4 2 3 5 1Collectieve lasten Lonen Werkloosheid 7 6 8 10 Loon- en inkomstenbelasting Overheidsuitgaven 9 Door de koppeling van de uitkeringen aan de lonen zullen de uitkeringen stijgen: koppeling van de uitkeringen aan de lonen = de uitkeringen worden met hetzelfde percentage verhoogd als de gemiddelde stijging van de CAO-lonen in het bedrijfsleven.
    • Sociale uitkeringen 4 2 3 5 1Collectieve lasten Lonen Werkloosheid 7 6 8 10 Loon- en inkomstenbelasting Overheidsuitgaven 9 Als de sociale uitkeringen stijgen, zullen de premies voor de sociale zekerheid moeten worden verhoogd om de uitkeringen te kunnen betalen. De collectieve lasten (belastingen + niet-belastingontvangsten + premies voor de sociale verzekeringen) zullen dus stijgen.
    • Sociale uitkeringen 4 2 3 5 1Collectieve lasten Lonen Werkloosheid 7 6 8 10 Loon- en inkomstenbelasting Overheidsuitgaven 9 Als de werknemers meer belasting en premie moeten betalen gaan ze er netto op achteruit. Om dit inkomensverlies te compenseren, zullen ze hogere lonen gaan eisen. Ze proberen dus de stijging van de belasting [pijl 10] en de premies [pijl 4] af te wentelen op de werkgevers!
    • Sociale uitkeringen 4 2 3 5 1Collectieve lasten Lonen Werkloosheid 7 6 8 10 Loon- en inkomstenbelasting Overheidsuitgaven 9 Door de koppeling van de ambtenarensalarissen aan de lonen zullen de overheidsuitgaven stijgen: koppeling van de ambtenarensalarissen aan de lonen = de ambtenarensalarissen worden met hetzelfde percentage verhoogd als de gemiddelde stijging van de CAO-lonen in het bedrijfsleven.
    • Sociale uitkeringen 4 2 3 5 1Collectieve lasten Lonen Werkloosheid 7 6 8 10 Loon- en inkomstenbelasting Overheidsuitgaven 9 Als de lonen stijgen moeten de werknemers meer loon- en inkomstenbelasting betalen. (Door ons progressieve belastingstelsel is de procentuele belastingstijging zelfs groter dan de procentuele loonstijging
    • Sociale uitkeringen 4 2 3 5 1Collectieve lasten Lonen Werkloosheid 7 6 8 10 Loon- en inkomstenbelasting Overheidsuitgaven 9 Wie werkloos wordt, krijgt eerst een werkloosheidsuitkering. Na een bepaalde tijd wordt deze vervangen door een (1) bijstandsuitkering. Deze laatste wordt betaald uit de belastinggelden. De overheidsuitgaven nemen dus toe. Ook zijn er (2) meer ambtenaren nodig om de uitkeringen te verzorgen.
    • Sociale uitkeringen 4 2 3 5 1Collectieve lasten Lonen Werkloosheid 7 6 8 10 Loon- en inkomstenbelasting Overheidsuitgaven 9 Als de overheidsuitgaven toenemen en de overheid wil haar tekort niet laten toenemen, dan moet ze haar inkomsten ook verhogen. Zij kan dit doen door de loon- en inkomstenbelasting te verhogen.
    • Sociale uitkeringen 4 2 3 5 1Collectieve lasten Lonen Werkloosheid 7 6 8 10 Loon- en inkomstenbelasting Overheidsuitgaven 9 De loon- en inkomstenbelasting maakt deel uit van de collectieve lasten. Als de loon- en inkomstenbelasting stijgt, nemen de collectieve lasten dus ook toe.