Your SlideShare is downloading. ×
เทคโนโลยีชีวภาพที่ใช้ในการขยายพันธุ์พืช
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Introducing the official SlideShare app

Stunning, full-screen experience for iPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

เทคโนโลยีชีวภาพที่ใช้ในการขยายพันธุ์พืช

19,297
views

Published on


0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
19,297
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
153
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. ใบความรู้ เรือง เทคโนโลยีชีวภาพทีใช้ ในการขยายพันธุ์พช ืเทคโนโลยีชีวภาพทางด้ านพืช เทคโนโลยีชีวภาพเป็ นความรู ้หรื อวิชาการทีสามารถนําสิ งมีชีวต หรื อผลผลิตจากสิ งมีชีวตมา ิ ิใช้ หรื อมาปรับเปลียนและประยุกต์เพือใช้ประโยชน์ ในบ้านเรามีการใช้เทคโนโลยีดงกล่าวมานานแล้ว ัตังแต่ยงไม่มีการติดต่อกับตะวันตกด้วยซํา การทํานําปลา ซี อิว การหมักอาหาร หมักเหล้า ล้วนเป็ น ัเทคโนโลยีชีวภาพแบบดังเดิม เช่นเดียวกับการปรับปรุ งพันธุ์พืช สัตว์ ให้มีผลผลิตมากขึน คุณภาพดีขึน ั ่หรื อการนําสมุนไพรมาใช้รักษาโรค บํารุ งสุ ขภาพ ก็จดได้วาเป็ นเทคโนโลยีชีวภาพแบบดังเดิม อย่างไรก็ดีปัจจุบนเมือพูดถึงเทคโนโลยีชีวภาพ เรามักหมายถึงเทคโนโลยีสมัยใหม่ทีมีวทยาศาสตร์ หลาย ั ิสาขาวิชาผสมผสานกันอยู่ ตังแต่ชีววิทยา เคมี ชี วเคมี ไปจนถึงฟิ สิ กส์ และวิศวกรรม อาจเรี ยกได้วา ่เป็ นสหวิทยาการทีนําความรู ้พนฐานด้านต่าง ๆ เกียวกับสิ งมีชีวตไปใช้ให้เกิดประโยชน์ ื ิ เทคโนโลยีชีวภาพได้ แก่ 1. การตัดต่อยีน (genetic engineering) เทคโนโลยีดีเอ็นเอสายผสม (recombinant DNA) และเทคโนโลยีโมเลกุลเครื องหมาย (molecular markers) 2. การเพาะเลียงเซลล์ และ/หรื อ การเพาะเลียงเนื อเยือ (cell and tissue culturing) พืช และสัตว์ 3. การใช้ประโยชน์จุลินทรี ยบางชนิดหรื อใช้ประโยชน์จากเอนไซน์ของจุลินทรี ย ์ ์ ปั จจุบนมนุษย์ได้นาเทคโนโลยีชีวภาพทางด้านพืชมาใช้ในการขยายพันธุ์พืช การปรับปรุ ง ั ํพันธุ์พืช เพือเพิมผลผลิตให้ได้ปริ มาณมาก ๆ เช่น การเพาะเลียงเนือเยือ การเพาะเลียงเนือเยือ การเลียงเนือเยือ ( Tissue culture ) คือการนําชินส่ วนใด ๆ ของพืช จากต้นพ่อแม่ อาจจะเป็ นบริ เวณตาอ่อนหรื อต้นอ่อนมา เพาะเลียงในอาหารสังเคราะห์ในห้องทดลองทีปราศจากเชือโรค ส่ วนของตาอ่อนหรื อยอดอ่อนเมือได้รับอาหารจะมีขนาดใหญ่ขึน เนื องจากมีการแบ่งเซลล์ และสามารถตัดแบ่งไปเพาะเลียงเนือเยือในหลอดแก้วใหม่ได้อีกเป็ นจํานวนมาก การขยายพันธุ์วธีนีจะทําให้ได้พืชต้น ิใหม่จานวนมากในระยะเวลาสัน และได้ลกษณะเหมือนต้นพ่อแม่พนธุ์ทุกประการ ํ ั ั ปั จจุบนเทคนิคการเพาะเลียงเนือเยือพืชจัดเป็ นเทคนิคพืนฐานทีนํามาใช้ประโยชน์ในด้าน ัการขยายพันธุ์พืช การศึกษา และการค้นคว้าวิจยในทุกสาขาทีเกียวข้องกับพืช ส่ วนใหญ่นามาใช้ ั ํผลิตและขยายพันธุ์พืช ใช้ในการผลิตเชิงการค้า เนืองจากสามารถผลิตพืชให้มีคุณภาพดีสมําเสมอได้ปริ มาณมาก ในเวลาอันรวดเร็ ว เมือเทียบกับวิธีการขยายพันธุ์แบบไม่ใช้เพศอืนๆการเพาะเลียงเนือเยือได้ถูกนํามาใช้จนเกิดผลเป็ นรู ปธรรมกับพืชหลายชนิด ตัวอย่างพืชทีทําเป็ นการค้าประสบ
  • 2. ผลสําเร็ จ และให้ผลตอบแทนมาก คือพวกไม้เนืออ่อน เช่น กล้วยไม้ หน้าวัว ลิลลี เบญจมาศกล๊อกซิ เนีย เยอบีร่า เป็ นต้น ประโยชน์ 1. สามารถผลิตต้นพันธุ์พืชปริ มาณมากในระยะอันรวดเร็ ว 2. ต้นพืชทีผลิตได้จะปลอดโรค โดยเฉพาะโรคทีมีสาเหตุจากเชือไวรัส แบคทีเรี ยด้วยการตัดเนือเยือทีเจริ ญอยูบริ เวณปลายยอดของลําต้น ซึ งยังไม่มีท่ออาหาร อันเป็ นทางเคลือนย้าย ่ของเชื อโรคดังกล่าว 3. ต้นพืชทีผลิตได้ จะมีลกษณะทางพันธุ กรรมเหมือนต้นแม่ คือมีลกษณะตรงตามพันธุ์ ั ัด้วยการใช้เทคนิคของการเลียงจากชินตาพืชพัฒนาเป็ น ต้นโดยตรง หลีกเลียงขันตอนการเกิดกลุ่มก้อนเซลล์ทีเรี ยกว่า แคลลัส 4. ต้นพืชทีผลิตได้จะมีขนาดสมําเสมอ ผลผลิตทีได้มีมาตรฐานและเก็บเกียวได้คราวละมากๆ พร้อมกันหรื อในเวลาเดียวกัน 5. เพือการเก็บรักษาหรื อแลกเปลียนพันธุ์พืชระหว่างประเทศ 6. เพือประโยชน์ดานการสกัดสารจากต้นพืช นํามาใช้ประโยชน์ดานต่างๆ เช่น ยาฆ่า ้ ้แมลง ยารักษาโรค เป็ นต้น 7.ใช้เพาะเลียงพืชทีไม่สามารถงอกในธรรมชาติได้ เช่น กล้วย กล้วยไม้ เป็ นต้น นอกจากนียังมีคุณประโยชน์อีกหลายประการ เช่น เพือการผลิตพืชทนทานต่อสภาพแวดล้อมทนกรด ทนเค็ม ฯลฯ หรื อการใช้ประโยชน์เกียวกับการศึกษาทางชีวเคมี และสรี รวิทยาของพืช เป็ นต้นในส่ วนของของกรมส่ งเสริ มการเกษตรได้นาประโยชน์ขอ 1-4 มาเป็ นข้อกําหนดคุณลักษณะพันธุ์พืชที ํ ้ผลิตด้วยวิธีการเพาะเลียงเนื อเยือ ก่อนนําเข้าระบบส่ งเสริ มสู่ เกษตรกร คือ ต้นพันธุ์พืชทีผลิตได้ตอง ้ปลอดโรค ลักษณะตรง ตามพันธุ์ และสามารถขยายได้ปริ มาณมาในเชิงอุตสาหกรรม นับเป็ นหน่วยงานแรกของภาครัฐทีมีการนําเทคโนโลยีเพาะเลียงเนือเยือมาพัฒนาการใช้งานขยายพันธุ์พืชเศรษฐกิจในเชิงพาณิ ชย์อย่างเป็ นรู ปธรรมและพร้อมนําไปใช้ในระบบส่ งเสริ ม ตัวอย่างพันธุ์พืชเพาะเลียงทีมีการทดลองนําร่ องปลูกในสภาพไร่ และประสบผลสําเร็ จเป็ นอย่างดี ได้แก่ หน่อไม้ฝรังกล้วย อ้อย สับปะรด ไผ่ เบญจมาศ และสตรอเบอรี เป็ นต้น นอกจากนีการปรับปรุ งพันธุ์พืช เพือให้ได้พืชทีมีคุณลักษณะความต้องการ เช่นความแข็งแรงต้านทานโรค ให้ผลผลิตสู ง สามารถเจริ ญได้ในสภาวะอากาศของประเทศไทย ปั จจุบนจึงได้นาความรู ้ ั ํทางด้านพันธุ ศาสตร์ เข้าช่วยในการปรับปรุ งพันธุ์พืช เช่น การตัดต่อยีน หรื อสารพันธุ กรรมของพืชเพือให้ได้ลกษณะตามทีต้องการซึ งเรี ยกว่า วิชาพันธุ วศวกรรม ซึ งก่อให้เกิดพืชสายพันธุ์ใหม่ ๆ เกิดขึน ั ิในโลกเช่น พืช จี เอ็ม โอ (GMOs)
  • 3. ตัวอย่ างพืชดัดแปลงพันธุกรรม วอลนัท หลังจากทีทําการตัดต่อทางพันธุ กรรมแล้ว จึงทําให้เม็ดวอลนัทนันมีคุณสมบัติที ดีขึน คือ 1. เม็ดวอลนัทแข็งขึน 2. ทนทานต่อโรค สตรอเบอรี การตัดต่อทางพันธุ กรรม (GMO) ส่ งผลให้สตรอเบอรี 1. เน่าช้าลง ทําให้สะดวกต่อการขนส่ ง 2. เพิมสารอาหาร แอปเปิ ล ผลของการตัดต่อทางพันธุ กรรมทีมีต่อแอปเปิ ลคือ 1. ทําให้ความสดและความกรอบของผลแอปเปิ ลมีระยะเวลานานขึน 2. ทนต่อแมลงต่างๆ ทีเป็ นศัตรู พืช มะเขือเทศ ลักษณะทีดีขึนของมะเขือเทศ หลังจากทีทําการตัดต่อทางพันธุ กรรมแล้วมีดงนี ั 1. ทนทานต่อโรคมากขึน 2. เพิมความแข็งของเนือมะเขือเทศมากขึน ทําให้ลดปั ญหาผลผลิตเสี ยหายขณะขนส่ ง 3. ผลผลิตทีได้จากการเก็บเกียวจะเกิดการเน่าเสี ยช้าลง ข้ าวโพด นับว่าเป็ นพืชทางเศรษฐกิจอีกชนิดหนึงทีเรานํามาทําการตัดต่อทางพันธุ กรรมโดยการตัดต่อยีนของแบคทีเรี ยทีชือว่า Bacillus thuringiensis เข้าไปในยีนของเมล็ดข้าวโพด จึงทําให้ข้าวโพดทีได้ทาการตัดต่อทางพันธุ กรรมนีมีคุณสมบัติพิเศษ คือ สามารถสร้างสารพิษต่อแมลงทีเป็ น ํศัตรู พืชได้ โดยเมือแมลงมากัดกินข้าวโพดนีแมลงก็จะตาย มันฝรัง (Potato) เป็ นพืชเศรษฐกิจทีมีการตัดต่อทางพันธุ กรรมเช่นเดียวกันกับข้าวโพด โดยใช้การตัดต่อยีนของแบคทีเรี ยทีชือว่า Bacillus thuringiensis เข้าไปในยีนของมันฝรัง ทําให้มนฝรังทีได้รับ ัการตัดต่อทางพันธุ กรรมแล้วมีคุณค่าทางสารอาหารเพิมขึน (เพิมปริ มาณโปรตีน) และในบางชนิดยังสามารถผลิตวัคซี นทีเป็ นประโยชน์ต่อมนุษย์อีกด้วย ถัวเหลือง มีการดัดแปลงพันธุ กรรมถัวเหลืองเพือให้มีคุณสมบัติพิเศษ สามารถทนต่อสารเคมีกําจัดวัชพืชชนิด Roundup ได้ดีกว่าถัวเหลืองทัวไป ทําให้ผปลูกสามารถใช้สารเคมีชนิด Roundup ได้ ู้มากขึน มีผลทําให้ได้ผลผลิตมากขึนตามไปด้วย ฝ้ าย เป็ นฝ้ ายทีผ่านการดัดแปลงทางพันธุ กรรมโดยใส่ ยนของแบคทีเรี ย Bacillus thuringiensis ีvar. kurataki (B.t.k) เข้าไปในโครโมโซมของต้นฝ้ าย ทําให้สามารถผลิตโปรตีน Cry 1A ซึ งมีคุณสมบัติในการฆ่าหนอนทีเป็ นศัตรู ฝ้ายได้
  • 4. มะละกอ มีการตัดต่อพันธุ กรรมมะละกอ เพือให้สามารถต้านทานโรคระบาดได้ ่ จะเห็นได้วาหากนักเรี ยนนําความรู ้ในด้านเทคโนโลยีชีวภาพทีเกียวกับการปรับปรุ งพันธุ์พืชการขยายพันธุ์พืชการตัดต่อยีนทีทําให้เกิดพืชลักษณะใหม่ ๆ ขึนนันมาใช้พฒนาประเทศในด้านต่าง ๆ ัเช่นการเกษตรกรรม จะทําให้ผลผลิตทางการเกษตรสู งขึน ในขณะทีต้นทุนตําลง ด้านอุตสาหกรรมจะสามารถทําให้ลดต้นทุนการผลิตลงได้และมีวตถุดิบเพียงพอตามทีต้องการและทางด้านการแพทย์ ัพืชหลาย ๆ ชนิดมีความสําคัญในด้านหารแพทย์ มีประโยชน์ดานการศึกษาวิจยเพือผลิตอาหาร และยา ้ ัเพือใช้รักษาโรค หากเทคโนโลยีชีวภาพมีการพัฒนามากขึน การเพาะเลียงเนื อเยือสมุนไพรทีหายากจะมีประโยชน์ทาให้ได้พืชตามปริ มาณทีต้องการ เมือใช้ในการศึกษา วิจย ดังกล่าว ํ ั