Лекц 16

H.EL205Ëåêö 10 10. Ñèíõðîí ìàøèí §10.1. Ñèíõðîí ìàøèíû á¿òýö Ñýðãýýõ àðãà. Ñèíõðîí ìàøèí àëü ÷ ãîðèìä àæèëëàõàäò¿¿íèéã ñýðãýýõ øààðäëàãàòàé. Ò¿¿íèé ðîòîðò ñýðãýýëòèéíîðîîìîã ñóóëãàí ñýðãýýäýã òóõàé áèä ÿðüñàí. Ñýðãýýëòèéí îðîîìãèéã ñýðãýýã÷ ãýæ íýðëýãëýõ, ñèíõðîíìàøèíòàé íýã ãîë äýýð ñóóñàí çýðýãöýý ñýðãýýëòòýé òîãòìîëã¿éäëèéí ãåíåðàòîðîîñ òýæýýæ áîëíî. Ñýðãýýëòèéí îðîîìãóóäûíã¿éäë¿¿äèéã ðåîñòàòûí òóñëàìæòàéãààð áóþó àâòîìàòààðòîõèðóóëíà. (10.1-ð çóðàã, à) 10.1-ð çóðàã. Ñèíõðîí ìàøèíû ñýðãýýëò Ñèíõðîí ãåíåðàòîðûã øóëóóëòãàã÷ àøèãëàí ººðººð íüñýðãýýæ áîëäîã. Ýíý òîõèîëäîëä ìàøèí ¿ëäýãäýë ñîðîíçîíîðíîîðîî àñíà. Òèðèñòîðûí òºõººðºìæ¿¿ä ºðãºí àøèãëàõáîëñîí. (10.1-ð çóðàã, á) ªíäºð ÷àäëûí ìàøèíä êîíòàêòã¿é ñýðãýýëò õýðýãëýíý.(10.1-ð çóðàã, â) Ñýðãýýëòèéí õýëõýýíä ìàøèíû àøèãòàé ÷àäëûí 0.2-5% -ãçàðöóóëíà. Áàãà ÷àäëûí ìàøèíûã òîãòìîë ñîðîíçîíãîîð ñýðãýýæ áîëíî. Õèéö. Ñèíõðîí ìàøèí íü ñòàòîð ðîòîðîîñ òîãòîíî.Ñòàòîðûã õýìæýýíýýñ õàìààðóóëæ (900 ìì) ¿ðãýëæ áà óãñàðäàã 10.2-ð çóðàã. Ñèíõðîí ìàøèíû èë (à) áà äàëä (á) òóéëòàé ðîòîð ØÓÒÈÑ.ÓÓÈÑ.Óóðõàéí öàõèëãààíæóóëàëò, àâòîìàòæóóëàëòûí áàã. Á.Áàòõèøèã 1

H.EL205õèéäýã. Ðîòîð íü èë òóéëòàé áà äàëä òóéëòàé áàéæ áîëíî (10.2-ðçóðàã). Ãèäðîãåíåðàòîð òóéëûí òîî èõòýé áàéäàã. Èë òóéëòàé,áîñîî òýíõëýãòýé õèéäýã. Ìºí êàïñóëü õýëáýðèéíãèäðîãåíåðàòîðóóä áèé. Òóðáîãåíåðàòîðûã õî¸ð áà äºðâºí òóéëòàé õèéäýã. Òºâººñçóãòàõ õ¿÷íèé ¿éë÷ëýëèéã ñóëðóóëàõ çîðèëãîîð äàëä òóéëòàé, óðòöèëèíäð õýëáýðòýé áàéíà. Äèçåëü ãåíåðàòîðóóäûã èë òóéëòàéãààð, 600 – 1500 ýðã/ìèíõóðäòàéãààð õèéäýã. 10.2 Ñèíõðîí ìàøèíû ÿêîðèéí õàðèó ¿éëäýë À÷ààëàëòàéàæèëëàæ áàéãàà ñèíõðîí ãå.íåðàòîðòñýðãýýëòèéí ñ.õ.õ FÂ áîëîí ñòàòîðûí FÑ ñ.õ.õ ¿éë÷èëäýã. Ñòàòîðûí ñ.õ.õ íü ñýðãýýëòèéí ñ.õ.õ-ä íºëººëæ ñýðãýýëòèéíñîðîíçîí îðîíã íýìýãä¿¿ëýõ, ñóëðóóëàõ ýñâýë ò¿¿íèé õýëáýðèéãººð÷èëäºã. Ýíý íºëººã ÿêîðèéí õàðèó ¿éëäýë ãýæ íýðëýíý. ßêîðèéí õàðèó ¿éëäýë íü ñèíõðîí ìàøèíû àæèëëàãààíäíºëºº ¿ç¿¿ëäýã. Íºëººëºë íü à÷ààëëûí õýìæýý áà øèíæ÷àíàðààñ õàìààðíà. Èäýâõòýé à÷ààëàëòàé ( = 0) 10.3 çóðãèéí à-ä 2 òóéëò ãåíåðàòîðûí ñòàòîð áîëîíðîòîðûã ¿ç¿¿ëæýý. Ñòàòîð äýýð ôàçûí îðîîìîãèéí çàðèì õýñãèéã¿ç¿¿ëñýí. Èë òóéëò ðîòîð íü öàãèéí ç¿¿íèé õºäºëãººíèé ýñðýãýðãýæ áàéã. Òóõàéí àãøèíä ðîòîð íü ôàçûí îðîîìãèéí ö.õ.õ Å0õàìãèéí èõ óòãàä õàðãàëçàõ áîñîî áàéðëàëûã ýçýëñýí áàéíà.Èäýâõòýé à÷ààëàëòàé ¿åä ã¿éäýë ö.õ.õ-òýéãýý ôàçààðààäàâõàöäàã ó÷èð ðîòîðûí ýíý áàéðëàëä ã¿éäýë õàìãèéí èõ óòãàòàéáàéíà. Ýíý ¿åä ñòàòîðûí ñ.õ.õ íü ñýðãýýëòèéí îðîîìãèéí ñ.õ.õ-íäõºíäëºí ¿éë÷ëýíý. Èéì ¿åä ìàøèíû ñîðîíçîí îðîí òóéëûíºíãºð÷ áàéãàà ¿ç¿¿ðò ñóëðàí, íºãºº ¿ç¿¿ðò õ¿÷òýé áîëäîã.Ñîðîíçîí õàíàëòûí óëìààñ íèéëáýð ñîðîíçîí óðñãàë áàãà çýðýãáóóðíà. Íºëººìæèéí à÷ààëàëòàé ( =90Î) ¿åä ã¿éäýë ö.õ.õ-íýýñýý90Î-ð õîöðîõ ó÷èð ðîòîðûã 10.3 çóðãèéí á-ä ¿ç¿¿ëñýí áàéðëàëäî÷èõîä õàìãèéí èõ óòãàà àâíà. Ñòàòîðûí ã¿éäëýýñ ¿¿ñýõ ñ.õ.õ íüñýðãýýëòèéí îðîîìãèéí ñ.õ.õ-íèé ýñðýã ÷èãò ¿éë÷èëæ íèéòñîðîíçîí îðíûã ñóëðóóëíà. ØÓÒÈÑ.ÓÓÈÑ.Óóðõàéí öàõèëãààíæóóëàëò, àâòîìàòæóóëàëòûí áàã. Á.Áàòõèøèã 2

H.EL205 Áàãòààìæèéí à÷ààëàëòàé ( = - 90Î) ¿åä ã¿éäýë ö.õ.õ-íýýñýý90Î-ð ò¿ð¿¿ëíý (10.3-ð çóðàã, â). ßêîðèéí õàðèó ¿éëäýë ìàøèíûñîðîíçîí îðíûã äýìæèíý. Õîëèìîã à÷ààëàëòàé (0 <  < 90Î) ¿åä Fa âåêòîðûã õî¸ðá¿ðä¿¿ëýã÷èä õóâààæ áîëíî: Äàãóó Fad  Fa sin áà õºíäëºí Faq  Fa cos . ßêîðèéí õàðèó ¿éëäëèéí ñ.õ.õ-íèé äàãóó á¿ðä¿¿ëýã÷íü ñòàòîðûí îðîîìãèéí (à÷ààëëûí) ã¿éäëèéí èíäóêòèâá¿ðä¿¿ëýã÷ýýñ õàìààðàõ áºãººä ñýðãýýëòèéí ñîðîíçîí îðîíãñóëðóóëàõ (R-L) áóþó äýìæèõ (R-C) ¿éë÷èëãýý ¿ç¿¿ëíý. 10.3 Ñèíõðîí ãåíåðàòîðûí ö.õ.õ-íèé òýãøèòãýë À÷ààëàëòàé àæèëëàæ áàéãàà ñèíõðîí ãåíåðàòîðûíãàðàëòûí õ¿÷äýë õ.ÿ-ûí ãîðèìûí ãàðàëòûí õ¿÷äýëýýñ ººð áàéíà.¯¿íèéã ÿêîðèéí õàðèó ¿éëäýë, ñàðíèõ ñîðîíçîí óðñãàë, ñòàòîðûíîðîîìãèéí èäýâõèòýé ýñðýã¿¿öýë äýýð óíàõ õ¿÷äýë çýðãýýðòàéëáàðëàíà. À÷ààëàëòàé àæèëëàõ ñèíõðîí ãåíåðàòîðò äàðààõñ.õ.õ-í¿¿ä ¿éë÷èëíý. ¯¿íä:1. Ñýðãýýëòèéí îðîîìãèéí ñ.õ.õ FÎ.Â –í ¿¿ñãýõ ¿íäñýí ñîðîíçîí óðñãàë ÔÎ ñòàòîðûí îðîîìîãò ÅÎ ö.õ.õ èíäóêëýíý.2. ßêîðèéí õàðèó ¿éëäëèéí ñ.õ.õ-íèé äàãóó á¿ðä¿¿ëýã÷ Fad –í ¿¿ñãýõ Ôad ñòàòîðûí îðîîìîãò Åad ö.õ.õ èíäóêëýõ áºãººä ò¿¿íèé õýìæýý íü ÿêîðèéí äàãóó òýíõëýãèéí õàðèó ¿éëäëèéí íºëººìæèéí ýñýðã¿¿öýë õad–í õýìæýýíýýñ õàìààðíà. Ìàøèíû ñîðîíçîí ñèñòåì õàíàëòàä îðîõîä óã ýñýðã¿¿öëèéí õýìæýý áóóðäàã.3. ßêîðèéí õàðèó ¿éëäëèéí ñ.õ.õ-íèé õºíäëºí á¿ðä¿¿ëýã÷ Faq –í ¿¿ñãýõ Ôaq ñòàòîðûí îðîîìîãò Åaq ö.õ.õ èíäóêëýõ áºãººä ò¿¿íèé õýìæýý íü ÿêîðèéí õºíäëºí òýíõëýãèéí õàðèó ¿éëäëèéí íºëººìæèéí ýñýðã¿¿öýë õaq–í õýìæýýíýýñ õàìààðíà. õaq–í õýìæýý ìàøèíû ñîðîíçîí ñèñòåìéí õàíàëòûí áàéäëààñ õàìààðàõã¿é.4. Ñòàòîðûí îðîîìãèéí ñàðíèõ ñîðîíçîí óðñãàë    j I x ñàðíèëòûí ö.õ.õ ¿¿ñãýíý. (õ1-ñòàòîðûí îðîîìãèéí E 1 1 1 ñàðíèëòûí íºëººìæèéí ýñýðã¿¿öýë)5. Ñòàòîðûí îðîîìîãò U r 1  I1r1 õ¿÷äýë óíàíà. Ñòàòîðûí  îðîîìãèéí èäýâõèòýé ýñýðã¿¿öýë r1 áàãà áàéäàã ó÷èð ò¿¿íä ØÓÒÈÑ.ÓÓÈÑ.Óóðõàéí öàõèëãààíæóóëàëò, àâòîìàòæóóëàëòûí áàã. Á.Áàòõèøèã 3

H.EL205 óíàõ õ¿÷äýëèéí õýìæýý ãåíåðàòîð õýâèéí à÷ààëàëòàé ¿åä ÷ 1%-èàñ õýòýðäýãã¿é áàéíà. Äýýðõ ö.õ.õ, õ¿÷äýëèéí ãåîìåòð íèéëáýð íü ñèíõðîíãåíåðàòîðûí ãàðàëò äýýðõ õ¿÷äýëèéã òîäîðõîéëíî. U 1  E0  Ead  Eaq  E 1  I1r1      (10.1) 10.1 èëýðõèéëýë íü èë òóéëòàé ñèíõðîí ãåíåðàòîðûí ö.õ.õ-íèé òýãøèòãýë þì. Äàëä òóéëòàé ñèíõðîí ãåíåðàòîðûí õóâüäÿêîðèéí õàðèó ¿éëäëèéí ö.õ.õ íü Ea   j I1 xa  ãýæòîäîðõîéëîãäîíî. E  E  E   I x  (  j I x )   I x    c a 1 1 a ãýæ 1 1 1 còîîöâîë äàëä òóéëòàé ñèíõðîí ãåíåðàòîðûí ö.õ.õ-íèé òýãøèòãýëäàðààõ õýëáýðòýé áîëíî. U 1  E0  Ec  I1r1    (10.2) Äýýðõ òýãøèòãýë¿¿äýýð âåêòîðûí äèàãðàìì áàéãóóëàõ! Õ.ÿ-ûí õ¿÷äýë, à÷ààëëûí ã¿éäýë, 1 ºíöºã, … Ñèíõðîí ãåíåðàòîðûíãàðàëòûí õ¿÷äýë à÷ààëëûí øèíæ ÷àíàð, õýìæýýíýýñ õàìààðàíõ.ÿ-ûí ö.õ.õ-íýýñ õýìæýýãýýð èõ áàãà, ôàçààðàà ò¿ð¿¿ëæ õîöîð÷áîëíî. 10.4 Ñèíõðîí ãåíåðàòîðûí õàðàêòåðèñòèêóóä Õîîñîí ÿâàëòûí õàðàêòåðèñòèê. Õîîñîí ÿâàëòûí ãîðèìä,ãåíåðàòîðûí ýðãýëòèéí õóðä òîãòìîë ¿åä ãàðàëòûí õ¿÷äýëñýðãýýëòèéí îðîîìãèéí ã¿éäëýýñ õàìààðàõ õàìààðàë. Ýíýõàìààðëûã õàðüöàíãóé íýãæýýð èëýðõèéëáýë E*  f ( I â.0*) òºðºëá¿ðèéí ãåíåðàòîðóóäûí õóâüä õýâèéí õ.ÿ-í õàðàêòåðèñòèêààñ(10.1-ð õ¿ñíýãò) áàðàã ÿëãààã¿é áàéäàã. 10.1-ð õ¿ñíýãò Õàðüöàíãóé ö.õ.õ E*  U 1 / U 1íîì 0,58 1,0 1,21 1,33 1,40 1,46 1,51Ñýðãýýëòèéí ã¿éäëèéí õàðüöàíãóé óòãà 0,5 1,0 1,5 2,0 2,5 3,0 3,5 I â.0*  I â.0 / I â.0.íîì I â.0.íîì -õ.ÿ-í ãîðèìä ãàðàëòûí õ¿÷äýë õýâèéí õ¿÷äýëòýéòýíö¿¿ ¿åèéí ñýðãýýëòèéí ã¿éäýë ØÓÒÈÑ.ÓÓÈÑ.Óóðõàéí öàõèëãààíæóóëàëò, àâòîìàòæóóëàëòûí áàã. Á.Áàòõèøèã 4

H.EL205 Áîãèíî õîëáîîíû õàðàêòåðèñòèê. Ñòàòîðûí îðîîìãóóäûãáîãèíî õîëáîí ðîòîðûã n1 õóðäòàé ýðã¿¿ëýí ñýðãýýëòèéí ã¿éäëèéãààæìààð íýìýãä¿¿ëíý (I1ê=1,25 I1íîì õ¿ðòýë). ¯íäñýí ñîðîíçîíóðñãàë (ñýðãýýëò) áàãà áàéõ ó÷èð ìàøèíû ñîðîíçîí õýëõýýõàíàëòàä îðîîã¿é áàéõ òóë á.õ õàìààðàë I1ê=f(I1âê) øóëóóí áàéäàã.Ñòàòîðûí èäýâõèòýé ýñýðã¿¿öýë íºëººìæèéí ýñýðã¿¿öëýýñ îëîíäàõèí áàãà áàéõ ó÷èð á.õ-íû ¿åä ãåíåðàòîðûí õàðèó ¿éëäýë íüñîðîíçîí îðîíã ñóëðóóëàõ ¿éë÷ëýë ¿ç¿¿ëíý.   Eê  Ead  E 1  Ñèíõðîí ìàøèíû íýã ÷óõàë ïàðàìåòð íü áîãèíî õîëáîîíûõàðüöàà (î.ê.ç) áàéäàã. Ýíý íü õ.ÿ-ûí ãîðèìä õýâèéí õ¿÷äýëäõàðãàëçàõ ñýðãýýëòèéí ã¿éäëèéã, á.õ ãîðèìä õýâèéí ã¿éäýëäõàðãàëçàõ ñýðãýýëòèéí ã¿éäýëä õóâààñàí õàðüöàà þì. î.ê .ç  I â.0.íîì / I â.ê .íîì (10.3) Î.ê.ç áàãàòàé ìàøèí çýðýãöýý àæèëëàõàä òîãòâîð ìóó,à÷ààëàë ººð÷ëºãäºõºä õ¿÷äýëèéí õýëáýëçýë èõ áàéäàã áîëîâ÷îâîð áàãàòàé ºðòºã õÿìä áàéäàã. Òóðáîãåíåðàòîðò 0,40,7ãèäðîãåíåðàòîðò 1,01,4 áàéäàã. Ãàäààä õàðàêòåðèñòèê. Iâ= const; cos1= const; n1= níîì=const ¿åä ãàðàëòûí õ¿÷äýë ñòàòîðûí ã¿éäëýýñ õàìààðàõõàìààðàë. À÷ààëëûí øèíæ ÷àíàðààñ õàìààð÷ ÿíç á¿ð áàéíà(10.3-ð çóðàã, à). 10.3-ð çóðàã. Ñèíõðîí ãåíåðàòîðûí ãàäààä (à) áà òîõèðóóëãûí (á) õàðàêòåðèñòèê ØÓÒÈÑ.ÓÓÈÑ.Óóðõàéí öàõèëãààíæóóëàëò, àâòîìàòæóóëàëòûí áàã. Á.Áàòõèøèã 5

H.EL205 Õýâèéí à÷ààëàëòàé àæèëëàæ áàéñàí ãåíåðàòîðûí à÷ààëëûãòàñëàõàä (Iâ= const; n1= const) ò¿¿íèé õ¿÷äýëèéí ººð÷ëºãäºõõýìæýýã õ¿÷äýëèéí õýâèéí ººð÷ëºëò ãýäýã. Å  U 1íîì U íîì  0 100% (10.4) U 1íîì Îðîîìãóóäûí òóñãààðëàã÷èéã ãýìòýýõã¿é øàëòãààíààðU íîì -ã õýâèéí õ¿÷äýëèéí 50%-èàñ õýòð¿¿ëýõã¿é. Òîõèðóóëãûí õàðàêòåðèñòèê. Ãåíåðàòîðûí à÷ààëàëººð÷ëºãäºõºä ò¿¿íèé ãàðàëò äýýðõ õ¿÷äýëèéã òîãòìîë õýìæýýíäáàéëãàõûí òóëä ñýðãýýëòèéí ã¿éäëèéã õýðõýí ººð÷ëºõèéã ¿ç¿¿ëíý.U1= U1íîì= const; cos1=const; n1= níîì= const ¿åä Iâ= f(I1).Áàãòààìæèéí à÷ààëàëòàé ¿åä ñýðãýýëòèéí ã¿éäëèéã áàãàñãàíà. À÷ààëëûí õàðàêòåðèñòèê. À÷ààëëûí ã¿éäýë òîãòìîë ¿åäãåíåðàòîðûí ãàðàëò äýýðõ õ¿÷äýëèéí õýìæýý ñýðãýýëòèéíã¿éäëýýñ õýðõýí õàìààðàõ õàìààðàë. I1 = const; cos1= const; n1=níîì= const ¿åä U1= f(Iâ). Çàðèì íýã ïàðàìåòð¿¿ä, æèøýý íüñàðíèëòûí íºëººìæèéí ýñýðã¿¿öëèéã òîäîðõîéëîõîäõýðýãëýãäýíý. ØÓÒÈÑ.ÓÓÈÑ.Óóðõàéí öàõèëãààíæóóëàëò, àâòîìàòæóóëàëòûí áàã. Á.Áàòõèøèã 6

Лекц 16

by Pro Chuka

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

1 Embed 26

Statistics

Лекц 16 Document Transcript