Stress en hartcoherentie voor wellnesscoaching mei 2013

1,132 views
979 views

Published on


hartresonantie als tool tegen stress
howest, wellnesscoaching, mei 2013

Published in: Spiritual
1 Comment
1 Like
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total views
1,132
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
20
Comments
1
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Stress en hartcoherentie voor wellnesscoaching mei 2013

  1. 1. hartresonantie alsremedie tegen stressDirk LavergeHowestopleidingstraject wellnesscoaching
  2. 2. Doel• stressen HC
  3. 3. Bijsluiter• deze techniek werkt zowel− midden in stress− als achteraf (neutraliseren)• HC is ook bruikbaar in andere domeinen− beter leren− bloeddruk− sport• meteen ook relativeren− HC is niet „alleszaligmakend‟− het kan je liggen (ok), of niet (ook ok)
  4. 4. Aanleiding…• zelf stressgevoelig• eigen zoektocht− yoga− t‟ai chi− TM− PRH− NLP technieken− meditatie− cursussen (vormingplus)• zeker van jezelfrust in jezelf !− mindfulness − stapels boeken…
  5. 5. zeer interessant, maar….• je moet tijd vrijmaken− yoga 20 min.− meditatie: 2x 20 min− mindfulness: body scan (30 min.)• als je alles optimaal wil doen….zou je om 5 uur „s morgens opstaan…
  6. 6. daarom…*hart-coherentie
  7. 7. 4 delen
  8. 8. 1 Ons hart….in oude culturenin religiemetaforenspreukenfeiten
  9. 9. een duik in de geschiedenis• -4000 BC 2011• oude spirituele moderne technokennis* (ECG, fmri scans, ..)leveren bewijs• dus: spirituele kennis en wetenschap komen samen= unieke aan hartcoherentie
  10. 10. 1.1 Hart als metafoor inverschillende culturen• India• China• Japan• Egypte• Griekenland• Turkije• Afrika
  11. 11. India• 4000 BC• hart = verantwoordelijkvoor emoties en gevoelens
  12. 12. China• hart = zetel van het verstand• symbool*• polsslag **
  13. 13. Japan• hart = 2 woorden− shinzen (orgaan)− kokoro (verstand v/h hart)
  14. 14. Egypte• hart = wezen van het menselijkbewustzijn• dodenboek: mummificeren hart…*
  15. 15. Griekenland• hart = zetel vanhet verstand
  16. 16. Turkije• Het oog van het hartvergist zich niet.
  17. 17. SwahiliDe brief van het hartlees je op het gezicht.
  18. 18. Westerse cultuur
  19. 19. Westerse cultuur:eindeloze lijst van muziek rond thema hart.• Listen To Your Heart - Roxette• The Hearts Filthy Lesson - David Bowie• My Heart will go on - Celine Dion• Heart Full of Soul - Chris Isaak• Youll Be In My Heart – Usher• Winter in my heart – VAST• Fragile Heart - Westlife• Unbreak My Heart - Toni Braxton• Shape of My Heart - Backstreet Boys• Shape of my heart – Sting• Change of Heart – Toto• Here is my heart - Lionel Richie
  20. 20. 1.2 Hart en religieBijbelKabbalayogaTibet
  21. 21. Bijbel• OT: zoals een man denkt inzijn hart, zo is hij (spreuken 23:7)• NT: wat overweegt ge tochin uw harten? (Lucas 5:22)• symboliek „heilig hart‟
  22. 22. Kabbala• hart = centrale sfeer, sleutel tot geluk
  23. 23. yoga• hart is de zetelvan het bewustzijn*
  24. 24. Tibet• Wie rijkdommen opstapelt,kweekt ijzer in zijn hart.
  25. 25. conclusie• gemeenschappelijke noemer?• hart = centrum van− intuïtie− verbondenheid met anderen• oefening:− wijs jezelf even aan?*
  26. 26. 1.3 Hart: spreuken • iets ter harte nemen• luchthartig zijn• alles hebben wat je hartje begeert• in hart en nieren• test je kennis: …
  27. 27. een hart van goud hebben
  28. 28. iemand een riem onder het hart steken
  29. 29. volg je hart
  30. 30. iemands hart winneniemand in zijn hart sluitenvraag: waar voel je de liefdeen, verliefdheid?
  31. 31. iets doen met hart en ziel
  32. 32. het hart op de tong hebbenrecht uit het hart spreken
  33. 33. Happinez 2010, nr. 5
  34. 34. spreuken • je hart luchten• zijn hart is aan het bloeden….• ik laat het niet aan mijn hart komen• de angst slaat ons om het hart• Alleen het hart begrijpt de bitterheidvan de ziel.
  35. 35. iemands hart is gebroken (*) …cardiomypathie
  36. 36. uit het oog, uit het hart
  37. 37. van zijn hart een steen maken
  38. 38. 1.4 Hartenkele bekende uitspraken….
  39. 39. Happinez nr 2 , 2011
  40. 40. P. Blaise• “het hart heeftzijn redenendie hetverstand nietkent”.
  41. 41. Victor Hugo• “De geest wordtrijk door wat hijontvangt, het hartwordt rijk doorwat het geeft”.
  42. 42. Rabelais• “Een glimlach isals een lamp aanhet venster vanhet gezicht, diebewijst dat hethart thuis is”.
  43. 43. Thomas Carlyle• “It is the heartthat always seesbefore the headcan see it.”*
  44. 44. Shakespeare• “Go into thy bosom,knock there, and askwhat your heart dothknow.”
  45. 45. Confucius• “To put the world in right order,• we must first put the nation in order• to put the nation in order, we mustfirst put the family in order• to put the family in order, we mustfirst cultivate our personal life• and to cultivate our personal life, wemust first set our hearts right.”
  46. 46. Helen Keller• “The best and most beautiful things inthe world cannot be seen, or eventouched, they must be felt with theheart.”
  47. 47. hart versus hoofd…..• wat is het sterkst?• wat is het meest betrouwbaar?
  48. 48. volg je hart…• makkelijker gezegddan gedaan….• we leren ook niet hoewe dit kunnen doen• nu wél met hartcoherentie
  49. 49. maar….• geduld bij oefeningen• als je terug contact met je hart legt• want…*
  50. 50. 1.5 Hart, enkele „facts‟
  51. 51. verschillende systemen• mechanisch systeem− pompen en kleppen• bloedstroom− bloeddruk• elektrische impulsen− ECG• sturing autonoom zenuwstelsel− sympaticus: hartritme − parasympaticus: hartritme 
  52. 52. • wat is het eerste vitale orgaanbij een foetus ? …*
  53. 53. indrukwekkende prestaties• hart werkt zonder onderbreking− 70 tot 80 jaar− meestal zonder „onderhoud‟ of„reservestukken‟…• hoe vaak slaat ons hart?− dag?− jaar? *
  54. 54. het hart is méér dan een pomp• 1°autonoom netwerkvan neuronen− soort kleine hersenen*− 40 000 neuronen in enrond het hart
  55. 55. • 2°hormonenfabriekje− eigen voorraad adrenaline− hormoon ANF = regelt bloeddruk− hormoon oxytocyne = liefdeshormoon*− deze hormonen werken rechtstreeks in op dehersenen.
  56. 56. oxytocineBron: DS 13/02/2010
  57. 57. • 3° bij elke hartslag stuurthet hart elektromagnetischesignalen naar gans hetlichaam− dit kan aangetoond worden opop een afstand van enkelemeters….*
  58. 58. bron: http://relaxforhealthnow.com/images/C.gifhart – brein communicatie• neurologisch• biochemisch− hormonen− neurotransmitters• fysisch− bloeddruk golf• energetisch
  59. 59. niet alleen hart heeft neuronen…• ook ons maag-darm systeem beschiktover autonome neuronen, diecommuniceren met onze hersenen.• zie filmpje op www.ted.com (thuis)− Heribert Watzke:The brain inyour gut• link met emoties− verliefdheid:vlinders in……
  60. 60. • Happinez2010, nr. 6• durf vanuit jeonderbuik leven• gut-gevoel• 5000 BC: taösime
  61. 61. Deel 2
  62. 62. hart-ritmehart-ritmevariabiliteitcoherentehart-ritmevariabiliteit
  63. 63. 2.1 Hartritme
  64. 64. Hartritme• kennen we van ECG bijcardioloog (fietsproef)• polar hartslagmeter− start to run− ….
  65. 65. Hartritme• iedereen kent wel z‟n hartslag− bij rust…− bij sport..• zone training
  66. 66. • inademen− hartritme • uitademen− hartritme • conclusie : ademhaling isde melodie diehet hartritme moduleert!
  67. 67. Hartritme• dat cijfer is een wiskundiggemiddelde….• maar in realiteitversnelt en vertraagthet hart voortdurend*
  68. 68. hart-ritmehart-ritmevariabiliteitcoherentehart-ritmevariabiliteit
  69. 69. 2.2 Hartritmevariabiliteit (HRV)• pauze tussen 2 hartslagen− ps: ook baroflex *• die pauze tussen 2 hartslagen is nooitgelijk!• reeds veel studies (>10.000 wet. art.)**− die veranderlijkheid is heel gezond− signaal dat de rem en gaspedaal goed werken
  70. 70. 0 1 2-0.500.511.52mVoltsHartritme variabiliteit2,5 seconden hartslag data.859 sec. .793 sec. .726 sec.70 BPM 76 BPM 83 BPM© Copyright 1997 Institute of HeartMath
  71. 71. pubmed
  72. 72. 2.2.2 Oorzaken:  HRV• naarmate we ouder worden vermindert dieveranderlijkheid.• bij geboorte = veranderlijkheid het grootst• kind = emotioneel zeer flexibel *• bij naderen van dood = kleinst• indien interval gelijk blijft = probleem (**)
  73. 73. • oorzaak?− omdat we onze fysiologische rem(parasympaticus) niet goed onderhouden…− we bedienen ons voortdurend van hetgaspedaal (sympaticus)• metafoor: fysionomie = auto *
  74. 74. 2.2.3 Gevolgen:  HRV• cfr. problemen die verbonden zijn metstress en met ouder worden:− hoge bloeddruk− hartproblemen (infarct)− diabetes
  75. 75. citaat D. Servan Schreiber • onderzoek in gerespecteerde en niet intwijfel te trekken wetenschappelijketijdschriften (Lancet, Circulation)bevestigen:− “als de veranderlijkheid van het hartritme isverdwenen, reageert het hart niet meer opemoties, en kan het niet meer „remmen‟…..− ….dan is de dood nabij…”
  76. 76. hart-ritmehart-ritmevariabiliteitcoherentehart-ritmevariabiliteit
  77. 77. 2.3 hartresonantie• de mate van regelmaat in de variatie• een grote variatie kan− ofwel regelmatig− ofwel chaotisch zijn.
  78. 78. 60708090HEARTRATE1 50 100 150 20060708090HEARTRATETIME (SECONDS)FRUSTRATIONAPPRECIATION© Copyright 1997 Institute of HeartMathemoties gereflecteerd in hartritme patroon*
  79. 79. hartresonantie• sleutel tot emotionele intelligentie− wisselwerking tussen het emotionele breinen de „kleine hersenen‟ van het hart.• door het hart te controleren, leren weons emotionele brein te controleren,en omgekeerd.
  80. 80. • die verbinding tussenhet hart en de hersenenverloopt via…• het autonomezenuwstelsel− zie verder
  81. 81. • Onze hartslag, hersengolven en ademhaling hebbenallemaal een bepaald ritme….• Bij hoge hartcoherentie gaan deze ritmesresoneren, daarbij gaan twee of meer trillingen van(bijna) gelijke snelheid elkaar treffen waardoor eenvibratie ontstaat.• In dat geval communiceren onsbrein, hart, zenuwstelsel en hormoonsysteemoptimaal, het lichaam verbruikt efficiënt zijnenergie.• Je voelt je prettig en kunt helder denken. *
  82. 82. • dus zekere resonantie tussenverschillende ritmes− ademhalingsritme− hartritme− bloeddruk− hersenritmes• hart = centrale ritmische kracht !
  83. 83. • door oproepen van een positieve emotie• hartslag = coherentie• coherentie geeft signalen naaremotionele brein, dat wint aanstabiliteit• en dit versterkt ook omgekeerd dehartcoherentie.
  84. 84. bron:uw brein als medicijn (D.S.Schreiber)
  85. 85. Biofeedbackapparatuur• Je kunt direct op een scherm zien hoe jouwhartritme van moment tot moment varieert.• Je ziet hoe gedachten, emoties en gevoelensonmiddellijk je hartritme beïnvloeden.• Veel mensen denken dat emoties je“overkomen”.De stressmeter laat zien dat jeze kunt sturen.
  86. 86. heart math app.bron: www.heartmath.com
  87. 87. bron: nuvtiaal.nu , video op: http://www.stresseraser.nu/stresseraser
  88. 88. iPhone applicatie• gewone hartritmegeen HRV
  89. 89. video: Dr. David Servan Schreiber− thuis bekijken (google)− http://www.youtube.com/watch?v=Mv1Amf-zE3c&feature=related
  90. 90. gewoon bezig op pc oproepen hartcoherentie zoontje komt binnen…
  91. 91. pro contra• levert overtuigendbewijs• overstijgt daarmee„zweverige new age‟• duur*• afhankelijkapparatuur• na enkele keren:niet echt meernodig…
  92. 92. Wie past het reeds toe?• managers bedrijven− Londen: Shell, BP, HP, Unilever, ….− US: Motorolla, video BBC• ziekenhuizen− daling uitstroom verpleegkundigen (Chicago)• onderwijs:− betere examenresultaten• Hogent : start to breath (DS, dec. 2010, vrt nieuws)• US: lager onderwijsvideo: http://www.youtube.com/watch?v=-VrNJxJLVnc&NR=1• UK: universiteiten (Harvard).− zie filmpje
  93. 93. ABC news: Stanford univ.
  94. 94. Hogent: start to breathe• vtm journaal:− Hogent− studentenpsycholoog: Vincent Willemyns*
  95. 95. http://www.brighamandwomens.org/about_bwh/publicaffairs/news/publications/DisplayBulletin.aspx?articleid=4657&issueDate=10/23/2009
  96. 96. sport, dieren, …• concentratiesporten− golf− boogschieten• kinderen− kind speelt met hond*− oude mensen methuisdier leven langer
  97. 97. HC: wat is het niet?• géén ontspanningstechniekzoalsyoga, mindfulness, zen…
  98. 98. • wel een actietechniek− kan zowel met een harstslagvan 150 als van 60
  99. 99. + effecten HC: psychologisch• enquêtes bij managers na 1 maandtraining:− minder stress− minder slapeloosheid− efficiënter vergaderen− helderder van geest
  100. 100. + effecten HC: lichamelijk• hersenen evenwicht• AZS evenwicht• hormonaal evenwicht• daling bloeddruk *
  101. 101. zijsprong• want link tussen− 3 systemen− stress− hartcoherentiehersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  102. 102. 1/3 Hersenen en hartcoherentie• grofweg 3 lagen van hersenenhersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  103. 103. 1°hersenstam• of reptielenbrein• oudste deel: 300 000 000 jaar oud• ook bij: reptielen, vissen• autonome functies− regeling lichaamstemperatuur− slaapritme, honger, dorst− ademhaling, hartritme− expressie van emoties *hersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  104. 104. 2° emotionele brein• of: limbisch systeem, primitieve hersenen*• 200 000 000 jaar oud• ook bij zoogdieren **• functies− reukzin− reflexen− instincten− evenwicht tussen lichaamsfuncties (homeostase)hersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  105. 105. 3° verstandelijke brein• of neocortex, hersenschors, cerebrum• „slechts‟ 100 000 jaar oud• functie:− abstract denken− spreken, onthouden• razendsnel gegroeid, maar … niet altijd in staat om controle uit teoefenen op andere delen gevolg….hersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  106. 106. cfr. evolutie hersenen• bottom-up circuits *− limbisch systeem  neocortex− sterker „bedraad‟ dan• top-down circuits− neocortex  limbisch systeem• rol amygdala!!• gevolg?hersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  107. 107. opgroeien• eerste 5 à 6 jaar is limbisch systeem enneocortex in evenwicht*• dit evenwicht wordt later verstoord door:− ouders (opvoeding)− omgeving (school, vrienden, …)− omstandigheden• dus kleine en grote trauma‟s− kleuren onze blik op wereldhersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  108. 108. gevolg……bij stress• limbisch systeem neemt de controle over(je merkt dat ook niet direct*)• gevolg− onlogica− impulsiviteit− emotionele instabiliteit ….hersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  109. 109. hersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  110. 110. Mr. Cortex• één en al verstand• onderdrukking van limbisch systeem• gevaar: emoties onderdrukken− tegen zin gaan werken− tegen beter weten in huwelijk in stand houden• gevolg− stress: emotionele en fysische klachten• hartritmestoornissen, bloeddruk , immuniteit • dus: je verstand voorrang geven op je hartmaakt ziek!*hersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  111. 111. Mr. Dinosaur• één en al emotie• neo-cortex staat op non-actief• nadeel: impulsief, snel in paniek• vb. levensbedreigende situatie = nuttig− limbisch systeem (gericht op overleven) krijgtvoorrang op cognitieve denken• maar: uitsluitend je emoties volgenmaakt ook ziek…hersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  112. 112. ideaal • hoog IQ• én hoog EQ= in harmonie= in flow
  113. 113. conclusie: HC en hersenen• emoties gestabiliseerd• frontale kwabben in cortex beterbevloeid− fmRI scans *
  114. 114. 2/3 HC en AZS• coherentie tussen hart en emotioneelbrein stabiliseert ook het AZS• voordeel− optimale toegang tot kennis van cognitievebrein− én tot emotionele brein (intuïtie).hersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  115. 115. autonoom zenuwstelsel (AZS)• zie vorige weekhersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  116. 116. sympathisch stelsel• metafoor: GAS pedaal• kenmerken:− hartritme versnelt (vb *)− spijsvertering valt stil− zweten− pupillen groter− glucose (vlugge energie)− productie: adrenaline en noradrenaline− controleert vecht- en vluchtreactieshersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  117. 117. parasympathisch stelsel• metafoor: REM• kenmerken:− hartritme vertraagt− spijsvering wordt geactiveerd− pupillen kleiner− neurotransmitter: acetylcholine• gevolg:− rustgevend effect− energie wordt opgebouwdhersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  118. 118. conclusie• beide systemen werken dus integenovergestelde richting• evenwicht tussen „rem‟ en „gaspedaal‟ is dusbelangrijk, beide moeten in topconditie zijn.• zoogdieren: constant in evenwicht• stress zorgt voor onevenwicht− vb. stresserende werklunch…**− chronisch activeren sympaticus put je energie-reserves uit.hersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  119. 119. conclusie: HC en AZS• HC zorgt dat beide systemen terug inevenwicht zijn− activiteit sympaticus − activiteit para sympaticus hersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  120. 120. 3/3 HC en hormonen• bij stress− 1° reactie: adrenaline (snel en kort)− 2° anti-stress reactie (veel en lang)• cortisol• DHEAhersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  121. 121. 1°stresshormoon: adrenaline• adrenaline = vlucht-of-vechthormoon• adrenalinerespons = snel− hartritme − bloeddruk − je verbruikt veel suikers− dopamine *− endorfines **• vb. bijna botsing***hersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  122. 122. oermens vs. moderne mens• adrenaline respons= zeer nuttig• overlevingsreactiebij gevaar• zelden levensgevaar• maar adrenalineresponszit wel ingebakken inons lichaam• en treed op bij minstestresshersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  123. 123. conclusie• gevaar:− we leven vanadrenalinestoot naaradrenalinestoot− genot vanadrenalinerespons =verslavendhersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  124. 124. • maar− antistressreactie(cortisol, DHEA) kan jeniet eindeloos overeindhouden *− metafoormotor 24 u./24udraait*hersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  125. 125. langdurige stress• bijnierschors = uitgeput(cortisol )• je wordtmoe, prikkelbaar, maaradrenaline houdt je nogovereind• stadium „opgejaagdekonijnen‟, adrenalinejunkieshersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  126. 126. • gevaar jarenlang opadrenalinestoten televen = depressie− bijnier maken minderdopaminehersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  127. 127. conclusie: HC en hormonen• verbetering hormonaal evenwicht− DHEA  (+100%)−  cortisol (-23%)−  productie IgA*• effect gedurende 6 uur na 1 oefeninghersenenautonoomzenuwstelselhormonen
  128. 128. Deel 3
  129. 129. DEEL 3: OEFENINGEN• 3.1 ademfocus• 3.2 hartfocus• 3.3 snelle coherentie• 3.4 hart intuïtie• 3.5 kracht van je hart• 3.6 extra oefeningen
  130. 130. per oefening
  131. 131. visieademhaling•synchroniseerthartritme•synchroniseerthersenritme•synchroniseerthormonaleritmes•impactgedrag
  132. 132. in plaats vanexterne boosters• snelle suikers− snacks, cola, ..• vitaminen• week-end zee• massage, sauna,• joggen (runners high)• relatie• job• geloofinterne bron• onuitputbare innerlijkeenergiebron = hart
  133. 133. 3.1 Ademfocusadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  134. 134. a) waarom?• bewust worden van al je emoties− zowel positieve als negatieve• loskomen van je automatische piloot− dus niet direct „reactief‟ of onbewusthandelen als reactie op ietsadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  135. 135. b) hoe?• stap 1: focus op adem• stap 2: focus emotiesadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  136. 136. stap 1• buikademhaling− handen op buik• let ook op je houding:− rug recht,− voeten plat op grond*− benen niet gekruistadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  137. 137. • inademing− stimuleert sympaticus− versnelt hartritme• uitademing− stimuleert parasympaticus− vertraagt hartritme• dus rustige ademhaling brengtzenuwstelsel in balansadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  138. 138. • adem = anker*− rust en bewustwordingadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  139. 139. tip• word je bewust van je ademhaling• en train op een rustige ademhaling• aandachtsoefening:− teken je ademhaling*• vel papier• 1 min.• potlood gaat mee en met in en uitademen (beweging borstkas)= golfbewegingadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  140. 140. conclusie• kijk en vergelijk….• tel nu de frequenties− 6 keer?− 10 keer?− 14 keer?adem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  141. 141. conclusie• probleem: doorgaans ademen we te snel• oplossing: bewust vertragen• principe− 4 seconden in , 6 seconden uit*− 4+6 = 10 sec.− dus 6 x ademen in 1 minuut• zo vertraag je de frequentie van ademen• en verdiep je de ademhalingadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  142. 142. resonantiefrequentie• bloedvaten verwijden en vernauwen zichbij élke hartslag• baroreceptoren in grote slagaders zorgendat de bloedvaten vernauwen enverwijderen op juiste moment, enoptimale frequentie = 0,1 Hz.• 1 HZ = 1 trilling/seconde• 0,1 Hz = 1 trilling/10 secondenadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  143. 143. • Als je ademt in die frequentie− dus 6 ademhalingen / minuut− 6 trillingen / 60 seconden− dus ademen in 0,1 Hz• ademhaling resoneert met frequentie vanbaroreflexen• zo kom je spontaan in hartcoherentie• doe nu de oef. een 2° keer− tel pas achteraf!!adem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  144. 144. • in software van heartmath institutewordt hier ook rekening mee gehouden− in de trainingsfase− ademen in F6 (5 sec. n 5 sec. uit)adem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  145. 145. http://www.spiritueelmagazine.nl/goede-ademhaling.html
  146. 146. http://www.spiritueelmagazine.nl/goede-ademhaling-2.html
  147. 147. http://www.spiritueelmagazine.nl/goede-ademhaling-2.html
  148. 148. you tube: adem stress weg
  149. 149. stap 2) „voel‟ je emoties• probeer je + of – emoties− a) te voelen (waar voel je ze fysisch)?− keel− hoofd− maag− …;− b) te benoemen*− er is spanning− er is onrust− ….adem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  150. 150. oefening• stress triggers in kaart brengen
  151. 151. huiswerkaanleiding? wat gevoeld?(en waar?)hoe gereageerd?kritiek van collega ongemak in keeltanden op elkaarsmile(maar inwendig koken)ruzie tussen kids druk in voorhoofd boos roepen…• is een analyse tool• dan weet je waarmee je aan de slag kunt….
  152. 152. c) wanneer?• acuut: bij stressmomenten• doel:− AZS in balans brengen− bewust worden van automatischegedragspatronenadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  153. 153. d) raakvlak 1• vroeger− kind: boos, verdrietig, …− wat zei oma? …*• trainer− midden basket match….adem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  154. 154. d) raakvlak 2• basis: emotionele intelligentie− cfr. Daniel Goleman• anecdote (kids en snoep)− ABC van EQ*:• bewust worden van emoties en stemmingen• verwoorden van “ “• verbanden zien tussen je gevoelens engedachten• en die emoties en stemmingen controlerenadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  155. 155. d) raakvlak 3• pure mindfulness techniek− SAARA• stoppen, ademen, aandacht, ruimte,activiteit hervatten (D. Dewulf)• stoppen, landen, activiteit hervatten (B. Prins)adem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  156. 156. 3.2 hartfocusadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  157. 157. adem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  158. 158. a) waarom?• emoties neutraliseren*• in neutraal schakelenadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  159. 159. • niet de situatie is de oorzaak van stress• maar wél onze perceptie− in moment: HR− achteraf: herkaderen• cfr. vorige week:is het volgendjaar nog belangrijk?adem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  160. 160. b) hoe?stap 1: focus op je hart• ga met je aandacht naar jehart of hartstreekadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  161. 161. stap 2: adem in je hart• beeld je in dat je door je hart(of borstreek) ademt− niet letterlijk …− is bij wijze van spreken• tip: leg je hand op je hart (begin)• helpt om je energie te focussenop deze regioadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  162. 162. c) Wanneer?• midden in stresssituatie• af en toe „bijtanken‟− pauze (werk)− onderweg (trein, bus, auto)• maar ook op regelmatige basis− bv. elke uuradem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  163. 163. d) raakvlakken• logisch mechanisme− bij stress:• dit voel je lichamelijk− snelle, oppervlakkige ademhaling− hart klopt sneller− nu dit proces bewust omkeren• via lichaam (ademhaling en hart)terug balans „mind-body-spirit‟ herstellenadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  164. 164. Huang Di (Gele keizer) 2000 BC• “Als de man rustig is, is zijn hartenklopsoepel, de ene hartslag sluit aan op devolgende als parels die elkaar raken ineen ketting van rode jade.Dan kunnen we spreken vaneen gezond hart.”adem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  165. 165. 3.3 snelle resonantieadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  166. 166. adem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  167. 167. a) waarom?• in hartresonantie zijn− resonantie opbouwen• in „flow‟ geraken− endorfines − oxytocines adem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  168. 168. HC = flow = in de „zone‟ zijnbore-out burn-outin de zoneadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  169. 169. b) hoe?• stap 1: focus op je hart• stap 2: adem in je hart (neutraal)• stap 3: roep een warm gevoel opadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  170. 170. warm gevoel oproepen?• roep een gevoel van warmte op in jehart of borstkas− roep een leuke herinnering op (levendig)− denk aan een kind waarvan je houdt− of een huisdier (*)− afdaling met ski− zeilboot, … indien spontane glimlach = OKadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  171. 171. oefening• 2 minuutjes• zoek even een beeld dat een warmgevoel oproept (zie foto‟s)• probeer het zo helder en scherpmogelijk voor ogen te brengen• en gebruik dit bij de oef. straksadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  172. 172. • niet aan dat beeld denken• maar dat beeld voelen, herbeleven• idee: met warme gevoelens kan jeje HRV sturen!!• metafoor*adem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  173. 173. dus 3 stappenadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  174. 174. oefening• pas dit opnieuw toe− gedurende 1 minuut− mag zonder potlood• wat voel je?adem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  175. 175. c) wanneer?• éérst inoefenen− rustige omgeving− 3 x 3 minuten/dag*− dus: „automatisme kweken‟(conditioneren)adem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  176. 176. • eenmaal onder de knie:− vlak vóór meeting, onderhandeling, ….− toepasbaar midden in een onverwachtestress-situatie!− „ s morgens naopstaan !!adem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  177. 177. vergeet niet….• oefenen• oefenen• oefenen• oefenen• oefenen• als je het dan echt nodig hebt, kan je erspontaan gebruik van makenadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  178. 178. d) raakvlakken• denk aan de spreuken en metaforeni.v.m. het hart− „play from the heart‟adem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  179. 179. 3.4 Hartintuïtieadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  180. 180. adem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  181. 181. a) waarom?• tappen uit je diepste intuïtie• helderder nadenkenadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  182. 182. b) hoe?• 1+2+3 van daarnet• 4° stap:− vraag aan je hart wat een goede oplossingkan zijn in de gegeven situatieadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  183. 183. • verwacht géén tekstballonmet „de oplossing‟of een ondertiteling• maar word je bewust vankleine signalen, een andergevoel, of perceptieadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  184. 184. c) wanneer?• knopen doorhakken− eerst bij kleine twijfels− dan moeilijke keuzes• veranderengedragspatroon• bv. vlak vóór je gaatetenadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  185. 185. d) raakvlakken?• NLP technieken• alfatraining*• boedhisme− Lama Lobsangadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachtharthttp://www.tulkulamalobsang.be/
  186. 186. hartresonantie= hartintelligentieIQ EQ SQ HQadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  187. 187. 3.5 Kracht van je hartadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  188. 188. adem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  189. 189. a) Waarom?• herprogrammeren van slechtegewoontes/herinneringen− emotionele geheugenpadenadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  190. 190. b) Hoe?• 1) bewust worden van een specifiekeemotie• 2) focus op je hart én solar plexus− adem in je hart− en adem uit in je solar plexusadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  191. 191. Negatieve emoties herbeleven• 3) dompel het gevoel nu onder in dewarmte van je hart− metafoor wasmachine• 4) vraag om nieuwe inzichten en kracht ombeter met het probleem om te gaanen je gedrag te veranderenadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  192. 192. c) Wanneer?• dingen die je wil veranderen• „s avonds (vóór slapengaan)• na meditatie (verdiepen ervan)• afgeraken van piekergedachtesadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  193. 193. d) Raakvlakken?• EMDRadem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthartmeer lezen: http://www.skepsis.nl/emdr.html
  194. 194. d) Raakvlakken?• gebed− vaak vraagt men om iets….*adem-focushart-focussnellecoherentiehart-intuïtiekrachthart
  195. 195. 3.6 Extra oefeningen (ev.)• meditatie en hartcoherentie• metta• wie ben ik?
  196. 196. 3.6.1 Meditatie en HC• klassieke meditatie− focus op ademhaling, 3° oog, ….• hartmeditatie− focus op je hart− alternatief• IN: hart• UIT: solar plexus
  197. 197. 3.6.2 Metta
  198. 198. metta• oefening die meer spiritueel van aard is• liefdevolle vriendelijkheidsmeditatie• waarom?− sterkere verbondenheid met je diepste zelf• hoe?− snelle coherentie− in verschillende stappen, positieve gevoelens(liefde) uitstralen naar:• jezelf• familie• vrienden• collega‟s• rest van de wereld*
  199. 199. metta• boeken, cd‟s…− De beoefening van metta helpt ons milder enmeer accepterend te zijn naar onszelf en naaranderen.− Het brengt ons in contact met een wezenlijkgevoel van openheid en verbondenheid, inplaats van het gevoel van isolement envervreemding.− Metta is een vriendelijkheid dieverdraagzaam, welwillend en onbegrensd is.*
  200. 200. meer weten?• google even: metta(of loving kindfulness)
  201. 201. 3.6.3 Chakra‟s• 7 chakra‟s• middenste =− hartchakra− zonnevlechtchakra• oefening
  202. 202. • aanvaard en apprecieer− jezelf (tegengif tegen innerlijke criticus)− de anderen− de situatie
  203. 203. DEEL 4:LITERATUUR
  204. 204. David Servan-Schreiber• uw brein alsmedicijn• www.guerir.org
  205. 205. Kees Blase• Slanker met jehartritme• David O‟ Hareen Kees blase• http://www.hartfocus.nl
  206. 206. Luc Swinnen• Stress is geenprobleem• Luc Swinnen• www.stressmanagement.be
  207. 207. Peter Aelbrecht• Homo Energeticus• Oefenboek• receptenboek• http://www.homo-energeticus.be
  208. 208. Doc Childre• Transformingstress• Doc Childre• www.heartmath.com• www.heartmath.org
  209. 209. Engelstalig
  210. 210. tijdschrift
  211. 211. Qi gong: hartklank (hao)• de warmte van hehoofd en jehart, gaat in jebuik.− http://www.happinez.nl/inspiratie/do-it-yourself/buikoefeningen/buikoefening/aflevering-1-de-onderbuik/
  212. 212. gratis e-books• op site vanheartmath
  213. 213. http://endless-satsang.com/free-spiritual-ebooks.htm
  214. 214. websites• heartmath.com ….org• hartfocus.nnl• nu vitaal• wibo van gennip• universe of possibilities
  215. 215. http://www.heartmathbenelux.com/
  216. 216. http://www.heartmath.org/
  217. 217. http://www.hartfocus.nl/
  218. 218. http://www.nuvitaal.nu
  219. 219. http://www.wibovangennip.nl/
  220. 220. http://www.ca.uky.edu/HES/fcs/possibilities/index.htm
  221. 221. “take home message”• luisteren naar de stem van je hartis het meest betrouwbare kompas/GPS !!
  222. 222. tot slot• nog eens alle woorden van dezepresentatie in één dia…..

×