• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Cong Nghe Phan Mem   Dhbk
 

Cong Nghe Phan Mem Dhbk

on

  • 1,189 views

kỹ nghệ phần mềm

kỹ nghệ phần mềm

Statistics

Views

Total Views
1,189
Views on SlideShare
1,188
Embed Views
1

Actions

Likes
0
Downloads
27
Comments
0

1 Embed 1

http://www.slideshare.net 1

Accessibility

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Cong Nghe Phan Mem   Dhbk Cong Nghe Phan Mem Dhbk Presentation Transcript

    • Tröôøng Ñaïi Hoïc Baùch Khoa Tp. Hoà Chí Minh Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin Moân hoïc COÂNG NGHEÄ PHAÀN MEÀM - Trang 1 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm
    • GIÔÙI THIEÄU MOÂN HOÏC Ñaëc ñieåm Maõ soá: 501095 Soá tín chæ: 2 Phaân phoái giôø: 2(2.1.4) Moân hoïc tröôùc: Toaùn Tin Hoïc (501302) Toùm taét noäi dung Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa Coâng Ngheä Phaàn Meàm: caùc moâ hình phaùt trieån phaàn meàm, phaân tích yeâu caàu, thieát keá, kieåm tra… 2 tröôøng phaùi chính: coù caáu truùc (coå ñieån) & höôùng ñoái töôïng Chuaån UML vaø vieäc aùp duïng noù trong phöông phaùp höôùng ñoái töôïng Thöïc haønh taïi phoøng Lab: laøm quen vôùi coâng cuï Rational Rose - Trang 2 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm
    • GIÔÙI THIEÄU MOÂN HOÏC (t.t) Taøi lieäu tham khaûo [1] Software Engineering - A practitioner’s approach, R.S. Pressman, McGraw-Hill, 1997 [2] OMG Unified Modeling Language Specification, version 1.3, Object Management Group (www.omg.org), 1999 [3]UML Toolkit, Hans-Erik Eriksson & Magnus Penker, 1998 [4] Object-Oriented Software Engineering, A Use-Case Driven Approach, I. Jacobson, ACM Press/Addison-Wesley, 1992 [5] Object-Oriented Analysis and Design with Applications, G. Booch, The Benjamin Cummings Publishing Company, 1994 - Trang 3 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm
    • GIÔÙI THIEÄU MOÂN HOÏC (t.t) Hình thöùc ñaùnh giaù Thi giöõa kyø: traéc nghieäm khoâng söû duïng taøi lieäu, chieám 20 % keát quaû cuoái cuøng Thi cuoái kyø: traéc nghieäm khoâng söû duïng taøi lieäu, chieám 80 % keát quaû cuoái cuøng - Trang 4 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm
    • ÑEÀ CÖÔNG Chöông 1: Giôùi thieäu veà Coâng Ngheä Phaàn Meàm Chöông 2: Phaân tích yeâu caàu theo phöông phaùp coå ñieån Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng Chöông 8: Hieän thöïc vaø trieån khai heä thoáng Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm tra phaàn meàm Chöông 10: Chieán thuaät kieåm tra phaàn meàm - Trang 5 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm
    • Tröôøng Ñaïi Hoïc Baùch Khoa Tp. Hoà Chí Minh Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin Chöông 1 GIÔÙI THIEÄU VEÀ COÂNG NGHEÄ PHAÀN MEÀM ✦ Moät soá khaùi nieäm ✦ Caùc moâ hình phaùt trieån phaàn meàm - Trang 6 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 1: Giôùi thieäu veà CNPM
    • NOÄI DUNG 1.1. Moät soá khaùi nieäm 1.1.1. Khuûng hoaûng phaàn meàm 1.1.2. Ñònh nghóa 1.1.3. Chu trình (process), phöông phaùp (method), coâng cuï (tool) 1.1.4. Moät caùch nhìn toång quan veà coâng ngheä phaàn meàm 1.1.5. Moâ hình CMM 1.2. Caùc moâ hình phaùt trieån phaàn meàm 1.2.1. Moâ hình tuaàn töï tuyeán tính 1.2.2. Moâ hình prototype 1.2.3. Moâ hình xoaén oác 1.2.4. Moâ hình taêng daàn 1.2.3. Moâ hình RAD - Trang 7 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 1: Giôùi thieäu veà CNPM
    • KHUÛNG HOAÛNG PHAÀN MEÀM Phaàn meàm ñöôïc vieát ngay töø khi xuaát hieän caùc heä maùy tính vaø ngoân ngöõ laäïp trình ñaàu tieân Treân thöïc teá saûn xuaát phaàn meàm khoâng ñaùp öùng kòp yeâu caàu cuûa ngöôøi söû duïng - Trang 8 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 1: Giôùi thieäu veà CNPM
    • KHUÛNG HOAÛNG PHAÀN MEÀM (t.t) Caùc döõ lieäu quan saùt ñöôïc Cöù 6 ñeà aùn trieån khai thì coù 2 bò huyû boû Trung bình thôøi gian thöïc hieän thöïc teá bò keùo daøi 50 % (caù bieät 200- 300%) Caùc ñeà aùn lôùn deã thaát baïi 3/4 caùc heä thoáng lôùn coù loãi khi thöïc thi Quaù trình phaân tích yeâu caàu (5 % coâng söùc): ñeå laïi 55 % loãi, coù 18 % phaùt hieän ñöôïc Quaù trình thieát keá (25 % coâng söùc): ñeå laïi 30 % loãi, coù 10 % phaùt hieän ñöôïc Quaù trình maõ hoaù, kieåm tra vaø baûo trì: ñeå laïi 15 % loãi, coù 72 % phaùt hieän ñöôïc - Trang 9 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 1: Giôùi thieäu veà CNPM
    • KHUÛNG HOAÛNG PHAÀN MEÀM (t.t) Nguyeân nhaân Phaùt trieån phaàn meàm gioáng nhö moät ngheä thuaät, chöa ñöôïc xem nhö moät ngaønh khoa hoïc Quaù trình phaùt trieån phaàn meàm chöa ñöôïc thoáng nhaát Phaûi vieát laïi s/w moãi khi coù söï thay ñoåi veà ngoân ngöõ, h/w hoaëc o/s Chöa ñaït ñöôïc 1 chuaån cho vieäc ño löôøng hieäu suaát vaø saûn phaåm Ñoä phöùc taïp cuûa phaàn meàm quaù cao ñoái vôùi 1 “kieán truùc sö” Kyõ thuaät ñaëc taû ñeå laïi söï nhaäp nhaèng trong caùc yeâu caàu phaàn meàm Laøm vieäc nhoùm khoâng ñuùng kyû luaät gaây ra caùc loãi - Trang 10 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 1: Giôùi thieäu veà CNPM
    • KHUÛNG HOAÛNG PHAÀN MEÀM (t.t) Höôùng tôùi coâng ngheä saûn xuaát phaàn meàm chuyeân nghieäp science production professional engineering commercialization craft - Trang 11 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 1: Giôùi thieäu veà CNPM
    • ÑÒNH NGHÓA Ñònh nghóa coå ñieån (cuûa Fritz Bauer) Coâng Ngheä Phaàn Meàm laø söï thieát laäp vaø söû duïng caùc nguyeân taéc khoa hoïc nhaèm muïc ñích taïo ra caùc phaàn meàm moät caùch kinh teá maø caùc phaàn meàm ñoù hoaït ñoäng hieäu quaû vaø tin caäy treân caùc maùy tính. - Trang 12 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 1: Giôùi thieäu veà CNPM
    • ÑÒNH NGHÓA (t.t) Ñònh nghóa khaùc: Coâng Ngheä Phaàn Meàm Laø caùc quy trình ñuùng kyû luaät vaø coù ñònh löôïng ñöôïc aùp duïng cho söï phaùt trieån, thöïc thi vaø baûo trì caùc heä thoáng thieân veà phaàn meàm Taäp trung vaøo quy trình, söï ño löôøng, saûn phaåm, tính ñuùng thôøi gian vaø chaát löôïng - Trang 13 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 1: Giôùi thieäu veà CNPM
    • CHU TRÌNH Chu trình (process) ñònh nghóa moät boä khung caùc tieâu chuaån phaûi ñöôïc thieát laäp ñeå trieån khai coâng ngheä phaàn meàm. - Trang 14 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 1: Giôùi thieäu veà CNPM
    • PHÖÔNG PHAÙP Phöông phaùp (method) chæ ra caùch thöïc hieän nhöõng coâng vieäc cuï theå (“how to”): phaân tích yeâu caàu thieát keá xaây döïng chöông trình kieåm tra söûa loãi ... - Trang 15 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 1: Giôùi thieäu veà CNPM
    • COÂNG CUÏ Coâng cuï (tool) cung caáp caùc hoã trôï töï ñoäng hay baùn töï ñoäng ñoái vôùi chu trình vaø phöông phaùp Caùc coâng cuï ñöôïc tích hôïp taïo thaønh CASE (Computer Aided Software Engineering) - Trang 16 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 1: Giôùi thieäu veà CNPM
    • MOÄT CAÙCH NHÌN TOÅNG QUAN VEÀ CNPM Goàm 3 giai ñoaïn lôùn Giai ñoaïn ñònh nghóa: Phaân tích heä thoáng (system engineering), Hoaïch ñònh ñeà taøi (software project management), Phaân tích yeâu caàu (requirement analysis). Giai ñoaïn phaùt trieån: Thieát keá phaàn meàm (software design), sinh maõ (code generation), kieåm tra phaàn meàm (software testing) Giai ñoaïn baûo trì: Söûa loãi (correction), thay ñoåi moâi tröôøng thöïc thi (adaptation), taêng cöôøng (enhancement) - Trang 17 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 1: Giôùi thieäu veà CNPM
    • MOÂ HÌNH CMM Optimized (Level 5) Risk Managed (Level 4) Defined (Level 3) Repeatable (Level 2) Initial Competitiveness (Level 1) - Trang 18 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 1: Giôùi thieäu veà CNPM
    • CAÙC MOÂ HÌNH PHAÙT TRIEÅN PHAÀN MEÀM Moâ hình tuaàn töï tuyeán tính: coå ñieån Moâ hình prototyping: prototype Moâ hình xoaén oác: ñaùnh giaù ruûi ro Moâ hình taêng daàn: caùc böôùc laëp Moâ hình RAD: thôøi gian phaùt trieån ngaén - Trang 19 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 1: Giôùi thieäu veà CNPM
    • MOÂ HÌNH TUAÀN TÖÏ TUYEÁN TÍNH Requirement Software System Engineering Coding Test Maintenance Analysis Design Moâ hình phaùt trieån phaàn meàm ñaàu tieân Caùc coâng vieäc tieáp noái nhau moät caùch tuaàn töï Ñaët neàn moùng cho caùc phöông phaùp phaân tích, thieát keá, kieåm tra… - Trang 20 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 1: Giôùi thieäu veà CNPM
    • MOÂ HÌNH TUAÀN TÖÏ TUYEÁN TÍNH (t.t) Boäc loä moät soá khuyeát ñieåm Baûn chaát cuûa phaùt trieån phaàn meàm laø quaù trình laëp ñi laëp laïi chöù khoâng phaûi tuaàn töï Baét buoäc khaùch haøng ñaëc taû taát caû yeâu caàu moät caùch chính xaùc vaø ñaày ñuû ngay töø ban ñaàu Khaùch haøng thöôøng phaûi chôø ñôïi raát laâu ñeå thaáy ñöôïc phieân baûn ñaàu tieân cuûa saûn phaåm Toàn taïi “delay” trong nhoùm laøm vieäc - Trang 21 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 1: Giôùi thieäu veà CNPM
    • MOÂ HÌNH PROTOTYPING Prototype nhö laø moät cô cheá ñeå Xaây döïng prototype nhaän dieän chính xaùc yeâu caàu cuûa khaùch haøng Thaûo luaän vôùi Prototype coù theå bò “throw-away” khaùch haøng Moät soá khuyeát ñieåm Khaùch haøng hoái thuùc nhaø phaùt trieån hoaøn thaønh saûn phaåm Ñaùnh giaù cuûa moät khi thaáy ñöôïc caùc prototype khaùch haøng ñaàu tieân Caùc prototype thöôøng khoâng hoaït ñoäng hieäu quaû - Trang 22 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 1: Giôùi thieäu veà CNPM
    • MOÂ HÌNH XOAÉN OÁC R Ñònh nghóa Ñaùnh giaù quy trình ruûi ro R Hoaïch ñònh Phaùt trieån saûn phaåm ñeà taøi ôû laàn laëp tieáp theo R Ñöôïc thöïc hieän theo moät chuoãi laëp kieåu xoaén oác, moãi laàn laëp caûi thieän saûn phaåm Coù phöông phaùp ñaùnh giaù ruûi ro Coù theå aùp duïng prototype Moãi laàn laëp ñöôïc caûi thieän cho thích nghi vôùi baûn chaát cuûa ñeà aùn - Trang 23 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 1: Giôùi thieäu veà CNPM
    • MOÂ HÌNH TAÊNG DAÀN Phaân tích yeâu caàu Thieát keá kieán truùc 1 Phaùt trieån module 2 Tích hôïp 3 4 Kieåm tra heä thoáng - Trang 24 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 1: Giôùi thieäu veà CNPM
    • MOÂ HÌNH TAÊNG DAÀN (t.t) Caùc böôùc (iteration) ñaàu taäp trung vaøo yeâu caàu cuûa phaàn meàm vaø thieát laäp moät kieán truùc oån ñònh cho heä thoáng (ít phaûi thay ñoåi sau naøy) Caùc böôùc sau taäp trung vaøo vieäc xaây döïng saûn phaåm ñeå cuoái cuøng chuyeån sang giai ñoaïn kieåm tra heä thoáng Moãi böôùc hieän thöïc moät phaàn cuï theå trong toaøn boä yeâu caàu cuûa heä thoáng Quaù trình xaây döïng vaø chieán thuaät kieåm tra theo kieåu taêng daàn vaø döïa treân phöông phaùp kieåm tra hoài quy. - Trang 25 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 1: Giôùi thieäu veà CNPM
    • MOÂ HÌNH RAD Application Testing & Business modeling Data modeling Process modeling generation Turnover Rapid Application Development laø moâ hình tuaàn töï tuyeán tính coù thôøi gian phaùt trieån raát ngaén Söû duïng caùc thaønh phaàn coù saün caøng nhieàu caøng toát Söû duïng coâng cuï laäp trình ôû daïng töï ñoäng sinh maõ chöù khoâng phaûi caùc ngoân ngöõ truyeàn thoáng - Trang 26 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 1: Giôùi thieäu veà CNPM
    • Tröôøng Ñaïi Hoïc Baùch Khoa Tp. Hoà Chí Minh Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin Chöông 2 PHAÂN TÍCH YEÂU CAÀU THEO PHÖÔNG PHAÙP COÅ ÑIEÅN ✦ Moâ hình phaân tích ✦ DFD & STD ✦ Töø ñieån döõ lieäu - Trang 27 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 2: Phaân tích yeâu caàu theo pp coå ñieån
    • GIÔÙI THIEÄU Khaùch haøng vaø nhaø phaùt trieån gaëp nhau ñeå thaûo luaän veà yeâu caàu cuûa heä thoáng phaàn meàm caàn xaây döïng Nhaø phaùt trieån kieåm chöùng laïi (validate) yeâu caàu vaø bieåu dieãn noù baèng moâ hình phaân tích Moâ hình phaân tích (WHAT?): caùc chöùc naêng, döõ lieäu input & output, caùc traïng thaùi khaùc nhau... - Trang 28 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 2: Phaân tích yeâu caàu theo pp coå ñieån
    • NOÄI DUNG 2.1. Caùc yeáu toá caên baûn cuûa moâ hình phaân tích 2.2. Moâ hình chöùc naêng vaø doøng thoâng tin 2.2.1. Löôïc ñoà doøng chaûy döõ lieäu vôùi caùc kyù hieäu cô baûn 2.2.2. Môû roäng cuûa Ward vaø Mellor 2.2.3. Môû roäng cuûa Hatley & Pirbhai 2.3. Moâ hình haønh vi phaàn meàm 2.4. Kyõ thuaät phaân tích yeâu caàu 2.4.1. Xaây döïng DFD 2.4.2. Vieát PSPEC 2.5. Töø ñieån döõ lieäu - Trang 29 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 2: Phaân tích yeâu caàu theo pp coå ñieån
    • CAÙC YEÁU TOÁ CAÊN BAÛN CUÛA MOÂ HÌNH PHAÂN TÍCH Ñaëc taû Process Specification (PSPEC) ñoái töôïng döõ lieäu Moâ hình chöùc naêng vaø doøng thoâng tin: DFD, PSPEC Löu ñoà Löu ñoà quan heä doøng chaûy thöïc theå Töø ñieån döõ lieäu Moâ hình döõ lieäu: ERD, döõ lieäu ñaëc taû ñoái töôïng döõ lieäu Löu ñoà dòch chuyeån traïng thaùi Moâ hình haønh vi: STD, Control Specification (CSPEC) CSPEC - Trang 30 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 2: Phaân tích yeâu caàu theo pp coå ñieån
    • MOÂ HÌNH CHÖÙC NAÊNG VAØ DOØNG THOÂNG TIN Moâ taû doøng thoâng tin di chuyeån (flow) xuyeân qua caùc heä thoáng thieân veà phaàn meàm. Thoâng tin input cuõng nhö output coù theå ôû nhieàu daïng khaùc nhau: file, baøn phím, treân maïng, töø thieát bò, keát xuaát ra maøn hình vaø maùy in… Caùc giaûi thuaät xöû lyù cuõng raát ña daïng - Trang 31 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 2: Phaân tích yeâu caàu theo pp coå ñieån
    • MOÂ HÌNH CHÖÙC NAÊNG VAØ DOØNG THOÂNG TIN (t.t) Löu ñoà doøng chaûy döõ lieäu DFD (Data Flow Diagram) cung caáp 4 kyù hieäu cô baûn ñeå moâ hình söï di chuyeån cuûa doøng thoâng tin DFD ñöôïc môû roäng ñeå moâ hình caùc heä thoáng thôøi gian thöïc Môû roäng cuûa Ward vaø Mellor (töï ñoïc: [1], trang 312) Môû roäng cuûa Hatley & Pirbhai (töï ñoïc: [1], trang 315) - Trang 32 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 2: Phaân tích yeâu caàu theo pp coå ñieån
    • LÖÔÏC ÑOÀ DOØNG CHAÛY DÖÕ LIEÄU (DFD) 4 phaàn töû chính Thöïc theå: taïo ra hoaëc tieâu thuï thoâng tin, naèm beân ngoaøi bieân giôùi cuûa phaïm vi thoâng tin heä thoáng Chöùc naêng xöû lyù: thöïc hieän chöùc naêng naøo ñoù, tieâu thuï vaø taïo ra thoâng tin, naèm beân trong phaïm vi thoâng tin heä thoáng Thoâng tin hay döõ lieäu Kho döõ lieäu: löu tröõ döõ lieäu maø ñöôïc söû duïng bôûi nhieàu chöùc naêng xöû lyù Chöùc naêng Kho döõ lieäu Thöïc theå xöû lyù Döõ lieäu - Trang 33 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 2: Phaân tích yeâu caàu theo pp coå ñieån
    • LÖÔÏC ÑOÀ DOØNG CHAÛY DÖÕ LIEÄU (t.t) DFD ñöôïc xaây döïng qua nhieàu möùc khaùc nhau: möùc 0, 1, 2… DFD möùc sau chi tieát hôn möùc tröôùc Process Specification (PSPEC) boå sung cho DFD Tính lieân tuïc cuûa doøng döõ lieäu - Trang 34 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 2: Phaân tích yeâu caàu theo pp coå ñieån
    • MOÂ HÌNH HAØNH VI PHAÀN MEÀM Ñaày giaáy vaø saün saøng Raûnh ———————— Yeâu caàu copy ———————— Yeâu caàu ñoïc leänh Löôïc ñoà dòch chuyeån Ñoïc leänh Copy xong traïng thaùi (STD) theå hieän ———————— Ñaày giaáy Yeâu caàu ñoïc leänh ———————— Caùc traïng thaùi khaùc Yeâu caàu ñoïc leänh nhau cuûa heä thoáng Thöïc hieän Naïp giaáy copy Heát giaáy Söï dòch chuyeån giöõa ———————— Yeâu caàu naïp giaáy caùc traïng thaùi ñoù Ví duï: mieâu taû hoaït Keït giaáy Heát keït giaáy ———————— ———————— ñoäng cuûa maùy photocopy Yeâu caàu xöû lyù loãi Yeâu caàu ñoïc leänh Xöû lyù loãi - Trang 35 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 2: Phaân tích yeâu caàu theo pp coå ñieån
    • KYÕ THUAÄT PHAÂN TÍCH YEÂU CAÀU Thieát laäp ñoaïn vaên mieâu taû chöùc naêng (processing narrative) cho heä thoáng caàn xaây döïng Xaây döïng DFD ôû caùc möùc khaùc nhau Thieát laäp sô ñoà ngöõ caûnh (DFD möùc 0) Phaân hoaïch DFD vaøo caùc möùc cao hôn Söû duïng phöông phaùp duyeät vaên phaïm. Luoân luoân tuaân theo tính lieân tuïc cuûa doøng döõ lieäu Vieát PSPEC cho caùc chöùc naêng cuûa DFD möùc cao nhaát - Trang 36 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 2: Phaân tích yeâu caàu theo pp coå ñieån
    • XAÂY DÖÏNG DFD Phaàn meàm SafeHome: Thieát laäp ñoaïn vaên mieâu taû xöû lyù DFD möùc ngöõ caûnh: nhaän dieän caùc thöïc theå vaø döõ lieäu input, output Baûng ñieàu khieån Leänh vaø döõ lieäu Thoâng tin hieån thò Maøn hình SafeHome Kieåu baùo ñoäng Chuoâng Traïng thaùi caûm öùng Taàn soá cuûa soá ñieän thoaïi Boä caûm öùng Ñöôøng ñieän thoaïi - Trang 37 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 2: Phaân tích yeâu caàu theo pp coå ñieån
    • XAÂY DÖÏNG DFD (t.t) Baûng ñieàu khieån DFD möùc 1: Yeâu caàu Caáu hình Leänh vaø döõ lieäu caáu hìnhh heä thoáng hình thaønh moät soá chöùc Töông taùc vôùi user Thoâng soá caáu hình naêng chính Start/stop Maøn hình Caám/ Maät maõ Cho pheùp Thoâng baùo a/d Thoâng tin hieån thò Xöû lyù Xaùc nhaän maät maõ Hieån thò maät maõ Thoâng tin caûm öùng Theo doõi Kieåu baùo ñoäng Chuoâng Traïng thaùi caûm öùng caûm öùng Taàn soá cuûa soá ñieän thoaïi Boä caûm öùng Ñöôøng ñieän thoaïi - Trang 38 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 2: Phaân tích yeâu caàu theo pp coå ñieån
    • XAÂY DÖÏNG DFD (t.t) Thoâng tin caûm öùng DFD möùc 2: Ñònh daïng tinh cheá chöùc Thoâng soá caáu hình hieån thò naêng “Theo Id, type, vò trí Döõ lieäu caáu hình doõi caûm öùng” Thieát laäp Id, type Taïo tín hieäu ñieàu kieän chuoâng Kieåu baùo ñoäng Id, type baùo ñoäng Soá ñieän thoaïi Chuoâng Ñoïc döõ lieäu caûm öùng Quay soá Traïng thaùi caûm öùng Taàn soá cuûa soá ñieän thoaïi Boä caûm öùng Ñöôøng ñieän thoaïi - Trang 39 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 2: Phaân tích yeâu caàu theo pp coå ñieån
    • VIEÁT PSPEC Coù theå vieát PSPEC baèng moät trong 2 caùch Ngoân ngöõ töï nhieân (töông töï processing narrative) Ngoân ngöõ PDL - laø ngoân ngöõ giaû giuùp theå hieän kieán truùc vaø giao tieáp cuûa chöùc naêng xöû lyù - Trang 40 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 2: Phaân tích yeâu caàu theo pp coå ñieån
    • TÖØ ÑIEÅN DÖÕ LIEÄU Nhieàu phaàn töû ñöôïc taïo ra trong moâ hình phaân tích: döõ lieäu, chöùc naêng, ñieàu khieån… Phaûi coù moät caùch thöùc quaûn lyù caùc phaàn töû ñoù sao cho hieäu quaû: töø ñieån döõ lieäu Ñònh nghóa: Töø ñieån döõ lieäu laø moät danh saùch coù toå chöùc cuûa taát caû caùc phaàn töû döõ lieäu caàn thieát cho heä thoáng. Caùc phaàn töû ñöôïc ñònh nghóa chính xaùc vaø chaët cheõ sao cho caû phaân tích vieân vaø khaùch haøng cuøng chia seû moät suy nghó veà chuùng. Töø ñieån döõ lieäu thöôøng ñöôïc hieän thöïc nhö laø moät phaàn cuûa coâng cuï CASE. Moãi phaàn töû bao goàm nhöõng thoâng tin: teân, bí danh, ñöôïc duøng ôû ñaâu/nhö theá naøo, ñaëc taû noäi dung vaø thoâng tin phuï trôï - Trang 41 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 2: Phaân tích yeâu caàu theo pp coå ñieån
    • TÖØ ÑIEÅN DÖÕ LIEÄU (t.t) Ví duï phaàn töû döõ lieäu soá ñieän thoaïi Teân: Soá ñieän thoaïi Bí danh: Khoâng Ñöôïc duøng ôû ñaâu/nhö theá naøo: output cuûa Thieát laäp ñieàu kieän baùo ñoäng input cuûa Quay soá Ñaëc taû noäi dung: soá ñieän thoaïi = [ môû roäng ñòa phöông | soá beân ngoaøi ] môû roäng ñòa phöông = [ 2001 | 2002 … | 2009 ] soá beân ngoaøi = 9 + [ soá ñòa phöông | soá ñöôøng daøi ] soá ñòa phöông = tieàn toá + <chuoãi 4 kyù soá> soá ñöôøng daøi = (1) + maõ vuøng + soá ñòa phöông tieàn toá = [ 795 | 799 | 874 | 877 ] - Trang 42 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 2: Phaân tích yeâu caàu theo pp coå ñieån
    • TOÅNG KEÁT Phaân tích yeâu caàu theo pp coå ñieån bao goàm: moâ hình chöùc naêng vaø doøng thoâng tin (DFD), moâ hình döõ lieäu (ERD) vaø moâ hình haønh vi (STD) Löôïc ñoà DFD cô baûn coù 4 kyù hieäu vaø noù ñöôïc môû roäng ñeå bieåu dieãn ñöôïc caùc heä thoáng thôøi gian thöïc Xaây döïng DFD möùc 0 roài ñeán caùc möùc cao hôn; chuù yù baûo toaøn tính lieân tuïc cuûa doøng döõ lieäu Töø ñieån döõ lieäu giuùp quaûn lyù vaø tra cöùu caùc phaàn töû döõ lieäu - Trang 43 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 2: Phaân tích yeâu caàu theo pp coå ñieån
    • Tröôøng Ñaïi Hoïc Baùch Khoa Tp. Hoà Chí Minh Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin Chöông 3 CAÙC KHAÙI NIEÄM CÔ BAÛN CUÛA MOÂ HÌNH HÖÔÙNG ÑOÁI TÖÔÏNG ✦ Lôùp vaø ñoái töôïng, söï ñoùng bao ✦ Thuoäc tính, taùc vuï, thoâng ñieäp ✦ Bao goäp, thöøa keá ✦ Tính ña hình, tính vónh cöûu - Trang 44 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • NOÄI DUNG 3.1. Ñoái töôïng vaø lôùp, ñoùng bao 3.2. Thuoäc tính 3.3. Taùc vuï 3.4. Thoâng ñieäp 3.5. Bao goäp 3.6. Thöøa keá vaø override 3.7. Tính ña hình 3.8. Tính vónh cöûu - Trang 45 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • GIÔÙI THIEÄU Moâ hình höôùng ñoái töôïng giôùi thieäu moät quan ñieåm laäp trình (vaø phaân tích/thieát keá) khaùc haún so vôùi tröôøng phaùi coå ñieån (coù caáu truùc) Baét ñaàu nhen nhoùm vaøo nhöõng naêm cuoái 60s vaø ñeán ñaàu 90s trôû neân raát phoå bieán trong coâng nghieäp phaàn meàm Nhöõng ngoân ngöõ höôùng ñoái töôïng ñaàu tieân: Smalltalk, Eiffel. Sau ñoù xuaát hieän theâm: Object Pascal, C++, Java… Hình thaønh caùc phöông phaùp phaân tích/thieát keá höôùng ñoái töôïng - Trang 46 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • ÑOÁI TÖÔÏNG vaø LÔÙP Moâ hình höôùng ñoái töôïng quan nieäm theá giôùi bao goàm caùc ñoái töôïng (object) sinh soáng vaø töông taùc vôùi nhau Ñoái töôïng bao goàm döõ lieäu: mang moät giaù trò nhaát ñònh taùc vuï: thöïc hieän moät coâng vieäc naøo ñoù - Trang 47 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • ÑOÁI TÖÔÏNG vaø LÔÙP (t.t) Lôùp (class) ñònh nghóa moät taäp hôïp caùc taùc vuï vaø thuoäc tính maø ñaëc taû ñaày ñuû caáu truùc vaø haønh vi cuûa caùc ñoái töôïng. Ñoái töôïng (coøn goïi laø minh duï (instance) ) ñöôïc cuï theå hoaù töø lôùp Caùc ngoân ngöõ laäp trình höôùng ñoái töôïng Khai baùo lôùp: töông töï nhö khai baùo moät kieåu do ngöôøi duøng ñònh nghóa Khai baùo ñoái töôïng: bieán cuûa kieåu lôùp - Trang 48 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • ÑOÙNG BAO Circle c1 : Circle # Radius: float Radius = 1.3 - x: float x = 3.2 - y: float y = 1.7 + Draw( w: Window) + GetClass( ): String Ñoùng bao: vieäc goäp thuoäc tính vaø taùc vuï trong moät ñoái töôïng ñoàng thôøi giôùi haïn caùch truy xuaát caùc thuoäc tính ñoù (thöôøng phaûi thoâng qua caùc taùc vuï get/set) - Trang 49 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • THUOÄC TÍNH Thuoäc tiùnh (attribute) laø moät vuøng coù theå chöùa döõ lieäu (ñôn hoaëc toå hôïp) cuûa lôùp. Döõ lieäu maø thuoäc tính theå hieän naèm trong moät khoaûng giaù trò naøo ñoù ñöôïc xaùc ñònh bôûi kieåu. Giaù trò cuûa taát caû thuoäc tính xaùc ñònh traïng thaùi cuûa ñoái töôïng Ví duï: moät ñoái töôïng cuûa Circle coù (Radius, x, y) = (1.2, 3.4, 5.3) - Trang 50 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • THUOÄC TÍNH (t.t) Thuoäc tính coù theå bò che daáu hoaëc truy xuaát ñöôïc töø beân ngoaøi Moät soá ngoân ngöõ laäp trình (vaø UML): public, protected, private Coù 2 loaïi taàm vöïc Taàm vöïc lôùp: thuoäc tính chung cho taát caû caùc ñoái töôïng cuûa moät lôùp Taàm vöïc ñoái töôïng: thuoäc tính cuûa töøng ñoái töôïng (coù theå mang giaù trò khaùc nhau) Baäc cuûa thuoäc tính chæ ra soá löôïng döõ lieäu maø baûn thaân thuoäc tính coù theå naém giöõ: 0..1, 1, *, 5..8 - Trang 51 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • TAÙC VUÏ Taùc vuï (operation) laø moät dòch vuï coù theå yeâu caàu töø phía ñoái töôïng ñeå thöïc hieän haønh vi. Daáu hieäu nhaän daïng cuûa taùc vuï (signature) xaùc ñònh caùc thoâng soá coù theå truyeàn cuõng nhö keát quaû traû veà. Phöông thöùc (method) laø phaàn hieän thöïc cuûa taùc vuï - Trang 52 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • TAÙC VUÏ (t.t) Taùc vuï coù theå bò che daáu hoaëc truy xuaát ñöôïc töø beân ngoaøi Moät soá ngoân ngöõ laäp trình (vaø UML): public, protected, private Taùc vuï coù theå ñöôïc override trong caùc lôùp con thöøa keá Tröøu töôïng (abstract): khoâng coù hieän thöïc Moät soá ngoân ngöõ laäp trình cho pheùp ñònh nghóa Taùc vuï khôûi taïo (constructor): ñöôïc goïi khi ñoái töôïng môùi taïo ra Taùc vuï huûy (destructor): ñöôïc goïi khi ñoái töôïng saép bò huyû boû - Trang 53 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • VÍ DUÏ veà LÔÙP/ÑOÁI TÖÔÏNG - JAVA class abstract HTMLObject { protected static final int LEFT = 0; protected static final int MIDDLE = 1; protected static final int RIGHT = 2; private int alignment = LEFT; protected Vector objects = null; HTMLObject( ){ // constructor objects = new Vector ( 5 ); } public void setAlignment( int algnmt ) { alignment = algnmt; } public int getAlignment( ) { return alignment; } public abstract String toHTML( ); // abstract operation } - Trang 54 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • THOÂNG ÑIEÄP Thoâng ñieäp laø moät pheùp goïi taùc vuï ñeán moät ñoái töôïng cuï theå. Thoâng ñieäp bao goàm 3 phaàn Ñoái töôïng ñích Daáu hieäu nhaän daïng cuûa taùc vuï muoán goïi Danh saùch thoâng soá goïi - Trang 55 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • THOÂNG ÑIEÄP (t.t) Ñoái vôùi caùc ngoân ngöõ laäp trình Ñoái töôïng ñích: bieán ñoái töôïng hoaëc baûn thaân ñoái töôïng muoán göûi thoâng ñieäp (self, this) Daáu hieäu nhaän daïng cuûa taùc vuï muoán goïi: teân taùc vuï truøng nhau xem caùc thoâng soá goïi Danh saùch thoâng soá goïi: nhö pheùp goïi haøm bình thöôøng, chuù yù kieåu khi truyeàn vaø gaùn keát quaû traû veà Ví duï: aCircle.SetRadius( 3 ); aCircle.Draw( pWnd ); - Trang 56 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • BAO GOÄP Bao goäp (aggregation) laø quan heä giöõa hai ñoái töôïng Moät ñoái töôïng bao laáy ñoái töôïng kia Quan heä naøy thöôøng xaûy ra trong theá giôùi thöïc, ví duï Xe hôi bao goàm: baùnh xe, ñoäng cô, khung xe... Trang HTML bao goàm: text, hình aûnh, tieâu ñeà, caùc lieân keát... Checkbox, ComboBox, Slider… naèm trong moät hoäp thoaïi - Trang 57 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • BAO GOÄP (t.t) Hai daïng lieân keát giöõa ñoái töôïng nguoàn vaø ñoái töôïng ñích Chaët cheõ: ñoái töôïng ñích ñöôïc taïo ra vaø huyû ñi ñoàng thôøi vôùi ñoái töôïng nguoàn Loûng leûo: chu kyø soáng cuûa hai ñoái töôïng ñoäc laäp nhau Quan heä bao goäp cuõng ñöôïc aùp duïng cho lôùp Moät soá ngoân ngöõ laäp trình hoã trôï caû 2 daïng lieân keát: bieán & con troû - Trang 58 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • VÍ DUÏ veà BAO GOÄP - C++ class Geometry { // abstract base class public: Geometry( ); ~Geometry( ); virtual void Draw( Window *pWnd ) = 0; // abstract operation protected: int xPos, yPos; double xScale, yScale; COLORREF color; }; class Group : public Geometry { public: Group( ); ~Group( ); virtual void Draw( Window *pWnd ); // override private: Geometry **ppGeo; // pointer container int geoCount; }; - Trang 59 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • THÖØA KEÁ vaø OVERRIDE Thöøa keá (inheritance) laø quan heä giöõa hai lôùp Lôùp con thöøa höôûng taát caû thuoäc tính vaø taùc vuï cuûa lôùp cha Lôùp con (subclass) laø cuï theå hoaù cuûa lôùp cha (superclass); lôùp cha laø toång quaùt hoaù cuûa lôùp con Quan heä naøy cuõng thöôøng ñöôïc ghi nhaän trong theá giôùi thöïc, ví duï Hoå, baùo, soùi ñeàu laø thuù Button, Checkbox vaø Dialog ñeàu laø Window Hình troøn, hình chöõ nhaät, hình ellipse ñeàu laø hình veõ 2D. - Trang 60 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • THÖØA KEÁ vaø OVERRIDE (t.t) Hai loaïi thöøa keá: ñôn thöøa keá vaø ña thöøa keá Ñôn thöøa keá: moãi lôùp con coù nhieàu nhaát laø moät lôùp cha Ña thöøa keá: Moãi lôùp con coù moät hoaëc nhieàu lôùp cha Naûy sinh hai vaán ñeà: ñuïng ñoä giöõa teân caùc thaønh phaàn (member) cuûa lôùp cha vaø thöøa keá laïi - Trang 61 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • THÖØA KEÁ vaø OVERRIDE (t.t) Lôùp con coù theå override laïi moät soá taùc vuï cuûa lôùp cha. Phaûi giöõa nguyeân daáu veát nhaän daïng (signature) cuûa taùc vuï bò override; chæ ñöôïc thay ñoåi phöông thöùc (phaàn hieän thöïc) cuûa noù Ña soá ngoân ngöõ laäp trình höôùng ñoái töôïng hoã trôï thöøa keá Moät soá ngoân ngöõ ñöa ra khaùi nieäm phöông thöùc aûo (virtual) - Trang 62 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • VÍ DUÏ veà THÖØA KEÁ vaø OVERRIDE - JAVA class HTMLDocument extends HTMLObject { private String title = null; // other attributes... HTMLDocument( ){ } public void setTitle( String ttl ) { if ( ttl != null ) title = ttl; } public String getTitle( ) { return title; } public String toHTML( ) { // override StringBuffer html = new StringBuffer; // additional implementation... return html.toString( ); } } - Trang 63 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • TÍNH ÑA HÌNH Moät ñoái töôïng mang nhieàu boä maët khaùc nhau: cuûa chính lôùp ñaëc taû noù vaø cuûa caùc lôùp cha tính ña hình (polymorphism) Töông hôïp kieåu: kieåu cuûa lôùp con luoân töông hôïp vôùi kieåu lôùp cha Moät soá ngoân ngöõ laäp trình ñònh nghóa khaùi nieäm lieân keát muoän Haøm ñöôïc goïi ñeå ñaùp öùng caùc thoâng ñieäp ñöôïc xaùc ñònh trong thôøi gian thöïc thi chöù khoâng phaûi bieân dòch Moãi ñoái töôïng coù moät baûng phöông thöùc aûo - Trang 64 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • TÍNH ÑA HÌNH (t.t) Window # hWnd: HWND Ví duï: ñoái töôïng http + MoveWindow( ) ñöôïc xem nhö thuoäc + GetClass( ): String kieåu cuûa HttpView, View http : HttpView View vaø Window + GetClass( ): String + GetDocument( ): Document HttpView + GetClass( ): String - Trang 65 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • TÍNH VÓNH CÖÛU Chu kyø soáng cuûa ñoái töôïng: khoaûng thôøi gian töø luùc ñoái töôïng ñöôïc taïo ra ñeán luùc noù bò huyû ñi. Thoâng thöôøng chu kyø soáng cuûa ñoái töôïng goùi goïn trong thôøi gian chöông trình thöïc thi - Trang 66 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • TÍNH VÓNH CÖÛU (t.t) Chu kyø soáng cuûa ñoái töôïng coù theå vöôït ra khoûi söï thöïc thi cuûa chöông trình tính vónh cöûu (persistence) Ñoái töôïng ñöôïc caát vaøo boä nhôù vónh cöûu khi chöông trình keát thuùc Khi caàn thieát coù theå khoâi phuïc laïi ñoái töôïng vaøo boä nhôù chính Chæ löu tröõ traïng thaùi cuûa ñoái töôïng Ngoân ngöõ C++ vaø Java: streaming - Trang 67 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • TOÅNG KEÁT Moâ hình höôùng ñoái töôïng quan nieäm theá giôùi bao goàm caùc ñoái töôïng soáng chung vaø töông taùc vôùi nhau: Caùc ñaëc ñieåm chính Ñoùng bao: moãi ñoái töôïng bao goàm döõ lieäu vaø taùc vuï. Caùc taùc vuï thieát laäp neân haønh vi cuûa ñoái töôïng. Caùc ñoái töôïng ñöôïc phaân loaïi baèng lôùp Caùc ñoái töôïng töông taùc vôùi nhau baèng caùch göûi thoâng ñieäp Giöõa caùc lôùp/ñoái töôïng coù theå toàn taïi quan heä bao goäp vaø thöøa keá Tính ña hình: ñoái töôïng mang nhieàu boä maët Tính vónh cöûu: ñoái töôïng coù theå “nguû” - Trang 68 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 3: Caùc khaùi nieäm cô baûn cuûa moâ hình höôùng ñoái töôïng
    • Tröôøng Ñaïi Hoïc Baùch Khoa Tp. Hoà Chí Minh Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin Chöông 4 MOÂ HÌNH NGHIEÄP VUÏ VAØ THU THAÄP YEÂU CAÀU ✦ Actor & use-case ✦ Moâ hình use-case - Trang 69 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • NOÄI DUNG 4.1. Nhaän dieän caùc vai troø (actor) 4.1.1. Khaùi nieäm actor 4.1.2. Nhaän dieän actor 4.1.3. Actor trong UML 4.2. Nhaän dieän caùc tröôøng hôïp söû duïng (use-case) 4.1.1. Khaùi nieäm use-case 4.1.2. Tìm kieám use-case 4.1.3. Use-case trong UML 4.3. Thieát laäp caùc moái quan heä 4.3.1. Quan heä lieân keát (association) 4.3.2. Quan heä giao tieáp, goäp vaø môû roäng 4.4. Xaây döïng moâ hình use-case - Trang 70 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • GIÔÙI THIEÄU Khaùch haøng vaø nhaø phaùt trieån gaëp nhau cuøng thaûo luaän veà yeâu caàu cuûa heä thoáng phaàn meàm caàn xaây döïng Moâ hình nghieäp vuï ñöôïc thieát laäp ñeå hoã trôï caû nhaø phaùt trieån laãn khaùch haøng trong vieäc kieåm chöùng laïi vaø thoáng nhaát yeâu caàu phaàn meàm vaø vai troø caùc taùc nhaân beân ngoaøi - Trang 71 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • KHAÙI NIEÄM ACTOR Actor xaùc ñònh moät boä vai troø maø ngöôøi hoaëc vaät seõ ñoùng vai khi töông taùc vôùi heä thoáng phaàn meàm Actor naèm ngoaøi phaïm vi cuûa heä thoáng Chæ quan taâm caùc thoâng ñieäp maø actor göûi hay nhaän Khoâng quan taâm caáu truùc beân trong cuûa actor Phaân loaïi actor Chuû yeáu / Thöù yeáu Tích cöïc / Thuï ñoäng - Trang 72 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • NHAÄN DIEÄN CAÙC ACTOR Traû lôøi moät soá caâu hoûi nhö Ai laø ngöôøi söû duïng chöùc naêng chính cuûa heä thoáng ? Ai caàn söï hoã trôï töø heä thoáng ñeå thöïc hieän coâng vieäc thöôøng nhaät cuûa hoï ? Ai phaûi thöïc hieän coâng vieäc baûo döôõng, quaûn trò vaø giöõ cho heä thoáng hoaït ñoäng ? Heä thoáng seõ kieåm soaùt thieát bò phaàn cöùng naøo ? Heä thoáng ñang xaây döïng caàn töông taùc vôùi nhöõng heä thoáng khaùc hay khoâng ? Ai hoaëc vaät theå naøo quan taâm ñeán hay chòu aûnh höôûng bôûi keát quaû maø heä thoáng phaàn meàm taïo ra ? - Trang 73 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • ACTOR trong UML Actor ñöôïc bieåu dieãn baèng kyù hieäu hình ngöôøi Actor ñöôïc xem laø moät lôùp (class) coù stereotype laø <<actor>> Giöõa caùc actor coù theå coù quan heä toång quaù hoaù Ví duï: Sinh vieân, giaûng vieân vaø khaùch ñeàu laø ñoäc giaû cuûa heä thoáng quaûn lyù thö vieän Ví duï: moät heä thoáng ñaêng kyù moân hoïc trong tröôøng ñaïi hoïc - Trang 74 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • ACTOR trong UML (t.t) Sinh vieân Phoøng Ñaøo Taïo Heä thoáng ñaêng kyù moân hoïc Giaûng vieân Phoøng Taøi Vuï - Trang 75 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • ACTOR trong UML (t.t) Quaûn trò vieân Ngöôøi ñaêng kyù mailbox Heä thoáng göûi nhaän mail - Trang 76 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • KHAÙI NIEÄM USE-CASE Use-case bieåu dieãn moät chöùc naêng cuûa heä thoáng phaàn meàm Use-case ñöôïc bieåu dieãn baèng moät chuoãi caùc thoâng ñieäp trao ñoåi beân trong heä thoáng vaø moät hoaëc moät soá thoâng ñieäp trao ñoåi vôùi actor Moät soá quy öôùc Use-case luoân luoân ñöôïc baét ñaàu baèng thoâng ñieäp ñeán töø actor Use-case phaûi hoaøn taát: chuoãi thoâng ñieäp phaûi keát thuùc baèng keát quaû cuï theå. Loãi thöôøng gaëp: chia nhoû use-case trôû thaønh nhöõng chöùc naêng vuïn vaët - Trang 77 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • KHAÙI NIEÄM USE-CASE (t.t) Ñieåm môû roäng laø moät vò trí trong use-case maø taïi ñoù coù theå cheøn chuoãi söï kieän cuûa moät use-case khaùc Use-case coù theå chöùa ñieàu kieän reõ nhaùnh, xöû lyù loãi, ngoaïi leä... Minh duï cuûa use-case laø kòch baûn (scenario): mieâu taû cuï theå trình töï caùc söï kieän - Trang 78 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • TÌM KIEÁM USE-CASE Traû lôøi moät soá caâu hoûi nhö Actor yeâu caàu chöùc naêng gì cuûa heä thoáng ? Actor caàn phaûi ñoïc, taïo, xoaù, söûa ñoåi hoaëc löu tröõ thoâng tin naøo ñoù cuûa heä thoáng khoâng ? Actor caàn thieát phaûi ñöôïc caûnh baùo veà nhöõng söï kieän trong heä thoáng, hay actor caàn phaûi baùo hieäu cho heä thoáng veà vaán ñeà naøo ñoù khoâng ? Heä thoáng coù theå hoã trôï moät soá coâng vieäc thöôøng nhaät cuûa actor naøo ñoù hay khoâng ? - Trang 79 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • TÌM KIEÁM USE-CASE (t.t) Moät soá caâu hoûi khaùc caàn chuù yù Heä thoáng caàn döõ lieäu input/ouput naøo ? Döõ lieäu ñoù ñeán töø ñaâu ? Nhöõng khoù khaên naøo lieân quan ñeán hieän thöïc cuûa heä thoáng hieän taïi (chaúng haïn heä thoáng quaûn lyù baèng giaáy tôø neân ñöôïc thay theá baèng heä thoáng quaûn lyù treân maùy tính) ? - Trang 80 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • USE-CASE trong UML Use-case ñöôïc bieåu dieãn baèng hình ellipse Giöõa use-case vaø actor thöôøng coù quan heä lieân keát Giöõa caùc use-case cuõng coù quan heä lieân keát hoaëc toång quaùt hoaù Ví duï: moät heä thoáng ñaêng kyù moân hoïc theo tín chæ trong tröôøng ñaïi hoïc - Trang 81 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • USE-CASE trong UML (t.t) <<communicate>> Sinh vieân Phoøng Ñaøo Taïo Quaûn lyù MH Ñaêng kyù hoïc <<extend>> Ñaêng kyù daïy Quaûn lyù SV Theâm SV môùi Giaûng vieân - Trang 82 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • THIEÁT LAÄP CAÙC MOÁI QUAN HEÄ Quan heä giöõa actor vôùi actor Quan heä giöõa actor vôùi use-case Quan heä giöõa use-case vôùi use-case UML ñöa ra quan heä lieân keát (association) - Trang 83 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • QUAN HEÄ LIEÂN KEÁT Quan heä lieân keát chæ ra moät quan heä coù yù nghóa giöõa hai beân Trong thöïc teá: haønh khaùch vôùi laùi xe, sinh vieân vôùi giaùo vieân, giaûng vieân vôùi moân hoïc… Moät soá tính chaát lieân quan Teân cuûa lieân keát Moät chieàu hay 2 chieàu Baäc: soá löôïng thöïc theå tham gia vaøo lieân keát taïi moãi beân - Trang 84 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • QUAN HEÄ LIEÂN KEÁT trong UML UML bieåu dieãn lieân keát nhö laø moät ñoaïn thaúng (hai chieàu) hoaëc muõi teân (moät chieàu) Coù theå aùp duïng stereotype: <<include>> <<extend>> <<communicate>> ... - Trang 85 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • LIEÂN KEÁT trong MOÂ HÌNH NGHIEÄP VUÏ Lieân keát laø quan heä duy nhaát giöõa actor vaø use-case Coù theå laø moät chieàu hoaëc hai chieàu actor kích hoaït use-case vaø nhaän keát quaû veà: lieân keát 2 chieàu actor kích hoaït use-case, khoâng quan taâm keát quaû veà: lieân keát 1 chieàu 1 * Ñaët haøng Ngöôøi baùn haøng - Trang 86 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • QUAN HEÄ GIAO TIEÁP Laø quan heä lieân keát coù stereotype laø <<communicate>> Duøng ñeå lieân keát giöõa actor vôùi use-case maø noù kích hoaït <<communicate>> Ñaêng kyù daïy Giaûng vieân - Trang 87 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • QUAN HEÄ GOÄP Laø quan heä lieân keát coù stereotype laø <<include>> Duøng ñeå lieân keát giöõa 2 use-case Trong use-case nguoàn coù moät ñieåm môû roäng maø taïi ñoù baét buoäc phaûi cheøn use-case ñích vaøo - Trang 88 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • QUAN HEÄ GOÄP (t.t) Taïi ñieåm môû roäng, dieãn tieán cuûa use-case nguoàn taïm thôøi ngöøng laïi ñeå chuyeån sang dieãn tieán cuûa use-case ñích Khi keát thuùc use-case ñích, dieãn tieán cuûa use-case nguoàn laïi tieáp tuïc <<include>> Tìm kieám Ñaêng nhaäp - Trang 89 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • QUAN HEÄ MÔÛ ROÄNG Laø quan heä lieân keát coù stereotype laø <<extend>> Duøng ñeå lieân keát giöõa 2 use-case Trong use-case nguoàn coù moät ñieåm môû roäng maø taïi ñoù coù theå (hoaëc khoâng) phaûi cheøn use-case ñích vaøo Cheøn hay khoâng phuï thuoäc vaøo ñieàu kieän reõ nhaùnh hoaëc töông taùc töø phía actor - Trang 90 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • QUAN HEÄ MÔÛ ROÄNG (t.t) Taïi ñieåm môû roäng, neáu ñöôïc môû roäng thì dieãn tieán cuûa use-case nguoàn taïm thôøi ngöøng laïi ñeå chuyeån sang dieãn tieán cuûa use-case ñích Khi keát thuùc use-case ñích, dieãn tieán cuûa use-case nguoàn laïi tieáp tuïc <<extend>> Tìm kieám Ñaêng kyù ñaët choã - Trang 91 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • XAÂY DÖÏNG MOÂ HÌNH USE-CASE Caùc yeâu caàu cuûa phaàn meàm ñöôïc mieâu taû trong moâ hình use-case Moâ hình use-case bao goàm caùc löôïc ñoà use-case (use-case diagram) vaø (coù theå) moät soá package Moãi löôïc ñoà use-case bao goàm caùc actor, use-case vaø caùc moái quan heä Coù theå söû duïng package ñeå gom moät soá use-case lieân quan taïo thaønh moät boä chöùc naêng con cuûa heä thoáng - Trang 92 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • XAÂY DÖÏNG MOÂ HÌNH USE-CASE (t.t) Caùc quan heä coù theå xaûy ra trong löôïc ñoà use-case Quan heä lieân keát giöõa actor vaø use-case: moät chieàu hoaëc hai chieàu, thöôøng coù stereotype laø <<communicate>> Quan heä môû roäng hay goäp giöõa 2 use-case: quan heä lieân keát vôùi stereotype <<extend>> hay <<include>> Quan heä toång quaùt hoaù (generalization) giöõa caùc actor: nhieàu actor coù vai troø cuûa moät actor tröøu töôïng Quan heä toång quaùt hoaù giöõa caùc use-case: nhieàu use-case laø tröôøng hôïp cuï theå cuûa moät use-case tröøu töôïng - Trang 93 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • XAÂY DÖÏNG MOÂ HÌNH USE-CASE (t.t) fee summary Prints timetable Makes timetable Student print request <<communicate>> Finance <<communicate>> timetable command Registers courses Removes students People Administration <<include>> Manages course <<extend>> <<include>> Lecturer Reads courses <<include>> Manages lecturers <<include>> Adds students <<extend>> <<include>> Login <<include>> Manages students Undertakes courses - Trang 94 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • XAÂY DÖÏNG MOÂ HÌNH USE-CASE (t.t) <<communicate>> Forwards Removes mailbox Subcriber <<communicate>> <<extend>> <<extend>> Views mail <<include>> Administrator Replies <<communicate>> <<communicate>> <<extend>> <<include>> <<include>> Adds mailbox Login Composes - Trang 95 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • XAÂY DÖÏNG MOÂ HÌNH USE-CASE (t.t) <<include>> <<extend>> models imports <<communicate>> initializes <<communicate>> model command import command run command <<communicate>> export command sets appearance exports <<communicate>> save command Viewer toggles light saves model <<communicate>> <<extend>> close command toggles mode exits sets eye sets viewing - Trang 96 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • TOÅNG KEÁT Moâ hình nghieäp vuï theå hieän caùc chöùc naêng cuûa heä thoáng phaàn meàm vaø caùc thöïc theå lieân quan UML ñònh nghóa moâ hình use-case bao goàm caùc actor, caùc use-case vaø caùc löôïc ñoà use-case Tieáp theo moâ hình nghieäp vuï laø moâ hình caùc ñoái töôïng phaân tích - Trang 97 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 4: Moâ hình nghieäp vuï vaø thu thaäp yeâu caàu
    • Tröôøng Ñaïi Hoïc Baùch Khoa Tp. Hoà Chí Minh Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin Chöông 5 PHAÂN TÍCH YEÂU CAÀU HÖÔÙNG ÑOÁI TÖÔÏNG ✦ Nhaän dieän ñoái töôïng/lôùp ✦ Löôïc ñoà lôùp - Trang 98 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • NOÄI DUNG 5.1. Nhaän dieän caùc ñoái töôïng/lôùp 5.1.1. Ñoái töôïng/lôùp thöïc theå 5.1.2. Ñoái töôïng/lôùp bieân 5.1.3. Ñoái töôïng/lôùp ñieàu khieån 5.2. Nhaän dieän caùc thuoäc tính 5.2.1. Kieåu döõ lieäu cuûa thuoäc tính 5.2.2. Baäc cuûa thuoäc tính 5.2.3. Möùc ñoä truy xuaát thuoäc tính 5.3. Nhaän dieän caùc taùc vuï - Trang 99 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • NOÄI DUNG (t.t) 5.4. Nhaän dieän lôùp cô sôû 5.4.1. Nhaän dieän caùc thuoäc tính/taùc vuï chung 5.4.2. Quan heä toång quaùt hoùa (generalization) 5.5. Nhaän dieän caùc moái quan heä 5.5.1. Quan heä lieân keát (association) 5.5.2. Quan heä bao goäp (aggregation) 5.6. Xaây döïng löôïc ñoà lôùp 5.7. Thieát laäp caùc package - Trang 100 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • GIÔÙI THIEÄU Moâ hình nghieäp vuï bieåu dieãn caùc chöùc naêng ñoáii töôïng/lôùp ñoá töôïng/lôùp -- quan heä quan heä phaàn meàm caàn xaây döïng döôùi daïng caùc use-case Moâ hình phaân tích seõ tìm kieám caùc ñoái töôïng “soáng” trong ngöõ caûnh cuûa phaàn meàm Caùc ñoái töôïng seõ töông taùc vôùi nhau ñeå taïo neân caùc chöùc naêng moâ taû bôûi use-case - Trang 101 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • GIÔÙI THIEÄU (t.t) Moâ hình phaân tích taäp trung moâ taû vai troø vaø caáu truùc cuûa caùc ñoái töôïng Chöa quan taâm ñeán haønh vi cuï theå vaø nhieäm vuï chi tieát cuûa chuùng trong ngöõ caûnh cuûa heä thoáng Nguyeân taéc: moâ hình phaân tích phaûi ñoäc laäp vôùi o/s, ngoân ngöõ laäp trình, coâng cuï phaùt trieån - Trang 102 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • NHAÄN DIEÄN ÑOÁI TÖÔÏNG/LÔÙP Döïa vaøo ñaëc taû cuûa töøng use-case ñeå tìm kieám caùc ñoái töôïng Caùc ñoái töôïng thöôøng xuaát hieän trong caùc danh töø hay nhoùm danh töø Moät soá löu yù Khoâng neân duøng ñoái töôïng ñeå bieåu dieãn moät döõ lieäu ñôn (neân xem laø thuoäc tính cuûa ñoái töôïng khaùc) Ñoái töôïng/lôùp phaûi thöïc söï caàn thieát cho söï hoaït ñoäng cuûa heä thoáng Ñoái töôïng/lôùp ≠ baûng cô sôû döõ lieäu Ñoái töôïng/lôùp ≠ actor - Trang 103 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • NHAÄN DIEÄN ÑOÁI TÖÔÏNG/LÔÙP (t.t) Phaân loaïi ñoái töôïng/lôùp Ñoái töôïng thöïc theå (entity): bieåu dieãn caùc thoâng tin thieát yeáu cuûa heä thoáng, coù theå ñöôïc löu trong cô sôû döõ lieäu Ñoái töôïng bieân (boundary): thöïc hieän chöùc naêng giao tieáp vôùi actor Ñoái töôïng ñieàu khieån (control): ñieàu khieån caùc ñoái töôïng khaùc - Trang 104 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • NHAÄN DIEÄN ÑOÁI TÖÔÏNG/LÔÙP (t.t) Trong UML, lôùp ñöôïc bieåu dieãn baèng moät hình chöõ nhaät goàm 3 phaàn: teân, caùc thuoäc tính vaø caùc taùc vuï Coù theå aùp duïng stereotype cho lôùp: <<entity>>, <<boundary>>, <<control>>... Ñoái töôïng cuõng ñöôïc bieåu dieãn baèng hình chöõ nhaät, thoâng thöôøng goàm 2 phaàn: teân ñoái töôïng + teân lôùp (ñöôïc gaïch chaân), giaù trò caùc thuoäc tính (traïng thaùi cuûa ñoái töôïng) - Trang 105 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • NHAÄN DIEÄN ÑOÁI TÖÔÏNG/LÔÙP (t.t) HTMLObject # alignment: int + GetAlignment( ): int + toHTML( ): String HTMLDocument doc : HTMLDocument alignment = MIDDLE - title: String title = “A document” + GetTitle( ): String + toHTML( ): String - Trang 106 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • ÑOÁI TÖÔÏNG/LÔÙP THÖÏC THEÅ Bieåu dieãn cho caùc thöïc theå xuaát hieän moät caùch töï nhieân trong heä thoáng Thoâng tin veà caùc ñoái töôïng thöïc theå coù theå phaûi ñöôïc löu tröõ laâu daøi (database, file...) Trong UML, ñöôïc gaùn stereotype <<entity>> Deã nhaän dieän caùc thuoäc tính cuûa chuùng - Trang 107 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • ÑOÁI TÖÔÏNG/LÔÙP THÖÏC THEÅ (t.t) Ví duï: Message Ñoái vôùi heä thoáng ñaêng kyù moân hoïc heä tín <<entity>> chæ qua WEB, nhaän dieän caùc ñoái töôïng thöïc # subject: String # sent: Date theå nhö: thoâng tin SV, thoâng tin GV, nhoùm # content: String lôùp hoïc, ñaêng kyù nhoùm, soå tay sinh vieân… + GetSubject( ): String Ñoái vôùi heä thoáng mail, nhaän dieän caùc ñoái + toString( ): String töôïng thöïc theå nhö: hoäp thö, thoâng ñieäp mail… Ñoái töôïng ñöôøng ñoàng möùc, ñöùt gaõy vaø baûn ñoà trong chöông trình veõ beà maët ñòa hình - Trang 108 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • ÑOÁI TÖÔÏNG/LÔÙP BIEÂN Thöïc hieän chöùc naêng giao tieáp vôùi actor Thöôøng chöùa caùc phaàn töû hoaëc ñieàu khieån giao dieän ngöôøi duøng (nuùt nhaán, hoäp danh saùch, tuyø choïn, menu...) Trong UML, ñöôïc gaùn stereotype <<boundary>> Khoù nhaän bieát caùc thuoäc tính vaø taùc vuï trong moâ hình phaân tích - Trang 109 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • ÑOÁI TÖÔÏNG/LÔÙP BIEÂN (t.t) Ví duï: MailView Ñoái vôùi heä thoáng ñaêng kyù moân hoïc heä <<boundary>> tín chæ qua WEB, nhaän dieän caùc ñoái töôïng bieân nhö: RegisterForm, StudentForm… Ñoái vôùi heä thoáng mail, nhaän dieän caùc ñoái töôïng bieân nhö: MailView, MailCompose... - Trang 110 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • ÑOÁI TÖÔÏNG/LÔÙP ÑIEÀU KHIEÅN Coù nhieäm vuï ñieàu khieån caùc lôùp khaùc hoaëc (Ñôn giaûn hôn) Nhöõng lôùp khoâng phaûi laø lôùp thöïc theå vaø lôùp bieân Trong UML, ñöôïc gaùn stereotype <<control>> Lôùp bieân thöôøng coù quan heä lieân keát hoaëc phuï thuoäc vôùi caùc lôùp khaùc - Trang 111 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • ÑOÁI TÖÔÏNG/LÔÙP ÑIEÀU KHIEÅN (t.t) Command <<control>> Ví duï: Ñoái töôïng bieåu dieãn + Execute( ) + Reexecute( ) moät soá leänh thoâng + Unexecute( ) # Do( ) thöôøng nhö caét, daùn, thay ñoåi thoâng soá nhìn PasteCommand BgCommand <<control>> <<control>> trong hieån thò ñoà hoaï… + Execute( ) + Execute( ) + Reexecute( ) + Reexecute( ) + Unexecute( ) + Unexecute( ) # Do( ) # Do( ) - Trang 112 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • NHAÄN DIEÄN CAÙC THUOÄC TÍNH Döïa vaøo ñaëc taû cuûa töøng use-case, tìm kieám caùc danh töø hoaëc nhoùm danh töø lieân quan ñeán ñoái töôïng ñang xeùt Traû lôøi caâu hoûi: nhöõng thaønh phaàn naøo caáu thaønh ñoái töôïng ñang xeùt ? Löu yù: cuøng moät ñoái töôïng trong caùc ngöõ caûnh khaùc nhau chuùng ta coù theå tìm ñöôïc caùc thuoäc tính khaùc nhau - Trang 113 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • NHAÄN DIEÄN CAÙC THUOÄC TÍNH (t.t) Neân xaùc ñònh (tuy nhieân khoâng baét buoäc) trong moâ hình phaân tiùch Kieåu cuûa thuoäc tính: moät soá kieåu cô baûn Baäc cuûa thuoäc tính: soá ít hoaëc soá nhieàu Visibility cuûa thuoäc tính: möùc ñoä cho pheùp truy xuaát thuoäc tiùnh töø beân ngoaøi UML: thuoäc tính ñöôïc mieâu taû töôøng minh hoaëc thoâng qua quan heä vôùi caùc lôùp khaùc - Trang 114 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • KIEÅU DÖÕ LIEÄU CUÛA THUOÄC TÍNH Moät soá kieåu cô baûn cuûa caùc ngoân ngöõ laäp trình: integer, float, double, long, char... Moät soá kieåu cô baûn khaùc: string, date, time... UML cho pheùp ñònh nghóa taát caû caùc kieåu döõ lieäu treân - Trang 115 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • BAÄC CUÛA THUOÄC TÍNH Baäc cuûa thuoäc tính: soá ít hay soá nhieàu Neáu thuoäc tính ñöôïc ñaëc taû töôøng minh: duøng daáu [] ñeå chæ soá nhieàu hoaëc soá löôïng chính xaùc Tröôøng hôïp thuoäc tính ñöôïc mieâu taû thoâng qua quan heä vôùi caùc lôùp khaùc: UML cho pheùp theå hieän baäc treân quan heä (ví duï: 1, 0, *, 2..9, 0..n) - Trang 116 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • MÖÙC ÑOÄ TRUY XUAÁT THUOÄC TÍNH UML ñònh nghóa 3 möùc ñoä truy xuaát thuoäc tính (visibility) public (+): coù theå truy xuaát thuoäc tính töø taát caû caùc vò trí khaùc nhau protected (#): baûn thaân lôùp ñang xeùt vaø caùc lôùp con cuûa noù coù theå truy xuaát thuoäc tính private (-): chæ coù lôùp ñang xeùt coù theå truy xuaát thuoäc tính Thoâng thöôøng neân ñaët möùc ñoä truy xuaát thuoäc tính laø private hoaëc protected (cho caùc lôùp cô sôû), khoâng neân laø public. Thuoäc tính neân ñöôïc truy xuaát thoâng qua taùc vuï get/set - Trang 117 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • NHAÄN DIEÄN CAÙC TAÙC VUÏ Döïa vaøo ñaëc taû cuûa töøng use-case, tìm kieám caùc ñoäng töø hoaëc nhoùm ñoäng töø lieân quan ñeán ñoái töôïng ñang xeùt Chuù yù xem ñoái töôïng ñöôïc taïo ra vaø bò huyû boû ñi nhö theá naøo ? Trong thôøi gian ñoù noù göûi/nhaän thoâng ñieäp ra sao ? Caùc ñoái töôïng bieân coù caùc taùc vuï nhaän leänh töø actor. - Trang 118 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • NHAÄN DIEÄN CAÙC TAÙC VUÏ (t.t) Xem xeùt möùc ñoä truy xuaát cuûa taùc vuï töông töï nhö ñoái vôùi caùc thuoäc tính; caùc taùc vuï thöôøng coù visibility laø + hoaëc # Moät soá taùc vuï khoâng xuaát hieän moät caùch töï nhieân trong moâ hình phaân tích moâ hình thieát keá seõ nghieân cöùu kyõ traùch nhieäm vaø haønh vi cuûa töøng ñoái töôïng - Trang 119 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • VÍ DUÏ veà NHAÄN DIEÄN THUOÄC TÍNH StudentInfo <<entity>> LecturerInfo <<entity>> Heä thoáng ñaêng kyù - name: String - name: String moân hoïc heä tín chæ qua - code: Long - code: String - dateOfBirth: Date - dateOfBirth: String - addr: String - addr: String WEB - Nhaän dieän caùc - acaYear: Date - degree - department - title: String thuoäc tính cho caùc ñoái - home: String - division töôïng: StudentInfo, - socialAid - health - experience: Date + GetName( ): String + GetCode( ): Long + GetName( ): String + GetCode( ): String LecturerInfo - Trang 120 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • VÍ DUÏ veà NHAÄN DIEÄN THUOÄC TÍNH (t.t) CourseOfferring Catalog Heä thoáng ñaêng kyù <<entity>> <<entity>> - courseName: String - acaYear: Date moân hoïc heä tín chæ qua - courseCode: String - semester - offering: int WEB - Nhaän dieän caùc - session - credit: int - prerequisite thuoäc tính cho caùc ñoái töôïng: CourseOffering, Catalog - Trang 121 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • VÍ DUÏ veà NHAÄN DIEÄN THUOÄC TÍNH (t.t) Chöông trình bieåu Isoquant Fracture <<entity>> <<entity>> - ID: Integer - open: boolean - ID: Integer - open: boolean dieãn beà maët ñòa hình - - altitude: double Nhaän dieän caùc thuoäc tính cho caùc ñoái töôïng: # points Isoquant, Fracture * Point2D * - x: double # points - y: double - Trang 122 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • NHAÄN DIEÄN LÔÙP CÔ SÔÛ Lôùp cô sôû (base class) ñöôïc nhaän dieän sau khi ñaõ nhaän dieän caùc lôùp cuï theå Söï xuaát hieän cuûa lôùp cô sôû laøm cho moâ hình phaân tiùch coù tính duøng laïi cao (reusability) vaø deã môû roäng (scalability) UML hoã trôï quan heä toång quaùt hoaù (generalization) Lôùp cô sôû tröøu töôïng (khoâng theå cuï theå hoaù taïo ra ñoái töôïng) coù teân in nghieâng - Trang 123 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • NHAÄN DIEÄN caùc THUOÄC TÍNH/TAÙC VUÏ CHUNG Ñoái vôùi caùc ñoái töôïng/lôùp thöïc theå, tìm caùc thuoäc tiùnh chung ñeå hình thaønh lôùp cô sôû Ví duï Trong heä thoáng quaûn lyù thö vieän qua WEB: caùc ñoái töôïng Book, Magazine coù moät soá thuoäc tính chung hình thaønh lôùp LibraryItem Ñoái vôùi heä thoáng ñaêng kyù moân hoïc tín chæ qua WEB: lôùp PeopleInfo laø lôùp cô sôû cuûa StudentInfo vaø LecturerInfo Chöông trình veõ beà maët ñòa hình: lôùp MapCurve laø lôùp cô sôû cuûa ñöôøng ñoàng möùc Isoquant vaø ñöùt gaõy Fracture - Trang 124 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • QUAN HEÄ TOÅNG QUAÙT HOAÙ UML ñònh nghóa quan heä toång quaùt hoaù giöõa MapCurve moät lôùp toång quaù hôn vôùi moät lôùp cuï theå hôn: lôùp cuï theå hôn coù taát caû thuoäc tính, taùc vuï vaø quan heä Isoquant cuûa lôùp kia. Kyù hieäu: muõi teân coù ñaàu laø moät tam giaùc nhoû Fracture Lôùp toång quaùt hôn naèm veà phía muõi teân - Trang 125 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • QUAN HEÄ TOÅNG QUAÙT HOAÙ (t.t) PeopleInfo <<entity>> Ví duï: trong heä thoáng # name: String # code: String # dateOfBirth: Date ñaêng kyù moân hoïc tín chæ # addr: String qua WEB, lôùp PeopleInfo StudentInfo LecturerInfo laø toång quaùt hoaù cuûa <<entity>> <<entity>> - acaYear: Date - degree - department - title: String StudentInfo vaø - home: String - division - socialAid - health - experience: Date LecturerInfo - Trang 126 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • NHAÄN DIEÄN CAÙC MOÁI QUAN HEÄ Trong moâ hình phaân tích caùc ñoái töôïng/lôùp coù quan heä vôùi nhau Moät soá quan heä maø UML hoã trôï Toång quaùt hoaù (generalization) Lieân keát (association) Bao goäp (aggregation) Caùc quan heä khaùc ñöôïc aùp duïng cho moâ hình thieát keá Phuï thuoäc (dependency) Cuï theå hoaù (realization) - Trang 127 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • QUAN HEÄ LIEÂN KEÁT Veà yù nghóa vaø kyù hieäu gioáng nhö quan heä lieân keát trong moâ hình nghieäp vuï Aùp duïng cho 2 lôùp coù moái töông quan mang yù nghóa nhaát ñònh Chuù yù ghi roõ (neáu coù theå ñöôïc) Baäc vaø teân vai troø cuûa moãi lôùp trong quan heä Teân cuûa chính quan heä lieân keát - Trang 128 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • QUAN HEÄ LIEÂN KEÁT (t.t) StudentInfo students has Registration <<entity>> 40..80 <<entity>> Ví duï: lôùp - acaYear: Date - semester Registration lieân keát vôùi lôùp 0..1 reg StudentInfo, lecturer LecturerInfo 0..1 offering LecturerInfo vaø <<entity>> CourseOffering <<entity>> CourseOffering - Trang 129 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • QUAN HEÄ BAO GOÄP UML ñònh nghóa quan heä bao goäp laø tröôøng hôïp ñaëc bieät cuûa quan heä lieân keát, khi maø moät ñaàu noái lieân keát trôû thaønh ñaàu noái bao goäp (aggregation) Lôùp ôû ñaàu noái bao goäp seõ bao haøm lôùp kia Kyù hieäu cuûa ñaàu noái bao goäp laø moät hình thoi toâ hoaëc khoâng toâ ñen Coù hai daïng bao goäp Chia xeû (shared): chia xeû giöõa caùc bao goäp khaùc nhau Hoaøn toaøn (composite): sôû höõu ñaày ñuû - Trang 130 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • QUAN HEÄ BAO GOÄP (t.t) CourseOffering Catalog <<entity>> <<entity>> * - acaYear: Date - semester Ví duï: Ñoái vôùi heä thoáng ñaêng kyù moân hoïc tín chæ qua WEB, lôùp Catalog bao goäp lôùp CourseOffering Cöûa soå giao dieän bao goäp hoaøn toaøn thanh cuoän vaø menu Menu Window ScrollBar 1 * - Trang 131 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • XAÂY DÖÏNG LÖÔÏC ÑOÀ LÔÙP Löôïc ñoà lôùp (class diagram) bieåu dieãn caáu truùc cuûa moät soá lôùp vaø quan heä giöõa chuùng moâ taû khía caïnh tónh (static) cuûa heä thoáng Heä thoáng phöùc taïp coù nhieàu lôùp caàn xaây döïng nhieàu löôïc ñoà lôùp, moãi löôïc ñoà moâ taû moät phaàn cuûa heä thoáng Löôïc ñoà lôùp ñöôïc boå sung vaø hoaøn thieän trong moâ hình thieát keá (theâm moät soá lôùp, chi tieát caùc thuoäc tính vaø taùc vuï, laøm roõ caùc quan heä) - Trang 132 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • XAÂY DÖÏNG LÖÔÏC ÑOÀ LÔÙP (t.t) Ví duï: moät löôïc ñoà lôùp cuûa chöông trình hieån thò beà maët ñòa hình Isoquant isoquants FieldMap <<entity>> <<entity>> * - name: String - altitude: double + wrap( ): Region * fractures points Point2D MapCurve Fracture * <<entity>> - x: double - ID: int - y: double - open: boolean - Trang 133 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • THIEÁT LAÄP CAÙC PACKAGE Package laø moät cô cheá ñeå toå chöùc caùc phaàn töû töû vaøo caùc nhoùm coù lieân heä veà ngöõ nghóa vôùi nhau Package coù theå import caùc phaàn töû töø moät package khaùc Coù theå chæ ra quan heä giöõa caùc package Phuï thuoäc Toång quaùt hoaù - Trang 134 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • THIEÁT LAÄP CAÙC PACKAGE (t.t) Möùc ñoä truy xuaát cuûa package Private: chæ noù vaø caùc package import noù coù theå truy xuaát noäi dung Protected: gioáng nhö private nhöng cho pheùp theâm caùc package daãn xuaát Public: caùc package khaùc coù theå truy xuaát noäi dung Implementation: khoâng cho pheùp import, coù theå aùp duïng cho caùc phaàn töû beân trong package - Trang 135 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • THIEÁT LAÄP CAÙC PACKAGE (t.t) UniPeople Ví duï: package PeopleInfo # name: String LecturerInfo UniPeople chöùa # code: String - degree # dateOfBirth: Date # addr: String - title: String caùc lôùp lieân quan - division - health StudentInfo - experience: Date ñeán thoâng tin con - acaYear: Date - department ngöôøi - home: String - socialAid - Trang 136 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • TOÅNG KEÁT Moâ hình phaân tích nhaän dieän caùc ñoái töôïng/lôùp: thöïc theå, bieân, ñieàu khieån Nhaän dieän caùc thuoäc tính vaø moät soá taùc vuï, tuy nhieân chöa laøm roõ haønh vi cuûa chuùng ( moâ hình thieát keá) UML hoã trôï moät soá phaàn töû: lôùp, ñoái töôïng, löôïc ñoà lôùp, package - Trang 137 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 5: Phaân tích yeâu caàu höôùng ñoái töôïng
    • Tröôøng Ñaïi Hoïc Baùch Khoa Tp. Hoà Chí Minh Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin Chöông 6 CÔ SÔÛ CUÛA THIEÁT KEÁ PHAÀN MEÀM VAØ PHÖÔNG PHAÙP THIEÁT KEÁ COÅ ÑIEÅN ✦ Tröøu töôïng hoaù, tinh cheá, kieán truùc ✦ Phaân chia module hieäu quaû ✦ Thieát keá döõ lieäu, kieán truùc, thuû tuïc, giao dieän - Trang 138 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • NOÄI DUNG 6.1. Caùc cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm 6.1.1. Tröøu töôïng hoaù (abstraction) 6.1.2. Tinh cheá (refirement) 6.1.3. Phaân chia module (modularity) 6.1.4. Kieán truùc phaàn meàm 6.1.5. Caáu truùc döõ lieäu 6.1.6. Thuû tuïc 6.1.7. Che daáu thoâng tin - Trang 139 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • NOÄI DUNG (t.t) 6.2. Phaân chia module hieäu quaû 6.2.1. Ñoä keát dính (cohesion) 6.2.2. Söï lieân keát (coupling) 6.2.3. Caùc heuristics cho phaân chia module 6.3. Thieát keá döõ lieäu 6.4. Thieát keá kieán truùc 6.4.1. Doøng transform vaø doøng transaction 6.4.2. Aùnh xaï doøng transform 6.4.3. Aùnh xaï doøng transaction 6.5. Thieát keá giao dieän ngöôøi duøng 6.6. Thieát keá thuû tuïc - Trang 140 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • GIÔÙI THIEÄU Thieát keá phaàn meàm laø coâng vieäc ñaàu tieân cuûa giai ñoaïn phaùt trieån Thieát keá taïo ra caùc bieåu dieãn vaø döõ kieän cuûa heä thoáng phaàn meàm caàn xaây döïng töø keát quaû phaân tích yeâu caàu ñeå coù theå deã daøng hieän thöïc sau ñoù Laø lónh vöïc töông ñoái môùi meû vaø ñang phaùt trieån vôùi nhieàu phöông phaùp khaùc nhau - Trang 141 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • TRÖØU TÖÔÏNG HOAÙ Quaù trình thieát keá traûi qua nhieàu möùc tröøu töôïng hoaù khaùc nhau Möùc cao nhaát: vaán ñeà caàn thieát keá ñöôïc moâ taû moät caùch toång quaùt söû duïng thuaät ngöõ höôùng vaán ñeà Caùc möùc thaáp hôn: höôùng ñeán thuû tuïc xöû lyù chi tieát; keát hôïp caùc thuaät ngöõ höôùng ñeán hieän thöïc Möùc thaáp nhaát: vaán ñeà ñöôïc moâ taû theo caùch coù theå hieän thöïc tröïc tieáp Phaân loaïi tröøu töôïng hoaù: thuû tuïc vaø döõ lieäu - Trang 142 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • TRÖØU TÖÔÏNG HOAÙ (t.t) Tröøu töôïng hoaù thuû tuïc Laø chuoãi caùc leänh lieân tieáp thöïc hieän chöùc naêng naøo ñoù. Ví duï: môû cöûa (bao goàm ñi ñeán cöûa, caàm laáy tay naém, xoay tay naém, keùo caùnh cöûa, ñi vaøo…); theâm moät phaàn töû vaøo danh saùch coù thöù töï (xaùc ñònh vò trí, cheøn phaàn töû môùi) Tröøu töôïng hoaù döõ lieäu Laø toå hôïp döõ lieäu moâ taû moät ñoái töôïng döõ lieäu (lieân heä tôùi ñoái töôïng thöïc theå trong UML). Ví duï: haøng, choàng, caùnh cöûa... Moät soá ngoân ngöõ laäp trình hoã trôï kieåu ADT vaø template - Trang 143 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • TINH CHEÁ Tinh cheá laø quaù trình laøm roõ vaán ñeà Tinh cheá vaø tröøu töôïng hoaù laø hai khaùi nieäm buø tröø nhau: caøng tinh cheá thì caøng haï thaáp möùc tröøu töôïng hoaù - Trang 144 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • PHAÂN CHIA MODULE Khaùi nieäm module ñaõ xuaát hieän khoaûng 4 thaäp nieân trôø laïi ñaây Phaàn meàm ñöôïc xaây döïng baèng caùch phaân chia thaønh nhieàu module, sau ñoù seõ ñöôïc tích hôïp laïi Phaân chia module laøm cho vieäc quaûn lyù phaàn meàm khoa hoïc hôn Giaû söû C(x): ñoä phöùc taïp cuûa x, E(x): coâng söùc ñeå thöïc hieän x. Roõ raøng: neáu C(p1) > C(p2) thì E(p1) > E(p2). Neáu phaân chia p = p1 + p2 ta thaáy (moät caùch tröïc quan): C(p1 + p2) > C(p1) + C(p2)  E(p1 + p2) > E(p1) + E(p2) - Trang 145 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • PHAÂN CHIA MODULE (t.t) Coâng söùc boû ra Toång coâng söùc Soá löôïng module phuï thuoäc Vuøng toái öu vaøo ñoä phöùc taïp cuûa heä thoáng phaàn meàm caàn xaây döïng quaù ít hoaëc quaù nhieàu Coâng söùc tích hôïp module ñeàu khoâng Coâng söùc töøng module toát Soá löôïng module - Trang 146 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • KIEÁN TRUÙC PHAÀN MEÀM Kieán truùc phaàn meàm moâ taû caùc thaønh phaàn (component) kieán taïo neân heä thoáng phaàn meàm vaø söï giao tieáp giöõa caùc thaønh phaàn ñoù Thaønh phaàn coù theå laø Caùc module maõ nguoàn Caùc file thöïc thi (*.dll, *.exe, *.class...) Caùc thaønh phaàn cuûa kieán truùc heä thoáng: ActiveX control, bean... Caùc trang HTML, *.asp, *.jsp... - Trang 147 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • KIEÁN TRUÙC PHAÀN MEÀM (t.t) M Fan-out Sô ñoà b a c phaân caáp Depth d e k l m ñöôïc duøng f g h n o ñeå mieâu taû p q söï phaân raõ Fan-in i j r caùc module. Width - Trang 148 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • CAÁU TRUÙC DÖÕ LIEÄU Caáu truùc döõ lieäu moâ taû söï toå chöùc, phöông thöùc truy xuaát, möùc ñoä lieân keát vaø caùc xöû lyù khaùc cuûa thoâng tin Döõ lieäu ñôn laø daïng caáu truùc döõ lieäu ñôn giaûn nhaát chæ bao goàm moät phaàn töû thoâng tin maø coù theå ñöôïc truy xuaát baèng moät danh ñònh Moät soá daïng phöùc taïp hôn: vector, ma traän, maûng nhieàu chieàu, danh saùch lieân keát, haøng, choàng, caây nhò phaân… Ñöôïc bieåu dieãn ôû caùc möùc tröøu töôïng hoaù khaùc nhau - Trang 149 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • THUÛ TUÏC Thuû tuïc taäp trung vaøo chi tieát xöû lyù cuûa moãi module. Cung caáp ñaëc taû chi tieát cuûa Chuoãi söï kieän Voøng laëp Quyeát ñònh reõ nhaùnh Coù theå caû caáu truùc döõ lieäu - Trang 150 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • CHE DAÁU THOÂNG TIN Che daáu thoâng tin laø moät trong nhöõng nguyeân lyù quan troïng cuûa vieäc phaân chia module Caùc module giao tieáp vôùi nhau baèng nhöõng thoâng tin thaät söï caàn thieát Nhöõng thoâng tin veà thuû tuïc vaø döõ lieäu cuïc boä cuûa moãi module phaûi ñöôïc che daáu khoûi caùc module khaùc Lôïi ích: kieåm soaùt ñöôïc thay ñoåi vaø söûa loãi deã daøng - Trang 151 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • PHAÂN CHIA MODULE HIEÄU QUAÛ Phaân chia module laø baét buoäc trong giai ñoaïn thieát keá Tuy nhieân: phaân chia kieán truùc phaàn meàm thaønh moät boä caùc module nhö theá naøo laø toát nhaát ? Tieâu chí quan troïng nhaát: tính ñoäc laäp chöùc naêng cuûa caùc module Tính ñoäc laäp chöùc naêng ñöôïc ño baèng 2 tieâu chuaån: ñoä keát dính (cohesion) vaø söï lieân keát (coupling) - Trang 152 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • ÑOÄ KEÁT DÍNH Ñoä keát dính duøng ñeå ño söï phuï thuoäc laãn nhau giöõa nhöõng taùc vuï (task) cuûa moät module Module coù ñoä keát dính cao nhaát khi noù chæ ñaûm nhaän ñuùng moät taùc vuï keát dính chöùc naêng Thieát keá kieán truùc phaàn meàm: coá gaéng taêng ñoä keát dính - Trang 153 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • ÑOÄ KEÁT DÍNH (t.t) Coù nhieàu möùc ñoä keát dính (töø thaáp ñeán cao) ngaãu nhieân: caùc taùc vuï khoâng lieân heä vôùi nhau luaän lyù: caùc taùc vuï lieân quan logic vôùi nhau nhaát thôøi: caùc taùc vuï phaûi ñöôïc thöïc thi trong moät khoaûng thôøi gian giao tieáp: caùc taùc vuï coù söû duïng chung moät döõ lieäu naøo ñoù thuû tuïc: caùc taùc vuï phaûi ñöôïc thöïc hieän theo moät traät töï nhaát ñònh chöùc naêng: chæ coù moät taùc vuï - Trang 154 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • SÖÏ LIEÂN KEÁT Söï lieân keát duøng ñeå ño ñaïc quaù trình giao tieáp giöõa caùc module: giao tieáp cuûa module chöùa nhieàu taùc vuï vaø nhieàu thoâng soá goïi thì söï lieân keát caøng cao Thieát keá kieán truùc phaàn meàm: coá gaéng giaûm söï lieân keát - Trang 155 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • SÖÏ LIEÂN KEÁT (t.t) Coù nhieàu möùc ñoä lieân keát (töø cao ñeán thaáp) lieân keát noäi dung: söû duïng döõ lieäu vaø ñieàu khieån cuûa module khaùc lieân keát chung: coù söû duïng chung döõ lieäu toaøn cuïc lieân keát ngoaïi vi: module phuï thuoäc vaøo moät I/O naøo ñoù lieân keát ñieàu khieån: thoâng soá truyeàn aûnh höôûng ñeán ñieàu khieån lieân keát stamp: truyeàn caáu truùc döõ lieäu phöùc taïp lieân keát döõ lieäu: truyeàn caùc thoâng soá ñôn giaûn - Trang 156 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • CAÙC HEURISTICS cho PHAÂN CHIA MODULE Söûa laïi thieát keá ban ñaàu ñeå taêng ñoä keát dính vaø giaûm söï lieân keát Khi chieàu saâu taêng, haïn cheá fan-out trong khi söû duïng fan-in Giöõ cho taàm aûnh höôûng cuûa moät module naèm beân trong taàm ñieàu khieån cuûa noù Loaïi boû dö thöøa trong giao tieáp cuûa caùc module Öu tieân caùc module taát ñònh, haïn cheá caùc module nhieàu raøng buoäc Ñoùng goùi caùc module ñeå ñaït ñöôïc tính khaû chuyeån (portability) - Trang 157 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • THIEÁT KEÁ DÖÕ LIEÄU Tìm kieám bieåu dieãn luaän lyù cho caùc phaàn töû döõ lieäu ñaõ ñöôïc nhaän dieän trong giai ñoaïn phaân tích yeâu caàu Thieát keá caùc caáu truùc döõ lieäu cuûa chöông trình vaø cô sôû döõ lieäu Thöïc hieän tinh cheá töøng böôùc - Trang 158 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • THIEÁT KEÁ DÖÕ LIEÄU (t.t) Moät soá nguyeân taéc Nhaän dieän caû caáu truùc döõ lieäu vaø taùc vuï truy xuaát Chuù yù söû duïng töø ñieån döõ lieäu Trì hoaõn thieát keá döõ lieäu möùc thaáp cho ñeán cuoái giai ñoaïn naøy Che daáu bieåu dieãn beân trong cuûa caáu truùc döõ lieäu Phaùt trieån moät thö vieän caùc caáu truùc döõ lieäu + taùc vuï thöôøng gaëp Neân aùp dung kieåu ADT trong thieát keá cuõng nhö trong laäp trình - Trang 159 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • THIEÁT KEÁ KIEÁN TRUÙC Muïc tieâu laø xaây döïng sô ñoà phaân caáp module töø DFD Ñaët neàn moùng ñeå thieát keá chi tieát thuû tuïc vaø döõ lieäu Phaân bieät doøng transform vaø doøng transaction trong DFD Thöïc hieän aùnh xaï cho töøng vuøng cuûa DFD tuyø theo noù laø doøng transform hay transaction - Trang 160 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • DOØNG TRANSFORM VAØ TRANSACTION Doøng ñi vaøo Doøng ñi ra Doøng xöû lyù Doøng transform bao goàm 3 phaàn: doøng ñi vaøo, doøng xöû lyù vaø doøng ñi ra - Trang 161 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • DOØNG TRANSFORM VAØ TRANSACTION (t.t) Doøng ñi vaøo Doøng transaction bao goàm: doøng ñi vaøo, T- center vaø caùc ñöôøng xöû T-center lyù ñaàu ra T-center: Chæ coù moät ñöôøng ra ñöôïc kích hoaït taïi moät thôøi ñieåm - Trang 162 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • AÙNH XAÏ DOØNG TRANSFORM Töï ñoïc [1], trang 377 - Trang 163 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • AÙNH XAÏ DOØNG TRANSACTION Töï ñoïc [1], trang 387 - Trang 164 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • THIEÁT KEÁ GIAO DIEÄN NGÖÔØI DUØNG Phaàn meàm caàn coù giao dieän thaân thieän vôùi ngöôøi söû duïng Moät soá tieâu chuaån giao dieän Thôøi gian ñaùp öùng cuûa heä thoáng: giaù trò trung bình vaø ñoä leäch Phöông tieän trôï giuùp ngöôøi söû duïng: tích hôïp + add-on Kieåm soaùt thoâng tin loãi: hieän thò caû nguyeân nhaân loãi vaø caùch khaéc phuïc Ñaët teân nhaõn: ngaén goïn vaø gôïi nhôù - Trang 165 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • THIEÁT KEÁ GIAO DIEÄN NGÖÔØI DUØNG (t.t) Coâng cuï thieát keá giao dieän neân coù nhöõng tính naêng sau Quaûn lyù thieát bò nhaäp (baøn phím, chuoät) Hieäu chænh thoâng tin input Kieåm soaùt loãi vaø hieån thò thoâng baùo loãi Cung caáp trôï giuùp vaø hieån thò thoâng baùo nhaéc nhôû Cung caáp feedback (ví duï nhö töï ñoäng hieån thò kyù töï ñaùnh vaøo) Kieåm soaùt cöûa soå vaø vuøng, khaû naêng cuoän Thieát laäp giao tieáp giöõa chöông trình vôùi giao dieän (vd: haøm ñaùp öùng) Caùch ly chöông trình vôùi caùc haøm quaûn lyù giao dieän Cho pheùp tuyø bieán giao dieän - Trang 166 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • THIEÁT KEÁ GIAO DIEÄN NGÖÔØI DUØNG (t.t) Moät soá höôùng daãn chung Neân ñoàng nhaát (menu, leänh, hieån thò...) Neân cung caáp feedback cho ngöôøi duøng Yeâu caàu xaùc nhaän nhöõng taùc vuï mang tính phaù hoaïi (xoaù file, account) Neân hoã trôï UNDO, REDO Haïn cheá löôïng thoâng tin phaûi ghi nhôù giöõa 2 taùc vuï lieân tieáp Toái öu trong trình baøy hoäp thoaïi vaø di chuyeån mouse Chaáp nhaän loãi töø phía ngöôøi söû duïng Cung caáp trôï giuùp tröïc tuyeán Duøng ñoäng töø ñôn giaûn vaø ngaén goïn ñeå ñaët teân caùc leänh - Trang 167 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • THIEÁT KEÁ GIAO DIEÄN NGÖÔØI DUØNG (t.t) Ñoái vôùi thoâng tin hieån thò Chæ hieån thò nhöõng thoâng tin phuø hôïp vôùi ngöõ caûnh hieän taïi Duøng teân, töø vieát taét vaø maøu gôïi nhôù Cho pheùp töông taùc tröïc quan Taïo thoâng baùo loãi coù yù nghóa Hieån thò döõ lieäu ôû nhieàu daïng khaùc nhau trong cöûa soå Thieát laäp bieåu dieãn töôïng töï Söû duïng khoâng gian maøn hình moät caùch toái öu - Trang 168 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • THIEÁT KEÁ GIAO DIEÄN NGÖÔØI DUØNG (t.t) Ñoái vôùi thoâng tin input Haïn cheá input tröïc tieáp (coù theå choïn löïa töø moät soá döõ lieäu coù saün) Neân ñoàng nhaát giöõa thoâng tin input vaø hieån thò Neân cho pheùp tuyø bieán input Caám caùc chöùc naêng khoâng thích hôïp trong ngöõ caûnh hieän taïi Cho pheùp input ôû nhieàu daïng khaùc nhau Ñeå cho ngöôøi söû duïng kieåm soaùt doøng söï kieän töông taùc Töï ñoäng tính caùc giaù trò input cho ngöôøi söû duïng neáu coù theå - Trang 169 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • THIEÁT KEÁ THUÛ TUÏC Thieát laäp thuaät giaûi cho caùc module ñaõ kieán taïo sao cho coù theå deã daøng maõ hoaù baèng ngoân ngöõ laäp trình coù caáu truùc Coù theå bieåu dieãn thuaâït giaûi baèng Löu ñoà thuaät giaûi: ñoïc [1], trang 407 Kyù hieäu daïng baûng : ñoïc [1], trang 409 Ngoân ngöõ PDL - Trang 170 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • NGOÂN NGÖÕ PDL Ngoân ngöõ PDL vay möôïn töø vöïng cuûa ngoân ngöõ töï nhieân vaø cuù phaùp cuûa ngoân ngöõ laäp trình coù caáu truùc. Noù coù caùc tính chaát sau: Cuù phaùp chaët cheõ cuûa caùc töø khoaù hoã trôï ñaëc taû caáu truùc, khai baùo döõ lieäu, phaân chia module Cuù phaùp töï do cuûa ngoân ngöõ töï nhieân giuùp mieâu taû xöû lyù Phöông tieän moâ taû döõ lieäu ñôn cuõng nhö döõ lieäu toå hôïp Cô cheá ñònh nghóa chöông trình con vaø phöông caùch goïi - Trang 171 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • NGOÂN NGÖÕ PDL (t.t) procedure AnalyzeTriangle( a, b, c: in real; type: out string) begin sort a, b, c so that a >= b >= c; if ( c > 0 and a < b + c ) if ( a = c ) type := “Equilateral” else if ( a = b or b = c ) type := “Isosceles” else if ( a*a = b*b + c*c ) type := “Right” else type := “Scalene” else type := “Error” end - Trang 172 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • TOÅNG KEÁT Caùc cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm: tröøu töôïng hoaù, tính cheá töøng böôùc, phaân chia module, caáu truùc döõ lieäu, chöông trình con, che daáu thoâng tin Phaân chia module hieäu quaû: taêng ñoä keát dính vaø giaûm söï lieân keát Thieát keá coå ñieån bao goàm 4 coâng ñoaïn: t/k döõ lieäu, t/k kieán truùc, t/k giao dieän ngöôøi maùy vaø t/k thuû tuïc - Trang 173 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 6: Cô sôû cuûa thieát keá phaàn meàm vaø phöông phaùp thieát keá coå ñieån
    • Tröôøng Ñaïi Hoïc Baùch Khoa Tp. Hoà Chí Minh Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin Chöông 7 THIEÁT KEÁ HÖÔÙNG ÑOÁI TÖÔÏNG ✦ Haønh vi cuûa ñoái töôïng ✦ Hoaøn chænh ñaëc taû lôùp - Trang 174 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • NOÄI DUNG 7.1. Thieát keá haønh vi 7.1.1. Khaùi nieäm moâ hình ñoäng 7.1.2. Töông taùc giöõa caùc ñoái töôïng 7.1.3. Söï coäng taùc (collaboration) 7.1.4. Mieâu taû trình töï 7.1.5. Löôïc ñoà traïng thaùi (statechart diagram) 7.1.6. Löôïc ñoà hoaït ñoäng (activity diagram) 7.2. Hoaøn chænh ñaëc taû tónh 7.2.1. Nhaän dieän theâm moät soá lôùp thieát keá 7.2.2. Ñaëc taû chi tieát caùc thuoäc tính 7.2.3. Nhaän dieän chính xaùc caùc taùc vuï 7.2.4. Hoaøn chænh löôïc ñoà lôùp - Trang 175 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • GIÔÙI THIEÄU Giai ñoaïn thieát keá quan taâm ñeán “HOW”: Thöù töï caùc thoâng ñieäp trao ñoåi, thoâng soá cuûa thoâng ñieäp Thuaät giaûi cuûa taùc vuï ñaùp öùng Caáu truùc döõ lieäu cho caùc thuoäc tính Framework (console, document/view, 3-tier...) Thieát keá cuõng chòu aûnh höôûng töø: Ngoân ngöõ laäp trình vaø thö vieän laäp trình (Hoã trôï Vector, List, Map... hay khoâng ? Hoã trôï template hay khoâng ?...) Kieán truùc heä thoáng (COM, CORBA hay EJB)  Thieát laäp moâ hình ñoäng (dynamic modeling) vaø chi tieát hoaù moâ hình tónh - Trang 176 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • KHAÙI NIEÄM MOÂ HÌNH ÑOÄNG Löôïc ñoà lôùp chæ moâ taû khía caïnh tónh cuûa heä thoáng Haønh vi cuûa heä thoáng ñöôïc moâ taû baèng moâ hình ñoäng bao goàm Töông taùc giöõa caùc ñoái töôïng: coäng taùc hay trình töï Traïng thaùi cuûa ñoái töôïng/lôùp Quaù trình hoaït ñoäng cuûa lôùp/ñoái töôïng - Trang 177 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • TÖÔNG TAÙC GIÖÕA CAÙC ÑOÁI TÖÔÏNG Ñoái töôïng töông taùc vôùi nhau (interaction) baèng caùch göûi/nhaän kích thích (stimulus) Actor cuõng coù theå göûi kích thích ñeán ñoái töôïng Kích thích khieán moät taùc vuï thöïc thi, moät ñoái töôïng ñöôïc taïo ra hay huyû ñi, hoaëc gaây ra moät tín hieäu Thoâng ñieäp (message) laø ñaëc taû cuûa kích thích - Trang 178 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • TÖÔNG TAÙC GIÖÕA CAÙC ÑOÁI TÖÔÏNG (t.t) Caùc loaïi thoâng ñieäp Ñôn giaûn Ñoàng boä Baát ñoàng boä Traû veà cuûa goïi haøm - Trang 179 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • SÖÏ COÄNG TAÙC Coäng taùc (collaboration) ñònh nghóa taäp hôïp caùc thaønh phaàn tham gia vaø quan heä giöõa chuùng Caùc thaønh phaàn tham gia laø vai troø maø ñoái töôïng/lôùp ñoùng vai khi töông taùc vôùi nhau Caùc vai troø cuûa ñoái töôïng thöôøng chæ coù nghóa ñoái vôùi moät muïc ñích naøo ñoù Löôïc ñoà coäng taùc (collaboration diagram) ñöôïc thieát laäp ñeå cuï theå hoaù moät use-case hoaëc moät taùc vuï - Trang 180 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • SÖÏ COÄNG TAÙC (t.t) Löôïc ñoà coäng taùc laø moät ñoà thò lieân keát caùc vai troø Quan heä lieân keát ñöôïc duøng ñeå keát noái caùc vai troø vôùi nhau Coù theå chæ ra teân vai troø cho caùc lieân keát Töông taùc ñöôïc theå hieän baèng göûi/nhaän thoâng ñieäp Moãi thoâng ñieäp ñöôïc theå hieän baèng muõi teân (nhö ñaõ mieâu taû) coäng vôùi phaàn ñaëc taû - Trang 181 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • SÖÏ COÄNG TAÙC (t.t) Caùc thoâng ñieäp ñöôïc ñaùnh soá theo kieåu phaân caáp 3.4.2 xaûy ra sau 3.4.1 vaø caû hai ñöôïc loàng (nested) trong 3.4 3.4.3a vaø 3.4.3b xaûy ra ñoàng thôøi vaø ñöôïc loàng trong 3.4 Cuù phaùp toång quaùt cuûa thoâng ñieäp precedessor guard-condition sequence-expression return- value := message-name argument-list Ví duï: 2/ 1.3.1: p := find(specs) 1.1, 4.2/ 3.2 *[i:=1..6]: invert(x, color) - Trang 182 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • SÖÏ COÄNG TAÙC (t.t) Löôïc ñoà coäng taùc coù theå ñöôïc thieát laäp ôû moät trong 2 daïng: Daïng cuï theå: moãi vai troø ñöôïc bieåu dieãn baèng moät kyù hieäu cuûa ñoái töôïng cuï theå, caùc thoâng ñieäp ñöôïc trao ñoåi treân caùc ñöôøng lieân keát Daïng ñaëc taû: moâ taû caùc lôùp; caùc ñöôøng lieân keát ñöôïc aùnh xaï vaøo caùc thoâng ñieäp Thieát laäp löôïc ñoà coäng taùc giuùp cuï theå hoaù (realize) caùc use-case vaø nhaän dieän theâm moät soá taùc vuï cuûa caùc ñoái töôïng/lôùp phaân tích - Trang 183 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • SÖÏ COÄNG TAÙC (t.t) Ví duï: löôïc ñoà coäng taùc möùc cuï theå cho use-case Login cuûa heä thoáng ñaêng kyù moân hoïc tín chæ qua WEB 1: login(uname,pswd) : People 1.2 [succ = true]: welcome : LoginForm 1.1: succ := Verify(uname,pswd) : Database - Trang 184 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • SÖÏ COÄNG TAÙC (t.t) Ví duï: löôïc ñoà 2: register 1: submit(uname, psswd) : LoginForm 1.2 [succ = true]: welcome coäng taùc möùc cuï : Student 3: submit(crsOffering) theå cho use-case 3.4: beSuccessful 2.1: create Registers course 1.1: succ := verify(uname, psswd) cuûa heä thoáng regForm : RegisterForm ñaêng kyù moân hoïc 3.1: reg := FetchReg(crsOffering) 3.3: SetReg(reg) tín chæ qua WEB 3.2: AddStudent(code) : Registration : Database - Trang 185 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • MIEÂU TAÛ TRÌNH TÖÏ Löôïc ñoà coäng taùc mieâu taû söï töông taùc theo khía caïnh khoâng gian Ñeå nhaán maïnh trình töï cuûa töông taùc duøng löôïc ñoà tuaàn töï (sequence diagram) Löôïc ñoà tuaàn töï mieâu taû caùc ñoái töôïng töông taùc vôùi nhau theo thôøi gian soáng cuûa noù Caùc thoâng ñieäp ñöôïc trao ñoåi theo trình töï thôøi gian Caùc moái lieân keát khoâng ñöôïc theå hieän trong löôïc ñoà - Trang 186 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • MIEÂU TAÛ TRÌNH TÖÏ (t.t) Löôïc ñoà tuaàn töï coù 2 daïng Daïng toång quaùt: theå hieän caû voøng laëp vaø reõ nhaùnh Daïng cuï theå: mieâu taû moät kòch baûn cuï theå Thôøi gian soáng cuûa moãi ñoái töôïng ñöôïc moâ taû theo moät ñöôøng thaúng ñöùng Thoâng thöôøng thôøi gian troâi theo chieàu töø treân xuoáng döôùi Ít khi quan taâm ñeán khoaûng thôøi gian, thöôøng chæ quan taâm ñeán trình töï maø thoâi - Trang 187 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • MIEÂU TAÛ TRÌNH TÖÏ (t.t) Thanh hình chöõ nhaät moâ taû söï thöïc thi cuûa moät taùc vuï ñeå ñaùp öùng laïi thoâng ñieäp göûi ñeán Ñoä daøi cuûa thanh chöõ nhaät phaûn aùnh thôøi gian thöïc thi cuûa taùc vuï vaø tính chaát loàng nhau (nested) giöõa chuùng Caùc doøng text phuï trôï (moâ taû taùc vuï, raøng buoäc thôøi gian...) ñöôïc vieát ôû leà traùi - Trang 188 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • MIEÂU TAÛ TRÌNH TÖÏ (t.t) Ví duï: löôïc ñoà tuaàn töï daïng toång quaùt ob2 : C2 ob3 : C3 ob4 : C4 : People new( ) ob1 : C1 [x<0] op2( ) [x>=0] op3( ) op4( y ) op5( ob3 ) display( ) - Trang 189 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • MIEÂU TAÛ TRÌNH TÖÏ (t.t) Ví duï: löôïc ñoà tuaàn töï daïng toång quaùt :Computer :PrinterServer :Printer : Operator print(ps-file ) print(ps-file) a print(ps-file) {b - a < 5 seconds} b - Trang 190 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • MIEÂU TAÛ TRÌNH TÖÏ (t.t) Ví duï: löôïc ñoà tuaàn töï daïng cuï theå cho use-case Login cuûa heä thoáng ñaêng kyù moân hoïc tín chæ qua WEB : LoginForm : Database : People 1: submit(uname, psswd) 1.1: verify(uname, psswd) 1.2: welcome - Trang 191 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • MIEÂU TAÛ TRÌNH TÖÏ (t.t) regForm : : LoginForm : Registration : Database Ví duï: : Student RegisterForm 1: submit(uname, psswd) 1.1: succ := verify(uname, psswd) löôïc ñoà 1.2 [succ = true]: welcome tuaàn töï 2: register 2.1: create daïng cuï 3. submit(crsOffering) theå cho 3.1: reg := fetchReg(srcOffering) 3.2: addStudent(code) use-case 3.3: setReg(reg) 3.4: beSuccessful( ) Register courses - Trang 192 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • LÖÔÏC ÑOÀ TRAÏNG THAÙI Chuaån UML ñöa ra löôïc ñoà traïng thaùi ñeå bieåu dieãn haønh vi cuûa moät phaàn töû baát kyø baèng caùch chæ ra ñaùp öùng cuûa noù ñoái vôùi caùc söï kieän beân ngoaøi Thoâng thöôøng löôïc ñoà traïng thaùi ñöôïc aùp duïng cho ñoái töôïng/lôùp bieåu dieãn haønh vi cuûa lôùp Traïng thaùi cuûa moãi ñoái töôïng (ñònh nghóa goác ?) ít nhieàu seõ bò thay ñoåi trong suoát chu kyø soáng cuûa ñoái töôïng - Trang 193 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • LÖÔÏC ÑOÀ TRAÏNG THAÙI (t.t) Traïng thaùi ñôn giaûn laø moät tình traïng trong ñôøi soáng ñoái töôïng hoaëc moät töông taùc cuûa ñoái töôïng maø theo ñoù ñoái töôïng thoaû moät ñieàu kieän, thöïc hieän moät coâng vieäc hoaëc ñôïi moät söï kieän naøo ñoù Thoâng thöôøng moãi ñoái töôïng naèm ôû moät traïng thaùi trong moät khoaûng thôøi gian nhaát ñònh noù seõ dòch chuyeån töø traïng thaùi naøy sang traïng thaùi khaùc Traïng thaùi toång hôïp laø traïng thaùi coù theå ñöôïc phaân raõ veà caùc traïng thaùi ñôn giaûn - Trang 194 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • LÖÔÏC ÑOÀ TRAÏNG THAÙI (t.t) Trong UML kyù hieäu cuûa traïng thaùi laø moät hình chöõ nhaät troøn goùc vaø ñöôïc chia laøm nhieàu phaàn phaân caùch nhau baèng caùc ñoaïn thaúng naèm ngang: Phaàn teân Phaàn mieâu taû caùc haønh ñoäng beân trong Typing Password entry / set echo visible exit / set echo normal character / handle character help / display help - Trang 195 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • LÖÔÏC ÑOÀ TRAÏNG THAÙI (t.t) Teân traïng thaùi laø duy nhaát trong löôïc ñoà; coù theå khoâng coù (traïng thaùi voâ danh) Caùc haønh ñoäng beân trong: caùc haønh ñoäng hoaëc taùc vuï ñöôïc thöïc hieän khi ñoái töôïng naèm ôû traïng thaùi ñang xeùt; coù cuù phaùp nhö sau action-label ’/’ action-expression Moät soá nhaõn haønh ñoäng (action-label) ñöôïc quy öôùc tröôùc: entry: thöïc hieän haønh ñoäng taïi thôøi ñieåm baét ñaàu traïng thaùi exit: thöïc hieän haønh ñoäng taïi thôøi ñieåm keát thuùc traïng thaùi do: thöïc hieän haønh ñoäng suoát traïng thaùi hoaëc cho ñeán khi keát thuùc noù include: trieäu goïi moät maùy traïng thaùi con khaùc - Trang 196 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • LÖÔÏC ÑOÀ TRAÏNG THAÙI (t.t) Caùc nhaõn haønh ñoäng khaùc chæ ra söï kieän kích hoaït haønh ñoäng töông öùng trong bieåu thöùc haønh ñoäng (action-expression) Cuù phaùp cuûa bieåu thöùc haønh ñoäng event-name ’(‘ parameter-list ’)’ ’[‘guard-condition’]’ ’/’ action-expression - Trang 197 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • LÖÔÏC ÑOÀ TRAÏNG THAÙI (t.t) Traïng thaùi baét ñaàu: khi ñoái töôïng ñöôïc taïo ra hoaëc traïng thaùi toång hôïp ñöôïc xaùc ñònh; kyù hieäu Traïng thaùi keát thuùc: khi ñoái töôïng bò huyû boû hoaëc traïng thaùi toång hôïp trôû neân khoâng xaùc ñònh; kyù hieäu Traïng thaùi toång hôïp (composite) ñöôïc phaân raõ thaønh nhieàu traïng thaùi con ñoàng thôøi hoaëc caùc traïng thaùi con loaïi tröø nhau - Trang 198 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • LÖÔÏC ÑOÀ TRAÏNG THAÙI (t.t) Ví duï: phaân raõ traïng thaùi toång hôïp Running Running Forward Backward Slow Fast - Trang 199 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • LÖÔÏC ÑOÀ TRAÏNG THAÙI (t.t) Söï kieän (event) kích hoaït dòch chuyeån traïng thaùi, coù theå laø Moät ñieàu kieän trôû neân ñuùng (chuù yù khaùc vôùi guard-condition) Moät ñoái töôïng nhaän tín hieäu töø ñoái töôïng khaùc Moät pheùp goïi taùc vuï Moät khoaûng thôøi gian ñaõ troâi qua keå töø moät söï kieän naøo ñoù Cuù phaùp cuûa söï kieän: event-name ’(’ parameter-list ’)’ Söï kieän coù taàm vöïc thuoäc veà package chöùa lôùp ñang moâ taû löôïc ñoà traïng thaùi, chöù khoâng chæ thuoäc veà rieâng lôùp ñoù - Trang 200 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • LÖÔÏC ÑOÀ TRAÏNG THAÙI (t.t) Dòch chuyeån traïng thaùi laø quan heä giöõa hai traïng thaùi theo ñoù ñoái töôïng ñang ôû traïng thaùi thöù nhaát seõ chuyeån sang traïng thaùi thöù hai ñoàng thôøi seõ thöïc hieän moät soá haønh ñoäng khi söï kieän töông öùng xaûy ra vaø thoaû maõn moät soá ñieàu kieän nhaát ñònh Ñöôïc kyù hieäu nhö moät muõi teân höôùng töø traïng thaùi nguoàn ñeán traïng thaùi ñích vaø ñöôïc gaùn nhaõn Nhaõn coù cuù phaùp: event-signature ’[’ guard-condition ’]’ ’/’ action-expression - Trang 201 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • LÖÔÏC ÑOÀ TRAÏNG THAÙI (t.t) Ví duï: löôïc ñoà traïng thaùi cuûa lôùp Message hightlight Composed focus compose command entry/ assign ID exit/ fill date Read on char/ handle character re-fwd cmd / quote / append subject entry/ convert to rich text save command read command / recover( id ) send command[ recipents != null ] / parse unhightlight Sending sending done Stored logout do/ send( repc ) entry/ save into folder - Trang 202 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • LÖÔÏC ÑOÀ TRAÏNG THAÙI (t.t) import failed No map map loaded[ image invalid ] Modeling run do/ load map do/ model(map, param) do/ load image import / map := create( file ) image loaded exit command Saved modeling done entry/ render import / map := create(file) exit command do/ store import command[ file valid ] model command viewing command save command Dirty exit command / save entry/ render - Trang 203 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • LÖÔÏC ÑOÀ HOAÏT ÑOÄNG Löôïc ñoà hoaït ñoäng (activity diagram) laø moät bieán theå cuûa löôïc ñoà traïng thaùi trong ñoù traïng thaùi laø söï thöïc thi moät haønh ñoäng vaø söï dòch chuyeån ñöôïc kích hoaït khi haønh ñoäng hoaøn taát Ñöôïc duøng ñeå moâ taû moät thuû tuïc hay thuaäït giaûi taäp trung vaøo caùc haønh ñoäng Moãi haønh ñoäng ñöôïc kyù hieäu baèng hình veõ nhö sau work - Trang 204 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • LÖÔÏC ÑOÀ HOAÏT ÑOÄNG (t.t) Quyeát ñònh reõ nhaùnh: hình thoi coù moät ñöôøng vaøo vaø nhieàu nhaùnh ra, moãi nhaùnh ñöôïc gaùn moät guard-condition Caùc nhaùnh ra ñöôïc nhaäp laïi baèng moät hình thoi khaùc Moãi “ñöôøng bôi” (swimlane) ñaïi dieän moät lôùp hoaëc moät actor - Trang 205 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • LÖÔÏC ÑOÀ HOAÏT ÑOÄNG (t.t) LoginForm Database Show input for username Ví duï: löôïc ñoà and password hoaït ñoäng cho Verify taùc vuï submit [ psswd invalid ] [ psswd valid ] cuûa LoginForm Reject Welcome - Trang 206 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • LÖÔÏC ÑOÀ HOAÏT ÑOÄNG (t.t) RegisterForm Database Registration submit Ví duï: löôïc Read course Look for offerings registration ñoà hoaït ñoäng [ reg not found ] [ reg found ] cho taùc vuï Create registration Fetch registration submit cuûa RegisterForm Show Update Add success registration student - Trang 207 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • NHAÄN DIEÄN THEÂM MOÄT SOÁ LÔÙP THIEÁT KEÁ Moâ hình thieát keá phaàn naøo chòu aûnh höôûng töø ngoân ngöõ laäp trình, thö vieän hoã trôï, framework, heä ñieàu haønh vaø loaïi maùy tính Moät soá lôùp seõ xuaát hieän khi aùp duïng nhöõng yeáu toá treân Ngoân ngöõ laäp trình: template, CObject... Thö vieän hoã trôï: lôùp Date, Time, List, Map, vector, iostream… Framework: Applet, Panel, CDocument, CView, HttpServlet… Heä ñieàu haønh: caùc lôùp thao taùc file, môû caàu noái network, caùc phaàn töû giao dieän…. - Trang 208 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • NHAÄN DIEÄN THEÂM MOÄT SOÁ LÔÙP THIEÁT KEÁ (t.t) Moät soá lôùp khaùc xuaát hieän laøm chöùc naêng duyeät (iterate) moät lôùp khaùc hay thöïc hieän caùc tính toaùn phöùc taïp... Söû duïng tröïc tieáp caùc lôùp do thö vieän hay ngoân ngöõ cung caáp, hoaëc Taïo ra lôùp môùi baèng caùch thöøa keá hay tích hôïp caùc lôùp coù saün, ví duï CArray<Isoquant, Isoquant&> Boå sung caùc lôùp môùi vaøo löôïc ñoà lôùp ñoàng thôøi caäp nhaät caùc moái quan heä môùi (bao goäp, phuï thuoäc) - Trang 209 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • ÑAËC TAÛ CHI TIEÁT CAÙC THUOÄC TÍNH Message Trong moâ hình phaân tích caàn phaûi chæ <<entity>> # subject: String roõ kieåu (hoaëc caáu truùc döõ lieäu) vaø möùc # content: String + GetSubject( ): String ñoä truy xuaát cuûa caùc thuoäc tính + toString( ): String Coù theå choïn moät lôùp cung caáp bôûi thö vieän laäp trình ñeå cuï theå hoaù kieåu hay caáu 1 sent truùc döõ lieäu boå sung lôùp cuûa thö vieän CDate vaø quan heä bao goäp vaøo löôïc ñoà lôùp - Trang 210 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • NHAÄN DIEÄN CHÍNH XAÙC CAÙC TAÙC VUÏ Caùc löôïc ñoà moâ taû haønh vi (coäng taùc, tuaàn töï, traïng thaùi, haønh ñoäng) giuùp nhaän dieän chính xaùc caùc taùc vuï cuûa caùc lôùp Döïa vaøo caùc thoâng ñieäp hay haønh ñoäng ñeå xaùc ñònh signature cuûa caùc taùc vuï Ví duï: nhaän dieän moät soá taùc vuï cuûa lôùp Database setReg( reg: Registration ); fetchReg( crsOff: CourseOffering) : Registration; - Trang 211 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • NHAÄN DIEÄN CHÍNH XAÙC CAÙC TAÙC VUÏ (t.t) Ví duï: nhaän dieän moät taùc vuï cuûa lôùp ChildView render( ); store( ); load( ); model( map: FieldMap, param ); Ví duï: nhaän dieän moät taùc vuï cuûa lôùp LoginForm submit( uname: String; psswd: String ); makeWelcome( ); - Trang 212 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • HOAØN CHÆNH LÖÔÏC ÑOÀ LÔÙP Caäp nhaät caùc lôùp môùi, thuoäc tính, taùc vuï vaø caùc moái quan heä môùi UML ñònh nghóa quan heä phuï thuoäc (dependency) giöõa 2 lôùp hoaëc package: thay ñoåi ôû moät lôùp, package keùo theo thay ñoåi ôû lôùp, package kia Kyù hieäu cuûa quan heä phuï thuoäc laø muõi teân ñöùt neùt: lôùp, package ôû phía ñuoâi muõi teân phuï thuoäc vaøo lôùp, package phía ñaàu muõi teân Moät soá stereotype quy öôùc tröôùc: <<call>>, <<instantiate>>, <<import>>, <<refine>>, <<realize>>, <<derive>>, <<trace>> - Trang 213 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • HOAØN CHÆNH LÖÔÏC ÑOÀ LÔÙP (t.t) Ví duï: theâm löôïc ñoà lôùp cho heä thoáng ñaêng kyù moân hoïc LoginForm RegisterForm <<boundary>> <<boundary>> + submit(uname: String, psswd: String) + submit(offering: CourseOffering) + makeWelcome( ) + beSuccessful( ) Database <<call>> <<call>> + fetchReg(crs: CourseOffering): Registration + setReg(reg: Registration) - Trang 214 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • HOAØN CHÆNH LÖÔÏC ÑOÀ LÔÙP (t.t) # map FieldMap <<entity>> FractureIterator <<friend>> Item MapIterator MapIterator<Isoquant*> + current( ): Fracture* # setBound(b: int) + current( ): Item + operator++() + operator--() MapIterator<Fracture*> + Last( ) IsoquantIterator + First( ) + current( ): Isoquant* - Trang 215 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • HOAØN CHÆNH LÖÔÏC ÑOÀ LÔÙP (t.t) Chuù yù söû duïng package ñeå toå chöùc caùc phaàn töû lieân quan vôùi nhau: caùc lôùp veà baûn ñoà ñòa hình, veà thoâng tin sinh vieân/giaûng vieân, veà cöûa soå giao dieän, veà caùc servlet… Caùc package theå hieän kieán truùc phaàn meàm, thoâng thöôøng chòu aûnh höôûng töø framework (Document/View, 3-tiers...) Moãi package chöùa moät hoaëc moät vaøi löôïc ñoà lôùp, trong ñoù coù theå tham chieáu ñeán moät soá lôùp thuoäc caùc package khaùc - Trang 216 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • TOÅNG KEÁT Moâ hình thieát keá bao truøm caû khía caïnh tónh vaø ñoäng cuûa heä thoáng phaàn meàm caàn xaây döïng UML hoã trôï moät soá löôïc ñoà giuùp moâ taû khía caïnh ñoäng: coäng taùc, tuaàn töï, traïng thaùi, haønh ñoäng Mieâu taû chính xaùc thuoäc tính vaø taùc vuï, boå sung moät soá lôùp thieát keá hoaøn thieän khía caïnh tónh Thieát laäp caùc package taïo thaønh kieán truùc phaàn meàm - Trang 217 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 7: Thieát keá höôùng ñoái töôïng
    • Tröôøng Ñaïi Hoïc Baùch Khoa Tp. Hoà Chí Minh Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin Chöông 8 HIEÄN THÖÏC VAØ TRIEÅN KHAI ✦ Caùc thaønh phaàn ✦ Caùc thieát bò - Trang 218 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 8: Hieän thöïc vaø trieån khai
    • NOÄI DUNG 8.1. Hieän thöïc 8.1.1. Thaønh phaàn (component) 8.1.2. Löôïc ñoà thaønh phaàn (component diagram) 8.1.3. Gaùn caùc lôùp vaøo caùc thaønh phaàn maõ nguoàn 8.1.4. Sinh maõ nguoàn 8.2. Trieån khai 8.2.1. Node trieån khai 8.2.2. Keát noái caùc node 8.2.3. Löôïc ñoà trieån khai (deployment diagram) - Trang 219 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 8: Hieän thöïc vaø trieån khai
    • GIÔÙI THIEÄU Caàn phaûi xaây döïng chöông trình chaïy ñöôïc töø keát quûa cuûa giai ñoaïn thieát keá Caùc lôùp seõ ñöôïc cuï theå hoaù vaøo caùc thaønh phaàn phaàn meàm nhö theá naøo vaø baèng ngoân ngöõ laäp trình gì ? Chöông trình seõ ñöôïc caøi ñaët ra sao treân taøi nguyeân tính toaùn ? - Trang 220 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 8: Hieän thöïc vaø trieån khai
    • THAØNH PHAÀN Thaønh phaàn (component) bieåu dieãn moät phaàn hieän thöïc naøo ñoù cuûa heä thoáng Moät soá stereotype quy öôùc tröôùc: <<file>>: maõ nguoàn hay döõ lieäu <<executable>>: chöông trình chaïy ñöôïc <<library>>: thö vieän lieân keát tónh hay ñoäng <<document>>: taøi lieäu ñöôïc thieát laäp trong quaù trình phaùt trieån <<table>>: baûng cô sôû döõ lieäu - Trang 221 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 8: Hieän thöïc vaø trieån khai
    • THAØNH PHAÀN (t.t) Thaønh phaàn phaàn meàm (software component) bao goàm Maõ nguoàn: *.cpp, *.c, *.pas, *.java, *.bas Maõ ñoái töôïng: *.obj Maõ nhò phaân: *.class Chöông trình thöïc thi: *.dll, *.exe Thaønh phaàn phaàn meàm coù theå toàn taïi trong thôøi gian bieân dòch, thôøi gian lieân keát chöông trình hoaëc thôøi gian thöïc thi - Trang 222 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 8: Hieän thöïc vaø trieån khai
    • LÖÔÏC ÑOÀ THAØNH PHAÀN Löôïc ñoà thaønh phaàn laø moät ñoà thò goàm caùc thaønh phaàn keát noái vôùi nhau bôûi quan heä phuï thuoäc Kyù hieäu cuûa thaønh phaàn coù theå bao goàm moät soá hình troøn bieåu dieãn caùc giao tieáp vaø chöùa caùc lôùp maø noù cuï theå hoaù Interface-name Component-name Class-name - Trang 223 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 8: Hieän thöïc vaø trieån khai
    • LÖÔÏC ÑOÀ THAØNH PHAÀN (t.t) Ví duï: löôïc ñoà thaønh phaàn theå hieän moät soá module maõ nguoàn cuûa chöông trình hieån thò beà maët ñòa hình GeoMap FieldMap <<file>> <<file>> FieldMap Isoquant MapCurve <<file>> MapCurve Fracture - Trang 224 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 8: Hieän thöïc vaø trieån khai
    • LÖÔÏC ÑOÀ THAØNH PHAÀN (t.t) Ví duï: löôïc ñoà thaønh phaàn theå hieän thôøi gian thöïc thi cuûa chöông trình hieån thò beà maët ñòa hình op12_dp.dll cbsLoader12_dp.dll <<library>> <<library>> FieldVis.exe <<executable>> Cosmo3D12.dll <<library>> IFL0.dll MFC42.dll <<library>> <<library>> - Trang 225 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 8: Hieän thöïc vaø trieån khai
    • LÖÔÏC ÑOÀ THAØNH PHAÀN (t.t) Ví duï: löôïc ñoà thaønh phaàn cuûa heä thoáng ñaêng kyù moân hoïc People StudentInfo <<file>> Database PeopleInfo LectureInfo Register <<file>> RegisterForm Login <<file>> LoginForm - Trang 226 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 8: Hieän thöïc vaø trieån khai
    • LÖÔÏC ÑOÀ THAØNH PHAÀN (t.t) Ví duï: löôïc ñoà thaønh phaàn theå hieän thôøi gian thöïc thi cuûa heä thoáng ñaêng kyù moân hoïc qua WEB AddStdServ CheckApl <<executable>> <<executable>> LoginServ <<executable>> AddLectServ RegServ <<executable>> <<executable>> - Trang 227 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 8: Hieän thöïc vaø trieån khai
    • GAÙN CAÙC LÔÙP VAØO CAÙC THAØNH PHAÀN Khi thieát laäp caùc thaønh phaàn maõ nguoàn, chuù yù gaùn (bind) caùc lôùp thieát keá vaø choïn ngoân ngöõ laäp trình Gaùn lôùp FieldMap vaøo thaønh phaàn FieldMap (C++) Gaùn lôùp MapCurve, Isoquant vaø Fracture vaøo thaønh phaàn MapCurve Gaùn lôùp PeopleInfo, StudentInfo, LectureInfo vaø Database vaøo thaønh phaàn People (Java) Gaùn lôùp vaø LoginForm vaøo thaønh phaàn Login (Java) Kyù hieäu cuûa thaønh phaàn chöùa kyù hieäu cuûa lôùp ñöôïc gaùn Chuù yù: component ≠ package - Trang 228 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 8: Hieän thöïc vaø trieån khai
    • SINH MAÕ NGUOÀN Döïa vaøo ñaëc taû lôùp ñeå vieát maõ cho töøng thaønh phaàn maõ nguoàn theo ngoân ngöõ laäp trình ñaõ choïn Vieát maõ söôøn laø coâng vieäc hôi nhaøm chaùn coù theå ñöôïc töï ñoäng hoaù bôûi caùc coâng cuï CASE - Trang 229 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 8: Hieän thöïc vaø trieån khai
    • NODE TRIEÅN KHAI Node laø moät thieát bò vaät lyù coù khaû naêng tính toaùn, bao goàm: maùy tính, maùy in, thieát bò queùt card, router… Node ñöôïc moâ taû ôû caû 2 daïng: daïng lôùp vaø daïng instance Node ñöôïc kyù hieäu nhö hình hoäp ba chieàu Caùc minh duï cuûa thaønh phaàn coù theå soáng trong moät minh duï node Dell Server of 600: Pentium III 600 Dell Pentium III 600 - Trang 230 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 8: Hieän thöïc vaø trieån khai
    • KEÁT NOÁI CAÙC NODE Coù theå chæ ra quan heä lieân keát giöõa caùc node ñeå moâ taû caáu hình keát noái (connection) :Pentium II <<TCP/IP>> 450 :Silicon :Sun Ultra1 Graphics <<TCP/IP>> :Pentium III 600 - Trang 231 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 8: Hieän thöïc vaø trieån khai
    • LÖÔÏC ÑOÀ TRIEÅN KHAI Löôïc ñoà trieån khai cho pheùp mieâu taû caùch caøi ñaët caùc thaønh phaàn thöïc thi treân caùc node Ví duï: heä thoáng ñaêng kyù moân hoïc qua WEB Java WEB Server: Client: Pentium MMX 200 Pentium III 600 RegServ <<TCP/IP>> <<executable>> CheckApplet <<executable>> LoginServ <<executable>> - Trang 232 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 8: Hieän thöïc vaø trieån khai
    • LÖÔÏC ÑOÀ TRIEÅN KHAI (t.t) Ví duï: chöông trình hieån thò beà maët ñòa hình WindowsNT workstation: Pentium II 450 cbsLoader12_dp.dll op12_dp.dll <<library>> <<library>> FieldVis.exe <<executable>> IFL0.dll MFC42.dll Cosmo3D12.dll <<library>> <<library>> <<library>> - Trang 233 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 8: Hieän thöïc vaø trieån khai
    • TOÅNG KEÁT Hieän thöïc vaø trieån khai taäp trung vaøo xaây döïng caùc thaønh phaàn chaïy ñöôïc hoaëc caùc thö vieän, module maõ nguoàn, trang HTML, daïng nhò phaân... Caùc thaønh phaàn maõ nguoàn cuï theå hoaù moät soá lôùp thieát keá vaø coù theå ñöôïc vieát baèng caùc ngoân ngöõ laäp trình khaùc nhau Cuoái cuøng trieån khai caùc thaønh phaàn chaïy ñöôïc treân caùc thieát bò tiùnh toaùn - Trang 234 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 8: Hieän thöïc vaø trieån khai
    • Tröôøng Ñaïi Hoïc Baùch Khoa Tp. Hoà Chí Minh Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin Chöông 9 KYÕ THUAÄT KIEÅM NGHIEÄM PHAÀN MEÀM ✦ Test-case ✦ Kieåm tra caùc ñöôøng ñoäc laäp cô baûn - Trang 235 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • NOÄI DUNG 9.1 Moät soá khaùi nieäm 9.2. Cô sôû cuûa kieåm nghieäm phaàn meàm 9.1.1. Muïc tieâu cuûa kieåm nghieäm phaàn meàm 9.1.2. Caùc nguyeân lyù cuûa kieåm nghieäm phaàn meàm 9.1.3. Thieát laäp caùc test-case 9.3. Kieåm nghieäm caùc ñöôøng ñoäc laäp cô baûn 9.2.1. Xaây döïng ñoà thò doøng chaûy (flow graph) 9.2.2. Lieät keâ caùc ñöôøng ñoäc laäp cô baûn 9.2.3. Thieát laäp caùc test-case - Trang 236 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • GIÔÙI THIEÄU Maëc duø ñöôïc töï ñoäng hoaù moät phaàn bôûi caùc coâng cuï CASE, raát nhieàu coâng ñoaïn trong quaù trình saûn xuaát phaàn meàm vaãn ñöôïc thöïc hieän bôûi con ngöôøi Loãi coù theå xaûy ra trong taát caû caùc giai ñoaïn: phaân tích yeâu caàu, thieát keá, maõ hoaù Do ñoù phaûi kieåm nghieäm chöông trình tröôùc khi chính thöùc söû duïng - Trang 237 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • MOÄT SOÁ KHAÙI NIEÄM Kieåm nghieäm phaàn meàm laø hoaït ñoäng thöïc thi chöông trình vôùi muïc ñích tìm ra loãi pheâ phaùn, khoâng mang tính xaây döïng Phaân loaïi: Kieåm nghieäm black-box: kieåm tra caùc chöùc naêng cuï theå cuûa phaàn meàm, khoâng quan taâm caáu truùc beân trong, thöôøng aùp duïng cho nhöõng module lôùn. Kieåm nghieäm white-box: kieåm tra caáu truùc ñieàu khieån beân trong chöông trình, thöôøng duøng cho nhöõng nhöõng module nhoû. Moãi loaïi kieåm nghieäm coù khaû naêng tìm ra nhöõng nhoùm loãi khaùc nhau neân keát hôïp caû hai - Trang 238 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • MUÏC TIEÂU CUÛA KIEÅM NGHIEÄM PHAÀN MEÀM Muïc tieâu cuûa kieåm nghieäm phaàn meàm laø tìm ra loãi (neáu coù) vôùi chi phí thaáp nhaát. Kieåm nghieäm phaàn meàm giuùp Phaùt hieän ñöôïc loãi trong chöông trình (neáu coù). Chöùng minh ñöôïc phaàn meàm hoaït ñoäng ñuùng nhö ñaõ thieát keá. Chöùng minh ñöôïc phaàn meàm ñaùp öùng yeâu caàu cuûa user Goùp phaàn chöùng minh chaát löôïng cuûa phaàn meàm. - Trang 239 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • MUÏC TIEÂU CUÛA KIEÅM NGHIEÄM PHAÀN MEÀM (t.t) Quaù trình kieåm nghieäm phaàn meàm laø toát khi Coù khaû naêng tìm ra loãi cao. Khoâng dö thöøa. Bieát choïn loïc: chæ kieåm nghieäm nhöõng phaàn naøo coù khaû naêng tìm ra loãi ñaëc tröng. Khoâng quaù phöùc taïp cuõng khoâng quaù ñôn giaûn. Chuù yù: Kieåm nghieäm phaàn meàm khoâng khaúng ñònh ñöôïc phaàn meàm khoâng coøn khieám khuyeát, chæ khaúng ñònh ñöôïc phaàn meàm coù loãi. - Trang 240 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • CAÙC NGUYEÂN LYÙ KIEÅM NGHIEÄM PHAÀN MEÀM Vieäc kieåm nghieäm neân höôùng veà yeâu caàu cuûa khaùch haøng Neân ñöôïc hoaïch ñònh tröôùc moät thôøi gian daøi. Aùp duïng nguyeân lyù Pareto: 80% loãi coù nguyeân nhaân töø 20% caùc module coâ laäp vaø kieåm tra nhöõng module khaû nghi nhaát. Neân tieán haønh töø nhoû ñeán lôùn: baét ñaàu töø nhöõng module rieâng bieät roài sau ñoù tích hôïp caùc module laïi. Khoâng theå kieåm nghieäm trieät ñeå moät phaàn meàm. Neân ñöôïc thöïc hieän bôûi nhöõng ñoái töôïng KHOÂNG tham gia vaøo quaù trình phaùt trieån phaàn meàm. - Trang 241 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • THIEÁT LAÄP CAÙC TEST-CASE Khaùi nieäm test-case Döõ lieäu input Thao taùc kieåm nghieäm Döõ lieäu output hay ñaùp öùng mong ñôïi cuûa chöông trình Test-case cho kieåm nghieäm black-box: chuû yeáu döïa vaøo caùc yeâu caàu cuï theå cuûa chöùc naêng phaàn meàm. Test-case cho kieåm nghieäm white-box: chuû yeáu döïa vaøo caáu truùc ñieàu khieån cuûa phaàn meàm vaán ñeà ñaët ra: soá löôïng test-case caàn thieát laø quaù lôùn - Trang 242 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • KIEÅM NGHIEÄM CAÙC ÑÖÔØNG ÑOÄC LAÄP CÔ BAÛN Kieåm nghieäm white-box döïa vaøo caáu truùc ñieàu khieån cuûa thieát keá thuû tuïc ñeå sinh caùc test-case vôùi tieâu chí Taát caû caùc ñöôøng thöïc thi ñoäc laäp ñöôïc thöû qua ít nhaát moät laàn Thöû caùc ñieàu kieän reõ nhaùnh ôû caû 2 nhaùnh true vaø false Thöû qua voøng laëp taïi bieân cuõng nhö beân trong Thöû qua caáu truùc döõ lieäu ñeå ñaûm baûo tính toaøn veïn cuûa noù Kieåm nghieäm caùc ñöôøng ñoäc laäp cô baûn laø moät trong nhöõng phöông caùch kieåm nghieäm white-box - Trang 243 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • XAÂY DÖÏNG ÑOÀ THÒ DOØNG CHAÛY Moãi node hình troøn bieåu dieãn moät hoaëc moät vaøi taùc vuï (hôi khaùc so vôùi löu ñoà thuaät giaûi) Caïnh coù höôùng mieâu taû ñöôøng thöïc thi Ñoà thò doøng chaûy ñöôïc xaây döïng töø löu ñoà thuaät giaûi sequence if until while case - Trang 244 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • XAÂY DÖÏNG ÑOÀ THÒ DOØNG CHAÛY (t.t) 1 1 2,3 2 6 4,5 3 7 8 6 4 9 7 8 5 9 10 10 11 11 - Trang 245 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • XAÂY DÖÏNG ÑOÀ THÒ DOØNG CHAÛY (t.t) procedure: DoSomething 1 1: do while x=0 2: if y=0 then 2 3: z=0; 4 4: elseif k=0 then 3 5: z=1; 6 5 6: else x=1; 7 7: endif; endif; 8 8: enddo 9: end 9 - Trang 246 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • XAÂY DÖÏNG ÑOÀ THÒ DOØNG CHAÛY (t.t) Phaûi phaân raõ taát caû caùc ñieàu kieän phöùc trôû thaønh caùc ñieàu kieän ñôn Moãi node moâ taû moät ñieàu kieän ñôn ñöôïc goïi laø predicate a a b b x y x if a and b then y else x while a or b do x - Trang 247 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • XAÂY DÖÏNG ÑOÀ THÒ DOØNG CHAÛY (t.t) procedure AnalyzeTriangle 5 a=c 4 a<b+c 7 2 6 c>0 a=b 10 8 a2=b2+c2 12 1 b=c 9 11 3 - Trang 248 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • LIEÄT KEÂ CAÙC ÑÖÔØNG ÑOÄC LAÄP CÔ BAÛN Töø node baét ñaàu ñeán node keát thuùc, caùc ñöôøng thöïc thi cô baûn ñöôïc lieät keâ theo moät thöù töï naøo ñoù ñeå ñaûm baûo raèng: ñöôøng ñang lieät keâ ít nhaát ñi qua moät caïnh chöa ñöôïc duyeät qua bôûi caùc ñöôøng ñaõ lieät keâ tröôùc ñoù Toång soá ñöôøng thöïc thi cô baûn ñoäc laäp nhau ñöôïc tính baèng V = P + 1; trong ñoù P laø soá node phaân nhaùnh (predicate) - Trang 249 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • LIEÄT KEÂ CAÙC ÑÖÔØNG ÑOÄC LAÄP CÔ BAÛN (t.t) Ñoái vôùi chöông trình con DoSomething 1 Toång soá ñöôøng : V = 3 + 1 = 4 2 Ñöôøng 1: 1-9 Ñöôøng 2: 1-2-3-8-1… 4 3 Ñöôøng 3: 1-2-4-5-7-8-1… 6 5 Ñöôøng 4: 1-2-4-6-7-8-1… 7 Chuù yù: daáu 3 chaám (…) mang yù nghóa “khoâng quan taâm”, töø ñoù coù theå ñi theo 8 baát kyø caïnh naøo bôûi vì caùc caïnh sau ñoù ñaõ ñöôïc duyeät qua roài 9 - Trang 250 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • LIEÄT KEÂ CAÙC ÑÖÔØNG ÑOÄC LAÄP CÔ BAÛN (t.t) Ñoái vôùi chöông trình con AnalyzeTriangle Toång soá ñöôøng : V = 6 + 1 = 7 Ñöôøng 1: 1-3-12 Ñöôøng 2: 1-2-3-12 Ñöôøng 3: 1-2-4-5-12 Ñöôøng 4: 1-2-4-6-7-12 Ñöôøng 5: 1-2-4-6-8-7-12 Ñöôøng 6: 1-2-4-6-8-9-10-12 Ñöôøng 7: 1-2-4-6-8-9-11-12 - Trang 251 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • THIEÁT LAÄP CAÙC TEST-CASE Thieát laäp moät test-case cho moãi ñöôøng thöïc thi cô baûn Döïa vaøo thuaät giaûi ñeå tìm ra moät döõ lieäu input, sau ñoù tính ra döõ lieäu output hay ñaùp öùng mong ñôïi cuûa thuaät giaûi Chuù yù: coù theå khoâng taïo ra ñöôïc test-case cho moät ñöôøng thöïc thi naøo ñoù - Trang 252 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • THIEÁT LAÄP CAÙC TEST-CASE (t.t) Sinh test-case cho chöông trình con AnalyzeTriangle Test-case cho ñöôøng 1: Input: a = 3, b = 2, c = 0 Output mong ñôïi: type = “Error” Test-case cho ñöôøng 2: Input: a = 17, b = 5, c = 4 Output mong ñôïi: type = “Error” Test-case cho ñöôøng 3: Input: a = 6, b = 6, c = 6 Output mong ñôïi: type = “Equilateral” - Trang 253 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • THIEÁT LAÄP CAÙC TEST-CASE (t.t) Test-case cho ñöôøng 4: Input: a = 7, b = 7, c = 4 Output mong ñôïi: type = “Isosceles” Test-case cho ñöôøng 5: Input: a = 12, b = 9, c = 9 Output mong ñôïi: type = “Isosceles” Test-case cho ñöôøng 6: Input: a = 5, b = 4, c = 3 Output mong ñôïi: type = “Right” Test-case cho ñöôøng 7: Input: a = 13, b = 11, c = 6 Output mong ñôïi: type = “Scalene” - Trang 254 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • TOÅNG KEÁT Muïc tieâu cuûa kieåm nghieäm phaàn meàm laø tìm ra loãi Hai loaïi kieåm nghieäm: white-box vaø black-box. Kieåm nghieäm caùc ñöôøng ñoäc laäp cô baûn duøng trong kieåm nghieäm white-box, bao goàm caùc böôùc Thieát laäp ñoà thò doøng chaûy Lieät keâ caùc ñöôøng thöïc thi ñoäc laäp cô baûn Sinh caùc test-case cho caùc ñöôøng thöïc thi ñoù - Trang 255 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 9: Kyõ thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • Tröôøng Ñaïi Hoïc Baùch Khoa Tp. Hoà Chí Minh Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin Chöông 10 CHIEÁN THUAÄT KIEÅM NGHIEÄM PHAÀN MEÀM ✦ Verification & Validation ✦ Unit test & Integration test ✦ Kieåm nghieäm höôùng ñoái töôïng ✦ Ngheä thuaät gôõ roái - Trang 256 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • NOÄI DUNG 10.1. Moät soá khaùi nieäm 10.1.1. Verification vaø validation 10.1.2. Moät chieán thuaät kieåm nghieäm phoå bieán 10.2. Kieåm nghieäm töøng module 10.3. Kieåm nghieäm tích hôïp 10.3.1. Tích hôïp töø treân xuoáng (top-down) 10.3.2. Tích hôïp töø döôùi leân (bottom-up) 10.3.3. Kieåm nghieäm hoài quy (regression) 10.4. Kieåm nghieäm tính naêng (validation) - Trang 257 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • NOÄI DUNG (t.t) 10.5. Kieåm nghieäm höôùng ñoái töôïng 10.5.1. Kieåm nghieäm ñôn vò höôùng ñoái töôïng 10.5.2. Kieåm nghieäm tích hôïp höôùng ñoái töôïng 10.5.3. Kieåm nghieäm theo kòch baûn 10.6. Ngheä thuaät gôõ roái (debug) 10.6.1. Brute force 10.6.2. Loaïi tröø nguyeân nhaân 10.6.3. Theo veát - Trang 258 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • MOÄT SOÁ KHAÙI NIEÄM Chieán thuaät kieåm tra phaàn meàm tích hôïp caùc phöông phaùp taïo ra test-case trôû thaønh moät chuoãi caùc böôùc coù thöù töï ñeå coù theå kieåm nghieäm phaàn meàm thaønh coâng. Bao goàm caùc coâng vieäc Laäp keá hoaïch kieåm nghieäm Sinh test-case Thöïc hieän kieåm nghieäm, thu thaäp keát quûa vaø ñaùnh giaù - Trang 259 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • VERIFICATION vaø VALIDATION Verification: caùc haønh ñoäng ñeå ñaûm baûo cho phaàn meàm ñöôïc hieän thöïc ñuùng theo moät chöùc naêng cuï theå naøo ñoù “Are we building the product right ?” Validation: caùc haønh ñoäng ñeå ñaûm baûo cho phaàn meàm ñöôïc xaây döïng theo ñuùng yeâu caàu cuûa khaùch haøng “Are we building the right product ?” - Trang 260 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • MOÄT CHIEÁN THUAÄT KIEÅM NGHIEÄM PHOÅ BIEÁN Phaân tích toaøn boä heä thoáng Kieåm nghieäm toaøn boä heä thoáng Phaân tích yeâu caàu Kieåm nghieäm tính naêng Thieát keá Kieåm nghieäm tích hôïp Maõ hoaù Kieåm nghieäm ñôn vò - Trang 261 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • MOÄT CHIEÁN THUAÄT KIEÅM NGHIEÄM PHOÅ BIEÁN (t.t) Baét ñaàu taïi töøng module roài tích hôïp lôùn daàn ñeán toaøn boä heä thoáng. Caùc kyõ thuaät khaùc nhau thích hôïp taïi caùc giai ñoaïn khaùc nhau. Kieåm nghieäm coù theå ñöôïc tieán haønh bôûi ngöôøi phaùt trieån phaàn meàm, nhöng ñoái vôùi caùc döï aùn lôùn thì vieäc kieåm nghieäm phaûi ñöôïc tieán haønh bôûi moät nhoùm ñoäc laäp. Kieåm nghieäm vaø söûa loãi laø caùc hoaït ñoäng ñoäc laäp nhöng vieäc söûa loãi phaûi phuø hôïp vôùi caùc chieán thuaät kieåm nghieäm. - Trang 262 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • KIEÅM NGHIEÄM TÖØNG MODULE Tieán haønh kieåm nghieäm treân töøng ñôn vò nhoû nhaát cuûa phaàn meàm, ñoù laø module maõ nguoàn, sau khi ñaõ thieát keá, maõ hoaù vaø bieân dòch thaønh coâng Thöôøng duøng kyõ thuaät kieåm nghieäm white-box Coù theå tieán haønh kieåm nghieäm cuøng luùc nhieàu module. - Trang 263 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • KIEÅM NGHIEÄM TÖØNG MODULE (t.t) driver interface local data structures Module boundary conditions ………. independent paths ~~~~~~ error handling paths ~~~~~~ ~~~~~~ stub stub test- cases - Trang 264 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • KIEÅM NGHIEÄM TÖØNG MODULE (t.t) Moãi module maõ nguoàn khoâng phaûi laø moät chöông trình hoaøn chænh vaø ñoâi khi phaûi goïi caùc module chöa ñöôïc kieåm nghieäm khaùc coù theå phaûi thieát laäp driver vaø/hoaëc stub: phí toån khaù lôùn (70%) Driver laø moät chöông trình chính coù nhieäm vuï nhaän döõ lieäu kieåm nghieäm, chuyeån döõ lieäu ñoù xuoáng cho module ñeå kieåm tra vaø in ra caùc keát quaû kieåm tra töông öùng. Stub thay theá caùc module ñöôïc goïi bôûi module ñang kieåm tra. - Trang 265 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • KIEÅM NGHIEÄM TÍCH HÔÏP Töøng module maõ nguoàn ñaõ hoaït ñoäng ñuùng. Lieäu khi keát hôïp chuùng laïi thaønh moät nhoùm lôùn chuùng coù hoaït ñoäng ñuùng khoâng ? Phaûi tieán haønh kieåm nghieäm tích hôïp ñeå phaùt hieän loãi lieân quan ñeán giao tieáp giöõa caùc module. Traùnh tích hôïp kieåu big-bang: taát caû caùc module ñöôïc keát hôïp laïi, vaø toaøn boä chöông trình seõ ñöôïc kieåm nghieäm moät luùc Neân tích hôïp taêng daàn: töø treân xuoáng hoaëc töø döôùi leân - Trang 266 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • TÍCH HÔÏP TÖØ TREÂN XUOÁNG Module chính ñöôïc duøng nhö laø driver, vaø stub ñöôïc thay theá bôûi caùc module con tröïc tieáp cuûa cuûa module chính naøy. Tuyø thuoäc vaøo caùch tích hôïp theo chieàu saâu (depth-first) hoaëc chieàu ngang(breath-first), moãi stub con ñöôïc thay theá moät laàn bôûi module töông öùng ñaõ kieåm nghieäm. Tieán haønh kieåm nghieäm khi coù söï thay theá môùi Tieán haønh kieåm nghieäm hoài quy ñeå phaùt hieän caùc loãi khaùc trong töøng module - Trang 267 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • TÍCH HÔÏP TÖØ TREÂN XUOÁNG (t.t) M1 M2 M3 M4 M5 M6 M7 Tích hôïp kieåu töø treân xuoáng theo hình thöùc depth-first M8 - Trang 268 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • TÍCH HÔÏP TÖØ DÖÔÙI LEÂN Caùc module möùc thaáp nhaát ñöôïc keát hôïp thaønh caùc nhoùm theå hieän moät chöùc naêng con ñaëc bieät cuûa phaàn meàm. Moät driver ñöôïc taïo ra ñeå thao taùc caùc test-case Nhoùm module ñöôïc kieåm nghieäm. Driver ñöôïc boû ñi vaø caùc nhoùm module ñöôïc keát hôïp daàn leân phía treân trong sô ñoà phaân caáp cuûa chöông trình. - Trang 269 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • TÍCH HÔÏP TÖØ DÖÔÙI LEÂN (t.t) Mo Ma Mb D1 D2 D3 cluster 3 cluster 1 cluster 2 - Trang 270 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • KIEÅM NGHIEÄM HOÀI QUY Vieäc keát hôïp caùc module laïi vôùi nhau coù theå aûnh höôûng ñeán voøng laëp ñieàu khieån, caáu truùc döõ lieäu hay I/O chia seû trong moät soá module Ñieàu ñoù laøm loä ra moät soá loãi khoâng theå phaùt hieän ñöôïc khi tieán haønh kieåm nghieäm theo ñôn vò Kieåm nghieäm hoài quy coù theå ñöôïc tieán haønh thuû coâng baèng caùch thöïc hieän laïi caùc test-case ñaõ taïo ra. Hoaëc coù theå duøng moät coâng cuï capture-playback ñeå thöïc hieän töï ñoäng - Trang 271 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • KIEÅM NGHIEÄM TÍNH NAÊNG Kieåm nghieäm tính naêng hieåu theo caùch ñôn giaûn nhaát laø: caùc chöùc naêng cuûa phaàn meàm ñaùp öùng ñöôïc nhu caàu cuûa khaùch haøng voán ñaõ ñöôïc xaùc ñònh trong vaên baûn ñaëc taû yeâu caàu cuûa phaàn meàm AÙp duïng kyõ thuaät black-box Kieåm nghieäm tính naêng bao goàm Xem xeùt laïi caáu hình phaàn meàm Kieåm nghieäm alpha Kieåm nghieäm beta - Trang 272 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • KIEÅM NGHIEÄM TÍNH NAÊNG (t.t) Kieåm nghieäm alpha Ñöôïc tieán haønh ngay taïi nôi saûn xuaát phaàn meàm. Nhaø phaùt trieån phaàn meàm seõ quan saùt ngöôøi söû duïng saûn phaåm vaø ghi nhaän laïi nhöõng loãi phaùt sinh ñeå söûa chöõa. Kieåm nghieäm beta Phaàn meàm ñöôïc kieåm tra beân ngoaøi phaïm vi cuûa ñôn vuï saûn xuaát. Khaùch haønh tröïc tieáp söû duïng vaø ghi nhaän loãi ñeå baùo laïi cho nhaø phaùt trieån söûa chöõa. - Trang 273 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • KIEÅM NGHIEÄM HÖÔÙNG ÑOÁI TÖÔÏNG Veà cô baûn chieán thuaät kieåm nghieäm höôùng ñoái töôïng cuõng theo thöù töï gioáng nhö kieåm nghieäm coå ñieån: kieåm nghieäm ñôn vò - kieåm nghieäm tích hôïp - kieåm nghieäm chöùc naêng -kieåm nghieäm toaøn boä heä thoáng - Trang 274 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • KIEÅM NGHIEÄM ÑÔN VÒ HÖÔÙNG ÑT Khoâng theå taùch rôøi töøng taùc vuï cuûa ñoái töôïng/lôùp ñeå kieåm nghieäm Taùc vuï ñöôïc ñoùng bao trong lôùp Caùc lôùp con coù theå override moät taùc vuï naøo ñoù Kieåm nghieäm ñôn vò höôùng ñoái töôïng taäp trung vaøo caùc lôùp kieåm nghieäm haønh vi cuûa lôùp - Trang 275 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • KIEÅM NGHIEÄM TÍCH HÔÏP HÖÔÙNG ÑT Khaùi nieäm sô ñoà phaân caáp khoâng coøn nhieàu yù nghóa trong chöông trình höôùng ñoái töôïng kieåm nghieäm tích hôïp theo caùch khaùc Hai hình thöùc kieåm nghieäm tích hôïp höôùng ñoái töôïng Kieåm nghieäm treân cô sôû thread: tích hôïp caùc lôùp taïo thaønh moät thread ñeå phuïc vuï cho moät input naøo ñoù cuûa chöông trình Kieåm nghieäm treân cô sôû söû duïng: caùc lôùp client seõ ñöôïc tích hôïp ñeå söû duïng dòch vuï naøo ñoù cung caáp bôûi caùc lôùp server - Trang 276 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • KIEÅM NGHIEÄM THEO KÒCH BAÛN Döïa vaøo caùc use-case ñeå soaïn ra caùc kòch baûn Ví duï: moät kòch baûn cho heä thoáng ñaêng kyù moân hoïc qua WEB 1. Login vôùi username = “e59306547”, password = “6547” 2. Choïn chöùc naêng ñaêng kyù moân hoïc 3. Choïn 5 nhoùm moân hoïc cuûa 5 moân: CNPM, AI, XLTHS, PTTK, XLSS trong ñoù coù 2 nhoùm truøng thôøi khoaù bieåu 4. Nhaán nuùt Submit Chöông trình phaûi baùo loãi vaø lieät keâ 2 nhoùm bò truøng thôøi khoaù bieåu - Trang 277 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • NGHEÄ THUAÄT GÔÕ ROÁI Gôõ roái laø moät quaù trình nhaèm loaïi boû caùc loãi ñöôïc phaùt hieän trong quaù trình kieåm tra. Gôõ roái ñöôïc thöïc hieän nhö laø moät keát quaû cuûa vieäc kieåm tra: loãi phaùt hieän ñöôïc tìm kieám nguyeân nhaân söûa loãi Coù 3 hình thöùc gôõ roái: brute force, loaïi tröø nguyeân nhaân vaø theo veát. Neân duøng keát hôïp caû 3 hình thöùc naøy. - Trang 278 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • NGHEÄ THUAÄT GÔÕ ROÁI (t.t) Gôõ roái laø coâng vieäc khoù khaên vaø deã gaây taâm lyù chaùn naûn bôûi nguyeân nhaân gaây ra loãi nhieàu khi laïi mô hoà: do time-out, do ñoä chính xaùc, do chuû quan laäp trình... Khaû naêng gôõ roái gaàn nhö laø baåm sinh cuûa moãi ngöôøi - Trang 279 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • BRUTE FORCE Laø phöông phaùp phoå bieán nhaát nhöng laïi ít hieäu quaû nhaát cho vieäc phaùt hieän nguyeân nhaân gaây loãi phaàn meàm. Trieát lyù cuûa phöông phaùp naøy laø: “Haõy ñeå maùy tính tìm ra loãi”. Coù 3 caùch thöïc hieän: Laáy döõ lieäu trong boä nhôù ñeå xem xeùt. Duøng run-time trace ñeå tìm loãi. Duøng leänh WRITE ñeå xuaát döõ lieäu caàn kieåm tra ra maøn hình. AÙp duïng phöông phaùp naøy khi taát caû caùc phöông phaùp khaùc ñeàu thaát baïi. - Trang 280 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • LOAÏI TRÖØ NGUYEÂN NHAÂN Phöông phaùp naøy döïa treân nguyeân taéc phaân chia nhò phaân. Caùch thöïc hieän: Khi moät loãi ñöôïc phaùt hieän, coá gaéng ñöa ra moät danh saùch caùc nguyeân nhaân coù theå gaây ra loãi. Danh saùch naøy ñöôïc nghieäm laïi ñeå loaïi boû daàn caùc nguyeân nhaân khoâng ñuùng cho ñeán khi tìm thaáy moät nguyeân nhaân khaû nghi nhaát. Khi ñoù döõ lieäu kieåm nghieäm seõ ñöôïc tinh cheá laïi ñeå tieáp tuïc tìm loãi. - Trang 281 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • THEO VEÁT Laø moät phöông phaùp gôõ loãi khaù phoå bieán coù theå duøng thaønh coâng trong caùc chöông trình nhoû nhöng khoù aùp duïng cho ñoái vôùi caùc chöông trình raát lôùn. Caùch thöïc hieän: baét ñaàu taïi doøng maõ nguoàn coù trieäu chöùng loãi thöïc hieän laàn ngöôïc trôû laïi töøng doøng maõ nguoàn cho ñeán khi tìm thaáy doøng gaây ra loãi. - Trang 282 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm - Chöông 10: Chieán thuaät kieåm nghieäm phaàn meàm
    • KEÁT THUÙC MOÂN HOÏC Thi cuoáii kyø ? Thi cuoá kyø ? Phaânntích --Thieáttkeá á-- Phaâ tích Thieá ke Hieännthöïc/trieånnkhai -- Hieä thöïc/trieå khai Kieåm nghieäm -UML Kieåm nghieäm -UML Taáttcaû noäiidung Taá caû noä dung Chuùc möøng baïn ñaõ hoaøn taát moân hoïc Coâng Ngheä Phaàn Meàm ! - Trang 283 - Khoa Coâng Ngheä Thoâng Tin - Moân Coâng Ngheä Phaàn Meàm