Your SlideShare is downloading. ×
Tu duy tich cuc thay đổi cuộc sống
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Tu duy tich cuc thay đổi cuộc sống

306

Published on

hay luôn suy moi chuyen theo 1 huong tot đẹp

hay luôn suy moi chuyen theo 1 huong tot đẹp

0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
306
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
24
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 1Tư duy tích cựchttp://dotchuoinon.com/Tác giả: Trần Đình Hoành
  • 2. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 2Mục lụcNửa ly nước .................................................................................................................... 5Yêu mình......................................................................................................................... 7Biết mình......................................................................................................................... 9Ở đây lúc này................................................................................................................ 13Tình Yêu ....................................................................................................................... 15Sức mạnh của tư tưởng ................................................................................................. 18Khen.............................................................................................................................. 21Tư duy tích cực là gì ? .................................................................................................. 24Luật Hấp Dẫn................................................................................................................ 27Những giọt nước hôm nay ............................................................................................ 32Tích cực hay tiêu cực? Yêu hay thù ?........................................................................... 36Tư duy tích cực–“Thuộc về” cuộc đời.......................................................................... 39Các phản biện chống tư duy tích cực............................................................................ 42Nền tảng của tư duy tích cực ........................................................................................ 45Tích cực đến mức nào ?................................................................................................ 48Cộng hưởng tích cực..................................................................................................... 51Chiến đấu với chính mình ?.......................................................................................... 55Tư duy tích cực làm được gì cho ta ?............................................................................ 59Khi nào ta cần tư duy tích cực nhất ?............................................................................ 62Hành động tích cực thế nào ?........................................................................................ 66Làm thế nào để tiếp thu được nhiều kiến thức?............................................................ 69Cương hay nhu? Mạnh hay yếu? .................................................................................. 72Làm thế nào để phê phán tích cực ?.............................................................................. 76Thành công là gì?.......................................................................................................... 80Hãy tự tạo cơ hội........................................................................................................... 83Cần quan tâm người khác nghĩ gì về mình ? ................................................................ 86Tích cực hay tiêu cực nhìn từ bên ngoài....................................................................... 89Phải có danh gì với núi sông ?...................................................................................... 91Đi biển mồ côi một mình.............................................................................................. 95Làm sao đưa đất nước đi lên ?...................................................................................... 96
  • 3. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 3Tự do đầu tiên và cuối cùng.......................................................................................... 99Làm sao đưa đất nước đi lên ?.................................................................................... 101Gieo hạt dọc đường đi................................................................................................. 104Yêu mình và vô ngã.................................................................................................... 107Tư duy tích cực và chiều sâu con tim ......................................................................... 109Xây dựng môi trường tư duy tích cực......................................................................... 112Du nhập văn hóa nước ngoài ...................................................................................... 115Hiểu và phát triển văn hóa dân tộc ............................................................................. 118Liên hệ giữa tư duy và hành động .............................................................................. 122Yêu thương cái yếu của mình ..................................................................................... 125Xì-tin cá nhân.............................................................................................................. 128Một sự nhịn là chín sự lành......................................................................................... 131Sức mạnh trong tĩnh lặng,........................................................................................... 133Bảo trọng bản tính chân thật....................................................................................... 138Làm thế nào để bớt đau khổ ?..................................................................................... 142Hạnh Phúc Thật .......................................................................................................... 145Những kỹ năng sống................................................................................................... 148Làm thế nào để khiêm tốn ?........................................................................................ 152Kiên Nhẫn là gì và làm sao để có kiên nhẫn............................................................... 155Làm thế nào để thành thật........................................................................................... 158Ngưng phàn nàn, sống thành thật ............................................................................... 163Tư duy tích cực trong kinh doanh............................................................................... 165Gia tăng sáng tạo......................................................................................................... 169Bảo tồn và phát huy cá tính ........................................................................................ 172Tôi và không tôi.......................................................................................................... 176Vòng ảnh hưởng của bạn rộng đến đâu? .................................................................... 178Nói chuyện thế nào ? .................................................................................................. 182“Nói” trong “nói chuyện” ........................................................................................... 186Networking ................................................................................................................. 190Luyện tập tạo nên hoàn hảo ........................................................................................ 193Cơ hội đến trong tiếng thì thầm.................................................................................. 196Hữu xạ tự nhiên hương ............................................................................................... 199Những cơn bão đời ..................................................................................................... 203
  • 4. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 4Con ma ngày mai ........................................................................................................ 206Đầy nửa ly hay cạn nửa ly?......................................................................................... 209Phản biện như thế nào ?.............................................................................................. 214Đau khổ và trưởng thành ............................................................................................ 216Có một thời cho mỗi mục đích dưới bầu trời.............................................................. 219Tham ........................................................................................................................... 222Sân .............................................................................................................................. 226Si................................................................................................................................. 230Thực hành từ tâm........................................................................................................ 234Cho Hôm Nay............................................................................................................. 241Công phu tư duy tích cực và khó khăn thử thách ....................................................... 246Các mốc thang tư duy tích cực ................................................................................... 248Phê phán xây dựng hay lải nhải tiêu cực?................................................................... 252Phút tĩnh lặng mỗi ngày.............................................................................................. 255“Thuộc về” nhóm nào? ............................................................................................... 258“Thuộc về” thế giới..................................................................................................... 261Kiến bò miệng cối....................................................................................................... 263Càng tu càng tội .......................................................................................................... 266Trên trung bình 6%..................................................................................................... 269Tự ái vặt...................................................................................................................... 271Teamwork – Thăm lại................................................................................................. 274Cư xử thế nào với người chung quanh?...................................................................... 277Phản ứng lập trình hay hành động tự do? ................................................................... 280Phát triển con người, phát triển đất nước.................................................................... 283Giữ đẹp khu vườn tổ quốc .......................................................................................... 286
  • 5. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 5Nửa ly nướcPosted on Tháng Hai 7, 2009 by tdhoanhCác bạn mến,Hôm nay bên hội hoa xuân, nam thanh nữ tú dập dìu, cười nói xôn xao. Nhưng ai đó lầmlũi giữa dòng người, nhìn những cánh hoa muôn sắc mà nghe lòng tê tái: “Hoa ơi, saongươi cứ vô tình?”Hôm qua trời mưa, những em bé tắm mưa cười đùa trong hẻm nhỏ, đôi tình nhân ômnhau che dù bước trong mưa. Nhưng người cô phụ chờ chồng nhìn những dòng mưa nhưnhững dòng nước mắt.Vậy thì mưa buồn hay vui? Hoa vô tình hay hữu ý?Mưa chỉ là mưa. Hoa chỉ là hoa. Hoa đâu có ý tình, mưa đâu có buồn vui. Chẳng qua chỉvì lòng người xuống lên, bập bềnh, trôi nổi.Tất cả những hiện tượng bên ngoài, đều không có ý nghĩa gì tự chúng cả; các ý nghĩa đềutừ tư duy của ta mà sinh ra. Mưa chỉ là mưa; nếu ta cho là mưa buồn thì mưa buồn, nếu tacho là mưa vui thì mưa vui. Nắng chỉ là nắng; nếu ta cho là nắng đẹp thì nắng đẹp, nếu tacho là nắng chói thì nắng chói.Tất cả các tình cảm–vui, buồn, giận, ghét, yêu, thích–chỉ là phản ứng của ta đối với sựviệc bên ngoài. Nếu chàng trễ hẹn mà ta cau có phàn nàn thì cũng phải, hoặc ta cười vuivì kẹt xe thế mà chàng cũng đến cho bằng được thì cũng phải. Trễ hẹn chỉ là trễ hẹn. Đóchẳng phải là chuyện vui hay buồn, tốt hay xấu. Vui buồn chỉ là phản ứng của ta đối vớiviệc trễ hẹn thôi.Nửa ly nước, nếu nói là đầy nửa ly thì cũng đúng, mà cạn nửa ly thì cũng đúng. Đằng nàocũng đúng. Tất cả chỉ tùy thuộc vào sự lựa chọn của chúng ta thôi. Ta muốn tư duy tíchcực, yêu đời, mạnh mẽ? Hay là muốn làm kẻ phàn nàn, người thua cuộc?Vui buồn, yêu ghét, tích cực tiêu cực, không phải từ ngoài đến. Cũng không phải là bNmtính trời sinh. Chúng chỉ là thói quen của ta phản ứng lại với các tác nhân bên ngoài. Nếuta quen càu nhàu, phàn nàn, tiêu cực, thì cả đời ta luôn luôn càu nhàu, phàn nàn, tiêu cực.(Và có lẽ là cũng sẽ kết hôn với người càu nhàu, phàn nàn, tiêu cực. Nồi nào vung nấy).Nếu ta quen mỉm cười, vui vẻ, nồng nhiệt, thì cả đời ta luôn luôn mỉm cười, vui vẻ, nồngnhiệt.Và trong hai loại người này, bạn biết là ai sẽ thành công trong đời, phải không?
  • 6. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 6Victory!Bạn mới mua một chiếc xe máy, đi được vài hôm đã bị tai nạn, chiếc xe nát bấy, vậy làxui hay hên? Nếu chiếc xe nát bấy mà giờ nầy bạn còn ngồi nói chuyện được, thì đó làxui hay hên vậy?Nếu bạn thi hỏng, không vào đại học ưu tiên một được, thì đó là việc tốt hay xấu?Nếu không vào được trường y nhưng lại vào trường luật, biết đâu đó lại chẳng là dấu hiệubạn hợp nghề luật hơn và sau này sẽ thành công lớn trong nghề luật.Nếu chẳng có đại học nào nhận bạn cả, có lẽ đó là dấu hiệu bạn sẽ phải theo con đườnglàm ăn của Bill Gates.Có thể là mỗi người chúng ta có một tí di truyền từ bố mẹ. Nhưng nếu mình không chịutập tư duy tích cực rồi cứ đổ lỗi cho bố mẹ về tính tiêu cực muôn năm của mình, thì rất làbất công cho bố mẹ, và bất công cho cả ông trời nữa đó Muốn biết làm toán thì chỉ cócách là đi học toán mà thôi.Nhưng làm thế nào để tập được một tư duy tích cực?Thứ nhất, mỉm cười cả ngày, nhất là khi nói chuyện với ai.
  • 7. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 7Thứ hai, gặp bất kỳ chuyện gì, dù xem ra có vẻ xấu cách mấy, ta cũng phải hỏi: “Chuyệnnày có gì hay? Có gì tốt?” Nếu bạn tìm không ra câu trả lời, hỏi tiếp cho đến khi thấy câutrả lời.Thứ ba, bạn sẽ không tìm ra câu trả lời nếu bạn nổi nóng, mất bình tĩnh, than khóc, phànnàn. Trí óc con người không thể làm việc tốt trong những điều kiện khó khăn như thế. Vìvậy, uống vài ngụm nước, ngân nga một bản nhạc, đi bộ vài ba vòng, trước và trong khihỏi.Thứ tư, luôn luôn để tâm đến cái tốt, cái hay, cái đáng thông cảm của người khác, vàđừng cứ chú tâm vào cái xấu, cái đáng ghét của họ. Ai cũng có một cái gì đó đáng chomình thích, đáng cho mình thông cảm. Nếu bạn không thấy được điểm nào đáng yêu,đáng phục, đáng cảm thông trong một người nào đó, thì nhất định là đầu óc của bạn cóvấn đề, chưa biết cách suy nghĩ chính xác.Chỉ giản dị thế thôi. Và “luyện tập sẽ đưa đến toàn thiện” (practice makes perfect). Cứtập hoài thì một lúc nào đó bạn chỉ có thể tư duy tích cực, và đầu óc của bạn mất cả khảnăng tư duy tiêu cực. Lúc đó là lúc đại công cáo thành.Chúc các bạn một ngày vui vẻ.MếnHoànhStumble It!© copyright TDH 2009Permitted to use for non-commercial purposesĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cực, yêu đờiYêu mìnhPosted on Tháng Hai 9, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Nếu ta muốn yêu thương tích cực với thế giới và đời sống này, trước hết ta phải thươngyêu chính mình. Nếu mình không yêu thương quý mến chính mình thì làm sao mình cóthể yêu thương quý mến người khác được?Mỗi người chúng ta là một chủ thể đặc biệt, với hình dáng, cá tính và tâm tình đặc biệt.Trong gần 7 tỉ người trên thế giới, không ai giống ta cả. Trong các thử nghiệm về DNA,chỉ ít hơn 1% của một genome được thử nghiệm, nhưng kết quả từ các thử nghiệm nàycũng cho thấy cơ hội để hai người trên thế giới có DNA giống nhau là dưới 1 phần triệu.
  • 8. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 8Nếu toàn genome được thử nghiệm thì xác xuất này còn giảm xuống ít nhất là 100 lần,tức là 1 phần trăm triệu. (Đó là tính theo đường thẳng, nếu phải tính theo cấp số nhân thìxác suất đó có thể nhỏ đến mức không thể tưởng tượng). Và đó chỉ là nói đến DNA, nếuthêm vào đó kinh nghiệm, tâm tính và tình cảm của mỗi người, thì cơ hội để hai ngườitrên thế giới hoàn toàn giống nhau là zero.Tất cả các tôn giáo đều nâng niu tôn trọng đời sống con người. Trong các tôn giáo thuộctruyền thống Moses (Do thái giáo, Thiên chúa giáo, và Hồi giáo), con người được thượngđế tạo ra theo hình ảnh của ngài. Trong Phật giáo, “được làm người khó như một con rùachột mắt, cứ mỗi trăm năm mới ngóc đầu lên khỏi mặt biển một lần, và tìm cách chui đầuvào lỗ nhỏ của một khúc gỗ trôi lềnh bềnh trên mặt nước, bị gió Ðông, gió Tây, gió Nam,gió Bắc thổi trôi dạt hết phương này đến phương khác.”Được làm người là một vinh dự khó có như vậy, được làm chính mình lại là một vinh dựcàng hiếm có hơn. Vậy thì sao mình lại chẳng vui mừng về chính mình? Tại sao mình lạichẳng vui mừng về đời sống của mình? Tại sao mình lại chẳng yêu thương chính mình?Ta không thể yêu thương và quý trọng người khác nếu ta không yêu thương và quý trọngchính mình. Muốn yêu người khác, ta phải yêu ta trước. Từ bi hỉ xả là tình yêu của ta đốivới người khác, nhưng để thực hành, ta phải “phát lòng từ” về chính ta trước, sau đó mớimang lòng từ đến được với mọi người. Và yêu người thì “yêu như chính mình ta vậy.”Vẫn vẽ như thường!Nhưng yêu mình là yêu thế nào?
  • 9. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 9À, cách dễ nhất là bạn hãy nghĩ đến một người mà bạn yêu nhất trong gia đình—bố, mẹ,anh, chị, em—hay là cô hàng xóm cũng được, nếu bạn mới bị tiếng sét ái tình ngày hômqua Người mà bạn yêu thương nhất đó, bạn muốn người ấy làm gì cho chính mình?Bạn muốn người ấy:Vui vẻ tươi cười (hay nhăn nhó phàn nàn) cả ngày?Nói chuyện lúc nào cũng khen (hay lúc nào cũng chê)?Yêu đời (hay thấy đời là đày đọa)?Nói chuyện về hôm nay và ngày mai (hay cứ lãi nhãi chuyện 30 năm về trước mỗi ngày)?Thấy mình có lợi ích cho những người chung quanh, ít ra là những người thân trong giađình, (hay thấy đời mình vô nghĩa lý)?Giữ gìn sức khỏe (hay ăn chơi vô độ)?Hoạt động (hay để thân thể ù lì ứ đọng)?Ăn uống cNn thận (hay cứ đưa mọi thứ vào miệng mà không cần biết chúng sẽ làm gì chothân thể)?Mỗi người chúng ta có những ý thích khác nhau và có lẽ là cũng yêu hơi khác nhau mộttí. Nhưng có lẽ bạn đã hiểu ý? Cứ những gì mình muốn thấy nơi người mình yêu, thì hãytự làm trước đi đã. Biết đâu vì mình cứ làm, mà người kia lại chẳng làm theo? Gần mựcthì đen, gần đèn thì sáng.Chúng ta hay nói tôi yêu bố mẹ anh em, tôi yêu gia đình, tôi yêu thầy cô, tôi yêu đồngbào, tôi yêu đất nước. Nhưng có bao giờ bạn nói “Tôi yêu chính tôi” không? Chúng ta sẽkhông bao giờ đi đến đích nếu chúng ta không biết điểm khởi hành.Và yêu không phải chỉ là lời nói. Cũng không phải chỉ là cảm tính. Phần lớn nhất của tìnhyêu là hành động đó bạn ạ.Chúc các bạn một ngày vui vẻ.Mến,HoànhStumble It!© copyright TDH 2009Permitted to use for non-commercial purposesĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cực, yêu đờiBiết mìnhPosted on Tháng Hai 11, 2009 by tdhoanh
  • 10. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 10Các bạn mến,Bốn trăm năm trước công nguyên, Socrates để lại hai từ bất tử, vọng vang suốt mấy ngànnăm lịch sử triết lý tây phương: “Biết mình” (gnōthi seauton, know thyself). Biết vềchính mình tức là biết về con người, tức là biết vể đời sống và ý nghĩa của nó. Binh phápTôn gia nói: “Biết mình biết người, trăm trận trăm thắng.” Nhưng nếu ta thực sự biết rõvề ta, thì có lẽ là ta cũng đã biết gần hết về người rồi, vì người với ta có lẽ giống nhaukhoảng 90 phần trăm và chỉ 10 phần trăm là khác nhau.Nhưng biết mình không phải là việc dễ. Benjamin Franklin viết: “Có ba điều cứng/khó-khăn (hard) nhất—thép, kim cương, và biết chính mình.” Đôi khi ta có cảm tưởng là tabiết rất rõ về chính mình. Tuy nhiên, “biết” có nghĩa là kiểm soát được. Nếu ta biết chútrộm sẽ suy nghĩ và hành động như thế nào, đương nhiên là ta không thể bị trộm. Nhưngđã bao nhiêu lần bà hàng xóm chỉ nói một câu nghe hơi chanh chua là ta đã bốc lửa hừnghực tức thì, trước khi kịp suy nghĩ “Nên nổi giận không?” Đã bao nhiêu lần ta biết là nênlàm hòa với hắn, nhưng hễ thấy mặt hắn thì ta lại chỉ muốn tát cho hắn một cái, thế là talại bước sang hướng khác? Đã bao nhiêu lần ta biết khoe khoang là không hay, nhưngvẫn tiếp tục khoe khoang?Hê thần kinh, hệ suy tưởng của chúng ta, được lập trình theo thói quen. Cứ thế mà chạy,không cần ta điều khiển, mà thường thì cũng không cho ta điều khiển. Một số các thóiquen này ta có thể thấy được. Một số thói quen khác, nhất là thói quen về cảm tính, ta chỉlàm theo mà không biết. Chẳng hạn, nói láo thì tim đập khác đi một tí, hoăc nghe điều gìlàm ta lo lắng thì lại tái mặt, đổ mồ hôi. Hoặc là, nói về mình thì cứ tự nhiên thêm thắtmột tí.Cung cách suy nghĩ và hành động của mỗi người chúng ta đã được lập trình bằng quánhiều điều: Hệ thống tâm sinh lý tự nhiên, di truyền, thói quen học được từ bố mẹ anhem, giáo dục, kinh nghiệm, v.v… Tất cả những điều này tạo nên cá tính của ta. Cá tính làtổng hợp của tất cả các thói quen ta có. Và các thói quen này vừa tạo nên cá tính, vừa lànhững bức màn che ta trong bóng tối của chính mình.Biết được chính mình tức là biết được tất cả những thói quen gì đang xảy ra trong mình,đang hành động trong mình, và tìm cách điều khiển chúng, không để cho chúng điềukhiển mình. Biết mình tức là làm chủ được chính mình.Nhưng làm thế nào để biết mình?Cách tự nhiên là mình phải lặng yên để quan sát mình. Muốn biết về con ve, cái kiến, haybất điều gì đó, thì chỉ có cách là quan sát thật kỹ thôi. Muốn biết về chính mình cũng thế,ta cứ phải quan sát chính mình. Và nếu không thể vừa quan sát con kiến vừa nhảy rockand roll, thì ta cũng chỉ có thể quan sát chính mình trong yên lặng.Yên lặng là điều kiện cần thiết để quan sát. Và bởi vì yên lặng quá hiếm hoi trong thờiđại chạy đua ồn ào của chúng ta, quan sát chính mình trở thành quá khó khăn , vì vậynhiều người không có cơ hội thấy được mình một cách rõ ràng. Đây là điều mà nhà Phật
  • 11. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 11gọi là vô minh, và môt số triết gia và xã hội học gia tây phương gọi là “vong thân”(alienation).Tĩnh lặng và bình yênVậy thì điều đầu tiên bạn phải làm là tìm một tí yên lặng mỗi ngày để quan sát mình.Ngồi yên trong một góc công viên thanh vắng, hay đóng cửa phòng ngủ và tắt nhạc,đương nhiên là bớt đi được một tí ồn ào, nhưng chưa chắc như vậy đã là yên lặng. Bởi vìtrong đầu chúng ta thường có nhiều “tiếng động”, như là bận rộn suy tính công việc, lolắng, giận ai đó, bực mình điều gì đó. Chỉ khi nào các tiếng động này lắng xuống, lúc đóta mới có được yên lặng. Đó cũng chính là lý do mà các nhà đạo học đông phươngthường dạy người ta xếp bằng và tập trung tư tưởng vào việc theo dõi hơi thở. Kinhnghiệm cho thấy đây là cách hữu hiệu nhất để làm cho các tiếng động trong đầu mìnhlắng xuống. Các tôn giáo tây phương thường tìm sự tĩnh lặng trong cầu nguyện. Đó cũnglà một cách rất hay.Bạn có thể tìm bất kỳ cách nào hợp với bạn. Điều cốt yếu là tĩnh lặng. Nếu bạn tập trungtư tưởng vào việc quan sát một bông hoa đẹp chẳng hạn, quan sát màu sắc, cách hoa,nhụy hoa, các kết cấu của hoa, cũng có thể làm cho các “tiếng động” khác biến dần đi.Hay là nghe nhạc nhẹ và để tâm vào nhạc một tí.Khi đã có yên lặng rồi, bắt đầu quan sát mình. Có hai cách quan sát.1. Quan sát quá khứ: Nhìn lại mọi việc mình làm, mọi câu mình nói, mọi suy nghĩ mìnhcó trong ngày. Quan sát xem mình đã làm điều gì không nên làm, và cần thay đổi phongcách và thái độ trong tương lai không. Đây chỉ là cách rất sơ đẳng.
  • 12. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 122. Quan sát mình trong hiện tại: Có ba giai đoạn quan sát — quan sát thân thể, quan sátcảm giác, và quan sát tư tưởng.Quan sát thân thể là nhắm mắt, dùng trí óc để “nhìn” thân thể mình, nhìn thế ngồi hay thếnằm của mình, nhìn tay chân, mặt mũi, tóc tai của mình.Sau đó quan sát cảm giác, bắt đầu là cảm giác trong thân thể như tê tay, ngứa chân, rồiđến các cảm giác trong đầu óc như buồn, vui, giận, bực mình, trống không, v.v… Kế đóquan sát cả lý do mà mình có những cảm giác đó, như là ai đó hồi chiều nói một câu màtối nay mình còn cảm thấy buồn buồn.Giai đoạn cuối cùng là quan sát tư tưởng, “nhìn” xem cái đầu mình đang suy tư điều gì,như là “mình đang bực mình vì cô này và đang ước ao được mắng cô ta một trận”, hay“mình đang nghĩ đến việc phải viết xong tờ trình ngày mai.”Chỉ giản dị vậy thôi. Nếu ngày nào trước khi ngủ ta cũng có khoảng 10 phút tập như thế,thì ta sẽ luyện cho hệ thần kinh của mình nhận diện các cảm xúc và tư tưởng của mìnhmỗi khi chúng xuất hiện. Và đã nhận diện được tức là có thể kiểm soát được. Thôngthường việc nhận diện tự nó có hiệu quả ngăn ngừa, cũng như kẻ trộm tự động ngưngtrộm khi hắn biết là người ta đã nhận diện được hắn là tên trộm.Các thực tập trên đây dựa một tí theo thiền Tứ Niệm Xứ của phật giáo nguyên thủy.Thiền này có bốn quan sát: Thân thể, cảm giác, tư tưởng và vũ trụ. Ở đây ta chỉ cần dùng3 bước đầu về mình mà thôi. Hơn nữa, các vị sư thường ngồi xếp bằng để thiền định. Tuynhiên, nếu bạn ngồi xếp bằng mà trong lòng thì cứ tương tư đến giường nệm và gối ôm,thôi thì lên giường nằm ôm gối cho được việc. Điều quan trọng là tĩnh lặng và quan sát,chứ không nhất thiết là ngồi, nằm hay đi.Bạn chỉ cần tập quan sát chính mình như thế, một lúc nào đó bạn sẽ thấy được những gìxảy ra trong mình mỗi khi chúng đến và bạn có thể làm chủ chính mình—không dễ nổinóng, không dễ lo sợ, không dễ mất bình tĩnh. Lúc nào cũng tĩnh lặng và chủ động. Vànếu có ai thấy bạn nổi nóng, đó không phải là vì bạn “bị” nổi nóng mà bạn cố tình ra vẻnổi nóng, vì làm như thế thì người kia mới chịu nghe.Chúc các bạn một ngày vui vẻ.Mến,HoànhStumble It!© copyright TDH 2009Permitted to use for non-commercial purposesĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cực, yêu đời
  • 13. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 13Ở đây lúc nàyPosted on Tháng Hai 12, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Người lớn tuổi thì hay sống bằng quá khứ–những tháng ngày thân thương xa xôi ấy–người trẻ tuổi thì hay sống bằng tương lai—những ước mơ, những mục tiêu của đờimình. Chẳng mấy ai trong chúng ta sống với hiện tại. Nhưng nếu suy nghĩ cho cùng tậnthì ta chỉ có một thời điểm để sống, đó là lúc này, và một nơi để sống, đó là nơi này. Nămphút trước đã là quá khứ, tức là chỉ một tư tưởng trong tâm ta. Năm phút sắp tới thì chưađến, lại cũng chỉ là một tư tưởng. Chỉ có lúc này là thật. Vậy thì chỉ có một cách sống thậtmà thôi. Đó là sống lúc này, ở ngay đây.Nói đến đây chắc chắn là vài bạn sẽ thắc mắc ngay: “Vậy chứ hôm nay nàng rủ đi chơimà phải đau khổ từ chối, vì còn phải lo làm bài, vậy chẳng phải là học cho tương lai sao?Ai lại chả biết đi xi nê với nàng thì sướng hơn là làm người hùng cô đơn với mấy quyểnsách.” Dĩ nhiên là đúng, và hầu như ai trong chúng ta cũng phải lo cho tương lai như thế,không những là tương lai của mình mà còn là tương lai của những người thân, của cácem, của vợ con, trong gia đình. Tuy nhiên, kế hoạch cho tương lai chỉ là một dự tính, mộttư tưởng trong đầu óc. Để thực hiện kế hoạch tương lai, chỉ có một cách duy nhất là sốngvà thực hiện nó trong hiện tại, vào lúc này, tại nơi đây. Abraham Lincohn nói: “Điều haynhất của tương lai là tương lai chỉ đến một ngày một lần.” Và ngày đó là ngày hôm nay.Hôm nay có rất nhiều điều trong đời sống mình. Nếu bạn dự định tốt nghiệp trong nămnăm, thì ngày hôm nay chỉ có 1 phần 1825, tức là khoảng 0,55 phần ngàn của kế hoạch“tốt nghiệp năm năm.” Bên cạnh đó còn các việc khác hôm nay, như liên hệ với ngườitrong gia đình, tập thể thao, làm việc từ thiện, nghĩ ngơi, v.v… Nếu mình gạt tất cả mọisự qua một bên và chỉ chú tâm vào mấy quyển sách cho kế hoạch tốt nghiệp, tức là mìnhđã không sống cho ngày hôm nay. Nếu còn đi học thì có thể là bạn không thấy được taihại rõ ràng như những người đã lập gia đình. Bao nhiêu phụ nữ tâm sự rằng ông chồngtổng giám đốc của mình mãi ham mê công việc mà không hề ngó ngàng gì đến vợ con?Bao nhiêu gia đình đã đổ vỡ? Và nếu nói đến sinh viên, thì bao nhiêu giáo sư đại học vàlãnh đạo công ty đã phàn nàn là sinh viên ra trường nhưng chẳng biết gì ngoài mấy quyểnsách?Đó là chưa nói đến stress. Những cố gắng thường xuyên quá mức, thiếu nghỉ ngơi, sẽ tạora stress thường xuyên, làm cho người ta thay đổi tâm tính qua hướng lạnh lùng hấp tấp,và trong trường kỳ gây ra nhiều bệnh chết người. Trong thập niên 1980, ở Mỹ ai cũng catụng “cá tính hạng A” (type A personality). Đây là loại người thông minh và chạy với vậntốc Apollo. Họ là những người thành công nhất trong thời đó. Tuy nhiên sang đến thậpniên 2K này, loại người type A ngã chết, bị đột quỵ, bị bệnh tim, cũng như các loại bệnhhiểm nghèo khác, nhiều hơn các loại người khác rất nhiều. Vậy thì …?
  • 14. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 14Anh khỏe không?Nhưng sống hôm nay, ngay ở đây, có nghĩa là gì?Có nghĩa là (1) để tâm dến những gì quanh mình, và (2) làm điều gì thì để tâm đến điềuđó.Để tâm đến những gì quanh mình nghĩa là, nếu ngồi trong nhà, bên cạnh là vợ và đứa congái, thì đừng có quên mất vợ con, mà chỉ quan tâm đến tin tức trên TV hay công việc chongày mai. Nếu có người bạn bị bệnh, đến nhà thăm một tí và ngồi nói chuyện một hồi,thay vì chỉ tử thủ trong thư viện. Bước ra đường, để ý đến con đường mình đang đi, đếnvòm cây bụi cỏ, ánh nắng, và tận hưởng cái đẹp, cái sức sống, của phố phường ngậpnắng.Làm điều gì để tâm đến điều đó nghĩa là nếu gặp ai, cười chào và hỏi “Sao, lúc này khỏekhông?” thì chú tâm vào câu hỏi, và lắng nghe câu trả lời. Có lẽ ai trong chúng ta cũng đãquá quen thuộc đến các câu chào hỏi xã giao mà, nhìn phong cách người hỏi, mình cũngbiết là chàng ta chẳng hề quan tâm đến câu hỏi của chàng cũng như câu trả lời của ta.Trong một buổi tiệc đông người, gặp một người bắt tay chào hỏi làm quen, thì chú tâmvào câu chuyện với người đó, thật sự lắng nghe những gì họ nói, thật sự trò chuyện, thayvì cặp mắt láo liên, liên tục quét vòng vòng quanh phòng tiệc, để xem có ai đó mình cầnphải chạy lại bắt tay để network không. Có lẽ ai trong cũng ta cũng đã thấy loại tác phongnày luôn luôn hiện diện trong các buổi liên hoan của các chuyên gia và doanh nhân. Sốngnhư vậy thật là quá hời hợt. Và điều mà họ không biết là sống như vậy thì cũng chẳngmang đến thành công gì được.Chậm lại một tí, quan tâm đến môi trường chung quanh, quan tâm đến giao tiếp vớingười chung quanh, sống thực bằng quả tim và tâm trí của mình, dù chỉ là trong những
  • 15. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 15câu xã giao bình thường. Đó là sống lúc này, ở đây. Lối sống này rất lý thú các bạn a.Thứ nhất, mình hưởng thụ sự sống trong từng giây phút trong ngày. Thứ hai, mình khôngnhiều stress. Thứ ba, đầu óc mình sáng suốt hơn người bình thường, tính đâu trúng đó.Thứ tư, mình có liên hệ sâu đậm với nhiều người chung quanh, có nhiều bạn bè yêu quý,mà càng nhiều bạn quý thì càng nhiều thành công trong đời. Thứ năm, con đường đếntương lai chỉ là một chuỗi của những “ngày hôm nay.” Nếu mỗi “ngày hôm nay” được tasống tận tâm, thì con đường đến tương lai mới được xây dựng thật là chắc chắn. Thứ sáu,ba mươi năm sau mình sẽ không nói: “Phải chi…”Chúc các bạn một ngày vui vẻ.Mến,HoànhStumble It!.© copyright TDH 2009Licensed for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cực, yêu đờiTình YêuPosted on Tháng Hai 12, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Nhân dịp Ngày Valentine, mình xin chia sẻ với các bạn ba câu nói về tình yêu mà, theothiển ý của mình, là ba trong những câu nói về tình yêu sâu sắc và mạnh mẽ nhất, nếukhông phải là ba câu sâu sắc và mạnh mẽ nhất, trong kho tàng văn hóa thế giới.
  • 16. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 16Chúc các bạn một Ngày Tình Yêu dịu ngọt.***Thượng đế là tình yêu. 1 John 4:8***Không có tình yêu nào lớn hơn tình yêu này, đó là hy sinh thân mạng của mình cho bạnmình. John 15:13***Nếu tôi nói được mọi ngôn ngữ của loài người và của các thiên thần, nhưng không cótình yêu, tôi chỉ là cái cồng vang dội hay cái chiêng ồn ào.Nếu tôi có tài tiên tri và có thể quán thông mọi huyền nhiệm và mọi tri thức, và nếu tôi cóđức tin có thể chuyển dời núi non, nhưng không có tình yêu, tôi chẳng là gì cả.Nếu tôi tặng hết tài sản cho người nghèo và xả thân trên dàn hỏa, nhưng không có tìnhyêu, tôi chẳng được gì cả.Tình yêu là kiên nhẫn, tình yêu là dịu dàng.Tình yêu không ghen ti, không khoe khoang, không kiêu hãnh.Tình yêu không khiếm nhã, không vị kỷ, không nhạy giận, không chấp trước.Tình yêu không vui sướng trong tội lỗi, nhưng hân hoan với sự thật.Tình yêu luôn luôn bảo vệ, luôn luôn tin tưởng, luôn luôn hy vọng, luôn luôn kiên trì.Tình yêu không bao giờ thất bại.1 Corinthians 13: 1-8
  • 17. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 17Nhân đây mình xin phép các bạn cho mình làm một viêc có tính cách cá nhân một tí.Thông thường là mình hay tìm cách làm quà tặng, thay vì mua quà tặng (Đó là tính tầntiện học được từ mẹ hồi còn nhỏ ). Hôm nay dịch mấy câu này về tình yêu, mình muốnmang ra làm quà Valentine cho bà đầm (Phượng) ở đây. Mong các bạn cùng hoan hỉ vớimình.Cả ba câu này đều nằm trong Thánh Kinh (Bible). Mình dịch từ bản New InternationalVersion. Nếu bạn nào thấy được câu nào ở đâu đó sâu sắc và mạnh mẽ hơn thì xin chia sẻvới mọi người, bằng cách comment ở đây. Xin muôn vàn cảm tạ.Chúc các bạn một ngày vui vẻ.Happy Valentine’s!Hoành
  • 18. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 18Stumble It!Đăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cực, yêu đờiSức mạnh của tư tưởngPosted on Tháng Hai 13, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Có lẽ ai trong chúng ta cũng đã nghe rất nhiều chuyện về những người được lành bệnhmột cách kỳ lạ, hoặc là “phép lạ” do cầu nguyện, hoặc là tin rằng mình uống “thuốc thần”trong các trắc nghiệm về tâm lý. Tư tưởng tích cực có khả năng tăng cường sức mạnh củahệ thống miễn nhiểm, đôi khi đến mức trở thành phép lạ. Vì vậy, ngày nay bác sĩ thườngkhuyến khích các bệnh nhân nên cầu nguyện (nếu họ có lòng tin tôn giáo), và khuyếnkhích thân nhân người bệnh nên chăm nom, làm cho họ yêu đời, để chống bệnh. Cũng vìvậy mà thỉnh thoảng ta vẫn thấy có người làm chứng rất thành thật rằng “Thầy Năm Ngảinày đã chữa tôi lành bệnh kinh niên, 20 năm nay không ai chữa hết,” mặc dù là điều tra rathì thầy chỉ có một cách chữa cho mọi bệnh nhân là phun nước lã vào người của họ. Hômnay, chúng ta sẽ nói đến việc sử dụng sức mạnh phi thường này của tư tưởng vào cuộcsống hằng ngày để tạo nên thành công trong cuộc sống.I. Tư tưởng có thể ảnh hưởng đến đời sống và thành công (hay thất bại) của ta trên rấtnhiều cấp độ khác nhau. Cấp đầu tiên là tư tưởng ảnh hưởng hết mức độ tập trung nănglực của mình. Nếu cậu học trò tin rằng mình sẽ thi đậu, quyết tâm thi đậu, thì đươngnhiên là cậu ta học hành chăm chỉ hơn cậu học trò cứ tin là mình sẽ rớt. Một người tinrằng mình có nhiều cái hay, cái giỏi, và chắc chắn là sẽ thành công trong đời, thì họ sẽ cóthái độ tích cực, vui vẻ, yêu đời mỗi ngày. Điều này làm chính họ năng động hơn vàngười khác cũng thích thú họ hơn—người vui vẻ tích cực luôn luôn hấp dẫn người khác,dù là cùng phái hay khác phái—vì vậy, họ đương nhiên là sẽ nhiều cơ hội thành côngtrong đời.Tại đây ta có thể nghe một thắc mắc quen thuộc: “Mấy đứa người mẫu, trời sinh chúngnó đẹp, cho nên dù dốt hay giỏi thì vẫn thành công, còn em thì cái gì cũng trung bình haydưới trung bình, làm sao mà bì được?” Dĩ nhiên rồi, làm sao mà bì được? Ở đời khôngnên so bì với người khác, vì mỗi người chúng ta là một chủ thể đặc biệt, với một conđường sống đặc biệt. So bì với người khác thì chẳng khác nào so sánh quả cam với quảtáo. Thành công của người khác không phải là thành công của mình. Hơn nữa, ngay cả từ“thành công” cũng rất là tương đối về ý nghĩa. Thông thường người ta nghĩ rằng tiền bạc,địa vị, tên tuổi là thành công. Nhưng nếu hỏi các vị tài tử nổi tiếng đã tự tử chết, và nếucó thể mấp máy được vài câu bây giờ, có lẽ là chẳng vị nào đồng ý với định nghĩa thànhcông đó.Mỗi người chúng ta có một mục đích trong đời sống, như thành bác sĩ giải phNu, làm chủmột tiệm phở, thành người mẫu, v.v… Đạt được mục đích đó thì tạm gọi là thành công.
  • 19. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 19Nhưng đó chỉ là “tạm” thôi, vì một lúc nào đó, có thể là sau bao năm tranh đấu trênđường đời, ta sẽ thấy rằng mục đích thật mà ai cũng muốn là “hạnh phúc,” mà hạnh phúckhông phải từ đâu ra cả, hạnh phúc chỉ là một trạng thái bình an trong tâm tưởng. Chúngta sẽ nói thêm về hạnh phúc trong những dịp khác, hôm nay ta chỉ nhắc đến một tí để nóirằng “thành công” là một ý niệm rất tương đối, đừng có so bì mình với thành công củangười khác, đó là một so sánh cực kỳ sai lầm.Và so bì rằng cái gì của mình—từ sắc đẹp đến giọng hát đến trí thông mình—đều trungbình hay dưới trung bình, cho nên khó mà thành công, thì lại là một sai lầm rất lớn khác.Ông trời rất công bình, đa số mọi người trên thế giới đều sàn sàn như nhau, chẳng ai thựcsự trội hơn người khác, được cái này mất cái kia. Bạn có thể có năng khiếu nào đó hơnngười mà chưa khám phá ra thôi. Ở đời có cả nghìn công việc khác nhau, chứ đâu chỉ cómột hai nghề. Hơn nữa, một vị tướng tài vẫn có thể điều khiển một đoàn quân chỉ toàn làngười trung bình thành một đoàn quân bách chiến bách thắng. Những thứ trung bình cóthể được tổng hợp thành một tổng hợp phi thường nếu ta biết tổng hợp. Tất cả các món ăntuyệt hảo bạn thấy trong tiệm chung qui cũng chỉ là mắm muối tiêu tỏi ai cũng biết,nhưng các bác đầu bếp biết cách tổng hợp mà ta không biết. Vậy thôi.Mỗi người chúng ta được tạo ra với một số vốn liếng thể chất và tinh thần. Nhiệm vụ củata là dùng vốn liếng đó một cách thông minh để sinh lời. Nếu người đi buôn mà cứ chorằng vốn liếng mình không đủ để làm ăn, thì đó là “chưa đánh đã thua”, làm sao mà làmăn gì được? Đa số các đại gia thương mãi đều kể cho bạn rằng lúc khởi đầu họ chẳng cómột tí vốn liếng nào cả.Việt Nam Vô ĐịchII. Tư duy tích cực làm cho chính mình trở thành vui vẻ, tích cực, năng động. Từ đó mìnhcó năng lực tự nhiên làm cho người khác tin tưởng và cảm phục, và họ sẽ mang đến côngviệc và cơ hội cho mình. Nhưng, tư duy tích cực cũng có nhiều cấp độ. Ta cần phải biếtmình đang ở cấp nào, và cố gắng đến cấp cao hơn. Ví dụ: “Tôi không muốn nghèo” thìkhông tích cực bằng “tôi muốn giàu.” “Tôi không muốn béo” thì không tích cực bằng “tôi
  • 20. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 20muốn người thon thả.” “Tôi không muốn nóng giận” thì không tích cực bằng “tôi muốnluôn luôn dịu dàng.”Trong các ví dụ trên đây, mỗi câu có hai vế. Vế đầu tiên là vế tiêu cực vì dùng thể phủđịnh (“không”) và những chữ tiêu cực, tức là chữ chỉ đến “cái ta không muốn” (nghèo,béo, nóng giận). Ngược lại, vế sau của mỗi câu rất tích cực vì dùng thể xác định(“muốn”) và những chữ tích tực, tức là chữ chỉ đến “cái ta muốn” (giàu, thon thả, dịudàng). Nếu bạn cứ tự bảo mình “tôi không muốn béo” có thể là bạn sẽ còn béo rất lâu, vìtiềm thức bạn cứ bị nhồi vào chữ “béo”, từ đó tiềm thức cứ hoạt động theo lối “béo”, làmcho bạn không đủ hăng hái và nghị lực để đi hướng “thon”. “Không muốn nghèo” hay“không muốn nóng giận” cũng thế. Chữ nào ta nhồi vào tiềm thức (béo, nghèo, nónggiận), thì tiềm thức cứ theo hướng đó mà làm.Vì vậy, tất cả mọi suy tư, mọi chữ dùng trong cách suy nghĩ, mọi định luật văn phạmtrong những câu nói âm thầm trong đầu mình, đều phải tích cực. Thể xác định là thể tíchcực nhất, ví dụ thường xuyên nhất là “Tôi muốn…” Và chữ nào xác định cái ta muốn làchữ tích cực nhất, ví dụ, giàu, thon thả, dịu dàng. Khi tiềm thức nhận các chữ này thườngxuyên, tiềm thức cứ theo hướng đó mà đi, và tự nhiên là ta sẽ thấy hăng hái vui sướng đitheo hướng đó.III. Tư duy tích cực còn đi xa hơn nửa và cho rằng tương lai vẫn còn rất yếu so với hiệntại, vì hiện tại thường là những gì ta sờ mó được. Vì vậy, “tôi muốn giàu” (tương lai) vẫnchưa đủ tích cực, ta phải nghĩ rằng “tôi đang giàu” (hiện tại) thì mới đủ mạnh mẽ. “Cư xửnhư một bà hoàng, và người ta sẽ cư xử với bạn như một bà hoàng.” Có nghĩa là, cứ nghĩrằng mình là người đã thành công, ăn nói đi đứng suy tư như người đã thành công, rồi tựnhiên cuộc đời sẽ mang đến thành công cho mình.Điều này mới nói ra nghe có vẻ hơi lạ lùng. Tuy nhiên, trong thực tế nó lại cực kỳ hiệuquả. Ví dụ: Thay vì ngồi đọc sách quản lý cả đời để hy vọng “sẽ” thành nhà lãnh đạogiỏi, ngày hôm nay bạn cứ đứng ra mời gọi bạn bè tổ chức một CLB gì đó, đương nhiênbạn thành người lãnh đạo “hôm nay” của nhóm (dù trên thực tế chức danh đó là gì, kể cảchức danh “chạy lăng xăng đủ chuyện”). Việc tự đặt trên vai mình gánh nặng người xâydựng nhóm sẽ biến bạn thành một lãnh đạo tài ba một ngày nào đó, mà nếu có đọc sách50 năm thì cũng không làm được.Ở đây ta thấy tiến trình tập luyên đã qua một bước nhảy vọt rất lớn. Từ việc tập trung tưtưởng tích cực về “tôi muốn …” trong tương lai, ta đổi tư duy thành “tôi đang…” tronghiện tại, và “tôi đang…” tự nhiên thúc đNy ta đến hành động ngay. Từ tư duy đến hànhđông là một bước nhảy, xem ra rất giản dị với một số người, nhưng đối với nhiều người,đó là bước nhảy mà cả đời họ, cho đến khi nhắm mắt, họ vẫn không dám làm.Nếu bạn có lòng tin nhỏ chỉ bằng một hạt cải, bạn có thể bảo ngọn núi này dời đi nơikhác, và nó sẽ dời đi. Bạn nghe câu này có quen thuộc không? Bạn có tin vào chínhmình, dù với lòng tin chỉ bằng một hạt cải không?Chúc các bạn một ngày vui vẻ!
  • 21. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 21Mến,HoànhStumble It!© copyright TDH 2009Licensed for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cực, yêu đờiKhenPosted on Tháng Hai 17, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Đối với người Việt chúng ta thì có lẽ những ngôn từ được sử dụng tần tiện nhất, tần tiệnđến mức keo kiệt, là những lời khen. Rõ là “Lời nói không mất tiền mua, tự do mà nóimiễn đừng có khen.”Đến sở làm thấy cô bạn mặc chiếc áo đẹp, mới mở miệng “Trời, hôm nay Vân đẹp quá”là mấy quí vị cùng phòng đã bắt đầu nheo nheo mắt… “Hmm… coi bộ bắt đầu thả câu.”Về nhà mới khen thằng con trai chưa hết một câu, bà chủ đã “Anh cứ làm hư con.Thương cho roi cho vọt, ghét cho ngọt cho bùi. Cứ như vậy con cái nó lên ngồi trên đầu.”(Quí vị ơi, quý vị có ghét thì xin cho một hộp sô-cô-la, nhất là loại made in Switzerland.Mình hứa là sẽ không leo lên đầu quí vị). Ở trường thì dễ được ăn bạt tai hơn là được mộtlời khen. Đi làm, mình làm việc giỏi đến mức văn phòng của mình mọi việc trôi chảy,chẳng có xì-căng-đan gì bao giờ, thì chẳng ai thèm để ý. Hơi có ai đó phàn nàn bậy bạ,thì cả nước nhào vô dũa.Nếu mỗi ngày, tổng số từ ta nói trong ngày chia ra đúng 50% khen và 50% chê, thì đó đãlà quản lí và giáo dục “nữa mùa.” Nếu chê 75% và khen 25%, đó là quản lí và giáo dụcbằng stress. Nếu khen 75% và chê 25%, đó là quản lí và giáo dục bằng mạch nha. Trongvăn hóa “thương cho roi cho vọt” của ta, tăng lời khen lên đến mức nữa mùa là đã khókhăn lắm rồi, nói chi là mạch nha. Bạn có muốn ông hàng xóm mang cái roi mây bónglưỡng đến đét thẳng tay mấy cái vào mông bạn, rồi mở miệng cười huyềnh huệch, khoechiếc răng vàng lấp lóe, “Tôi yêu chị lắm chị ơi ,” không? Thế thì tại sao bạn lại tin rằngbạn có thể đem thủ thuật đó áp dụng cho con cái, thân nhân, bạn bè?
  • 22. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 22Khuyến khích emMà mình cũng không hiểu truyền thống “thương cho roi cho vọt” này đến từ đâu. Mộtlần, đã lâu lắm rồi, trong một buổi cà-phê đàm trong một quán nhậu—đây là sự thực, vàoquán nhậu nhưng gọi cà-phê—một người bạn của mình lý giải: “Tôi nghĩ có lẽ đó là từvăn hóa Phật giáo. Làm như vậy để tập cho trẻ con biết dẹp cái tôi của mình xuống.”Mình trả lời ngay là mình không thấy Phật giáo có “mùi” đó, chứ đừng nói là có “rễ”.Phật học rất coi trọng nhân cách của mỗi cá nhân và dạy người ta rằng “mỗi người chúngta, kể cả những người xem ra tệ hại nhất, đều có Phật tánh trong lòng, đều là Phật-đang-thành, và nhất định là một ngày nào đó—kiếp này hoặc một kiếp sau nào đó–sẽ đắc đạothành Phật.” Lý thuyết vô ngã của nhà Phật dạy chúng ta đừng chấp vào cái ngã củamình, đừng kiêu căng hợm hĩnh, chứ không nói là phải coi thường, chà đạp và đánh đậpnó. Hơn nữa, giáo dục nhà Phật là tự giáo dục, tự giải thoát, chứ không phải do ngườikhác cầm cây đập.Theo mình nghĩ, chắc chắn là khi mấy chú ba bên Trung quốc sang đô hộ tiền nhân tamấy ngàn năm về trước, nếu các chú thông minh một tí (và dĩ nhiên là các chú rất thôngminh), chắc chắn là các chú phải tay thì quất roi vào dân bản xứ, miệng thì “Ngộ ái lị a.Ngộ ái lị a.” Đến thời các anh Phú-lang-sa thì nhất thiết phải là tay thì bạt tai miệng thì“je t’aime.” Nhất định phải là như vậy, vì bản chất chính trị của đô hộ và nô lệ hóa phảilà như thế. Và nếu ngày nay ta vẫn còn yêu quí phương pháp vừa bạt tai vừa “I love you”này thì đó phải là hội chứng Stockholm.Có lẽ là không cần nói nhiều thì chúng ta ai cũng biết tầm quan trọng của tính tự trọngtrong việc phát triển năng lực hoạt động và khả năng sáng tạo của con người. “Tự trọng”là tự tôn trọng mình. Tức là mình phải thấy mình có cái gì đó đáng tôn trọng. Mà làm saothấy được cái gì đáng tôn trọng trong mình khi mình cứ bị phê phán, roi vọt, hằng ngày?Cách thông thường nhất để chúng ta thấy được cái hay của mình là nhờ người khác vạchra: “Trời, mắt chị đẹp quá”, “chiếc áo này hợp với chị quá”, “chị thông minh quá cở”,“chị giỏi ngoại giao quá.” Dù là người lớn hay là trẻ em, rất khó để phát triển tánh tựtrọng khi tối ngày chỉ được nghe đến cái yếu của mình mà chẳng thấy ai nói mình cóđiểm nào hay cả.
  • 23. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 23Khuyến khíchDĩ nhiên là lời ta khen làm cho người được khen tích cực và yêu đời hơn. Nhưng đối vớinhững người thực tập tư duy tích cực, lời khen lại còn quan trọng nhiều hơn nữa, vì lờikhen tặng người khác ảnh hưởng trực tiếp đến tư duy của chính ta. Thứ nhất, lời takhen người khác sẽ cho chính ta biết rằng ta tự tin. Bởi vì chỉ có người tự tin mới khenngười khác, người không tự tin thì ghen ghét và thường bới móc cái yếu của người khác.Thứ hai, chỉ có người đủ tích cực trong tư duy mới thấy được nhiều cái hay cái đẹp củangười khác để mà khen. Nếu không đủ tư duy tích cực thì không thể thấy cái gì hay đẹpcả. Thứ ba, khen người khác tức là nâng người ta lên, mà nâng người khác lên đươngnhiên có nghĩa là giảm ta xuống. Nghĩa là, chỉ có người khiêm tốn trong lòng mới haykhen người khác. Thiếu khiêm tốn thì rất khó mà khen. Thứ tư, càng yêu nhiều ngườichung quanh, ta càng thấy nhiều điểu hay đẹp của họ và càng muốn tán dương họ bằnglời. Các cặp tình nhân đều như thế. Đó là bản tính con người. Vì vậy nếu ta ít khen, hãytự hỏi: “Thực sự là mình có yêu ai chung quanh mình không đây?” Vì vậy , trước khi lờikhen tác động như là một phương cách giáo dục và quản lí đối với người khác, ngay lúccòn ở dạng tư tưởng trong đầu ta, trước khi nói ra, lời khen dành cho người khác đã làphương thuốc thần diệu cho chính ta và là thước đo cho chính ta. Khen người nhưngthực ra là để luyện tập tâm mình.Ở trên, chúng ta có nói đến giáo dục và quản lí mạch nha với 75% khen và 25% chê,nhưng đó chỉ là mức thấp. Đến mức quản lí tuyệt đỉnh thì chỉ còn 100% khen, và chẳngcòn tí nào chê hết. Ví dụ: Người cộng sự của mình hơi yếu về quản lí thời gian, mình cóthể nói: “Em rất hay, rất analytical, giỏi communication, giải quyết mọi vấn đề rất nhanhchóng và chính xác. Nếu em quản lí thời gian hay hơn một tí, làm cho việc sử dụng thờigian có hiệu quả hơn, thì năng xuất của em sẽ còn tăng thêm được rất nhiều.” Ta vẫn cóthể khen trong khi giúp người cộng sự thấy được khuyết điểm của họ.Trong tư duy tích cực, chê là tiêu cực, không cần dùng đến, không nên dùng đến. Hơnnữa, đây là một điểm quan trọng khác mà người tư duy tích cực cần lưu ý: Chê thườnglà phản ánh tính tiêu cực của người nói. Nếu ta chê, mà không biết dùng lời khen đểvạch ra khuyết điểm, thì, một là, khả năng sử dụng lời nói của ta còn yếu, hai là, ta cònrất tiêu cực trong tư duy. (Tuy nhiên quản lí là một nghệ thuật. Trong trường hợp nào đó,với một người nào đó, có thể là chê thẳng mặt, thì người đó mới “nhập tâm” lúc đó.Nhưng đây là ngoại lệ, mà đã là ngoại lệ thì có nghĩa là chỉ nên có một năm một lần).
  • 24. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 24Để kết thúc, chúng ta có thể làm một trắc nghiệm về chiều sâu của vấn đề một tí. Nếu bạnđã từng cầu nguyện với Chúa, với Phật, với trời đất, với bất kỳ ai đó, bạn cầu nguyện đạikhái như thế này, “Ngài là đấng toàn năng, biết tất cả mọi điều, đầy lòng yêu thương đốivới chúng con. Xin ngài cho chúng con được bình an, qua được cơn khủng hoảng tàichánh toàn cầu này nhanh chóng,” hay là như thế này, “Thôi đi ông ơi. Ông làm ăn kiểugì mà thế giới cứ tùm lum đủ mọi chuyện lộn xộn hằng ngày. Dzậy mà còn ngồi chễmchệ trên đó”?Các đấng tối cao không cần được khen mà ta vẫn cứ khen. Ta khen các ngài là vì các ngàicần nghe, hay vì ta cần tỏ lòng tôn kính?Ta khen mọi người vì mọi người cần nghe, hay ta cần tỏ lòng quan tâm và quí mến họ?Chúc các bạn một ngày vui vẻ.Mến,HoànhTB: Oops! Quên nhắc các bạn đàn ông: Hôm nay đã khen “your house” câu nào chưa?.Stumble It!© Copyright 2009, TDHLicensed for non-commercial useĐăng trong: Kỹ năng giao tiếp, Trà Đàm | Thẻ: Giao tiếp, tích cực, yêu đờiTư duy tích cực là gì ?Posted on Tháng Hai 20, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Tư duy tích cực là gì? Tư duy tích cực khác với một vài loại tư duy khác như thế nào?Tại sao ta lại cần tư duy tích cực?“Tư duy” thường có nghĩa là suy nghĩ, và nói đến suy nghĩ là ta thường có ấn tượng rằngđó là một hoạt động của não bộ một lúc nào đó. Thực ra, từ “tư duy” ở đây rông rãi hơn,và có nghĩa là một thái độ sống, một cái nhìn về cuộc đời và sự sống, tương tự như tư duytrong cụm từ “thay đổi tư duy.” Tư duy tích cực chính là “sống tích cực” hay “thái độ tíchcực.”“Tích cực” có nghĩa là … không tiêu cực , là(1) khi nhìn mọi sự, mọi vật, mọi vấn đề ta luôn luôn thấy cái hay, cái đẹp, cái tốt;
  • 25. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 25(2) nếu thấy cái xấu ta có khả năng biến cái xấu thành cái tốt; và(3) luôn luôn hướng đến hành động để làm mọi sự tốt hơn.Ví dụ: (1) Bạn A. của mình thật năng động và có lòng tốt với mọi người, (2) chỉ hơi keokiệt một tí, nhưng như vậy thì, nếu bạn làm thủ quỹ cho nhóm mình, chắc chắn là quỹchẳng bao giờ thiếu hụt, và (3) cứ làm từ thiện hoài thì chắc chắn là bạn sẽ từ từ biết cách“phung phí” tiền cho người nghèo khổ.Đặc điểm của tư duy tích cực là(1) tập trung cái nhìn và tư tưởng vào cái tốt, nếu thấy cái xấu cũng phải tìm cho ra cái tốttrong cái xấu để tập trung tư tưởng vào đó, và(2) dùng cái tốt như là động lực thúc đNy mình sống và làm việc, đi đến mục đích cuốicùng là làm cho cuộc đời tốt đẹp hơn. Cuộc đời đây là cuộc đời của chính mình, và làcuộc đời của thế giới mình sống. Tức là, cái tốt vừa là động lực thúc đNy mình sống, vừalà mục tiêu tối hậu của cuộc sống.Thông thường người ta thường phân chia thế giới thành hai nhóm người—tích cực và tiêucực. Nhưng đó chỉ là cách nói tắt cho thuận tiện; thực ra ai cũng vừa tích cực vừa tiêucực, chỉ là khuynh hướng nào mạnh hơn mà thôi. Hơn nữa, thông thường ta hay có thóiquen tích cực hay tiêu cực tùy theo… trời mưa nắng và tùy theo đối tượng suy tưởng làngười yêu hay… ông hàng xóm khó chịu.Ta thực tập tư duy tích cực để ta luôn luôn tích cực–những ngày nắng đẹp cũng nhưnhững ngày ngập lụt, khi dạo phố với người yêu cũng như khi bị đụng xe–đối với tất cảmọi người–bạn thân hay địch thủ, thánh nhân hay đồ tể.Bay!Và ta cần “thực tập” vì tâm tính không dễ gì thay đổi được. Tâm tính của mỗi người làmột bộ máy tâm sinh lý đặc biệt, cứ như thế mà vui buồn yêu ghét. Không phải muốn đổi
  • 26. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 26tâm tính là có thể làm xong trong một ngày, một tuần. Nếu cơ thể cần được tập luyện mỗingày, khá lên mỗi ngày một tí, vài ba năm mới được như vận động viên, thì tâm tính cũngthế, cũng phải được rèn luyện mỗi ngày, không, mỗi phút giây ta sống. Và phải kiên nhẫnmột thời gian thì mới có được kết quả “trông thấy”.Nhưng tại sao ta phải suy tư tích cực? Trời sinh sao để vậy không được sao?Trước hết, tâm tính của ta không phải do trời sinh. Các yếu tố di truyền có dự phần mộttí, như là sinh ra thì có hai tay hai chân, nhưng có đai đen Judo hay một cơ thể èo ọt bệnhhoạn là do ta. Trí lực và tâm lực cũng thế, trời sinh ra có tâm trí, tích cực hay tiêu cực làdo ta.Và thực ra thì chẳng ai bắt ta phải tích cực hay tiêu cực cả, sống cách nào là sở thích cánhân và tự do lựa chọn của mỗi người. Nếu ta muốn làm thư sinh trói gà không chặt, tốingày thương mây khóc gió, như các nho sĩ trong Số Đỏ, thì cũng được. Nhưng nếu tamuốn mạnh mẽ từ thể chất đến tinh thần, sống như hải âu cưỡi gió trên những lọn sóngđại dương, thì ta phải tư duy tích cực. Chỉ là vấn đề lựa chọn.Một trong những câu hỏi ta hay gặp khi nói đến tư duy tích cực là: “Đôi khi ta cũng cầnphải phê phán chứ. Critial thinking cũng cần vậy.” Critical thinking, tạm dịch là tư duyphê phán, là một phương thức suy nghĩ rất được chú trọng ngày nay. Thực ra critical vừacó nghĩa là phê phán, vừa có nghĩa là nghiêm trọng. Đây là cách suy nghĩ đặt trọng tâmvào nghi vấn—đánh dấu hỏi tất cả các tiền đề, các kết luận, các dữ kiện, các phương pháplàm việc, trong một vấn đề, cho đến khi ta thỏa mãn với độ chính xác của tất cả các điềunày và đi đến một kết luận chính xác. Và nếu nói đến nghi vấn và phê phán tức là nói đếnviệc phải mang cái xấu (và cái tốt) ra mổ xẻ. Mà nói đến cái xấu là có người nghĩ rằngnhư vậy có vẻ không tích cực.Chúng ta sẽ nói đến critical thinking chi tiết hơn trong một dịp khác. Tại đây chúng ta chỉcần nhắc rằng, critical thinking (tư duy phê phán) và positive thinking (tư duy tích cực)đều cần thiết và có thể đi đôi với nhau. Positive thinking là một thái độ sống, hơn là mộtphương thức suy nghĩ. Critical thinking là một phương thức suy nghĩ. Ta có thể dùngcritical thinking với một thái độ tích cực, hoặc với một thái độ tiêu cực.Ví dụ, đối diện với các vấn đề giáo dục, ta có thể dùng critical thinking để mang ra mộtsố các vấn đề như chương trình học chưa khoa học và thực tiễn, phương pháp giảng dạycòn từ chương, lương giáo viên còn thấp, học cụ còn thiếu thốn, v.v… Nếu là người tiêucực thì ta sẽ ngồi đó nhăn nhó phàn nàn: “Nhà nước ta tồi, dân ta tồi. Chấm hết.” Nhưngnếu là người tích cực thì ta sẽ nhìn vào các yếu tố tích cực như văn hóa Việt kính trọngthầy cô, kinh tế quốc gia phát triển khá trong thập niên qua, một số các công ty viễnthông (Internet) là công ty nhà nước, liên hệ quốc tế tốt, người Việt ở nước ngoài đông,để tính đến một kế hoạch vận dụng tất cả sức mạnh nầy vào việc cải cách giáo dục.Critical thinking là một phương pháp phân tích để tìm hiểu một vấn đề thật kỹ. Positiviethinking là một thái độ tích cực ta có trong khi làm công việc phân tích tìm hiểu đó. Cảhai đi đôi với nhau rất tốt.
  • 27. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 27Tư duy tích cực là chủ động, dùng thái độ của mình để tạo ra thế giới của mình. Thế giớicủa mình là cơ thể và đầu óc của mình, gia đình mình, bạn bè mình, những công việcmình làm, những người mình giao tiếp hằng ngày. Mình chủ động tích cực để biến thếgiới đó và những người trong thế giới đó trở thành vui vẻ hơn và tích cực hơn một tí.Thay vì cứ sống theo lối phản ứng—gặp người vui thì vui, gặp người cau có thì cau có—tức là làm cho thế giới của mình chao đảo từng phút từng giờ, thì mình chủ động giữ thếgiới của mình an vui tích cực luôn luôn. Điều này, trên phương diện triết lý, có thể gọi làduy tâm, tức là dùng tâm thức của mình để quản lí mình và môi trường sống của mình đó,các bạn a.Chúc các bạn một ngày vui vẻ.Mến,HoànhStumble It!© Copyright 2009, TDHLicensed for non-commercial useĐăng trong: Kỹ năng giao tiếp, Trà Đàm | Thẻ: Giao tiếp, luận lý học, tích cực, yêu đờiLuật Hấp DẫnPosted on Tháng Ba 1, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Từ ngàn xưa con người đã khám phá ra “trâu tìm trâu, ngựa tìm ngựa,” “nồi nào vungnấy,” “lòng tin bằng hạt cải dời được núi non,” và những câu “thần chú” ngắn gọn lập đilập lại với lòng thành sẽ làm cho sự việc xảy ra theo ý mình muốn. Ngày nay cả thể giớiphương tây đang nói đến các điều này, nhưng với một từ mới hơn—Luật Hấp Dẫn (lawof attraction).Một cách vắn tắt, luật hấp dẫn nói rằng bất cứ tư tưởng gì ta có cũng đều hấp dẫn cácnăng lực tương tự trong vũ trụ để tạo nên sự việc theo tư tưởng đó. Ví dụ: “Tôi sẽ cótiền,” nếu cứ nghĩ và tin như thế tự dưng ta sẽ có tiền. “Tôi sẽ đẹp,” cứ nghĩ như thế thì tasẽ thành đẹp ra.• Dĩ nhiên nói đến “lòng tin” hay “thần chú,” thì vấn đề có một nền tảng rất khoa học.Nếu ta cứ tin là ta có tiền thì ra sẽ rất hăng hái lao vào các việc làm tiền. Càng làm, càngnhiều kinh nghiệm, càng giỏi, càng thành lớn. Đây chỉ là chuyện hiển nhiên. Hoặc, chàngnào tin là mình đẹp trai thì thường hay để ý đến cách ăn mặc hơn và tự tin hơn với các cô.Mà các cô thì thích đàn ông ăn mặc tử tế và tự tin. Rốt cuộc số lượng các cô bạn chàng có
  • 28. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 28là chứng minh hùng hồn nhất là chàng đẹp trai. Lòng tin làm cho mình có tự tin và tậptrung tư tưởng, do đó đưa đến thành công. Vấn đề rất giản dị.• Tuy nhiên luật hấp dẫn còn có khía cạnh “siêu nhiên” của nó. Đó là, sức mạnh của tưtưởng hấp dẫn các năng lực trong vũ trụ để thực hiện ý muốn của tư tưởng. Tương tự nhưnhà Phật nói, một tiếng khNy móng tay có thể mang âm ba rung động đến vô lượng thếgiới. Như vậy nghĩa là sao? Năng lực gì trong vũ trụ lại cộng hưởng với năng lực của tưtưởng của ta đến mức đó?Chúng ta sẽ không đi vào lãnh vực tâm lý ngoại cảm mà ta không đủ sức chứng minh, tứclà “vô lượng thế giới.” Thay vì vậy, ta sẽ chỉ khảo sát luật hấp dẫn trong thế giới cá nhâncủa mỗi người chúng ta, để thấy được tính cách khoa học của nó, và để sử dụng nó mộtcách hiệu quả. Thế giới cá nhân của mỗi người chúng ta là chính mình, gia đình, bạn bè,những người làm cùng sở, những người mình giao tiếp hằng ngày, những người mìnhkhông giao tiếp nhưng họ có tiếp xúc với tư tưởng của mình—như những người đọc điềugì mình viết trên Internet.Hấp dẫn nhau cực độ• Danh từ đầu tiên ta phải giải thích là “tư tưởng.” Từ “tư tưởng” (idea) trong luật hấpdẫn có thể làm cho rất nhiều người hiểu lầm rằng đó là một hoạt động của ý thức, như“suy nghĩ” hay “suy tư.” Nhưng trong luật hấp dẫn, “tư tưởng” có nghĩa là một hoạt độngcủa tâm thức—gồm ý thức, tiềm thức và cả các cảm giác như vui buồn yêu ghét. Nóichung, tư tưởng là tất cả những gì xảy ra trong tâm ta. Mà nói đến tâm, là chúng ta đềubiết tiềm thức lớn lao và mạnh mẽ hơn ý thức ngàn lần, cho nên khi hiểu từ “tư tưởng”trong luật hấp dẫn như là một hành động suy nghĩ của ý thức mà thôi, là ta đã làm mấtsức mạnh của luật hấp dẫn đi cả trăm, cả nghìn lần. Ví dụ: Nếu miệng ta lNm bNm “tôi sẽcó tiền” (tức là ý thức), nhưng trong thâm tâm ta không tin là điều này sẽ thành sự thực(tức là tiềm thức). Mà tiềm thức thì mạnh hơn ý thức cả nghìn lần, cho nên đương nhiên
  • 29. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 29là ta sẽ sống theo hướng “tôi sẽ không có tiền,” và vì vậy mất tự tin trong việc kiếm tiền.Thế thì luật hấp dẫn vẫn đúng, nhưng “thần chú” của ta thì sai.• Vì tiềm thức rất khó cho ta “thấy,” ta cần phải tìm cách “thấy” tiềm thức qua những cáikhác—lòng tin, và cảm giác. Lòng tin điều khiển một phần rất lớn sự “suy nghĩ” của tiềmthức, và cảm giác thường là hậu quả của tiềm thức, cho nên ta quản lý tiềm thức bằngquản lý lòng tin và cảm giác—lòng tin phải thật mạnh mẽ, cho đến nỗi ta luôn luôn cảmthấy rất là hăng hái, chắc ăn. Khi ta nói “tôi sẽ có tiền” với một lòng tin mạnh mẽ và mộtcảm giác hăng hái, chắc ăn, thì lúc đó “tư tưởng” của ta mới tạm gọi là chân thật và mạnhmẽ. Vì vậy, thay vì nói “ý thức” và “tiềm thức,” rất mơ hồ và khó hiểu, chúng ta chỉ cầnquan tâm đến 3 điều: (1) sự suy nghĩ, (2) lòng tin, và (3) cảm giác. Suy nghĩ đến điều gì,như “tôi sẽ xuống cân,” thì suy nghĩ với một lòng tin vững chải và một cảm giác hănghái. Lúc đó tư tưởng mới thực sự có sức mạnh chuyển hóa đời sống ta và thế giới của ta.• Nói đến đây có lẽ chúng ta đã mường tượng được luật hấp dẫn hoạt động như thế nào:Nếu ta cứ nói “tôi có tiền” với một lòng tin mạnh mẽ và một thái độ hăng hái, thì tiềmthức “tôi sẽ có tiền” sẽ bắt đầy chỉ huy tác phong và cách sống của ta. Tự nhiên là ta sẽbắt đầu hăng say nghiên cứu việc kiếm tiền, nói chuyện kiếm tiền với bạn bè, siêng năngđi tìm việc làm, hễ việc gì có thể kiếm ra tiền ta đều hăng hái làm. Những người như vậy,đi xin việc ở đâu, các ông chủ đều mê. Người nào muốn làm thương mại gì cũng muốntìm partner như vậy. Không giàu sao được?• Như vậy ta thấy tư tưởng của ta đã chuyển hóa được đời ta, và ít nhất là đời sống củanhững người làm việc chung. Và nếu có bạn bè thân nhân nào đó, nghe ta nói và tin vàocách sống của ta, họ làm theo và thành công, đó cũng là do tư tưởng của ta đã phần nàochuyển hóa cuộc đời họ. Và nếu một tờ báo nào đó nhờ ta viết một bài về kinh nghiệmcủa mình, những độc giả nào nhờ đó mà chuyển hóa đời sống của họ, một phần cũng làdo tư tưởng của ta. Đó chính là tư tưởng của ta có năng lực chuyển hóa thế giới của ta.Và nếu uy tín của bạn càng cao trong xã hội, thì thế giới của bạn càng lớn, ảnh hưởngchuyển hóa của bạn trên hành tinh này càng nhiều. Rất thực tiễn và khoa học.• Luật hấp dẫn là luật tự nhiên, như là trọng lực, rất trung tính. Luật hấp dẫn đúng với tấtcả mọi người, không cần biết nam nữ, lớn bé, giàu nghèo, và quan trọng nhất là, khôngcần biết tốt xấu. Người lương thiện tin chắc chắn là mình sẽ giàu, sẽ giàu nhờ làm ănlương thiện. Người có máu ăn cướp, tin một cách sắt đá là mình sẽ giàu, thì sẽ giàu nhờăn cướp. Vì vậy, chúng ta thấy trong xã hội, bất kỳ ai, tốt hay xấu, cũng có thể “thànhcông.”
  • 30. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 30Vẫn hấp dẫn nhau đượcThế thì có gì khác biệt giữa người xấu và người tốt ở đây? Thưa, có luật nhân quả (law ofcausation). Chữ này nghe như xuất thân từ Phật giáo, nhưng thực ra cả thế giới đã dùngnó cả triệu năm nay, vì đánh người thì sẽ có hậu quả là bị người đánh lại, ai cũng phảithấy. Nếu làm ăn lương thiện thì có nhiều bạn và không có kẻ thù, cho nên có xác suất rấtcao là thành công sẽ ở với mình rất lâu. May ra thì có thể hưởng được tuổi già hạnh phúc.Nếu đi ăn cướp, thì có nhiều kẻ thù quá, lại được các bác công an chiếu cố đặc biệt, nênxác suất hưởng được “thành công” lâu ngày chắc là chỉ hơn zero một nấc nhỏ, và xác suấtđược đứng dựa cột thì suýt soát 100%. Sự khác biệt giữa tốt và xấu là ở chỗ đó—một bênthì nhiều bạn nên sống lâu, một bên thì nhiều thù nên chết yểu.• Luật hấp dẫn là luật của tư tưởng, mà ngôn ngữ là một phần rất lớn của tư tưởng, chonên ngôn ngữ rất quan trọng trong luật hấp dẫn. Chúng ta đã nói qua điều này trong bài“Sức mạnh của tư tưởng.” Trong ngôn ngữ của con người, thể phủ định có ảnh hưởng rấtyếu trong tâm thức. Ví dụ: “Tôi không yêu ai” thì nhạt như nước ốc. Nó chẳng có nghĩalý gì hết, nó chỉ có nghĩa là tôi không yêu ai, và không chắc là tôi có ghét ai không. Nghechán phèo. Hay “tôi không chống anh,” chẳng nghĩa lý gì cả, vậy anh có ủng hộ tôikhông?Vì vậy khi ta nói một câu phủ định “tôi không muốn béo,” tiềm thức của ta không “thấm”cái yếu ớt của chữ “không” phủ định, mà lại thấm cái mạnh mẽ của chữ “béo” xác định.Cho nên tiềm thức cứ hướng ta sống theo hướng “béo.” Vì vậy, các chuyên gia về tư duytích cực (cũng như các luật sư chuyên về tranh tụng trước tòa) luôn luôn dạy người ta nóivà viết ở thể xác định: “Tôi muốn gầy” (không phải là “tôi không muốn béo”), hay “tôimuốn giàu” (không phải là “tôi không muốn nghèo”).• Một số các chuyên gia còn có cách trình bày thế này: Luật hấp dẫn không biết văn phạm, chỉ biết các từ mà thôi. Nếu câu bạn nói mà có chữ “yêu,” không cần biết đó là phủ địnhhay xác định, thì luật hấp dẫn cứ dẫn ta đi theo hướng “yêu.” Các bạn có nghe các phụ nữlớn tuổi kể chuyện đời của họ không: “Hồi đó tui ghét ổng gần chết, thấy mặt là wẹođường khác. Nhất định là không thèm thương. Rốt cuộc cũng lấy ổng.” Tóm lại “tôi yêuanh Tín” hay “tôi không yêu anh Tín,” đối với luật hấp dẫn thì như nhau, và cả hai chỉ cónghĩa là “yêu” và “anh Tín.” Tương tự như vậy, “tôi không thích béo” và “tôi thich béo”đều chỉ có nghĩa là “tôi” và “béo.” Vì vậy, ta luôn luôn phải suy nghĩ (và nói chuyện
  • 31. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 31cũng như viết lách) theo thể xác định. Và dĩ nhiên là chỉ nên dùng các từ tích cực. (Từtích cực là từ nói đến cái ta muốn, ta thích. Nếu bạn thích gầy, thì “gầy” là từ tích cực và“béo” là từ tiêu cực. Ngược lại nếu bạn thích béo, thì “gầy” lại là tử tiêu cực và “béo” làtừ tích cực).Đỉnh cao hấp dẫn• Dĩ nhiên là ai trong chúng ta cũng biết ảnh hưởng của luật lập đi lập lại (law ofrepetition). Các giáo chức đều rất giỏi luật này. Dạy một điều nhưng cứ lập đi lập lạihằng trăm lần, bằng hằng trăm cách khác nhau (biết rồi, khổ lắm, nói mãi!), như vậy thìhọc trò mới nhập tâm được. Cho nên, theo luật hấp dẫn, nếu bạn muốn điều gì thì soạnmột câu thần chú ngắn, như “tôi sẽ có tiền,” rồi cứ thầm lập đi lại câu đó trong đầu, thìluật hấp dẫn sẽ có tác dụng mạnh mẽ. (Nhắc thầm thôi, lảm nhảm ngoài miệng chắc là sẽbị người nhà cho nhập viện ).• Và một quy luật ngôn ngữ khác nữa là hiện tại thì luôn luôn luôn mạnh hơn tương lai.Hãy so sánh “anh yêu em” và “anh sẽ yêu em” xem câu nào mạnh hơn. Nhưng điều taước muốn đương nhiên là thuộc về tương lai, ví dụ “tôi muốn có tiền.” Thế thì ta giảiquyết cái yếu của tương lai thế nào? Thưa, có 2 phương cách. Thứ nhất, nếu việc gì cóthể biến nó thành hiện tại, thì phải suy nghĩ theo cách hiện tại. Ví dụ: Thay vì “tôi sẽ cótự tin” thì ta phải nói “Tôi có tự tin,” vì chẳng lý do gì ta không thể nói “tôi có tự tin ngaybây giờ” mà phải đợi đến sang năm.Thứ hai, đôi khi ta cảm thấy nhất định không thể nói thì hiện tại một cách đầy tin tưởngđược, ví dụ, nếu trong túi không có một đồng xu, thì nói “tôi sẽ có tiền” dễ tin hơn là “tôicó tiền.” Trong trường hợp đó cứ nói “tôi sẽ …” nhưng phải buộc tương lai vào hiện tại,ngay trong lúc này, ngay ở đây. Tức là, hiện thời tôi đang ngồi đây nói chuyện với bạncủa tôi, tôi biết là tôi muốn có tiển và “tôi sẽ có tiền,” nhưng cái “sẽ” đó có thật được haykhông cũng là do tôi sống trong hiện tại có thật hay không—tương lai chỉ là một chuỗinhững ngày của hiện tại. Hiện tại tôi đang nói chuyện với bạn tôi, tôi sẽ nói chuyện rấtthực, tôi sẽ lắng nghe rất kỹ, sẽ mở rộng đầu óc và con tim để nghe, tôi sẽ chia sẻ thật
  • 32. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 32tình, tôi sẽ dùng mỗi giây đồng hồ một cách tận tình. Sống ngay phút này, ngay tại đây,một cách tận tình, dù là mình đang làm bất kỳ việc gì, thì đó là cách để nối hiện tại cóthật vào một tương lai sẽ đến thật.• Cuối cùng, có bạn hỏi luật hấp dẫn này từ đâu tới? Dĩ nhiên là nghe qua ta cũng thấyluật hấp dẫn là qui luật tâm lý tự nhiên. Con người hấp dẫn nhau vì sức mạnh bên trongcủa mình. Và các chuyên gia về tâm lý và truyền thông (communication) đã nói đếnnhiều thập kỹ (nếu không nói là hàng nghìn năm nay). (Chỉ có phần tâm lý ngoại cảm–năng lượng của tâm thức làm chuyển động năng lượng của vũ trụ–thì mình xin được phépmiễn bàn, vì chưa nắm chắc). Gần đây một vài cuốn sách bán chạy đã đNy danh từ “luậthấp dẫn” thành rất phổ thông. Theo mình nghĩ, luật hấp dẫn được diễn giảng ngày naychính là “tư duy tích cực” phát xuất từ các giảng sư thiên chúa giáo khi xưa—lòng tinbằng hạt cải dời được núi non–trình bày lại một cách khoa học hơn bằng các khái niệmPhật giáo đang rất thịnh hành trong giới trí thức Âu Mỹ ngày nay.Chúc các bạn một ngày vui!Mến,HoànhStumble It!© Copyright 2009, TDHLicensed for non-commercial useĐăng trong: Kỹ năng giao tiếp, Trà Đàm | Thẻ: Giao tiếp, tích cực, yêu đờiNhững giọt nước hôm nayPosted on Tháng Ba 4, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Chúng ta thường mong muốn làm được điều gì đó to tát để đóng góp cho đời, để làm chocuộc đời của chính mình có ý nghĩa hơn, và để làm cho thế giới này được tốt đẹp hơn. Vàta hy vọng rằng một ngày nào đó ta sẽ có đủ kiến thức và năng lực để làm được điều đó.Nhưng, ta lại thường không biết rằng “ngày nào đó” là ngày hôm nay, “kiến thức và nănglực sẽ có” là kiến thức và năng lực đã có ngày hôm nay, và “điều gì to tát đó” là nhữngđiều rất nhỏ ta đang làm hôm nay.Bạn có biết điều gì phân biệt nghệ sĩ bậc thầy và người mới tập sự không? Thưa, chi tiết.Ai trong chúng ta cũng có thể hát một bản nhạc đúng nốt, nghe trong các tiệc sinh nhật ởnhà cũng rất hay. Sự khác biệt giữa ta và các ca sĩ hàng đầu không phải là những dòngnhạc, hay ngay cả nốt nhạc, mà là một ít luyến láy chỗ này, một tí nhấn mạnh chỗ kia,
  • 33. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 33một tí dài hơn chỗ nọ. Tất cả những cái “một tí” đó làm cho ca sĩ hàng đầu là ca sĩ hàngđầu. Viết văn cũng thế, ai lại viết không được? Nhưng chỗ này thêm một dấu phNy, chỗkia bớt một dấu chấm, chỗ nọ bớt đi chỉ một từ, làm cho lời của nhà văn khác với bàiluận của học trò. Võ sinh mới đai xanh vẫn có thể đi một bài quyền thuần thục mà ngườingoài thấy không khác võ sư, nhưng nhẹ chỗ này một tí, mạnh chỗ kia một tí, chậm chỗnọ một tí, nhanh chỗ kia một tí, sẽ cho các võ gia biết ai là sư phụ, ai là đệ tử. Trong tấtcả mọi nghệ thuật, mọi nghề nghiệp, mọi kỹ năng, sự khác biệt giữa thầy và trò luôn luônnằm trong các điều nhỏ bé, ngoài ra thì không còn khác biệt nào khác.Cho nên nếu ta đợi đủ năng lực để làm được điều to tát, điều to tát đó không bao giờ tới,vì thực ra không có điều to tát, mà chỉ có những điều nhỏ cộng lại mà thôi. Đại dươngkhông tự nó mà có được, đại dương chỉ là các giọt nước tụ lại mà thành. Thế thì, cái to tátcủa đời ta, đại dương của đời ta, từ đâu mà đến, đến tự lúc nào? Dĩ nhiên là ai trongchúng ta cũng biết câu trả lời, “Đại dương của ta đến từ những giọt nước, của hôm nay.”Giọt nướcVậy, những giọt nước hôm nay là gì? Và ta đang làm gì để tích tụ chúng?Ngay ở đầu bài, ta nói ta muốn làm đời sống mình có ý nghĩa hơn và thế giới tốt đẹphơn? Thế giới là một từ rất trừu tượng. Rất khó để ta ở Thanh Hóa và làm cho thế giới ởNam Phi tốt đẹp hơn. Cho nên tất cả những từ trừu tượng ta nói đến hàng ngày, ta phảibiết cụ thể hóa chúng. Hãy đổi “thế giới” thành “thế giới của tôi.” Thế giới của tôi làchính tôi và những ngưởi tôi thân quen và giao tiếp hằng ngày. Ta đang làm gì hằng ngàyđể làm thế giới của ta tốt đẹp hơn? Dễ quá, cứ mang những bông hoa nhỏ cắm cùng khắpthế giới của ta hằng ngày, thì thế giới của ta sẽ tốt đẹp hằng ngày, phải không? Rất giảndị!Nhưng những bông hoa nhỏ đó là gì? Ồ, hãy để óc sáng tạo của bạn tự tìm câu trả lời.Sáng tạo không có giới hạn, sáng tạo là cánh hải âu có thể lao sâu vào lòng biển hay vươnqua các tầng trời. Nhưng chưa cần đến sáng tạo, chỉ cần ở mức tù mù là ai cũng đã biếtcâu trả lời: Những đóa hoa nhỏ là những nụ cười với ông chủ quán phở quen, những cáigật đầu chào em bé hàng xóm, những hỏi han đầu ngày với vợ con trong nhà, những câu
  • 34. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 34cám ơn với cô tính tiền trong tiệm tạp hóa, những lá thư cám ơn chỉ hai ba chữ trong mộtdiễn đàn trên mạng, một truyện vui kể cho các bạn, một bức ảnh dễ thương gửi đến bạnbè.Đây thực sự là những chuyện rất tự nhiên, rất nhỏ, đến nỗi nhiều người trong chúng taquên bẵng đi, hoặc nếu có nhớ thì cũng cho đó là chuyện không đáng kể. À, nếu cho rằngchúng không đáng kể và ta không cần phải chú tâm vào đó, tức là ta chưa có được cáinhìn sắc bén của nghệ sĩ bậc thầy. Mẹ Tê-rê-sa nói, “Hãy trung thành với những điều nhỏbé, vì đó là nơi chứa đựng sức mạnh của bạn.”Bây giờ mình trình bày một vài ví dụ để chúng ta thấy nhỏ và lớn. Nếu sáng nào bạncũng làm một việc rất nhỏ là gọi điện thoại đến nàng và “Chúc em một ngày tốt đẹp” rồicúp máy, vậy thì đó là chuyện nhỏ hay chuyện lớn? Nếu bạn còn chưa biết câu trả lời, thìhỏi nàng đi. Nếu ngày nào trên đường đi bộ đến trường, đi ngang quán cà phê, bạn cũngmở của, ló đầu vào, vẫy tay chào ông bạn là chủ quán, rổi đi tiếp, thì đó là chuyện nhỏhay lớn đối với ông ta vậy?À, để mình kể cho các bạn nghe một chuyện rất nhỏ nhé. Hơn một năm trước đây, lúc mẹmình còn ốm nặng (trước khi qua đời). Ngày nọ mình đưa mẹ vào bệnh viện, và một lầnđi thang máy, trong đó chỉ có mình và một người đàn bà khoảng hơn 40. Chị này đangđọc tờ giấy gì đó và khóc. Rõ ràng là chị ta cũng không nhớ hoặc không biết là mìnhđang đứng bên cạnh. Mình nghĩ, “Chắc là tờ giấy đó liên hệ đến ung thư hay AIDS củachị hay ai đó trong nhà,” và mình nghĩ tiếp, “Thật là chị này đang đau khổ vô cùng, mìnhphải làm cái gì đó để an ủi chị ấy.” Mình đợi đến khi thang máy ngưng và mở cửa, mìnhđặt bàn tay mình rất nhẹ trên cánh tay của chị ấy và nói: “Dù là chuyện gì đó, chị cũng sẽOK. Thượng đế ở cùng chị.” (Whatever that is, you will be OK. God is with you). Đâychỉ là một câu nói rất hàng ngày ở Mỹ, chỉ có chạm tay người lạ là không nên—nhưng lạirất cần thiết để an ủi–vì vậy mình phải đợi cửa mở mới làm. Chị ấy nhìn mình, và chỉtrong vòng 2 giây đồng hồ, khuôn mặt chị ấy biến đổi từ cực kỳ đau khổ sang một nụcười (còn đẫm nước mắt) tràn đầy bình an hạnh phúc. Mình chưa bao giờ thấy được mộtkhuôn mặt biến đổi nhanh đến như thế, kể cả trong xi-nê. Thật là lạ lùng! Khoảng nữatiếng sau, mình lại gặp chị trong hành lang bệnh viện, chị mĩm cười gật đầu chào mình vàgương mặt lúc này rất hân hoan. Câu chuyện này dạy cho mình một điều rất rõ: Dù mộtcử chỉ rất nhỏ, rất dễ làm, đôi khi cũng có thể xóa tan một cơn giông khủng khiếp tronglòng ai đó, chỉ trong một tích tắc.
  • 35. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 35Chỉ là hoa cỏ thôiVì vậy, nếu bạn chỉ suy nghĩ một tí về những gì bạn có thể dùng như những bông hoa nhỏđể mang cắm đầy thế giới của bạn hằng ngày, bạn có thể làm cho thế giới đó tốt đẹp hơnhằng ngày. Và chẳng mấy chốc những người trong thế giới của bạn đều sẽ công nhậnrằng bạn là người “trang trí nội thất” cho thế giới riêng của họ hằng ngày, vì bạn là mộtphần của thế giới riêng của họ. Nếu trong thế giới của bạn có 100 người, thì bạn đã là“chuyên viên trang trí nội thất” cho 101 thế giới riêng. Trong thời đại @, nếu bạn “nóichuyện” thường xuyên với 2 nghìn người trong các diễn đàn, bạn đang làm đẹp cho 2K1thế giới riêng. Nếu một thế giới riêng có khoảng 100 người, hay 2K người, bạn cứ nhânlên để tìm số người. Hiệu ứng cấp số nhân rất kinh khủng.Những hành động rất nhỏ làm thường xuyên hàng ngày, với một tấm lòng khiêm tốn,giản dị và ưu ái, có những ảnh hưởng rất lớn trong thế giới này. “Một tiếng khNy móngtay có thể mang âm ba rung động đến vô lượng thế giới.” Câu này của Phật gia rất sâusắc. Hãy xem mỗi thế giới là một trái tim con người. Ảnh hưởng dây chuyền của một nụcười nhỏ trong ngày, có thể lan từ tim này sang tim kia, biết đâu có thể kéo dài đến vôlượng thời gian và vô lượng con tim. Các bạn cứ để tâm câu đó, rồi chiêm nghiệm nótrong cuộc sống, bạn sẽ thấy mức độ sâu thẳm của nó.Đừng nghĩ đến đại dương. Ta không thể làm ra biển. Đại dương tự đến tự đi. Không aiđiều khiển được đại dương. Nhưng bạn có thể làm ra những giọt nước hàng ngày để tạođại dương. Họa sĩ Van Gogh nói, “Những điều vĩ đại tạo ra bởi những điều nhỏ bé gomlại.” Napoleon Hill, tác giả quyển “Think and grow rich” (Suy nghĩ và làm giàu), cha đẻcủa truyền thống văn học “thành công cá nhân” ngày nay, nói, “Nếu bạn không làm đượcnhững việc vĩ đại, thì làm những việc nhỏ bé một cách vĩ đại.” Tức là sao? Tức là gật đầumĩm cười chào người hàng xóm và tin rằng, một cách huyền diệu nào đó, nụ cười nhỏ bécủa mình vẫn có một năng lượng âm thầm rung động đến vô lượng thế giới, vô lượng contim. Cuối cùng, mình xin tặng các bạn ba chữ rất thịnh hành trên thế giới ngày nay, từ
  • 36. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 36kinh tế học, đến triết lý, đến tôn giáo, đến tất cả mọi trường phái tâm linh lớn nhỏ: “Smallis beautiful—nhỏ thì đẹp.”Chúc các bạn một ngày vui vẻ.Mến,HoànhStumble It!© Copyright 2009, TDHLicensed for non-commercial useĐăng trong: Kỹ năng giao tiếp, Trà Đàm | Thẻ: Giao tiếp, Giáo dục, tích cực, yêu đờiTích cực hay tiêu cực? Yêu hay thù ?Posted on Tháng Ba 23, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Một lầm lỗi lớn về suy tưởng chúng ta hay vấp phải mỗi khi thấy ai đó hăng say làm việcgì, là kết luận ngay, “Anh ấy rất tích cực.” Nhưng, một người rất hăng say chém giết, đócũng là tích cực sao ?Thù hận cũng là ngọn lửa đam mê thúc đNy con người hăng say hoạt động trong việc trảthù và đập đổ, như tình yêu thúc đNy con người yêu thương và xây dựng. Lầm lỗi lớn củachúng ta là lầm lẫn năng lực với tích cực.Cả tích cực lẫn tiêu cực, cả tình yêu lẫn thù hận, đều tạo ra năng lực. Cuộc đấu tranh giữanăng lực tích cực và năng lực tiêu cực là cái mà, trong mọi nền văn hoá của con người,chúng ta gọi là cuộc đấu tranh giữa thiện và ác, giữa ánh sáng và bóng tối. Nhưng, bạnđừng vội giơ tay sớm “Tôi phe thiện.” (Biết rồi khổ lắm nói mãi ) Nếu tự cho điểm, thì
  • 37. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 37tất cả thế giới chỉ có một phe thôi, các bạn ạ–mọi người chúng ta đều dõng dạc tuyên bố,rất thành thật, “Tôi đương nhiên là thuộc phe thiện.” Nhưng rất tiếc, sự thật là thế giới cóbiết bao nhiêu người gây bao đau khổ và phiền não hằng ngày. Mọi người đã thuộc vềphe ta hết rồi, phe địch ở đâu ra vậy kìa?Nếu ta biết được là ta vô minh, thì ta đâu còn vô minh nữa. Bản chất của “không ánhsáng” là làm cho chúng ta không thấy được gì, kể cả không thấy được chính mình. Vănhào Alexander Solzhenitsyn nói, “Ước chi chỉ có những người gian ác đâu đó quỷ quyệtlàm những việc gian ác, và ta chỉ cần lặt họ ra khỏi đám chúng ta và tiêu diệt họ. Tiếcthay, lằn ranh phân chia thiện ác cắt ngang mỗi trái tim con người, và ai là người sẵn sàngtiêu diệt con tim của chính mình?” Người nào vô tội, hãy ném viên đá đầu tiên!Bởi vì thiện và ác đã có sẵn trong trái tim con người, đừng tưởng rằng khi ta hăng saylàm gì đó tức là ta đang tích cực. Tích cực là tình yêu. Thù hận là tiêu cực. Hăng say hoạtđộng vì thù hận vẫn là tiêu cực, dù là hăng say tiêu cực. Hăng say chưởi bới, hăng say đảphá, hăng say chỉ trích, hăng say đạp người ta xuống, đó là những hăng say tiêu cực, dùxem ra rất nóng, rất nhiều năng lực. Martin Luther King nói, “Hận thù khiến đời sống têliệt, tình yêu giải phóng. Hận thù tung rối bời đời sống, tình yêu đem đến hài hòa. Hậnthù phủ đen cuộc đời, tình yêu rọi sáng.”Nhưng, nếu ta không là người đã hiểu và làm chủ được con tim của mình, ta sẽ khôngphân biệt được tình yêu và thù hận trong tim. Nếu có người cướp đường đang cướp mộtthiếu nữ, và ta ra tay hào hiệp đánh hắn để cứu nàng, thì trong lòng ta đang có tình yêuhay thù hận? Nếu ta vì yêu nhóm nông dân bị một quan chức tham nhũng ức hiếp mà “tấncông” vị quan đó bằng mọi cách, thì đó là tình yêu hay thù hận?Đây là câu hỏi hết sức chủ quan, và thực sự là chỉ có mình bạn hiểu được quả tim củabạn. Không ai có thể trả lời cho bạn cả–bạn đang vì tình yêu hay thù hận trong lòng? Nếubạn không chắc, thì mình chia sẻ với bạn một phương cách nhận biết giản dị. Nhưng cáchnào đi nữa thì độ chính xác của nó tùy vào một điều kiện duy nhất—ta có thật sự thật sự
  • 38. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 38thật sự thành thật thành thật thành thật với chính lòng ta không. Sai một ly đi một dặm.Chỉ cần ta có một thoáng thiếu thành thật với chính mình, mọi đo lường sẽ sai đi cả dặm.Phương cách đó là: Hãy lắng nghe những câu chính ta nói. Các câu nói của bạn là nóivề người mình yêu, hay nói về người mình ghét? “Chị bị như vậy cực quá, để em giúp chịmôt tay” hay “Tên này đại gian đại ác, tôi phải đánh nó một trận mới được.” Dĩ nhiên làmột hai lần thì không thể quyết đoán được, nhưng nếu bạn lấy tổng số câu trong mộtngày hay trong môt tuần (kể cả những câu nói thầm trong đầu) và so sánh, bạn sẽ có kháiniệm khá rõ ràng là mình vì tình yêu (tích cực) hay vì thù hận (tiêu cực). Nếu bạn tính ra50/50, thì bạn đứng ngay chính giữa. Người tích cực hạng thầy sẽ có tỉ số tình yêu/thùhận bằng 100/0.Nếu bạn là người tích cực thực sự, tỉ số của bạn phải rất gần 100/0. Và bạn có thể làmđược điều đó, vì Mahatma Gandhi nói, “Hãy ghét tội lỗi, nhưng yêu người lầm lỗi.”Chúng ta lại rất hay ghét người lầm lỗi và yêu làm lỗi. Dĩ nhiên, đã không là thánh thì aicũng lầm lỗi khi này khi khác. Nhưng tối thiểu là ý chí trong tâm tưởng, ta có ghét tội lỗivà yêu người lầm lỗi không?
  • 39. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 39Đây là chuyện tự nhiên trong bản tánh con người, chứ chẳng phải là gì phi thường hoặckhông tưởng như nhiều người lầm tưởng—bố mẹ ghét những điều sai con cái làm, nhưngvẫn luôn thương yêu con cái. Đó là bản tánh con người tự nhiên. Rất nhiều người trongchúng ta đã lạc khỏi bản tánh yêu thương của mình quá lâu, cho nên thường hay thù ghétngười mình cho là lầm lỗi, trong khi mình vẫn cứ yêu làm lỗi đó—ai hăng say đấu tốtham nhũng trong khi mình vẫn nhận tiền hay chi tiền dưới gầm bàn thường xuyên?Lord Bryon, thi sĩ nước Anh, nói, “Thù hận là điên rồ của con tim.” Nhà Phật nói sân hậnlà một trong ba độc—tham, sân, si—làm cho người ta mất ánh sáng. Người thực sự tíchcực không thể có thù hận; hành động tích cực không thể đặt trên căn bản thù hận. Đừngvội nhìn vào các hành động nóng bỏng của mình bên ngoài mà tưởng rằng mình tích cực.Người tích cực, với con tim tràn đầy yêu thương, đôi khi có thể chuyển xoay thế giới vớichỉ một nụ cười và một con tim thanh lặng.Chúc các bạn một ngày vui vẻ.Mến,Hoành© Copyright 2009, TDHLicensed for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: Giáo dục, tích cựcTư duy tích cực–“Thuộc về” cuộc đờiPosted on Tháng Ba 24, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Tiếng Anh có từ “sense of belonging”, dịch ra tiếng Việt là “cảm giác thuộc về”, như là“Anh cảm thấy anh thuộc về quê hương này.” Cảm-giác-thuộc-về là một cảm giác chủquan, nhìn từ góc độ của người chủ cảm giác. Như vậy nghĩa là, nếu nàng nói “Em thuộc
  • 40. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 40về anh,” thì đó là cảm-giác-thuộc-về của người đang yêu. Nhưng nếu chàng nói, “Emthuộc về anh,” thì đó không phải là cảm-giác-thuộc-về, mà là tuyên bố quyền sở hữu ởthời đại khủng long .Sense of belonging rất cần thiết cho hạnh phúc và tư duy tích cực của ta. Một khảo sátcủa Reg Williams, giáo sư y tá và tâm lý tại đại học Michigan (bang Michigan, Mỹ) chothấy, các bệnh nhân bệnh trầm uất có sense of belonging cao mau lành bệnh hơn các bệnhnhân có sense of belonging thấp. Các khảo sát khác cũng cho thấy cô đơn là một trongnhững nguyên nhân chính của bệnh trầm uất. Và dĩ nhiên là ai trong chúng ta cũng biết làtrẻ em không có, hoặc không gần gũi, ai trong gia đình thường dễ “chán đời,” “hận đời”và phạm pháp.Các nhận xét này liên hệ trực tiếp đến việc thực hành tư duy tích cực. Tất cả các đạo giavà chuyên gia về tư duy tích cực đều lập đi lập lại, ngày này qua tháng nọ, là ta phải yêungười, yêu loài vật, yêu đời, yêu thế giới. Những cái “yêu” này chính là những cảm-giác-thuộc-về, các bạn ạ.Tôi chỉ có thể yêu được trường này nếu tôi cảm thấy tôi thuộc về trường này—đây làtrường của tôi, đây là các thầy cô bạn bè của tôi. Nếu tôi cảm thấy tôi “lạc chuồng” trongtrường này, ở đây là những tháng ngày chán nản và tù tội, đây là trường của “chúng nó”và thầy cô của “chúng nó,” chẳng ăn nhập gì với tôi cả, thì tất nhiên là tôi không thể nàoyêu trường, tích cực về trường, và tích cực với chính mình trong khuôn viên trường được.Tương tự như vậy, ta sẽ không thể nào tích cực được với đời trong “khuôn viên”của đời,nếu ta không có cảm giác là ta thuộc về cuộc đời, nếu ta cho rằng ta bị ném vào cuộc đờinày như một nhà tù lớn lạnh lùng, vô mục đích.Nhưng làm thế nào để ta có được cảm giác thuộc về cuộc đời?
  • 41. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 41À, câu hỏi này trực tiếp liên hệ đến câu hỏi căn bản nhất của tất cả mọi triết thuyết, mọitôn giáo, mọi truyền thống tâm linh: Ta từ đâu mà đến? Đến để làm gì? Và ta sẽ đi đâu?Những câu hỏi tối hậu đó, bạn sẽ phải tự nghiên cứu tìm câu trả lời. Tại đây chúng ta chỉnói đến phương diện thực hành để giúp chúng ta tăng được cảm-giác-thuộc-về, và do đó,tăng được tư duy tích cực. Dù là truyền thống tâm linh hay triết lý nào, giải thích như thếnào, thì trên phương diện thực hành, tất cả đều phải dùng một phương pháp giản dị–đó là“quan tâm”, hay còn gọi là “để ý.” Và ta thực tập “để ý” từng bước một, từ trong nhà đira ngoài, như sau.• Nếu ta muốn có cảm giác ta thuộc về gia đình của ta, cách duy nhất là để ý đến gia đình,hay nói chính xác hơn là để ý đến mọi người trong gia đình—Ai đang làm gì? Ở đâu,?Vui buồn ra sao? Ta cần chào hỏi thường xuyên—nếu đi sớm về khuya, chẳng thấy aingoại trừ cái gường của mình, thì khó cho mình có cảm tưởng thuộc về gia đình.• Bên ngoài gia đình, đối với bạn bè và người thân quen cũng vậy, để ý đến họ một tí, hỏihan họ về công việc, gia đình, vui buồn, khó khăn, thay vì gặp nhau hàng ngày làm việcvới nhau mà trong 5 năm chỉ nói chuyện công việc.• Bước cao hơn của để ý là đối với người không quen biết. Thông thường, ta không baogiờ để ý đến người không quen biết, cho nên ta có thể đi ngang qua hàng nghìn ngườitrong một ngày, nhưng chẳng bao giờ để ý đến ai. Vậy thì, nay ta thực tập nhìn nhữngngười ngoài đường kỹ hơn một tí (dĩ nhiên không phải chỉ các cô mặc mini, mà là mọingười ), nhất là những người lao động, những người buôn thúng bán bưng, và thươnghọ hơn một tí vì ta may mắn hơn. Nhìn mọi người chung quanh kỹ hơn một tí và thấy talà anh chị em của họ và họ là anh chị em của ta. Dù là không quen biết nhau, ta có thểhiểu được những khó khăn, lo lắng, vui buồn của họ, vì đời sống của họ, trên căn bản,chẳng khác đời sống của ta bao nhiêu.• Nhìn ánh nắng, nhìn hàng cây , nhìn hoa cỏ kỹ hơn một tí, tận hường cái đẹp thiênnhiên, và cám ơn cuộc đời đã cho ta bao nhiêu cái đẹp.• Nhìn những con thú ta gặp, chó mèo chim chóc, và thán phục cái đẹp và bản tính tựnhiên trong trắng của chúng—ít ra là chúng không nói dối–và cám ơn cuộc đời đã cho thế
  • 42. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 42giới này những người bạn như thế.• Cuối tuần, đưa gia đình về vùng quê đi “dã ngoại”, vừa để thanh thản đầu óc, vừa tậnhưởng vẻ đẹp thiên nhiên, vừa thấy đất nước và cuộc đời đẹp đến thế nào.Nói chung là ta chẳng cần phải làm gì thêm, ngoại trừ “thấy” cuộc đời trước mặt với baothân thiện đẹp đẽ và gần gũi của nó. Từ đó ta sẽ gần gũi, yêu thương và tích cực hơn vớicuộc đời. Bằng không, ta vẫn có thể nhìn cuộc đời hàng ngày, nhưng vẫn không thấycuộc đời, hoặc chỉ thấy với hằn học và tuyệt vọng—Ôi, đời vô mục đích, vô nghĩa lý, vôtình yêu! Đời là dối trá xảo quyệt! Đời là sa mạc lửa bỏng mênh mông!Thực sự, đời là một bức tranh huyền diệu—có thể là thiên đàng, có thể là hỏa ngục, cóthể là đồng cỏ xanh tươi, có thể là biển cát rực lửa, có thể là những em bé cười khúckhích, có thể là đoàn quỹ dữ gầm gừ… Đời có thể hiện ra trước mắt ta với muôn nghìnhình thái khác nhau. Và người cầm cây đũa thần có thể hô thiên biến vạn hóa đó, chẳng aikhác hơn là tâm ta cả.Chúc các bạn một ngày vui.Mến,HoànhBài liên hệ: “Thuộc về” nhóm nào?, “Thuộc về” thế giới.© Copyright 2009, TDHLicensed for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: Giáo dục, tích cực, yêu đờiCác phản biện chống tư duy tích cựcPosted on Tháng Tư 10, 2009 by tdhoanh
  • 43. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 43Chào các bạn,Nhiều khi nói đến tư duy tích cực với ai, ta có thể nhận một phản ứng chống đối, đôi khichống đối rất dữ dội, rằng ta không thực tế, không hiểu những khó khăn khốn khổ củacuộc đời, rằng ta lý thuyết, rằng ta ngây thơ.À, những người phản ứng như thế có hai vấn đề: Thứ nhất, họ chưa hiểu tư duy tích cựclà gì. Thứ hai, rất có thể họ là người tiêu cực, và chỉ có thể thấy mọi sự, kể cả tư duy tíchcực, qua lăng kính tiêu cực.• Nếu giữa đường có tảng đá chắn ngang, đó là khó khăn, ai lại không thấy? Kể cả ngườimù—đụng vào đó một cái rầm là biết ngay.Và tất cả mọi người đều thấy được “thực tế” đó. Người tiêu cực thì thấy tảng đá quá lớn,không có cách nào vượt qua; thôi thì bỏ cuộc, đi đường khác. Người tích cực thì thấytảng đá rất lớn, nhưng dù lớn cách nào thì cũng có cách di chuyển nó sang một tí—bằngcách đào đường và đòn bẫy để bẫy nó lăn đi, hoặc đào đường vòng để mình đi quanh tảngđá. Ai cũng thấy “thực tế”, chỉ là hai “thực tế” khác nhau cho hai loại người khác nhauđối diện cùng một khó khăn.• Nếu nói về khốn khổ thì ai bị mất việc, không có tiền trả tiền nhà tiền ăn, cũng phải thấycái khổ đó. Người tiêu cực thì thấy đó là bản chất của cuộc đời, thấy rằng số mình là sốcon rận, thấy rằng đời chỉ là đầy đọa. Người tích cực thì thấy đó là chuyện bình thường–đã sống ở đời thì có khi có việc tốt, có khi thất nghiệp, và thất nghiêp túng tiền chỉ là“một thử thách nữa” để mình chiến thắng, để bỏ công dữ dội hơn tìm việc.• Có người lại cho rằng đời có vui buồn yêu giận. Tư duy tích cực tức là bóp méo cuộcđời, là làm cho cuộc đời mất hết thi vị với những bộ mặt khác nhau của nó. Ý này nghe rarất hay, nhưng vẫn là lầm lẫn về bản chất của cuộc đời.Thất tình–hỉ nộ ái ố bi lạc dục—đây là “bản chất của cuộc đời” hay là “cái nhìn của tâmta về cuộc đời” vậy? Nếu hôm nay trời mưa, bạn nhìn mưa và rất buồn (vì lý do gì đó, thi
  • 44. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 44hỏng chẳng hạn), thì bản chất trời mưa là buồn hay sao? Đó là mưa buồn hay bạn buồn?Nếu có người làm bạn giận dữ vì lý do gì đó, nói dối về bạn chẳng hạn, thì đó là vì cuộcđời có nhiều giận dữ, hay chỉ vì bạn chưa điều khiển được tâm mình đến mức tuyệt diệu?Có thể nói bản chất của cuộc đời là có người nói dối chống bạn, giận dữ hay không là dobạn, chứ không phải bản chất của cuộc đời.Nếu bị người yêu bỏ, đương nhiên ai lại không buồn? Nói là người tích cực không buồnkhi bị phụ tình thì hóa ra là chàng ta như rôbô sao? Nhưng người tiêu cực, khi thất tìnhthì uống rượu chửi người và chửi đời. Người tích cực thì “Mỗi quả tim là một cánh chimtự do. Nàng đã đi rồi, buồn thật đấy, nhưng tốt hơn là cầu xin thượng đế cho nàng nhiềubình an và hạnh phúc, vì nàng vẫn là con của thượng đế dù là đi với mình hay với thằngcốt đột nào đấy.”• Có người lại nói người tư duy tích cực không phán đoán, lúc nào cũng thấy mọi sự làtốt, cho nên không có khả năng thấy cái xấu của sự vật. Đây lại cũng là một hiểu lầm lớnvề tư duy tích cực. Nếu một quan chức tham nhũng, làm sao đó là chuyện tốt được. Thựcra, chính những người tiêu cực mới nói tham nhũng là chuyện “dĩ nhiên”, là chuyện“chấp nhận được”, là chuyện của “người hiểu đời.”Không một người tích cực nào chấp nhận tham nhũng là OK dưới bất cứ lý do và lý luậnnào! Và khác với người tiêu cực chấp nhận cái xấu như là chuyện đương nhiên của cuộcđời, người tích cực sẽ tích cực tìm ra cách chận đứng cái xấu càng nhiều càng tốt. Thay vìchấp nhận “thực tế” rằng “tham nhũng là bản chất của cuộc đời” và, do đó, đồng lõa vớitham nhũng, người tích cực sẽ thấy rằng trên “thực tế” tham nhũng lộng hành vì không cónhiều người tích cực đứng lên chống đối tham nhũng, tố cáo tham nhũng, làm nhữngcông việc chận đứng tham nhũng.• Một hiểu lầm thường thấy khác là tích cực hay tiêu cực là bản chất của từng người.Điều đó hoàn toàn sai. Tích cực và tiêu cực có sẵn trong mỗi người chúng ta. Khi ta giậndữ hay sợ hãi, thì năng lực tiêu cực sẽ trỗi dậy làm ta suy nghĩ và hành động tiêu cực. Khita bình tĩnh, vui vẻ và yêu thương, năng lực tích cực chiến thắng và làm ta suy nghĩ vàhành động tích cực. Con người chúng ta thường bình tĩnh hay yêu mến khi mọi sự chung
  • 45. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 45quanh đều tốt, cho nên rất dễ để tích cực khi đang có công việc tốt, tiền tốt và người yêutốt. Chỉ khi gặp khó khăn, thì lo lắng và buồn giận mới có cơ hội trỗi dậy và tạo cơ hộicho những năng lực tiêu cực chiếm hữu con tim và khối óc của ta. Lúc đó, chính là lúc taphải chiến đấu với chính mình, phải biết cách làm cho con tim của mình bình tĩnh và đầyyêu ái trở lại để các năng lực tích cực trở về, hầu ta có thể suy tư và hành động trongchiều hướng tích cực.Tóm lại, tư duy tích cực là cuộc chiến đấu triền miên để tự thắng và tự chủ. Đó khôngphải là bản chất thường trực của con ngưởi, không phải là một chuyến du hành chỉ cónắng trong gió mát và không sóng gió. Đó là ánh sáng của ngọn đèn trong tim, thườngxuyên bị đe dọa bởi chính những bão tố trong tim.Chúc các bạn một ngày vui vẻ.Mến,Hoành© Copyright 2009, TDHwww.dotchuoinon.comLicensed for non-commercial useNền tảng của tư duy tích cựcPosted on Tháng Tư 10, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Chúng ta đều biết tư duy tích cực không phải chỉ là một công thức lý luận, như là tamđoạn luận trong luận lý học, mà là một thái độ sống, một thái độ tích cực về chính mình,về con người, về cuộc đời. Nhưng khi học tư duy tích cực thì ta luôn luôn học như là họcmột công thức suy nghĩ—hãy nhìn nửa ly nước như đầy nửa ly, thay vì cạn nửa ly. Thếthì, phải chăng tư duy tích cực chỉ là một kỹ thuật tâm lý “tự lừa dối mình” (self-
  • 46. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 46deceiving)? Tất cả mọi sự, cứ nhìn với màu hồng, để thấy thế giới màu hồng, thay vì cácmàu khác?À, đây là một câu hỏi rất khó trả lời, nếu chúng ta chỉ tin vào, và sống bằng, thế giới tathấy được bằng mắt, nghe được bằng tai, và sờ được bằng tay. Nếu ta tin rằng ta chỉ là kếtquả tình cờ của phối hợp sinh lý giữa bố mẹ, sống mấy mươi năm trên đời, rồi chết, vàhết, thì chắc là không thể nào ta có thể tư duy tích cực được trong cuộc đời đầy mọi vấnđề phức tạp nầy.Theo mình, đó là một tư duy cực kỳ tiêu cực và là nền tảng của mọi hành động tiêu cựctrên đời. Trong lịch sử thế giới cận đại, chúng ta có thể kể đến Stalin và Polpot như là haitên tuổi lớn đi theo trường phái suy tưởng đó—con người chỉ là những con vật dành giậtnhau và cần phải được triệt tiêu hay kỹ luật sắt bằng những hình phạt kinh khủng.Tuy nhiên, khi khảo sát những vị thầy về tư duy tích cực của thế giới—Gandhi, Đạt LaiLạt Ma, Norman Vincent Peale (ông tổ của khoa học tư duy tích cực), Nelson Mandela—thì ta thấy những người nầy đều có một đời sống tâm linh rất mạnh, và đều nhìn thế giớita sống như là được xây trên một nền tảng tâm linh vững chắc, dù nền tảng đó là Thượngđế, hay ông Trời, hay “the One”.Và dĩ nhiên, kinh nghiệm sống của riêng ta đóng vai trò quan trọng hơn tất cả, trong việctìm hiểu căn bản của tư duy tích cực. Làm thế nào bạn có thể thật sự vui vẻ với một ngườivừa mới gây tổn thương cho bạn, nến bạn không có lòng tin vào nhân quả (tôi bỏ qua choanh ta, Trời sẽ bỏ qua cho tôi), hay vào Đồng nhất (anh ta và tôi thực ra cũng chỉ là mộttrong lẽ Đồng nhất của vũ trụ), hay vào Chúa (Chúa muốn tôi yêu anh ta, dù anh ta nóixấu tôi)? Nếu ta không tin vào điều gì sâu xa hơn thế giới vật lý, thì theo ý mình cách hợplý luận nhất để phản ứng lại hành vi gây tổn thương của một người là gây tổn thương lạicho hắn.Tư duy tích cực dạy chúng ta suy tư và hành động sâu xa hơn là ăn miếng trả miếng. Tưduy tích cực đòi hỏi chúng ta tin vào một tương lai sáng sủa, vào một công lý vô hình,vào một lý lẽ tích cực xuyên mọi thế giới hữu hình.
  • 47. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 47Tôi có thể tích cực và yêu mến anh ta dù là anh ấy đã gây thương tích và thiệt hại cho tôi,bởi vì thượng đế đã sinh ra tất cả chúng ta trong hình ảnh cao đẹp của ngài, và thượng đếmuốn tôi yêu tất cả mọi người, kể cả kẻ thù.Tôi có thể từ bi hỉ xả với tất cả mọi người, kể cả phường trộm cắp, vì họ với tôi có liên hệchặt chẻ với nhau, vì tất cả chúng ta đều chỉ là những cơn sóng phù du của một đại dương“Sự Thật”, và đại dượng đó cũng chính là “Cái Tâm” nguyên thủy của mỗi người chúngta và là “bản tính” nguyên thủy của vũ trụ.Tôi có thể tha thứ và nhân ái với tất cả mọi người, kể cả những người xấu xa gian ác, vìTrời sinh ra tất cả chúng ta với “nhân chi sơ tánh bản thiện”, và nếu tôi tha thứ và nhân áivới người, Trời sẽ tha thứ và nhân ái với tôi.Mình đã suy nghĩ nhiều năm về vấn đề này, và trong truyền thống giáo dục thế tục(secular education) trên thế giới, chúng ta không muốn nói gì ngoài thế giới vật lý mắtthấy tai nghe. Những điều xa hơn là mắt thấy tai nghe, những điều liên hệ đến kinhnghiệm nội tâm sâu xa không minh chứng được bằng các máy đo khoa học, chúng ta gạtbỏ ra khỏi học đường. Vì vậy, nhiều năm nói về tư duy tích cực, mình cũng muốn tránh,không muốn nói đến chiều kích tâm linh.Tuy nhiên, kinh nghiệm của chính mình, cũng như các thảo luận mình có với các lãnhđạo kinh tế chính trị của nhiều quốc gia trên thế giới, cho thấy rất rõ là con người chúngta không thể thực sự tư duy tích cực nếu không đứng trên một nền tảng tâm linh rất vững,
  • 48. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 48để có một lòng tin rất vững vào bản tánh thiện mỹ nguyên thủy của con người, và vàotình yêu bao la của thượng đế hay từ bi hỉ xả của “bản lai diện mục” của con người.Chúng ta có thể nói láp nháp và viết láp nháp về tư duy tích cực, có thể nghe rất hay vàrất xôm tụ. Nhưng khi phải đối diện với những khó khăn, những bất công, những đaukhổ, những áp lực quá sức chịu đựng của con người, khi mà ta chỉ là một con thỏ bị đèdưới cả một quả núi Thái Sơn, lúc đó tất cả lý luận và suy tưởng về tư duy tích cực đềukhông giúp được gì cả. Lúc đó chỉ có một khiêm tốn thật sự và một lòng tin thật sự, đểnói, “Lạy chúa, chúa là đấng chăn dắt con, con không hề lo lắng chi”, hay “Nam mô A-di-đà Phật, con ở trong tay người, con không sợ hãi chi.” Nguồn suối tâm linh đó, chínhlà cội nguồn thật sự của tư duy tích cực, cội nguồn của sức mạnh nội tâm vô địch, có thểcho con người tầm thường của ta làm được những chuyện phi thường.Ngoài ra, tất cả những kỹ thuật tư duy tích cực không đặt căn bản trên chiều sâu tâm linh,có thể cho ta tích cực được một tí, khá hơn là tiêu cực hoàn toàn, nhưng chỉ đến một mứchời hợt nào đó mà thôi. Khi khổ đau trở thành quá lớn, khi sức chịu đựng của con ngườiđã kiệt, chỉ có suối nguồn tâm linh mới cho ta sức mạnh để mỉm cười bước vào lò lửa,phi thường như người đi trên nước.Ngay cả trong đời sống thường ngày, chỉ có suối nguồn tâm linh mới cho chúng ta một tưduy tích cực dịu dàng, không vị kỷ, không đặt trên danh lợi, không bao giờ ngừng, thayvì loại “tư duy tích cực” của người háo thắng, háo danh, háo lợi. Loại “tư duy tích cực” vịkỷ này, mới nhìn bên ngoài thì như là tích cực, vì nó làm cho người ta xông xáo có vẻ rấttích cực, nhưng nó đã có mầm hủy diệt từ bên trong, vì vị kỷ thì chỉ có thể tích cực đượcvới một người–tôi–và tiêu cực với tất cả những ai và tất cả những gì cản bánh xe lăn của“tôi.”Chúc các bạn cuối tuần vui vẻ thoải mái !Mến,Hoành© Copyright 2009, TDHwww.dotchuoinon.comLicensed for non-commercial useTích cực đến mức nào ?Posted on Tháng Tư 13, 2009 by tdhoanh
  • 49. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 49Chào các bạn,Cuối bài này một link đến video “Rơi xuống giếng”. Đó là chuyện về một chú lừa rơixuống giếng, và là câu chuyện các giảng sư về tư duy tích cực thường dùng. Đại khái lànhư thế này:Ông nông dân nọ có con lừa rơi xuống giếng sâu, không cách nào cứu lên được, và giếngthì cũng cũ nát hết rồi, thôi thì cứ chôn con lừa ở dưới giếng luôn, môt công hai chuyện.Ông gọi hàng xóm đến giúp lấp giếng. Nhiều người đến phụ, giúp xúc đất đổ xuốnggiếng. Ban đầu chú lừa la rống thảm thiết vì sợ hãi. Nhưng chỉ một lúc sau là chú tangưng la. Chú đã khám phá ra ý mới. Khi đất đổ xuống lưng, chú điềm nhiên lắc lưngcho đất rơi xuống , rồi co giãn chân, bước lên lớp đất mới đổ. Và cứ thế, đất lấp cao dần,chú lừa lên cao dần. Khi miệng giếng bị lấp đầy là khi chú lừa thong thả bước ra tự do.Và các giảng sư kết luận (như trong video ta có ở đây): Mọi người đổ rác rến vào bạn đểmong chôn sống bạn. Nhưng thay vì lo lắng kêu la, bạn chỉ cần lắc cho rác rến của họ rơixuống, rồi dẫm lên rác rến mà đứng. Và chính rác rến của họ sẽ cho bạn cơ hội sốngmạnh sống hùng.
  • 50. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 50Đây quả là một bài học tư duy tích cực rất hay, phải không các bạn? Biến các rác rếnngười ta đổ vào mình thành sức mạnh của mình. Đúng là bài học rất hay. Mỗi khó khăn ởđời luôn luôn là một cơ hội để làm cho ta chịu đựng hơn, bình tĩnh hơn, và sáng suốt hơn,để biến khó khăn thành cơ hội.Tuy nhiên, bài giảng này có một vấn đề rất lớn. Bạn có tin là ông nông dân này kêu hàngxóm đến để chôn sống con lừa của ông ta không? Có ai trên đời lại bất nhân thất đức, vàdốt, đến cở đó? Nếu bạn có con bò rơi xuống giếng, bạn sẽ lấp giếng thật hay sao?Không phải là ông nông dân này đã dùng phương pháp rất cổ truyền, là lấy rác lấp giếngđể đưa con lừa của ông lên sao?Một hành động nhân ái cứu con vật của mình lại được nhiều giảng sư tư duy tích cựcngày nay biến nó thành hành động cố tình tàn sát ! Tại sao vậy? Rõ ràng là khi biến nhânái thành giết chóc, các vị thầy “tích cực” này đã rất tiêu cực trong suy tư. Nhưng, tại sao?Mọi người hàng xóm đến cứu con vật, thì lại đổi thành mọi người xúm lại để chôn sốngnó. Tại sao có sự thay đổi gian ác vậy?Thưa, đó là vì các giảng sư này tin là ngày nay con người chúng ta quá tiêu cực và quánghi kỵ lẫn nhau, cho nên bài giảng phải được giảng trên luận cứ đó—tất cả mọi ngườiquanh ta đều rất gian ác, chỉ luôn xúm lại đổ rác rến lên đầu ta để chôn sống ta thôi. Đó làđiều mà mình gọi là trường phái “tư duy tích cực vị kỷ” trong bài Nền tảng của tư duytích cực. Trường phái này có cái nhìn tiêu cực về tất cả mọi người trên thế giới và chỉ tíchcực với một mình ta thôi. Vậy thì, đó là tích cực hay tiêu cực vậy các bạn? Chỉ làm theotoán cộng trừ, nếu ta tích cực về chỉ một người và tiêu cực về 6, 7 tỉ người khác trên thếgiới, thì ta tích cực hay tiêu cực vậy? Vấn đề này chúng ta đã đề cập đến trong bài Yêungười, tin người, các bạn có thể đọc lại.Đây là vấn đề rất lớn trong thế giới ngày nay. Chúng ta quá tiêu cực và nghi kỵ lẫn nhauquá sức, đến nỗi các vị thầy về tư duy tích cực cũng không nhận ra là mình tiêu cực.Câu chuyện lừa rơi xuống giếng này là một câu chuyện rất tích cực, các bạn a. Tất cả mọingười, từ ông chủ đến các hàng xóm, rất yêu mến chú lừa. Và cả xóm xúm lại xúc đất lấpgiếng cứu lừa.
  • 51. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 51Nhưng dù là mọi người có yêu mến, thì những xuổng đất đổ từ trên xuống cũng nhất địnhlàm cho lừa phải ngạt thở ho sặc sụa vì bụi. Lừa bắt buộc phải chịu khổ một lúc.Chuyện đời là thế. “Ngu như lừa” đến nỗi phải rơi xuống hố, thì phải trả giá cho cái khờkhạo của mình. Mọi người chung quanh sẽ giúp mình, nhưng trong khi họ giúp, mình vẫnngạt thở ho sặc sụa. Cái ngu nào cũng phải được trả giá bằng đau khổ. Cả hàng xóm đếngiúp, hay Chúa Phật có giúp, thì bạn vẫn phải trả giá cho lỗi lầm của mình. Đó là luậtnhân quả tự nhiên của đời sống. Đã làm thì phải chiu trách nhiệm, phải trả giá cho hànhđộng của mình. Đừng chạy trốn trách nhiệm. Đừng chạy trốn trả giá. Đó chỉ là côngbằng, và “rửa tội.”Nhưng không sao, chỉ một lúc thôi, rồi bạn lại lên, vì bạn có nhiều người giúp bạn vàChúa Phật cũng giúp bạn, nếu bạn gõ cửa Chúa Phật và gõ cửa mọi người.Chúc các bạn một ngày vui vẻ.Mến,Hoành© Copyright 2009, TDHwww.dotchuoinon.comLicensed for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cựcCộng hưởng tích cựcPosted on Tháng Tư 28, 2009 by tdhoanh
  • 52. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 52Chào các bạn,Synergy là “Năng lực cộng hưởng”, năng lực tạo ra do làm việc hòa hợp với nhau.Synergy có gốc chữ Hy Lạp là “làm việc với nhau.” Năng lực cộng hưởng nói đến mộthiện tượng quan trọng: Năng lực tạo ra do một nhóm người làm việc chung với nhau thìcao hơn là tổng số năng lực của tất cả các cá nhân trong nhóm cộng lại. Ví du: Một ngườilàm riêng rẽ có thể cày xong 1 hecta đất một ngày, nhưng nếu 20 người làm chung vớinhau thì có thể làm xong 25 hecta một ngày. Số gia tăng năng suất 5 hecta là hậu quả củacộng hưởng.Công hưởng là từ của âm học. Khi một âm thanh với một tần số nào đó gặp một vật nàođó có thể dao động cùng một tần số, như tiếng của dây đàn gặp thùng đàn, cộng hưởng sẽxảy ra và tăng cường độ âm thanh rất nhiều. Từ vật lý đến quan hệ con người, hoạt độngchung với nhau cùng “tần số” sẽ làm cho cường độ của năng suất gia tăng vượt bực. Vìvậy, trong quản lý, từ synergy được nhắc nhở đến hầu như hằng ngày.Trong quản lý thì chúng ta có thể hiểu synergy rất dễ–nếu một đội bóng thân thiết nhau,mọi người ai cũng làm đúng phận sự mình, chia sẻ với đồng đội, hiểu ý nhau rất nhanh,không ghen tị nhau, cùng một lòng quyết thắng, thì đội bóng đó có synergy rất cao và rấthay thắng. Tuy nhiên, nếu đội bóng hay cải vã nhau, ganh tị nhau, một người nói 10 thìngười các người kia hiểu được có 5, đội bóng như vậy thiếu synergy và sẽ khó thắng.Tạo ra được synergy hay không, phần lớn là do người lãnh đạo. Khi tuyển cầu thủ mớivào đội bóng, kỹ thuật chơi bóng chỉ là một phần, tâm tính người cầu thủ có phù hợp vớitâm tính của các cầu thủ khác trong đội, và tinh thần teamwork (tinh thần đồng đội) củangười đó cao không, mới là yếu tố quyết định. Việc tuyển đúng người là quyết định rấtquan trọng của lãnh đạo. Một con sâu làm rầu nồi canh. Một cầu thủ không có tinh thầnđồng đội làm hỏng cả đội bóng.Và trong tiến trình quản lý đội bóng, dĩ nhiên là lãnh đạo phải đặt lên mức hàng đầu việcduy trì và phát triển thiết thân và tinh thần đồng đội. Nếu có thiết thân và tinh thần đồngđội cao, tự nhiên các kỹ năng làm việc đồng đội sẽ có, như kỹ năng truyền thông—nói
  • 53. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 53với nhau, ra hiệu cho nhau, và thấu hiểu nhau; kỹ năng phối hợp trên sân cỏ; kỹ năngchuyển động toàn đội đúng chiến thuật và chiến lược trên sân cỏ.Đó là quản lý; khó nhưng vẫn còn dễ, bởi vì người lãnh đạo có một đội và kỹ luật của độiđể làm việc. Cái khó là trong những sinh hoạt xã hội, khi chúng ta ai cũng là phó thườngdân nhưng lại quan tâm đến việc thành phố, việc quốc gia (Nói chung là làm lính nhưnghay quan tâm đến việc quan ), làm thế nào để chúng ta có thể tạo ra synergy cho việcgì?Nếu quan sát các phong trào xã hội, ta thấy tiến trình phát triển của synergy xảy ra thếnày. Hãy dùng việc vệ sinh thành phố làm ví dụ.1. Một phó thường dân viết bài trên Internet nói về vệ sinh thành phố–ngưng xả rác, thêmthùng rác, giáo dục làm đẹp thành phố, đầu tư làm đẹp thành phố, v.v…2. Vài phó thường dân khác đồng ý và viết bài tương tự. Thế là ta bắt đầu có synergy.Càng nhiều người nói, “Đúng rồi, các bạn nói phải lắm” là ta càng có nhiều synergy. Mộtlúc nào đó, khi có nhiều người lên tiếng, synergy có thể mạnh đến nỗi ta cảm như có thểsờ nó được trên không.3. Một nhóm phó thường dân nào đó quyết đinh đi một bước xa hơn, làm điều gì đó ngaytrên đường phố–ví dụ, tổ chức với các doanh nghiệp địa phương đặt một dãy thùng rácđẹp mắt ngay trên một khúc phố. Ta sẽ thấy synergy tăng lên rất cao.4. Tại các địa phương khác, nhiều nhóm phó thường dân, theo gương, cũng lập ra nhữngdự án làm sạch và đẹp đường phố. Bây giờ ta đã có một phong trào, và synergy cứ tuônlên ngùn ngụt.Các phong trào cách mạng xã hội từ cổ chí kim phát triển theo mô hình này, ít có ngoạilệ, bởi vì tất cả đều được chi phối bởi một quy luật tự nhiên: Một năng lực tích cực từmột người có khả năng kích động năng lực tích cực từ một người khác. Và năng lực tíchcực của từ hai người trở lên có tác động cộng hưởng và thành mạnh hơn rất nhiều và sẽkích thích nhiều năng lực tích cực từ nhiều người khác. Rồi lại tăng cộng hưởng, tăngkích động, tăng tham gia, rồi tăng cộng hưởng, tăng kích động, tăng tham gia… cứ vậymà phát triển như là quả cầu tuyết bằng nắm tay lăn từ trên núi xuống, càng lăn thì càng
  • 54. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 54dính tuyết, càng lớn, lại càng lăn mạnh hơn, dính nhiều tuyết hơn, lớn hơn, lăn mạnhhơn… đến lúc lớn như trái núi lăn.Năng lực đó thật là kinh khủng, phải không các bạn? Nhưng mình sẽ nói cho các bạnnghe một bí mật ngọt ngào khác. Cho đến lúc này, có thể là một số bạn đọc bài này nhưđọc tiểu thuyết nói đến những phong trào cách mạng xã hội của những huyền thoại nàođó, chẳng ăn nhập gì đến “con người nhỏ nhoi tầm thường của mình.”À, bạn đừng đo lường mình quá thấp như thế. Năng lực tích cực của bạn có sức mạnhkhông thấp hơn năng lực của người mạnh nhất trên thế giới như là Gandhi and AbrahamLincohn là bao nhiêu đâu. Nếu bạn cử tạ được bao nhiêu kg, các vị thánh nhân số một thếgiới, cho là tập tạ cả đời, thì cũng chỉ có thể cử tạ bằng 3, bằng 4, hay cùng lắm là bằng 5bạn. Không thể hơn thế được. Thế thì không lý do gì mà ta có thể nói năng lực tinh thầncủa các vị ấy khá hơn năng lực của ta quá 5 lần, dù là các vị ấy có thiền định hay tu cáchnào cả đời. Có khác chăng là các vị ấy sử dụng tất cả mọi năng lượng tích cực của mìnhvào việc tích cực để đẻ ra nhiều thành quả tích cực, còn chúng ta thì không tập trung nănglực như thế mà thôi.Có một câu nói mà hồi nhỏ mình cứ nghĩ đó là câu nói thần thoại, cho đến những nămsau nầy mình mới trải nghiệm và hiểu nó sâu xa. Đó là, “Một tiếng gảy móng tay có thểrung động đến vô lượng thế giới.” Bất kỳ một cái gì rất nhỏ ta làm cũng có ảnh hưởng lâylan từ tâm thức người này đến tâm thức người kia, vô cùng vô tận, dù là ta chẳng biết rõràng con đường lây lan đó đi như thế nào, từ đâu đến đâu.Ví dụ thực tế. Nếu bạn đến Đọt Chuối Non và đọc, và chẳng làm gì thêm hết, bạn đãđương nhiên tạo ra một năng lượng tích cực cho bạn và cho Đọt Chuối Non.Nếu bạn tích cực hơn một tí, chỉ ở mức tối thiểu, và viết một comment chỉ có hai chữ“cám ơn” (tốn tổng cộng dưới 10 giây đồng hồ để viết), bạn đã cho tác giả bài viết mộtviên vitamin sống được ít nhất cũng phải một tuần. Đây là mình nói rất thật, không màu
  • 55. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 55mè, không phóng đại. Mình đã viết liên tục 20 năm trên Internet và các tờ báo ở ViệtNam, kể cả Nhân Dân, Tuổi Trẻ hay Đài Tiếng Nói Việt Nam, cho nên đây là kinhnghiệm sống thực. Chỉ hai chữ “cám ơn” của một người đọc có thể tạo ra một năng lượngcực kỳ lớn cho người viết, dù là anh ta đã viết mấy chục năm và đã nghe cám ơn vàinghìn lần. “Cám ơn” là vitamin, là thực phNm. Nếu ngày nào ta cũng phải ăn ba bữa cơm,ăn cả đời không chán, không no, thì người ta cũng có thể nhận tiếng cám ơn cả đời,không chán, không no. “Cám ơn” không phải là nuôi dưỡng cái tôi của người nhận, mà làbáo tin, “Ờ, việc anh làm, anh không có hoài công đâu.” Đó là synergy.Đó là chỉ nói đến hai chữ cám ơn nhỏ xíu, các bạn đã có thể thấy năng lượng cực kỳ dũngmãnh của bạn. Nếu các bạn lại tích cực hơn, lâu lâu viết một vài câu, môt vài bài, về việclàm đẹp làm sạch thành phố, các bạn có tưởng tượng được năng lượng của bạn tạo ramạnh đến mức nào không? Những vấn đề tâm lý và siêu tâm lý thường là vô hình, khôngsờ mó được. Nhưng những năng lượng vô hình này cực kỳ mạnh, không thể xem thường.Dòng điện 1000 volt rất vô hình, nhưng sờ vào là biết ngay.Và thay vì viết lách, bạn lại thực sự làm gì đó trên đường phố cho sạch thành phố, thìnăng lượng tích cực đó lại càng mạnh mẽ hơn rất nhiều.Điểm chính ta muốn nói ở đây là mỗi người chúng ta đã có những năng lượng tích cực rấtmạnh. Kể cả khi bạn tin rằng bạn là người tiêu cực, thì năng lượng tích cực đó vẫn cònnguyên đó. Bạn chỉ cần dùng nó, bằng cách đọc một cái gì tích cực, hay suy nghĩ về mộtcái gì tích cực, hay nói một hai chữ tích cực, hay nói một hai bài tích cực, hay làm mộthai hành động tích cực nào khác, năng lượng tích cực đó sẽ “đụng” người khác và sẽ sinhra synergy, dù là bạn có thể không thấy synergy đó đâu hết.Đừng coi thường năng lượng có sẳn trong mình. Người mạnh nhất thế giới thì cũngkhông hơn mình được 5 lần. “Một tiếng gảy móng tay có thể làm rung động vô lượng thếgiới.” Nếu hiện nay bạn chưa hiểu hết câu này, một ngày nào đó bạn sẽ hiểu, bằng trảinghiệm thực sự.Chúc các bạn một ngày vui vẻ.Mến,Hoành© Copyright 2009, TDHwww.dotchuoinon.comLicensed for non-commercial useĐăng trong: Kỹ năng lãnh đạo, Trà Đàm | Thẻ: Giáo dục, tích cựcChiến đấu với chính mình ?Posted on Tháng Năm 1, 2009 by tdhoanh
  • 56. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 56Chào các bạn,Có lẽ ai trong chúng ta cũng đã quen với câu “Cuộc chiến khó nhất là cuộc chiến chốnglại chính mình.” Và điều này thì thật là chính xác. Tự thắng mình để trở thành thiện hảohơn một tí mỗi ngày không phải là dễ, và đó là cuộc đấu tranh suốt đời. Thắng kẻ địchbên ngoài thì rất dễ, tự thắng thì khó hơn nghìn lần. (Mình không cưỡng được máu tiếulâm để nêu ra đây một ví dụ rất rõ. Đảng ta bách chiến bách thắng với tất cả hùng binhthiên hạ, vậy mà chỉ có cái việc chống tham nhũng thôi thì cà xịch cà tang muôn năm ).Nhưng hôm nay mình muốn bàn đến một vấn đề tế nhị trong suy tưởng. Khi nói đến“cuộc chiến tự thắng” phải chăng ta rất dễ bị lỗi lầm là nghĩ đến những điểm yếu củachính ta như là một kẻ thù cần phải triệt hạ? Và nếu như vậy thì không phải là ta tự chốibỏ một phần của chính ta sao? Và như vậy không phải là ta sẽ bị đặt trong một tình trạngđau khổ trong tâm thức hay sao? “Cái tên tồi tệ này, sao nó cứ ở mãi trong tôi, làm sao đểtôi giết chết nó đi để con người tôi thánh thiện ra?” Đó không phải là một hình thức splitpersonality (phân chia nhân cách) mà những trường hợp nặng nề là một loại tâm bệnhnguy hiểm hay sao?Nếu các bạn nghĩ rằng đây là một câu hỏi lý thuyết chẳng liên hệ gì đến cuộc sống, thìhãy nghĩ lại xem. Đã bao nhiêu lần chúng ta đã rất bực mình với yếu kém của chínhmình? Đã bao nhiêu lần ta làm ta thất vọng? Đã bao nhiêu lần ta hầu như tuyệt vọng vềyếu kém của mình? Lý thuyết không?Nhưng nếu suy nghĩ sâu xa hơn một tí thì lối suy nghĩ “chiến đấu chống lại chính mình”có gì không ổn, phải không các bạn? Bao nhiêu chuyện trên đời phải chiến đấu, cơm,gạo, điện, nước, nhà ở, áo quần, công việc, lại ôm thêm cuộc chiến chống lại chính mình24 giờ một ngày! Sống sao nổi?
  • 57. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 57Trước đây nhiều năm, nếu mình nhớ không lầm, đọc cuốn giảng Kinh Kim Cang củaThiền Sư Nhất Hạnh, có đoạn Thiền Sư nói về ôm ấp cái giận, cái đau của mình, đừngchối bỏ hay xua đuổi nó, hãy nhìn nhận và yêu thương nó, vì nó chính là mình, là mộtphần của mình. Phản ứng đầu tiên của mình là “Hmm… thiền sư này nói sao nghe…chùa quá… nhưng… nghe cũng rất mới lạ. Ít ra là nó đề nghị cách giải quyết vấn đề chỉcó một phe, là phe ta, chứ không có thằng tôi thiện đánh nhau với thằng tôi ác. Không cómâu thuẫn nội tâm.” Vậy là mình để tâm nghiên cứu vấn đề thêm một tí.Và sau đó thì mình nhận ra ngay là “nhìn nhận và ôm ấp cái yếu, cái đau của mình” đã làmột thực hành tâm lý được sử dụng rất nhiều từ Tây sang Đông. Kể từ Sigmund Freud,khoa phân tâm học đã chữa bệnh tâm thần bằng cách giúp bệnh nhân từ từ đi ngược về dĩvãng để lôi ra ngoài ánh sáng những kinh nghiêm không vui bị chôn dấu (repressed)trong tiềm thức từ trước và ngày nay sinh ra những vần đề tâm lý. Khi bệnh nhân (với sựgiúp sức của bác sĩ phân tâm) lôi ra đúng “chàng đạo tặc” và bệnh nhân xác nhận là“chính hắn”, thì bệnh nhân tức thì lành bệnh. Điều này thì rất căn bản; mình đã biết từ hồihọc triết ở Đại Học Văn Khoa Sài Gòn, nhưng chỉ nghĩ đến “mấy người bị bệnh” chứkhông nghĩ đến áp dụng vào đời sống thường nhật cho chính mình.Trong khoảng một thập niên trở lại đây, khoa tâm lý phổ thông (pop psychology) ở Mỹcũng chú tâm đến đối diện niềm đau trong tâm, nói nó ra ngoài (talk it out), để có thể làmhòa (reconcile) với nó và với chính mình, và đóng cửa vấn đề (put a closure on theproblem).(Vấn đề là lý thuyết này trở thành quá hấp dẫn đến nỗi ngày nay nó trở thành các realityshow (show thực tế) trên TV Mỹ, trong đó mọi người được trả tiền để mang nhữngchuyện kín trong gia đình, lên TV nói cho thiên hạ nghe, để reconcile và put a closure!!Mà mình cũng không biết các chuyện này có thực đến mức nào hay các vị sẳn sàng phịa
  • 58. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 58đủ thứ chuyện điên khùng chỉ để lấy tiền bỏ túi).Ở phương Đông thì dĩ nhiên là các thiền sư đã thực hành từ hơn 2 nghìn năm nay bằngcách thiền quán—ngồi quan sát tâm thức của mình rất kỹ, vui thì thấy mình vui và biết tạisao mình vui, buồn thì biết mình buồn và tại sao buồn, giân thì biết mình giận và tại saogiận. Các thiền sư chỉ làm việc giản dị là quán sát để thấy mà thôi, chứ không triệt hạ,thanh toán cái xấu của mình gì hết. Chỉ có thiền định và thiền quán, chứ không có thiềntriệt hạ, thiền đấu tranh. Chỉ nhìn chính mình, cái xấu lẫn cái tốt của mình, một cách dịudàng, rõ ràng, khộng kết án, không phán đoán, không nhảy cởn, không than khóc, chỉ vớimột quả tim thân ái dịu dàng và sáng suốt. Từ từ cái yếu của mình sẽ biến đi, như têntrộm đã được biết tên biết mặt và được cư xử dấu ái và nay biến thành người lương thiện.Tư tưởng thiện ác thanh toán nhau là tư tưởng căn bản của triết lý và văn minh tâyphương mấy ngàn năm nay. Nó là một loại tư tưởng dễ gây xung đột trong tâm thức conngười cũng như chiến tranh trong xã hội. Những năm gần đây, Phật học trở thành mộthấp lực với trí thức tây phương cũng vì lý do hòa ái là căn bản của Phật học.Nhưng mình không viết bài này để nói về Phật học, mà nói về một điểm quan trọng trongtâm thức chúng ta. Chúng ta không cần phải chối bỏ hay chạy trốn sự yếu đuối của mình.Cứ nhìn nhận nó, ôm ấp nó, nói chuyện với nó, với yêu thương dấu ái, vì nó là một phầncủa mình, nó là mình. Không vì lý do gì mà mình có thể tự ghét mình, tự coi thườngmình, tự nguyền rủa mình—đó là một thái độ thiếu lành mạnh. Điều này được xem là cănbản của tâm lý học ngày nay, từ Tây sang Đông, không có ngoại lệ.Giả sử cánh tay trái của mình bị liệt, mình không cần phải chặt nó đi, hay thù ghét nó,hay cố tình xem như nó không có đó. Cứ vẫn nhìn nhận nó, yêu thương nó, và xử với nónhư là cánh tay của mình. Một ngày nào đó mình sẽ khám phá ra là mình vẫn có thể làmcác việc phi thường, với một cánh tay bị liệt.Chúc các bạn cuối tuần nghỉ lễ vui vẻ thoải mái.
  • 59. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 59Mến,Hoành© Copyright 2009, TDHwww.dotchuoinon.comLicensed for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cực, yêu đờiTư duy tích cực làm được gì cho ta ?Posted on Tháng Năm 16, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Tư duy tích cực giúp được gì cho ta? Nó có chận đứng khó khăn cho ta? Có làm cho tainạn không đến được với ta? Có mang giàu có và sung túc đến với ta? Có làm cho conđường ta đi trơn tru dễ dàng hơn con đường của những người có tư duy tiêu cực? Có đemđến cho ta hạnh phúc? Có làm cho cuộc đời tốt đẹp hơn?Các câu hỏi này, muốn trả lời khá chính xác và chi tiết, thì chúng ta phải phân tích vấn đềmột kỹ hơn một tí. Hãy dùng ví dụ của người học võ. Thực ra, tư duy tích cực là mộtcông phu tinh thần—một loại nghệ thuật rèn luyện bền bỉ giúp tinh thần ta khỏe mạnhnhanh nhẹn để ứng phó với các bíến cố của đời sống, chẳng khác nào võ công chân tay.Cho nên dùng võ công như là một ví dụ cụ thể để nhìn thấy vấn đề là rất thích hợp.I. Nếu bạn hoc võ thì việc trước hết là bạn khỏe mạnh và ít ốm đau. Người tư duy tíchcực luôn khỏe mạnh vui vẻ trong đầu, lúc nào cũng yêu đời, tươi cười, khó bị stress, khóbị trầm cảm, khó bị khủng hoảng. Cho nên ít bị bệnh tinh thần. Và như vậy thì cũng ít bịbệnh cơ thể. Chúng ta ai cũng biết ngựời vui vẻ, ít stress, thì cơ thể có sức miễn nhiễm rấtmạnh. Khó mà bệnh họan, và nếu có bệnh thì cũng mau lành.
  • 60. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 60II. Nhưng như vậy không có nghĩa là bạn không thể bị bệnh, phải không? Ăn đồ ăn cóđộc thì cũng vẫn phải cấp cứu vô Chợ Quán như ai. Nhưng, có thể cơ hội kháng cự và hồiphục của bạn cao hơn người bình thường.• Nếu bạn đi máy bay mà máy bay bị rơi (cũng có thể vì ông phi công đã tới số, và bạnchỉ bị vạ lây ), thì ai tiêu cực hay tích cực gì ở trên máy bay đó cũng bị tan thây theo.Nhưng nếu máy bay rớt mà có nhiều người sống sót, thì các câu chuyện về những ngườisống sót cho thấy là những người bình tĩnh và năng động trong những tình huống hiểmnghèo là những người có cơ hội sống sót cao nhất. Mà “bình tĩnh và năng động” là hệ quảđương nhiên của người học võ, hay của người tư duy tích cực.• Nếu bạn yêu một cô, mà cô ấy đang thích đi chơi với một anh có tiền có đủ sức chi chomấy chỗ nặng tiền, mà bạn thì không có đồng xu dính túi, có khả năng cao là nàng nói:“Em thấy anh cũng vui vẻ yêu đời, nói chuyện vói anh thì cũng vui, nhưng mấy chỗ emmuốn đi chơi anh không thích đi, em đành phải có bạn khác đi chơi thôi.” Cho nên, có thểlà bạn phải tích cực đi kiếm một mớ tiền trựớc khi có được quả tim của nàng.Nhưng, thay vì thất tình, nguyền rủa nàng và ngụyền rủa phụ nữ, có thể bạn sẽ không cótự ái vặt và vẫn quý nàng như một người bạn, “Thích đi chơi chỗ nặng tiền đâu phải làmột cái tội, dù là cái thích đó của nàng làm mình thua cuộc.” Không được người yêu thì ítnhất là cũng được người bạn. Mà ở đời càng nhiều bạn thì càng dễ thành công.• Nói chung là tư duy tích cực chẳng bảo đảm là bạn không gặp khó khăn, thử thách, tainạn trong đời. Nó chỉ bảo đảm là bạn sẽ phản ứng với khó khăn thử thách và tai nạn mộtcách tích cực và hiệu quả hơn.
  • 61. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 61III. Nếu bạn muốn giàu có sung túc mà bạn có tư duy rất tích cực thì có cơ hội rất cao,99% là bạn sẽ giàu có sung túc, ít nhất thì cũng không thể nghèo đói trong trường kỳ. Tạisao? Tại vì người tư duy tích cực không bỏ cuộc bao giờ. Mà nếu bạn kiếm tiền hoài,không bỏ cuộc, thì nghèo sao được? Dù là mấy năm rồi không thành, bắt buộc một lúcnào đó phải thành. Chỉ là toán xác suất.IV. Và nếu là bạn tư duy tích cực thì, dù là bạn vẫn đối diện với khó khăn và những cảnhđau lòng hàng ngày, nhất định là bạn phải vui vẻ hạnh phúc hơn những người tiêu cựchay không tích cực bằng bạn. Tại sao? Tại vì vui vẻ yêu đời là nền tảng của tư duy tíchcực–nếu bạn không yêu mình, yêu người, yêu đời, thì bạn đã không thể có tư duy tíchcực; nếu bạn đã có tư duy tích cực, tức là là bạn đã yêu mình, yêu người và yêu đời.Cho nên dù là bạn gặp cảnh đau lòng hàng ngày, bạn vẫn không bị những chuyện đaulòng đè bẹp xuống, nhưng vẫn có thể dùng chúng làm lý do để hăng hái hơn, tích cực hơntrong việc làm cuộc đời đẹp hơn một tí, vui hơn một tí.Như vậy, qua các phân tích trên, ta có thể trả lời các câu hỏi ban đầu như sau. (1) Tư duytích cực có thể bảo đảm cho ta vui vẻ yêu đời. (2) Tư duy tích cực có thể bảo đảm cho tamột cuộc sống sung túc. (3) Tư duy tích cực không cản được khó khăn, thử thách, taiương, nhưng nó cho chúng ta khả năng cao để ứng phó với khó khăn, thử thách, tai ươngmột cách hiệu quả. (4) Tư duy tích cực giúp chúng ta khỏe mạnh hơn từ tinh thần lẫn thểchất, và nếu có bị bệnh, nó giúp chúng ta lành bệnh nhanh hơn.Nói chung là, tư duy tích cực không đưa ta ra khỏi thế giới vẫn nhiều khó khăn thử tháchnày, nhưng nó giúp ta sống trong thế giới này một cách vui vẻ hơn, khỏe mạnh hơn, vàthành công hơn.Chúc các bạn một ngày vui vẻ.Mến,
  • 62. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 62Hoành© copyright TDH, 2009Licensed for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cực, yêu đờiKhi nào ta cần tư duy tích cực nhất ?Posted on Tháng Năm 31, 2009 by tdhoanhNgày nào ta cũng cần năng lực để sống. Chỉ sau khi chào thế giới good bye, hết thở, thì tamới không cần năng lực, phải không các bạn ? (Coi chừng! Trả lời “phải” chưa chắc làđúng đâu, vì mình chưa có kinh nghiệm good bye kiểu đó mà. Đợi có kinh nghiệm xongrồi hãy trả lời chắc chắn. Thôi, tạm thời cứ cho “phải” là đúng đi.) Nhưng dù là ta cầnnăng lực để sống hàng ngày, thì lúc cần năng lực nhiều nhất là lúc đi đang ngang cánhđồng xanh tươi mát mẻ bỗng nhiên gặp một Ông Ba Mươi ngồi giữa đường, mặt mày hớnhở chờ bữa ăn tối bò đến miệng, vẫy đuôi liếm mép nhìn mình, cười mỉm chi. Chạy!Chạy! Hoặc, khi cần năng lực nhất, là khi bị cúm gà tấn công, cơ thể cần tất cả nội lực đểcó thể đứng dậy đuổi gà đuổi vịt.Tư duy tích cực cũng vậy, ngày nào ta cũng cần để sống, nhưng khi cần tư duy tích cựcnhất là khi ta bị tấn công bởi thất bại, thất tình, thất trận, thất thủ, thất cơ, thất ý, thất lạc,thất tiết, thất thân, thất nghiệp, thất thế, và ta sợ hãi đến thất sắc, thất thanh, chới với thấtkinh hồn vía, cuối cùng là thất vọng và thất chí. Lúc mà ta gặp khủng hoảng chính là lúcta cần tư duy tích cực nhiều nhất để đương cự.
  • 63. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 63Nhưng, khi gặp khủng hoảng thì ta lại hay suy tư rất tiêu cực! Mới bị nàng cho gài số delà bắt đầu biếng ăn biếng ngủ. Bia bình thường thì đắng, lúc này ngọt như nước đá chanhđường. Mới bỏ thuốc được 6 tháng, lúc này lân la làm bạn lại với bà thuốc lá lẻ. Phụ nữthì bình thường thấy ai cũng dễ thương, lúc này mới “ngộ” được “chân lý” Trụ Vươngmất nước vì Đắc Kỷ, U Vương mất nước vì Bao Tự, và nhân loại, kể cả tui, thống khổ vìEva. Cuộc đời bình thường thì không màu hồng cũng màu xanh, lúc này cứ tối mò mònhư đêm ba mươi. Và quan trọng nhất là, cả cơ thể lẫn tinh thần của ta như bị đè bẹp dướingọn Ngũ Hành Sơn vĩ đại, không cựa quậy đằng nào được, và cũng không buồn cựaquậy. Thế giới chung quanh ta như đang vỡ ra từng mảnh. Và tư duy tích cực? Dẹp quamột bên đi! Hóa ra từ trước đến nay mình quá ngây thơ, không biết được thực tế của cuộcđời.Khi chúng ta bị khủng hoảng nào đó—bị truy tố vì ai cáo buộc gì đó hoặc bị mất việc mộtcách bất công, chẳng hạn—chúng ta luôn luôn bị 2 mũi dùi tấn công cùng lúc: Mũi thứnhất là chính khủng hoảng đó, và mũi thứ hai tấn công trực tiếp vào tư duy tích cực củata. Đây là chiến lược tấn công rất tinh vi—đồng loạt tấn công phòng tuyến và hậu cần. Taphải hiểu rõ được các cuộc tấn công này để có thể phòng vệ hữu hiệu.Vì vậy, khi gặp khủng hoảng và đầu óc ta bắt đầu suy nghĩ tiêu cực, thất vọng, tối tăm,mất lòng tin, điều đầu tiên ta phải làm là tự nhắc mình: “Ồ, nhà kho tư duy tích cực củamình đang bị tấn công, và mình đang bắt đầu suy tư tiêu cực. Phải trấn tĩnh lại, và dù làmình có phải ra pháp trường ngày mai, hôm nay mình vẫn phải suy tư tích cực.”Đây là cuộc chiến đầu tiên và quan trọng nhất ta phải đương cự khi gặp khủng hoảng—bảo vệ hậu cần, bảo vệ kho tư duy tích cực, bảo vệ đầu óc tư duy tích cực. Nếu thua trậnnày là ta thua toàn bộ cuộc chiến, vì sẽ không còn vũ khí phòng thủ.Tuần vừa rồi cựu tổng thống Hàn quốc Roh tự tử chỉ vì bị tố cáo tham nhũng. Đã từng lànguyên thủy quốc gia thì ý chí rất mạnh, vậy mà vẫn không đương cự được tấn công củakhủng hoảng tinh thần. Cho nên ta cần biết là, trong cơn khủng hoảng, mũi dùi tấn côngvào kho tư duy tích cực của ta có sức công phá rất mạnh, không thể coi thường.
  • 64. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 64Vì vậy khi gặp khủng hoảng, việc đầu tiên phải làm không phải là giải quyết khủnghoảng đó. Việc đầu tiên phải làm là phải chắc chắn rằng ta vẫn tư duy tích cực, vẫn bìnhtĩnh, vẫn yêu đời, vẫn tin vào ngày mai trời lại sáng, dù ngày mai đó có thể còn rất lâu, vàmình cũng không biết là đến bao giờ.Điều này rất quan trọng trên phương diện chiến lược, vì nó cho chúng ta hai điều lợi. Thứnhất, nó cho ta năng lực tích cực để đương cự với khủng hoảng. Thứ hai, nó cho ta sángsuốt để giải quyết khủng hoảng, bởi vì người bình tĩnh và yêu đời có thể thấy những cáchgiải quyết khủng hoảng rất hiệu quả, mà người quýnh quáng chán đời không thể thấy.Nhưng làm thế nào ta có thể duy trì được tư duy tích cực giữa cơn khủng hoảng như vậy?1. Trước hết, chậm mọi thứ xuống (slow everything down). Khủng khoảng có khuynhhướng làm mình quýnh quáng hay nóng giận, và mình có khuynh hướng làm đủ mọi thứchuyện ngay lập tức. Vậy thì, chuyện gì bắt buộc phải làm ngay thì làm. Chuyện gì khôngcần phải làm ngay thì để đó, đừng làm ngay.Đi thì bước chậm lại. Lái xe thì lái chậm lại. Ăn thì ăn chậm lại. Chậm lại và để ý việcmình đang làm một tí—ăn thì để ý đến món ăn và cách ăn của mình, đi thì để ý đến cáchđi và vận tốc đi của mình. (Đây chính là “chánh niệm” trong thiền học. Công phu này làmcho mình giữ bình tĩnh rất tốt).
  • 65. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 652. Làm những điều mà, theo kinh nghiệm của bạn, giúp bạn giữ được tư duy tích cực: tậpthể thao, nghe nhạc, đi bộ, đọc các bài viết tư duy tích cực, thiền, cầu nguyện…3. Tránh những thứ tăng stress như rượu, nhiều thuốc lá, nhiều cà phê, thiếu ăn, mấtngủ… Thuốc ngủ thường tăng stress hơn là giảm stress. Theo kinh nghiệm của mình thìmột tí rượu vang (không phải là một lít ) giúp ta dễ đi ngủ và tốt cho sức khỏe. Ngườihút thuốc đôi khi cần hút thuốc để lấy trầm tĩnh, nhưng nếu hút quá nhiều nicotine thìmình sẽ bị tăng stress. Cà phê cũng vậy.4. Nhớ rằng trong tất cả mọi khủng hoảng đều có bàn tay sắp xếp của một nàng tiên rấtđẹp—Thời Gian. Trong khi tất cả mọi người loay hoay đủ thứ chuyện với khủng hoảngđó, thì Thời Gian cũng lặng lẽ làm công việc của mình mà không ai hay biết. Nếu bạn đủbình tĩnh và tích cực để chỉ làm những việc tối cần thiết, còn các việc khác thì chờ xemThời Gian sẽ đưa mình đến đâu, bạn sẽ tính toán chính xác hơn rất nhiều. Thường khi chỉnhờ chậm lại mà ta thấy được bước đi của Thời Gian, và ta tính bước đi của ta theo chânNàng. Cách tính đó rất chắc chắn, vì ta tính toán với cái biết, thay vì quýnh quáng quyếtđịnh quá sớm với những cái không biết.5. Nếu bạn là người đã vững nội tâm thì có thể là bạn chẳng thấy khủng hoảng đâu cả.Nếu bạn là dân Hà Lội, bao nhiêu năm mới phải lội một lần, thì bạn có thể quýnh vì lội.Dân miền Trung, mỗi năm bão lụt một lần, thì khi bão đến thái độ mọi người là “Rồi sao?Có gì lạ đâu?”Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial use
  • 66. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 66Đăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cựcHành động tích cực thế nào ?Posted on Tháng Sáu 4, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Cụm từ “tư duy tích cực” luôn luôn tạo cho ta một ấn tượng về suy tưởng. Và dĩ nhiên làđiều này đúng một phần, vì tư duy tích cực có gốc rễ từ trong tâm thức, từ cái nhìn của tavề chính mình, về mọi người, và về cuộc đời. Tuy nhiên, tư duy tích cực là một năngluợng, mà năng lượng thì chỉ tạo được bằng chuyển động—một tảng đá nằm yên khôngthể tạo ra năng lượng. Vì vậy, tư duy tích cực chỉ hiện diện được nếu có năng lượng từhành động, dù đó là hành động trong tâm thức hay hành động bên ngoài của thân thể.Hành động tâm thức là ta suy nghĩ tích cực về mỗi người và mỗi vấn đề ta gặp hàngngày. Hành động bên ngoài là làm điều gì đó trong chiều hướng tư duy tích cực củamình. Nếu mình muốn tích cực về vấn đề rác rến trong thành phố, thì ít nhất là cầm ráctrong tay cho đển lúc tìm ra thùng rác.“Hành động” là một từ rất rộng rãi. Có rất nhiều loại hành động khác nhau, chẳng ai nênép ai phải theo hành động nào—dạy cho con cái hay học trò vài câu, viết một vài câu trênbog, viết một bài báo, bỏ rác vào thùng, vận động chống xả rác, vận động chiến dịchthành phố đẹp, góp một tí tiền cho các vận động này, v.v… Thùy theo hoàn cảnh và y’thích cá nhân, mỗi người có một cách hành động riêng. Chỉ khi hoàn toàn không có hànhđộng nào hết, mới là vấn đề.Tuy nhiên, trong một số trường hợp, cái không hành động lại có thể là hành động lớn.Gặp một người chửi bới mình ở ngoài đường, mình lặng lẽ bước đi, thay vì ở lại cải nhau,thì sự im lặng đó có thể là một hành động rất lớn mà “người nhỏ” không làm được.“Không làm một điều tiêu cực”, tự chính nó, có thể là một hành động có tính tích cực.Hoặc một người hay hút sách mượn tiền, ta nhất định không cho mượn, cũng là một cáchrất tốt để giúp họ.
  • 67. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 67Cho nên, ta không nên lầm lẫn, “không làm điều tiêu cực” với “không làm điều tích cực.”Hai điều này rất khác nhau.Tinh hoa của Kinh Pháp Cú của Phật gia nằm ở câu này: “Làm điều tốt, không làm điềuxấu, giữ tâm thanh tịnh.” Làm điều tích cực, không làm điều tiêu cực, giữ tâm thanhtịnh. Đây là một công thức rất tốt cho thực hành tư duy tích cực.Và làm điều tích cực, thì dù là làm dưới hình thức nào, cũng đòi hỏi một tí công sức từmình—một tí thời gian, một tí năng lực, hay một tí tiền bạc, nói chung là một tí hy sinhnào đó. Không thể hành động mà không mất mát gì.Vậy nếu mình không hành động thì sao?• Trong một số trường hợp, không hành động tích cực có nghĩa là hành động tiêu cực. Vídụ: Nếu không bỏ rác vào thùng rác, có nghĩa là mình xã rác đâu đó.• Trong một số các trường hợp khác, không hành động tích cực không hẳn là tiêu cực,nhưng nó phất lên ngọn cờ đỏ, ra dấu cho mình hỏi lại chính mình là mình có thực sự tưduy tích cực không. Ví dụ: Mình hoàn toàn chẳng bao giờ làm điều gì cho người nghèocả–không dạy con cái, không viết bài, không bố thí, không gì hết. Đây cũng không hẳn làtiêu cực vì mình không bóc lột người nghèo. Nhưng rõ ràng là nó đánh dấu hỏi về tư duytích cực của mình đối với người nghèo, đánh dấu hỏi về khả năng “yêu người” của mình(mà yêu người là nền tảng của tư duy tích cực).Vì vậy, hành động tích cực không những chỉ là hệ quả của tư duy tích cực, mà còn làbằng chứng của tư duy tích cực. (Bằng chứng về mình, đối với mình thôi, không hẳn làbằng chứng đối với người khác. Bởi vì, mình làm A, người khác có thể diễn dịch là B.Không nên để tâm đến người khác nghĩ gì trong các vấn đề này. Đây là các vấn đề của tavới tâm thức của chính ta mà thôi).• Và không những chỉ là hệ quả và bằng chứng của tư duy tich cực, hành động tíchcực còn là thực ph m để tư duy tích cực sinh trưởng. Một cậu ngày nào cũng đếnthăm một cô, thì có khả năng cao là nếu cậu ấy không yêu cô ấy hôm nay thì cũng yêu
  • 68. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 68ngày mai, phải không các bạn? Nếu ta cứ thường xuyên theo bạn bè đi ủy lạo ngườinghèo, thì có ly’ nào mà ta không yêu người nghèo được?Nhưng ta hành động tích cực với tâm như thế nào?• Hãy dùng ví dụ về bố thí để minh họa. Nếu tôi bố thí cho người nghèo để lấy tiếng làngười phúc đức thì sao? Có thể chúng ta lên án hành động bố thí đó. Và mình nhớ mangmáng là một vài triết gia cũng lên án hành động đó. Nhưng mình nói với các bạn nhé,“Cho vẫn còn hơn không”. Bố thí để muốn mình nổi tiếng còn hơn là keo kiệt không giúpai xu nào. “Tôi đang đói lắm, bác cho tôi một bát cơm là tôi rất biết ơn. Và bác nghĩ thếnào mà cho, cũng chẳng quan hệ gì với tôi cả. Tôi rất biết ơn bác”.Dù rằng ai trong chúng ta cũng thấy rõ là bố thí chỉ vì “cái tôi” cùa mình thì rất có hại, vìmình càng nuôi dưỡng “cái tôi” của mình thì mình càng sa lầy. “Cái tôi” vĩ đại của mình,được nuôi dưỡng cách đó, sẽ làm nhiều chuyện xấu khác. Đó là lẽ tự nhiên. Vậy ta khôngnên “bố thí” để mua danh. Nhưng không thèm bố thí ai bao giờ, thì cũng là chỉ để nuôidưỡng “cái tôi.” Cho nên, mình vẫn tin rằng, dù là không được tốt, bố thí để nuôi “cáitôi” vẫn tốt hơn là không “bố thí” bao giờ cũng chỉ để nuôi “cái tôi”. Hơn nữa, cứ bố thíhoài, biết đâu bắt đầu để mua danh, nhưng sau lại thành yêu người nghèo thật sự, do vachạm thường xuyên với người nghèo?• Bố thí mà không cần tiếng tăm trên đời này, nhưng chỉ mong được thành Phật hay vàonước trời, thì cũng là bố thí cho cái tôi, nhưng đây là một “cái tôi” nhỏ hơn. Đây cũng làkhông được tốt, nhưng “thà có còn hơn không” –thà bố thí với các ước mong về đời saucòn hơn là không bố thí.• Bố thí với “tâm thanh tịnh”. Tức là bố thí mà không vì gì cả, không mong cầu gì cả,tự nhiên như mẹ yêu con, yêu vì tự nhiên chứ không vì mong cầu điều gì cho mình, chocon ăn vì thấy con đói, chứ không phải vì mong cầu điều gì cho mình cả. Đây là điểm caonhất của tư duy tích cực. Hành động vì bản tính tự nhiên của mình là yêu người, yêu đời.Hành động vì bản tính tự nhiên của mình, như nai thì ăn cỏ, sóc thì leo cây. Đó là “bố thìbằng tay trái mà tay phải cũng không biết.” Đó cũng là hành động với tâm Bồ tát đó cácbạn ạ.Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cực
  • 69. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 69Làm thế nào để tiếp thu được nhiều kiến thức?Posted on Tháng Sáu 5, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Làm thế nào để tiếp thu được nhiều kiến thức? Chúng ta có thể thấy sự khác biệt rất rõgiữa mọi người. Hai sinh viên ra trường cùng bằng cấp, nhưng sau một thời gian thì kiếnthức 2 người khác nhau hoàn toàn, một người thì vẫn cứ tù mù, trong khi người kia thìthông thái ra bội phần, và người tù mù lại có thể là người ra trường với hạng cao hơn. Haingười cùng vào làm một hãng, cùng một lúc, cùng một loại công việc, một người thì lênvù vù, một người thí cứ ì ạch một chỗ. Điều gì đã xảy ra?Có nhiều cách để lý giải hiện tượng này trong thực tế, nhưng hai điểm quan trọng nhất đểlý giải là, thứ nhất, khả năng làm việc chung với mọi người và, thứ hai, khả năng tiếp thukiến thức. Và hai điều này, thực ra liên hệ mật thiết với nhau.Chúng ta nghĩ là cứ học nhiều, như là đọc sách nhiều, thì có nhiều kiến thức. (Học ở đâynói theo nghĩa hẹp—ngồi xuống dở sách ra học hay nghiên cứu điều gì đó). Chúng tathường nghĩ rằng tiếp thu kiến thức là tích cực nhồi kiến thức vào đầu, như là mang từngbao gạo vào kho gạo cho đầy. Đó đúng là một cách tiếp thu kiến thức. Nhưng cách đóvừa chậm vừa mệt (Vác mấy bao tạ nhất định là phải mệt, phải không các bạn. ).Thực ra, kíến thức như ánh sáng mặt trời, chiếu tự nhiên trên vạn vật. Tâm trí là căn nhàdưới ánh mặt trời. Chỉ cần mở toang hết các cánh cửa lớn nhỏ thì ánh sáng ùa vào trànngập, chiếu sáng từng ngỏ ngách tăm tối trong nhà. Cách tiếp thu kiến thức như vậy vừanhanh, vừa nhẹ, vừa dễ, vừa hiệu lực, phải không các bạn?
  • 70. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 70Tiếp thu kiến thức không phải là ì ạch khiêng kiến thức vào nhà kho, mà là mở toang mọicánh cửa để kiến thức ùa vào. Hai cách tiếp thu này khác nhau, và có thể làm cho kiếnthức của hai người khác nhau như 100 và 1 đó các bạn. Không thể xem thường được.Nhưng điều gì là các cánh cửa tâm trí? À, câu này trả lời thì hơi mệt, vì danh sách thì quádài. Chúng ta cần nghiên cứu một cách nhớ ngắn gọn hơn. Câu trả lời ngắn nhất và đầyđủ nhất là “cái tôi”, nhưng lại quá trừu tượng, cho nên ta cần phải cụ thể hóa “cái tôi”trong một vài thí dụ điển hình. Nói chúng là: Tất cả những gì liên hệ đến việc địnhhình “Tôi”—định hình bạn à ai—đều là các cánh cửa có thể đóng kín tâm trí mù lòahay mở rộng cho ánh sáng trí tuệ.Ví dụ:• Bằng cấp: Tôi đã có tiến sĩ, chỉ người có tiến sĩ trở lên mới có gì đáng cho tôi chú tâmnghe.• Tuổi tác: Tôi đã thất thập cổ lai hi, con ruồi bay qua là biết ruồi đực hay ruồi cái. Mấyđứa con nít nói bậy bạ phiền quá.• Danh tiếng: Tôi đức cao danh trọng, mấy người vô danh tiểu tốt sao cứ lép nhép hoài?• Tiền bạc: Tôi đã thành triệu phú, mấy bà hàng rong thì biết gì mà bàn luận?• Kinh nghiệm: Tôi đã làm việc này 20 năm rồi, có gì phải biết nữa?
  • 71. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 71• Địa vị: Tôi là lãnh đạo cao cấp trong chính phủ, mấy chú biết gì mà láp nháp?• Thái độ: Toàn là một đám lăng nhăng; kẻ sĩ thông thái thức thời về quy Nn.• Nơi chốn: Học phải có nơi, như trường học hay thư viện, không phải là tất cả mọi nơi,và nhất định không phải là ngoài đường ngoài chợ.• Giờ giấc: Học phải có giờ học, không phải là tất cả mỗi phút mỗi giây trong ngày.• Con người: Học là phải có thầy giỏi hẳn hoi, không phải là bất kỳ ai trên đời cũng có cáigì đó mà mình có thể học.• Vạn vật: Phải học với thầy có bằng cấp kinh nghiệm; mưa nắng, con đường, cây cỏ, chómèo, có gì học được?• Thứ bậc: Học từ thầy chứ làm sao học ngược từ học trò được?• Gốc gác: Mấy chàng ở Lào Cai thì có gì để học? Dân Trung kỳ (hay Bắc kỳ hay Namkỳ) thì có gì để học?• Tôn Giáo: Mấy người mê tín dị đoan thì có gì để học? Dân Công giáo Hố Nai thì có gìđể học? Dân Hòa Hảo thì có gì để học? Dân Hồi giáo thì toàn là khủng bố, có gì để học?• Đủ rồi: Tui biết bao nhiêu đó đủ rồi, không cần biết thêm gì hết.• Thông thái: Cả thiên hạ say chỉ mình ta tĩnh.Danh sách này có thể dài vô tận, các bạn ạ. Nhưng nói vắn tắt thì: Tất cả những gì giúpta định hình, định danh, định tính chính mình, đều là những cánh cửa của tâm trí.Nếu chúng ta cứ mở toang chúng ra, thì ánh sáng trí tuệ sẽ ùa vào.Người ta hay nói “Học một biết mười”, có chuyện đó không các bạn? Thưa có. Nếu cáccánh cửa của tâm trí của bạn mở toang, bạn nhìn một chuyện, có thể hiểu ra đến 10
  • 72. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 72chuyện, trong khi những người khác cũng nhìn sự kiện đó chỉ thấy có 1 chuyện hay ½chuyện mà thôi.Và ở đầu bài chúng ta có nói đến khả năng làm việc chung với mọi người như là một yếutố, bên cạnh yếu tố tiếp thu kiến thức, để lý giải cho thành công, nhưng trong bài ta chẳngnói gì đến điểm này cả. Tại sao? Thưa, lý do là nếu ta mở toang hết các cánh cửa của tâmtrí, thì ta sẽ làm việc tốt với tất cả mọi người. Người khiêm tốn và rộng mở như thế luônluôn rất giỏi về làm việc nhóm (teamwork). Làm việc tốt với mọi người là hệ quả đươngnhiên của sự mở rộng tâm trí. Mở rộng các cánh cửa của tâm trí vừa giúp ta tiếp thu kiếnthức, vừa giúp ta làm việc tốt với mọi người.Chúc các bạn một ngày vui vẻ.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: Giáo dục, tích cựcCương hay nhu? Mạnh hay yếu?Posted on Tháng Sáu 8, 2009 by tdhoanhChào các bạn,
  • 73. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 73Đọc nhiều bài về tư duy tích cực, có thể các bạn đôi khi thắc mắc—khi thì nghe thấy sứcmạnh dũng mãnh của ý chí, khi thì nhịn nhục, yêu kẻ thù, không hơn thua, chín bỏ làmmười. Vậy thì, chúng ta phải mạnh hay phải yếu? Khi nào nhu, khi nào cương? Khi nàochiến đấu, khi nào sẵn sàng nhịn nhục khi bị tát? Và mình luyện mình mạnh ý chí haymềm ý chí đây? Lộn xộn trong cái đầu quá.Có rất nhiểu cách trả lời câu này, và từ đó có thể sinh ra nhiều công thức khác nhau.Nhưng cách tốt nhất là đừng rớ vào công thức, vì công thức, dù là có thể giúp học sinhmới nhập môn vài ba cách luyện tập dễ dàng, nhưng cũng có nguy cơ làm chúng ta bịcầm tù trong vòng kềm hãm của công thức, không bao giờ cất cánh bay xa được.Cách hay nhất là chú tâm vào căn bản của tư duy tích cực: Yêu mình, yêu người và yêuđời. Mà tình yêu là mật ngọt, là dịu hiền, là hoa cỏ của cuộc đời, phải không các bạn?Người ta so sánh tình yêu với gió mây, với hoa lá, với suối sông, chứ ai lại ví tình yêu vớicái búa tạ hay cái cào cỏ bao giờ? Bản tính tình yêu luôn là dịu dàng và mềm dẻo.Nhưng dịu dàng khiêm tốn có nghĩa là yếu hay mạnh? Trong Đạo Đức Kinh, Lão Tử nói:“Người rất thiện thì như nước. Nước làm lợi cho vạn vật nhưng không tranh dành. Ở chỗmọi người ghét (chỗ thấp hèn). Cho nên gần với đạo sống.” (Thượng thiện nhược thuỷ .Thuỷ thiện lợi vạn vật nhi bất tranh , xử chúng nhân chi sở ố , cố ky ư đạo).Nước dịu dàng nên đi khắp nơi, sờ đến được mọi người, mọi vật. Và nước khiêm tốn nênkhông ở mãi trên cao mà cứ tìm chỗ trũng, chỗ thấp, chỗ mọi người chê mà đến. Nhưngnước mạnh hay yếu, các bạn? Mấy lúc này chúng ta phải lội hơi nhiều, cho nên chắc làcác bạn đã có câu trả lời chính xác.Hiền dịu, khiêm tốn, nhịn nhục và tình yêu không bao giờ đồng nghĩa với yếu hèn cả.Trái lại là khác. Chúng ta ai cũng thấy là rất dễ cho chúng ta nổi tự ái khi bị ai phê phánđộng chạm một tí, và cải vã nhau chỉ vì một tí đụng chạm không đáng chi là chuyện rấtthường xuyên. Ta có thể thấy trong các diễn đàn Internet hàng ngày. Nhưng nhịn nhục
  • 74. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 74cười đùa khi bị xúc phạm thì đòi hỏi công lực cao thâm hơn rất nhiều, phải không cácbạn?Và chúng ta ai cũng biết sức mạnh của tình yêu. Khi xưa, ngày mình còn bé ở Nha Trang(Thành), mẹ mình hay nuôi gà, vịt và heo. Mình hay phụ mẹ cho bầy gia súc ăn hàngngày. Các bạn có bao giờ thấy một con gà mái dẫn đàn gà con kiếm ăn lít chít trong sânchưa? Gà mái có lẽ là con vật nhát gan nhất trên trái đất. Không bao giờ bạn thấy gà máiđấu tranh cải cọ việc gì, nếu bị đuổi là chỉ có làm một việc—chạy. Nhưng khi dẫn đàn gàcon đi kiếm ăn, gà mái sẽ đứng lại xù lông xù cánh, ăn thua đủ đến chết, nếu có chú quạnào rà xuống định xơi tái mấy chú gà con lăng xăng như các lọn bông gòn vàng óng ánh.Chó mèo cũng không đến gần các chú gà con được. Phải bước qua xác mẹ chúng thôi.Vịt mẹ cũng vậy. Chó mẹ cũng vậy. Heo mẹ cũng vậy.Tình yêu làm cho chúng ta trở thành dũng mãnh phi thường. Tình yêu cho chúng ta canđảm và sức mạnh mà nếu không có tình yêu thì ta không thể có. Gandhi nói: “Sức mạnhvĩ đại nhất mà nhân loại có trong tay là tình yêu.”Ngay cả khi như không thấy sức mạnh đâu cả, thì tình yêu vẫn cầm giữ trong tay sứcmạnh vô song:“Hát mừng những người mẹ Việt NamHát mừng những người mẹ anh hùngĐời dâng hiến giống nòi, mẹ sống giữa gian laoVì đất nước hy sinh cả cuộc đờiNhìn mái tóc mẹ bạc phơ và ánh mắt mẹ như mơLà biết mấy chờ mong mỏi mònTừng đứa con ra đi không bao giờ trở lai.”Cả đời chờ từng đứa con ra đi không bao giờ trở lại. Có điều gì trên đời khổ đau và khókhăn hơn thế nhỉ? Nhưng mẹ vẫn làm được vì mẹ có tình yêu, cho từng đứa con, và chotriệu đứa con, và cho cả đất nước này.Người ta nói thượng đế quyền năng vô tận và nguời ta nói “thượng đế là tình yêu”, đểcho ta thấy tình yêu có sức mạnh đến mức nào.
  • 75. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 75Vậy thì tình yêu hiền hòa, dịu ngọt, khiêm nhu, nhưng tình yêu cũng can đảm, dũngmãnh, anh hùng. Mạnh và yếu sống với nhau và hòa quyện với nhau làm một, như âmdương trong vòng thái cực, chứ đâu phải là chối bỏ nhau, bỏ một chọn một, có một mấtmột đâu. Như nước hiền hòa và nước thành sóng thần đNy tan rừng núi. Như gió dịu dàngvà gió thành giông bão thổi sập đồi non.Nhưng thế thì khi nào ta khiêm nhu, khi nào ta dũng mãnh?À, đây là loại câu hỏi thực sự không có câu trả lời. Đó chẳng khác gì hỏi người họa sĩ,“Khi nào anh dùng màu đỏ, khi nào anh dùng màu vàng?” hay người ca sĩ, “Khi nào chịhát mạnh, khi nào chị hát nhẹ.” Dĩ nhiên ta có thể trả lời bằng một công thức nào đó như“khi muốn có vẻ sắt máu thì đỏ, vui vẻ thì vàng” hay “nhạc vui thì hát mạnh, nhạc buồnthì hát nhẹ.” Nhưng người hơi chuyên nghiệp một tí thôi là đã có thể biết các công thứcnày chỉ là các câu trả lời nhảm nhí. Nguời họa sĩ chỉ biết mình dùng màu gì khi dùng màuđó. Người ca sĩ chỉ biết hát mạnh yếu thế nào khi đứng trước một nhóm khán giả nào đótrong một khung cảnh nào đó với một cảm xúc nào đó. Có tập trước ở nhà thì cũng chỉ làtập chứ không phải thật.Chỉ có một câu trả lời chính xác nhất là: Khi đụng chuyện, tự khắc mình biết mình sẽphải làm gì—nhịn nhục hay chiến đấu. Tình yêu trong mình lúc đó sẽ cho mình biết mìnhphải phản ứng thế nào.Và chỉ có một công thức tổng quát đúng cho mọi con tim tư duy tích cực trong mọitrường hợp mà thôi. Đó là, Người tích cực thường không thấy nhu cầu phải bảo vệ mìnhvà sẵn sàng nhịn nhục khi mình bị xúc phạm, nhưng thường can thiệp khi thấy ngườikhác bị hà hiếp bất công.Chúc các bạn một ngày vui vẻ.Mến
  • 76. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 76Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cựcLàm thế nào để phê phán tích cực ?Posted on Tháng Sáu 11, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Phê phán hầu như luôn luôn có vẻ tiêu cực, dù là người phê phán có thái độ tích cực thìngười “được” phê phán cũng vẫn cảm thấy tiêu cực, không ít thì nhiều. Đó là chưa nóiđến, rất thông thường, chúng ta phê phán với thái độ tiêu cực. Nhưng không thể khôngphê phán được, phải không các bạn. Tư duy phê phán (critical thinking) là một phần quantrọng của tư duy, mà chúng ta đã đề cập trước đây trong bài Tư duy tích cực là gì? Nhưnglàm thế nào để ta phê phán mà không có tư duy tiêu cực trong lòng, và người nghe cũngkhông cảm thấy tiêu cực?Thái độ luôn luôn đi từ trong tâm ta đi ra, cho nên trong phần dưới đây ta sẽ khảo sát vấnđề từ trong tâm ra đến hành động bên ngoài.I. Tâm tích cực khi phê phánĐiều quan trọng nhất là làm thế nào để ta tích cực ngay trong tâm ta khi phê phán, và tabiết rõ là ta phê phán tích cực, chứ không bị chỉ huy mù quáng bởi một tâm tiêu cực? Câuhỏi này nghe như thừa, vì ai trên thế giới cũng nói tôi phê phán tích cực. Vâng, có thể làta muốn tích cực thật, nhưng không hẳn là tâm ta đang tích cực khi phê phán, phải khôngcác bạn? Nếu tâm mình không sáng suốt thì chính nó lừa mình, mình cũng không biếtđâu. Bị người khác lừa thì dễ thấy, chứ bị chính cái đầu của mình đánh lừa mình thì mù
  • 77. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 77luôn. Chỉ có tự quán sát tâm mình chặt chẻ lâu ngày mình mới thắng được chuyện lừa lọcđó thôi.Vậy thì ta phải quán sát tâm mình kỹ càng trước, trong khi, và sau khi phê phán.1. Trước khi phê phán. Nếu mình sắp mở miệng phê phán tự xét lại tâm mình là mìnhcó tích cực không. Đây là chuyện trong lòng ta. Lòng ta chỉ ta biết. Cho nên mình phảithật là thành thật với chính mình thôi. Người tích cực có những dấu hiệu sau đây:a. Phê phán việc làm của người nào đó, chứ không phê phán vể chính bản thân người đó.b. Dù việc làm và bản thân có liên hệ mật thiết với nhau (như tham nhũng), thì cái taquan tâm vẫn là việc làm.c. Đối với cá nhân người bị ta phê phán, dù là bên ngoài ta có thể yêu cầu người đó phảibị trừng phạt, thì bên trong ta vẫn suy nghĩ như là một người bạn rất hiểu yếu kém rất conngười của người đó: “Tội nghiệp, tội nghiệp. Cả đời lập nghiệp, chỉ vì một phút yếu lòngmà gây nên khổ.”d. Nếu tâm bạn chỉ có hừng hực một lòng: “Đồ vô loại, đồ khốn nạn. Mày phải đổ xuốngsông cho cá mập ăn mới được”, thì chính là bạn đang rất tiêu cực, đang bị chi phối bởisân hận và kiêu căng (như là mình không làm quấy bao giờ), và phê phán của bạn có nềntảng tiêu cực.e. Bạn có suy nghĩ theo kiểu lợi lộc: “Thằng này mà xuống, tôi (hay chúng tôi) lên thay,thì mới khá được”? Tự tin là một việc tốt. Nhưng, rất thông thường, ta thường hay lầmlẫn tự tin với tự kiêu hay tham lam trong lòng ta đó. Khi đã có ước mong quyền lợi trongđó, thì rất khó để mà không tham lam. Đó là chưa kể làm khán giả phê phán cầu thủ thìdễ, làm cầu thủ trên sân cỏ thì lại là một chuyện khác. Hãy suy xét tâm mình thật kỹ.
  • 78. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 782. Trong khi phê phán. Khi phê phán một người nào đó, bạn có kể ra cái tốt mà họ đãlàm không, hay chỉ kể ra cái xấu mà thôi? Phê phán một chiều luôn luôn tiêu cực, vì đó làbất công và thiên vị. Lời phê phán của người thiên vị luôn luôn phải được đánh dấu hỏi.3. Sau khi phê phán. Sau khi đã phê phán xong, dù là bạn có cảm xúc như thế nào, bạncó thấy, tận đáy tim bạn, một tí buồn, một tí xót xa, là bạn đã phải làm đau người kiakhông? Hay là bạn hả hê như vừa trúng số?II. Hành động tích cực khi phê phán.Đó là nói đến cái tâm của ta, chí có ta biết. Ngoài ra, trong khi ta hành động bên ngoài, cómột vài phương thức để làm cách trình bày của ta tích cực hơn.a. Khen trước, phê bình sau. Vi dụ: Em làm việc rất siêng năng chăm chỉ, và em làm việcmột mình rất hay, nhưng em một mình hơi nhiều nên cả nhóm không có đủ thông tin từem và không điều hợp tốt với em. Nếu em bỏ ra tí thời gian mỗi ngày, hàn huyên nóichuyện với các bạn thường hơn, thì cả nhóm sẽ làm việc hiệu quả hơn.b. Thay vì chê “Em yếu, cần mạnh hơn” thì ta nên khen “Em tốt, và vẫn có thể tốt hơn.”Em làm việc này thật là hay, rất giỏi so với nhiều người,. Nhưng nhóm mình phải luônluôn là số 1 và luôn luôn khá hơn mỗi ngày. Em rán trau chuốt thêm mỗi ngày một tí thìrất hay.Nếu phê phán mà không khen, và phê phán với luận điệu xỉ vả, thì nhất định là tiêu cực.Ta phê phán môt người vì ta muốn người đó tốt hơn. Phê phán để hạ bệ là phê phán tiêucực.
  • 79. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 79c. Cách sử dụng ngôn ngữ. Cách này thì rất khoa học. Nhờ một người bạn của mình thâubăng lén khi mình đang mạnh miệng phê phán ai đó, rồi ngồi nghe lại một mình giữa đêmvắng lặng. Ngôn ngữ mình dùng nói đến yêu thương nhiều (không cần biết yêu thươngai) hay là ngôn ngữ thù hận, kiêu căng, tục tằn. Người tích cực luôn dùng ngôn ngữ yêuthương. Người tiêu cực dùng ngôn ngữ thù hận. Loại ngôn ngữ nào có nhiều trong cáchphê phán của bạn?Nếu đọc nhật ký Đặng Thùy Trâm, các bạn sẽ thấy cuốn nhật ký toàn là ngôn ngữ yêuthương. Năm thì mười họa mới có môt vài chữ có vẻ căm phẫn Mỹ, đương nhiên là dođau khổ mà ra. Người tích cực là như thế, luôn luôn có tình yêu và dùng ngôn ngữ tìnhyêu, và tâm trí hướng về tình yêu, dù là đang xung trận một mất một còn. Họ không cóthời giờ để suy tư thù hận.* Và dù là ta nói đến hành động bên ngoài hay thái độ bên trong của tâm trí, chúng ta cầnnhớ thường xuyên là tư duy tích cực là một thái độ của con tim. Và thái độ của con timcủa ta thì chỉ có ta biết, cho nên ta phải rất thành thật với chính mình để có thể thấy contim của mình, và phải rất tự kỹ luật để tự huấn luyện con tim của mình. Chẳng ai làmđược các việc này cho mình cả.Còn các hành động bên ngoài? Đương nhiên chúng phản ánh phần lớn con tim của mình.Phần nhỏ còn lại, có thể là người ngoài không thể nào hiểu hết con tim mình được; hiểulầm là chuyện đương nhiên ở đời. Hoặc là chính mình đôi khi làm vài chuyện ngu si màchính mình cũng không muốn làm. Đây lại cũng là chuyện đương nhiên ở đời. Cứ phải cốlên thôi.Chúc các bạn một ngày vui vẻ.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial use
  • 80. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 80Đăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cựcThành công là gì?Posted on Tháng Sáu 18, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Chúng ta thường hay nói đến “thành công” như là một đích điểm quan trọng của cuộcsống và ta nói tư duy tích cực đưa đến thành công. Nhưng thành công là gì?Nói theo nghĩa thông thường nhất thì thành công có nghĩa là khi ta có một mục đích nàođó và ta đạt được nó, đó là thành công. Xa hơn môt tí, thì có lẽ mọi người chúng ta đềuđồng y’ là mục tiêu tối hậu của mỗi người trên đời chính là tìm “niềm vui và bình an”trong lòng mình; có được niềm vui và bình an trong tâm, đó là thành công.Như vậy, có nghĩa là cách định nghĩa thành công của chúng ta ở đây hoàn toàn có tínhcách chủ quan. Chính mình định đích điểm đời mình và thành công của mình. Chẳng cómục tiêu khách quan nào bên ngoài cả. Điều này rất quan trọng, vì nếu chúng ta chỉ cầnmột mái nhà tranh hai quả tim vàng, mấy con gà và một con chó, và ta đã đạt được điềuđó, tức là ta đã thành công trong mục tiêu đó, dù rằng mấy tờ báo lá cải chỉ tin là cácngười đi xe hơi mới được gọi là thành công.Tuy nhiên ta cần phân tích y’ niệm thành công sâu hơn một chút trong thực tại đời sống.1. Nếu một người muốn có thật nhiều tiền để có một ngôi biệt thự vĩ đại, và làm việcngày đêm căng thẳng, chụp giật, gian lận, lắm stress, lúc nào nói chuyện cũng chửi thề vìbực tức. Người đó rốt cuộc đạt được mục đích là xây được căn biệt thự theo mình muốn.
  • 81. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 81Như vậy phải là thành công không các bạn? Ta có thể nói là người này đã thành côngtrong mục tiêu kiếm nhà.Nhưng có lẽ cũng như mọi người khác, người này còn mục tiêu khác sâu xa hơn, một ướcmuốn sâu xa hơn, đó là “niềm vui và bình an cho mình.” Nếu vậy thì, mục tiêu “niềm vuivà bình an cho mình” có đạt được không lại là chuyện khác. Giả sử trong tiến trình kiếmtiền, anh ta bỏ bê vợ con, lại học thêm các thói hư tật xấu để cho mấy đứa con bắt chước(như là chửi thề, nghi kỵ mọi người chung quanh, mọi tính toán đều do đồng tiền chi phối…), rồi mấy đứa con trở thành hư hỏng, và chính anh ta cũng đang nuôi đủ mọi mầmbệnh trong người, từ cơ thể (như bệnh tim, đau bao tử, …) đến tinh thần (các loại suynhược thần kinh), thì thử hỏi anh ta đã thành công trong việc tạo lập hạnh phúc cho mìnhhay chưa? Hay là thành việc trước mắt, nhưng hỏng việc đường dài?2. Nếu mục tiêu của một người là chẳng có mục tiêu gì hết trong đời thì sao? Thưa, có hailoại người sống không có mục tiêu.• Loại thứ nhất là thánh nhân, sống không cần gì ở đời, nhưng rất yêu đời yêu người.Luôn luôn vui vẻ thanh thản và luôn luôn sẵn sàng làm một việc gì đó giúp đời giúpngười.• Loại thứ hai là những người lười biếng tiêu cực, không muốn làm gì, và tối ngày phànnàn chê bai cuộc đời. Loại này không bao giờ vui. Và nếu là ai trong thiên hạ cũng xemniềm vui của mình là mục tiêu tối hậu, thì loại người này không có thành công bao giờ.Trong hàng tiêu cực thì lại có hai loại.– Loại tiêu cực thụ động tối ngày phàn nàn càm ràm.
  • 82. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 82– Loại tiêu cực chủ động sống tiêu cực và chủ động truyền bá lối sống tiêu cực. Lọai nàyđã bắt đầu ra khỏi cách sống “không mục tiêu” và từ từ có mục tiêu tiêu cực với đời sống.Loại này lại chia ra làm hai loại khác:(a) loại trộm cướp vặt—sống tiêu cực làm hại người khác và gây thêm băng đảng,và(b) loại người truyền bá tiêu cực để gây chiến tranh hay kích động khủng khoảngchính trị xã hội để phục vụ các mục tiêu của riêng họ. Loại này thì ta thấy thườngxuyên trong thông tin thời sự quốc tế. Loại người chuyên gây chiến này, dĩ nhiênlà tâm của họ không bao giờ an bình và vui vẻ, vì bản chất của chủ chiến là chếtchóc và đau khổ. Nhưng còn xa hơn thế nữa, khả năng của họ để mang lại khổđau cho nhiều người khác, đôi khi cho cả quốc gia hay cả thế giới, rất cao.Vậy thì khái niệm thành công của ta cần phải được đặt trong bậc thang giá trị của cáchạng người trên đây. Đối với người tư duy tích cực, ta hiểu nghĩa thành công như là (1)luôn luôn có “niềm vui và bình an” trong lòng như là mục tiêu tối hậu, và (2) dù là ta cóđịnh mục tiêu ngắn hạn nào đó trong đời, như là kiếm tiền mua một ngôi nhà thật đẹp, thìphương cách ta dùng để đạt mục tiêu ngắn hạn đó (mua nhà) sẽ không phản lại, nhưngcòn hỗ trợ, cho mục tiêu tối hậu là “niềm vui và bình an” trong lòng.Và vì “niềm vui và bình an” trong lòng ta liên hệ mật thiết với niềm vui và bình an củamọi người và của thế giới này, chúng ta không thể làm người khác thêm đau khổ mà tinrằng ta sẽ có được niềm vui và bình an trong lòng. Điều đó không thể xảy ra (trừ khi đốivới người điên, trong vài trường hợp). Cho nên ý niệm tự do chủ quan để lựa chọn mụctiêu thành công của ta, thực ra vẫn nằm trong một giới hạn khách quan–giới hạn đó là sựan vui của người khác, và của thế giới. Nếu ta không quan tâm đến an vui của ngườikhác, ta sẽ tự phá hủy an vui của chính mình. Điều này cũng giống như người thải khíđộc trong không khí để hại đến người khác, chính mình cũng sẽ hít thở nó.Thỏa mãn bất kỳ mục tiêu ngắn hạn nào đó (như nhà cửa xe cộ), nhưng không làm hỏngmục tiêu tối hậu “niềm vui và bình an”, đó mới thực sự là thành công của người tư duytích cực.Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cực
  • 83. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 83Hãy tự tạo cơ hộiPosted on Tháng Sáu 26, 2009 by tdhoanhChào các bạn,“Cơ hội” là hai chữ quan trọng nhất trong kiến trúc xã hội. Tất cả mọi người trên thế giớiđều muốn có một xã hội bình đẳng, dù là ta nói đến triết ly’ nào hay ly’ thuyết chính trịnào. Nhưng nếu xem kỹ thì nguời 75 kg phải mạnh hơn người 40 kg, người giỏi toán phảikhác người dốt toán, người siêng năng thì phải khác người lười biếng.Làm thế nào ta có thể có một xã hội bìnhđẳng với nhiều khác biệt cá nhân như thế? Thưa, ta dùng khái niệm “cơ hội”. Một xã hộibình đẳng là một xã hội cho mọi người một cơ hội đồng đều để thăng tiến. Còn việc sửdụng cơ hội đó hay không là quyền của người đó.“Bình đẳng cơ hội” (equal opportunity) là khái niệm nền tảng nhất, trên đó chúng ta cóthể một xây một xã hội tốt đẹp của chúng ta. Nhưng bây giờ, ta hãy tạm rời xa các kháiniệm lớn lao về xã hội chính trị học, để đưa “bình đẳng cơ hội” về với chính mình, vớicon người cá nhân của mình. Làm sao mỗi người chúng ta có thể tận dụng tối đa kháiniệm bình đẳng cơ hội này để giúp ích chính mình?Chúng ta hay dùng từ “tìm kiếm cơ hội” để diễn tả cách ta có được cơ hội. Điều này đúngtrên mức “thấy được” (visible). Nhưng ở mức độ “không thấy được” (invisible) thì cơ hộitự tìm đến với ta nhiều hơn là ta đi tìm, nếu không đến tận tay thì cũng đứng thườngxuyên mấp mé ngoài cổng. Nhưng, điều đó chỉ có thể xảy ra nếu ta biết cách thu hút cơhội, để cơ hội chạy theo ta. Đó cũng là điều mà ta gọi là “Tự tạo cơ hội.”Cơ hội thường đi theo mình nếu mình có 3 điều: (1) tài, (2) bạn và (3) danh tiếng. Ấychết, các bạn đừng có vội: “Tưởng gì chứ điều đó thì em biết rồi. Chỉ có một nỗi là emkhông có tài, ít có bạn, và chẳng có tiếng.” Không sao, ta sẽ tìm cách tạo ra 3 điều đó.1. Tài: Chữ tài này mình dùng vắn tắt thôi, chứ nghĩa nó sâu và rộng hơn. Tài ở đây cónghĩa là (a) mình biết làm một việc gì đó, (2) mình làm nó rất hay, và (3) mình đáng tincậy trong việc đó.
  • 84. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 84Ví dụ: Bạn biết đổ bánh xèo rất ngon, ai ăn cũng phải mê đến nỗi ăn xong là ôm bụng rênvì ăn quá tải. Và thỉnh thoảng có người có lễ tiệc đặt bạn làm bánh xèo tại nhà họ, làmvà ăn ngay trong buổi tiệc, thì bạn luôn luôn sẵn sàng cho một buổi tiệc tốt—không cóchuyện đến giờ chót chạy đến xin lỗi: “Chị ơi em quên mất là ngày hôm đó em phải dựđám cưới của con nhỏ cháu.” Hmm… nếu đã hứa làm thì làm. Bỏ đi đám cưới và thựchiện lời hứa. (Nếu đã lỡ hứa với cả hai, thì… bạn có vấn đề lớn ).Trong chữ tài, chữ “đáng tin cậy” chiếm hết 100%. Nó vừa có nghĩa là làm giỏi và làmđúng lời hứa.• Nhưng nếu mình chẳng có tài gì hết thì sao? Thì đi theo những người biết nghề để họcnghề. Cách xin học dễ nhất là xung phong giúp người ta một tay mà không cần tiền công,chỉ để học nghề. Cách này thì bảo đảm là cách học nhanh nhất, vì người được mình giúpcũng rất cố để “trả nợ” cho mình.Lúc mình đang học trong trường luật ở Mỹ, một ngày nọ đứng đợi xe bus bên cạnh mộtông già, nói chuyện vNn vơ với ông. Mình hỏi ông làm việc ở đâu. Ông ấy nói, “Tôi làchánh án tòa án ở đây.” Mình nói, “Ồ hay quá, tôi đang học luật. Ông có việc làm cho tôikhông ?” Ông nói, “Việc thì luôn luôn có, nhưng tôi không có tiền. Chính phủ không chotôi ngân sách để thuê sinh viên luật.” Mình nói, “Tôi không cần tiền. Tôi chỉ cần làm việccho ông để học nghề.” Thế là mình có được loại kinh nghiệm ít sinh viên luật có—họccách làm quyết định và quyết định các vụ kiện cho ông chánh án—và được thêm vài hàngrất hấp dẫn trong resume của một sinh viên mới ra trường.* Trong thế giới chính trị và thương mãi có một tài rất hiếm và rất có giá trị mà chẳngcần tài năng gì nhiều cả, đó là tài làm phụ tá. Người nào có được khả năng nghe đến đâuhiểu đến đó, chưa chắc hiểu thì hỏi lại cả hai ba chục lần cho đến khi hiểu, và mình làmbất cứ điều gì sếp của mình cũng biết, thì người đó là phụ tá vô giá, bởi vì sếp có thể giaoviệc cho mình và đi ngủ mà không có ác mộng. Đó là người mà sếp có thể gọi là myalter-ego (con người kia của tôi).
  • 85. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 852. Bạn: Càng có nhiều bạn thì càng có nhiều người quảng cáo không công dùm mình.Quảng cáo trên TV chẳng ăn thua gì so với quảng cáo miệng không công. Nhà sản xuấttốn bao nhiêu tiền quảng cáo thì chẳng mấy người tin và để y’, nhưng nếu bạn mình nóicho mình biết mới khám phá ra tiệm này bán áo quần rất đẹp và rẽ, thì chắc là cuối tuầnnày mình sẽ ghé vào ngay.Nhưng dĩ nhiên là bạn mình chỉ quảng cáo cho mình nếu bạn mình tin vào tài của mình—tức là tin rằng mình làm tốt và đáng tin cậy. Nếu bao nhiêu năm quen biết nhau mà lờinói của mình không đáng tin cậy, nói điều gì ra các bạn cũng nghĩ: “Bà này mà nói 10 thìmay ra được 3 là thật và đúng” thì hỏng bét. Cho nên cách sống hàng ngày làm cho bạnbè chung quanh phục–tức là cho rằng mình đáng tin cậy–là cách hay nhất để có mộtmạng lưới thân quen quảng cáo không công trường kỳ.3. Danh tiếng: Danh tiếng phần lớn là do bạn bè kháo nhau. Một phần nữa là do trưngbày sản phNm. Dĩ nhiên cách dễ nhất để trưng bày là trưng bày mà không tính công trưngbày. Ví dụ: Nếu trong trường có liên hoan, xung phong đổ bánh xèo cho trường khôngcông (trường chỉ tốn tiền mua thực phNm gia vị), đó là cách trưng bày sản phNm cho cảmấy trăm hay mấy nghìn người.Víết bài gửi cho báo, nhất là các vấn đề báo không thể có được. Ví dụ: Viết về di tích lịchsử nhỏ nào đó nơi mình đang ở, thì tổng biên tập báo chắc là cũng mê, vì chính anh tacũng chưa hề nghe đến. Những điều nhỏ ở địa phương của mình chính là lợi thế củamình.Ngày xưa thì ít có cơ hội, ngày nay ta có đủ loại báo và websites. Có nhiều websites rấtcó uy tín, nếu bài của mình được post lên đó là mình sẽ có thêm uy tín và một vài hàngtrong resume. (Bài của mình trên ĐCN đã được nhiều báo trong nước đăng lại. Các bạnchỉ cần Google tên mình thì sẽ thấy. Không thể coi thường các nơi post không công được.Bạn có post bài vào website của Ngân Hàng Thế Giới cho cả thế giới đọc thì đó cũng làmột site không công. Các website thiện nguyện xã hội luôn luôn là site không công).Giả sử là bạn sắp mở tiệm làm bánh xèo, mời vài cây bút của ĐCN đến nhà ăn bánh xèo,biết đâu lại chẳng có người mê bánh xèo của bạn đến mức là tiệm bạn chưa mở đã viếtbài xúi mọi người đi ăn? (Chúng ta đã biết là anh Trần Bá Thiện sẽ xung phong đi ăn đầutiên).
  • 86. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 86• Nếu chúng ta chủ động xây dựng tài năng, bè bạn, và danh tiếng như thế, thì cơ hội luônluôn lấp ló ngoài cửa nhà. Nhiều khi chưa kịp xin việc đã có người mời đi làm.Thế giới ngày nay có hai điều lợi cho cơ hội: Thứ nhất, tự do kinh doanh. Thứ hai,Internet. Nếu bạn biết tận dụng hai điều này để gia tăng cơ hội cho mình, thì bạn có thểlàm được rất nhiều việc, ở bất cứ lãnh vực nào—xuất bản một quyển sách hay mở tiêmbán bánh xèo.Chúc các bạn thành công.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Kỹ năng kinh doanh, Trà Đàm | Thẻ: kinh doanh, tích cựcCần quan tâm người khác nghĩ gì về mình ?Posted on Tháng Sáu 29, 2009 by tdhoanhCó lẽ đây là câu hỏi khó trả lời chính xác nhất, bởi vỉ “ừ “hay “không” gì thì cũng khôngổn. Câu trả lời chính xác nhất chỉ có thể đến trong hoàn cảnh thực tế của cuộc sống. Cáckhảo sát ly’ thuyết thường không giúp được mấy.* Rõ ràng là cả đời ta được dạy là hãy làm người khác yêu mến và tôn trọng ta. Từ tấmbé đã học ăn nói tử tế lễ độ, áo quần tề chỉnh, tác phong có giáo dục. Lớn thì cũng họcgiao tiếp, ngoại giao, đắc nhân tâm… cho nên nói rằng ta không quan tâm đến ngườikhác nghĩ gì là không đúng.
  • 87. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 87Thực ra thì con người là một loài sống tập đoàn. Các sinh vật sống trong một tập đoàn,như một bầy trâu, một bầy chim, thường có tác phong rất giống nhau. Con người đươngnhiên cũng có khuynh hướng đó. Mà đã “giống nhau” có nghĩa là suy nghĩ như nhau, vàrất quan tâm đến việc làm cho những người khác phật lòng, chống đối, vì các khác lạ củamình.* Nhưng chúng ta cũng đều biết là nếu ta quan tâm quá đáng đến việc người khác khôngđồng y’, không chấp thuận, thì ta không bao giờ có thể sáng tạo, không bao giờ có thể đổimới, và trong nhiều trường hợp trở thành tù nhân của chính tư tưởng của mình.– Điều thông thường nhất ta thấy là nói chuyện trước đám đông, dù là trong một cănphòng hay trong một diễn đàn Internet: “Thôi, ghê lắm, nói bậy bạ người ta cười thúiđầu.”— Mức tệ hại hơn, có thể thành một bệnh tâm ly’ nặng, lúc nào cũng sợ mọi người mấtlòng, lúc nào cũng muốn làm tất cả mọi người khác vui lòng, đến nỗi mình biến thành cáimền rách đầy stress thường xuyên.– Ở một mức cao hơn, như chúng ta đã nói trước đây, ngay khi bạn có một tư tưởng mớibạn trở thành nhóm thiểu số chỉ có một người. Đương nhiên là nhiều người sẽ chống đốitư tưởng mới của bạn và muốn dập tư tưởng đó hoặc chính bạn. Nếu chúng ta quan tâmđến sự đồng y’ của đám đông thì ta sẽ không bao giờ có thể có một tư tưởng mới, một tưtưởng sáng tạo nào cả.* Thế thì, đứng giữa giằng co giữa nhu cầu làm các bạn vui vẻ quanh ta và nhu cầu sángtạo của ta, ta phải làm thế nào?Theo mình nghĩ, người tư duy tích cực suy tưởng ở tầng cao hơn, vượt lên trên tầm mức“mọi người nghĩ gì về tôi?” Người tư duy tích cực không thực sự quan tâm về việc ngườikhác nghĩ về mình, và chỉ thực sự quan tâm lo lắng cho người khác. Đây chính là “vôngã” (“không có cái tôi”) và “vị tha” (yêu người). Vì “không có cái tôi” nên ta không
  • 88. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 88quan tâm đến việc người khác nghĩ thế nào về mình. Vì “vị tha” nên ta luôn làm cho mọingười vui và tốt.Nhưng làm tốt cho người nào đó đôi khi cũng có nghĩa là khuyên vài câu hơi thẳng ,vàmình biết là người đó sẽ buồn, nhưng mình cũng biết là mình vẫn nên làm thế. Tức làmình lo cho người, và không để cái khả năng bị người giận làm cho mình chùn bước.Dĩ nhiên, theo lẽ thường nếu ta thực sự yêu người và lo lắng cho người, thì thườngthường là được người yêu lại. Nhưng không hẳn thế, yêu người và bị người đóng đinhcũng là chuyện rất thường tình. Nhưng đóng đinh ta còn không ngại, huống chi là vài câuhiểu lầm chê bai hay chưởi bới.Ngay khi là làm việc gì cho ai đó, mà ta vẫn không ngại bị chống đối chê bai, thì huốngchi là khi ta dùng ánh sáng sáng tạo để tạo ra một điều gì mới, mà không đụng chạm đếnai, và còn làm cho cuộc đời đẹp hơn một tí. Sáng tạo là dùng tối đa tiềm năng của ta đểlàm cho cuộc đời khá thêm, với một y’ tưởng mới hay một sản phNm mới. Nếu có ngườiđả phá tư tưởng sáng tạo của ta, tại sao lại phải quan tâm đến các đả phá đó?* Nhưng bên trên là ta chỉ nói đến khi ta tích cực làm một việc gì đó tốt cho người chođời. Ý chí ta vững mạnh trong các trường hợp đó cũng là chuyện đương nhiên. Có mộttrường hợp gây khó khăn thường xuyên hơn: Đó là lúc ta bị ai phê phán, hoặc chỉ tưởngtượng trong đầu là bị ai phê phán, về một điểm nào đó như là điểm yếu của ta. Ví dụ: Tađang nói điều gì đó và bị ai phê phán là ta sai hoặc kiêu căng khi ta nói điều đó. Ta có thểvề nhà và đau nhức hoài về chuyện này rất lâu.– Nếu người phê phán đúng: thì cám ơn và vui vẻ.– Nếu người phê phán sai, thì hơi đâu mà để y’.– Dù là gì đi nữa thì có thể là sau 5 phút mọi người không ai còn nhớ đến chuyện đó nữavà chỉ còn bạn là ấp ủ nó cả ngày. Bạn có rảnh rỗi để cứ suy nghĩ về người khác cả ngàykhông? Không? Thê thì tại sao bạn nghĩ là người khác rảnh rỗi để suy nghĩ về bạn cảngày? Hơi chủ quan đấy.Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành
  • 89. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 89© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cựcTích cực hay tiêu cực nhìn từ bên ngoàiPosted on Tháng Bảy 1, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Chúng ta luôn luôn nói đến tư duy tích cực và hành động tích cực như là một hoạt độngphát xuất từ tâm ta. Nghĩa là, y’ nghĩa thực sự của một hành động thì chỉ có người làm nómới biết. Các phê phán và kết luận từ bên ngòai đều không chính xác. Vậy có nghĩa là takhông thể dùng bên ngoài để định giá tích cực tiêu cực hay sao?Thưa, vấn đề lệ thuộc vào ta là ai—người làm hành động? hay người nhận hành động?Giả sử một người hành khất được một người phụ nữ cho 20 nghìn đồng. Ông ta có cầnphải biết người phụ nữ đó nghĩ gì trong đầu không? Có cần biết bà ta cho vì lòng thươngngười hay vì muốn nổi tiếng không? Nếu cần phải biết như vậy thì có thể người hànhkhất này sẽ sớm nghỉ làm hành khất, vì anh ta sẽ chết đói rất nhanh. Hơn nữa, không aicó thể biết được trong đầu người khác, vậy thì đừng đoán mò mất công vô ích. Cứ phánđoán theo bên ngoài—bà ấy giúp mình một số tiền, cứ nhận và cám ơn bà ấy thật tình.Vậy là đủ.Ngay cả khi nguời làm không thực sự có lòng tốt, nhưng việc làm đó tốt đối với ngườinhận, thì người nhận cứ nhận và cám ơn nồng nhiệt thật tình. Ví du: Người phụ nữ trênthực sự muốn nổi tiếng khi cho tiền, và người hành khất cũng biết được điều đó, nhưng20 nghìn đồng đến tay anh ta là một hành động thiện, nó giúp cho anh và con cái được
  • 90. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 90một bữa ăn. Vậy thì, anh nhận nó như là một cử chỉ thiện hảo và cám ơn thật tình. Việcbà ấy muốn nổi tiếng chẳng ăn nhập gì đến lợi ích và suy tưởng của anh hành khất cả.Ví dụ khác. Mỹ viện trợ giáo dục cho Việt Nam là để giúp Việt Nam đào tạo nhân tài,nhưng với mục đích xa hơn là để Việt Nam thành một quốc gia thân Mỹ với lãnh đạo đàotạo từ Mỹ. Cứ coi như là mục tiêu ích kỷ đi. Nhưng Việt nam vẫn được lợi ích rất nhiềutừ những viện trợ giáo dục đó, vậy thì ta cứ hăng hái nhận lãnh và cám ơn rất thật tình.Và nếu Việt Nam có thân Mỹ thì cũng chẳng sao, vì chính sách ngọai giao của Việt Namhiện nay là thân thiết với mọi quốc gia trên thế giới.Nói tóm lại, khi thụ nhận một hành động, chúng ta chỉ có thể và chỉ nên xem xét bênngoài và những lợi lộc mà hành động đó mang đến cho ta, và cám ơn thật tình. Khôngnên suy đoán điều không thể biết và cũng không cần thiết—là người làm hành động đóthực sự nghĩ gì—để rồi có những hành động rất vô ơn như là: “Ối, tiền chùa không lấy thìuổng. Chứ cái đám đó thì ân nghĩa phúc đức gì!” Vô ơn bạc nghĩa như thế chỉ vì ngồi suyđoán lung tung, là một tội với trời đất và với con người. Thà là không nhận. Nếu nhận làphải tri ân.• Đó là về người nhận.—người nhận không thể biết tâm y’ của người cho, vì vậy khôngnên suy xét lăng nhăng mà chỉ nên thấy lợi ích cho mình và cám ơn. Tuy nhiên, nếu ta làngười cho, thì ta biết rất rõ tâm của mình. Vậy thì ta phải có được tâm y’ tốt và khôngthể làm việc chỉ vì những hào nhoáng—cám ơn, nổi tiếng, ghi danh—bên ngoài. Nếu làmviệc tốt chỉ vì bên ngoài thì chẳng được phúc đức gì cả mà chỉ gây nên tội. Tại sao? Vìchạy theo hào nhoáng tiếng tăm bên ngoài là nuôi dưỡng thêm “cái tôi” của mình chothêm trương phình. Mà cái tôi càng lớn thì cơ hội cho mình làm thêm bao nhiêu điều xấuxa càng tăng. Các việc thiện mình làm, có thể thiện cho người khác, nhưng đối với mìnhthì chúng đã biến thành thực phNm nuôi nấng cái tôi của mình; đó là nuôi dưỡng mầm ác.• Tóm lại, ta có 2 qui luật suy tư ngược chiều nhau tùy theo ta là ai. Nếu ta là người nhậnhành động, ta phán đoán theo bên ngoài và tri ân mà không nên đoán mò tâm y’ củangười làm (ngọai trừ một vài trường hợp đặt biệt cần biết tâm y’ người làm, như khi tòaán nhìn bằng chứng bên ngòai để quyết đoán là thủ phạm cố y’ giết người hay đó chỉ là tựphòng vệ).
  • 91. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 91• Người tư duy tích cực hầu như luôn luôn có 2 qui luật trái ngược nhau trong mỗi trườnghợp—một cho mình và một cho người:– Không quan tâm đến người khác nghĩ gì về mình, nhưng quan tâm đến mang lợiích an vui đến cho người khác.– Không cầu nguời yêu mình, nhưng cầu mình yêu người.– Không có cái tôi cho mình, nhưng nâng cao phNm tính của người khác.– Không đòi công ly’ cho mình, nhưng mang công ly’ đến cho mọi người.Hai bộ qui luật gần như đối chọi nhau tùy theo đối tượng là mình hay người. Nhưng cảhai rốt cuộc phục vụ cùng một mục đích—mang đến an lạc cho mình cũng như cho ngườikhác.Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cựcPhải có danh gì với núi sông ?Posted on Tháng Bảy 2, 2009 by tdhoanh
  • 92. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 92Chào các bạn,Đã sinh ra ở trong trời đất, phải có danh gì với núi sông? Các bạn có thấy vấn đề gì vớicâu nói đó không? Đó là chữ “danh.” Chữ này tạo ra rất nhiều vấn đề:1. Nếu bạn là người có thể để “danh” cho đời, thì mọi hành động bạn làm trong đời chỉnhắm mục đích để lại “danh.” Đó không phải là chỉ nhằm mục đích phục vụ “cái tôi” củamình sao?Dĩ nhiên, ta có thể nói, vậy thì sao? Nhắm xây dựng “danh” cho mình cũng là việc tốt, vì“danh” đó đòi hỏi mình làm mọi việc lợi ích cho đời. Dù là có “cái tôi” làm chủ đíchtrong đó, mọi hành động vẫn tốt cho đời cơ mà.Đúng như vậy. Nhưng nếu mọi người đều nhắm vào “danh” cho mình, thì đất nước sẽkhông có sáng tạo. Vì người sáng tạo, như ta đã nói nhiều lần trước đây, luôn luôn làngười thiểu số, làm những việc mà đám đông chê bai và chống đối. Nếu bạn là ngườisáng tạo, thì thành công và danh tiếng ở đâu không thấy, nhưng trước mắt bạn sẽ đượcbiết đến như “thằng điên, thằng khùng, dốt, lập dị…” Và nếu các y’ kiến và lối sống mớicủa bạn khác với truyền thống văn hóa xưa nay, thì đương nhiên bạn sẽ được xem là
  • 93. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 93“không tôn trọng truyền thống ông cha, ngoại lai, phản bội tổ tiên…”Cái “danh” thường là cái đám đông cho ta. Nếu ta theo đuổi cái “danh” ta thường trởthành nô lệ cho đám đông, phục vụ truyền thống có sẵn, và dập tắt sáng tạo. Đây có phảilà ly’ thuyết không các bạn? Không, đó là chuyện vẫn đang xảy ra ngày nay trong xã hộita. Ví dụ, nếu mình vừa nói tiếng Việt vừa chêm English vào trong câu để nghe chosmooth như thế này, thì có cơ hội là ai đó có thể viết một bài phê phán là mình lai căngvà ngoại lai. Vài người còn cực đoan đến mức, nếu các bạn đi du học chẳng hạn, khi tríchdẫn Abraham Lincoln hay Ronald Reagan, thì các bạn có thể sẽ bị gán ngay một nhãn“lai căng”.Cái “danh” luôn luôn là nhà tù của sáng tạo. Trong nhiều trường hợp, nó thường trở thànhkỳ thị, áp bức, truy tố những người và những luồng gió sáng tạo. Và trong hệ thống giáodục của chúng ta, phải chăng cái danh là nguồn gốc của bệnh thành tính và háo danh, cácbạn?2. Nếu bạn là người quê mùa thất học thì bạn sẽ chẳng có danh gì với núi sông cả. Nếuvậy, cuộc đời của bạn chằng đáng gì sao? Dù chúng ta có cố ly’ luận cãi chày cãi cối thếnào, thì “danh” luôn luôn có khái niệm kỳ thị–trong một xã hội nào đó, luôn luôn chỉ có
  • 94. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 94một số người rất nhỏ là có danh. Đại đa số thì không ai biết đến, tức là vô danh, hay nóitheo từ thời nay là “đa số thầm lặng”. Những người nằm trong đa số thầm lặng này,chẳng ai có danh ngoài vòng gia đình và vài người bạn của họ cả.* Mình chẳng biết khái niệm chữ “danh” này từ truyền thống triết ly’ hay đạo học nào ra,nhưng mục đích “làm nên tiếng anh hùng đâu đấy tỏ” và “thông minh nhất namtử…trong vũ trụ đã đành phận sự, phải có danh mà đối với núi sông…” tất cả các điềunày nghe không ổn.Ý niệm chính ở đây phải là “phải có công gì với núi sông” (và có lẽ là Nguyễn Công Trứthực sự nghĩ về “công” khi dùng chữ “danh”, nhưng tiếc thay đối với đa số mọi người,danh là danh và công là công, hai chữ rất khác nhau). Hãy phục vụ núi sông mà khôngcần “danh” gì cả. Phục vụ núi sông thì mọi người đều có thể phục vụ bình đẳng trong vaitrò giáo sư, giáo viên, tướng, binh sĩ, nông dân, xích lô, của mình. Mỗi người một việckhác nhau. Ai cũng đều có công với đất nước—từ người có danh đến người vô danh, từngười “thông minh nhất nam tử” đến người dốt nhất nước.“Công” là mục tiêu của đời sống, danh là hậu quả của công. Đừng nhầm lẫn mục tiêu vàhậu quả. Đôi khi công tạo ra danh lớn, đôi nhi danh nhỏ, đôi khi vô danh. Danh thì nhưtiền bạc—công có thể tạo ra nhiều tiền, ít tiền, hay chẳng có đồng nào. Nhưng số tiền tonhỏ không có nghĩa là công to nhỏ, và chẳng ai nên đặt tiền là mục tiểu của đời sốngmình cả. Các mục tiêu đời sống thường là cái gì cao quí hơn tiền. Đôi khi các mục tiêucao cả mang lại nhiều tiền, nhưng đó không phải là ly’ do để dùng tiền, hay danh, là mụctiêu của đời sống. Tại sao vậy? Tại vì tiền và danh là những cái vừa phù du vừa khôngcao quí đủ để kích động qủa tim con người ở tầng sâu thẳm nhất.Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial use
  • 95. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 95Đăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cựcĐi biển mồ côi một mìnhPosted on Tháng Bảy 3, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Chẳng có cách nào tập luyện để lửa đốt tay mà ta không thấy đau, và chẳng có cách nàođể tránh không bao giờ bị phỏng. Cuộc đời như một dòng sông, lúc này dòng sông tĩnhlặng, một lúc nào đó sẽ đến đoạn thác ghềnh. Tư duy tích cực không giúp chúng ta tránhthác ghềnh, trốn được khổ đau. Tư duy tích cực chỉ giúp chúng ta sống mỗi ngày vui vẻvà khi bị khốn khó thì ta có thể chống đỡ với thác ghềnh để có thể sống sót qua khỏi thác.Nhưng bị phỏng là phải đau.Paul McCartney của the Beatles kể lại khi John Lennon chết, Paul an ủi Yoko Ono, vợcủa John: “Tôi hiểu chị đang cảm xúc thế nào” (I know how you feel). Yoko trả lời lạimột cách tức giận, “Không, anh không hiểu tôi đang cảm xúc thế nào” (No, you don’tknow how I feel).Tất cả những cơn đau đều như thế. Không ai thực sự có thể hiểu được, bởi vì hiểu chỉ làtư tưởng, nhưng đau là cảm giác thực sự. Người đau chỉ đau một mình, không ai chia sẻđược cái đau với mình cả. Ngay cả vợ chồng, khi vợ đau đẻ, dù cho chồng có đứng ngaytrong phòng sinh thì cũng: “Đàn ông đi biển có đôi, đàn bà đi biển mồ côi một mình.”Đau luôn luôn là một nỗi cô đơn tuyệt đối. Cho nên, thực là lúc ta đang đau không ai cóthể thực sự hiểu và chia sẻ với ta được. Có chăng cũng chỉ là một tí bên ngoài.Nỗi cô đơn tuyệt đối đó làm cho những cơn đau lớn trở thành vĩ đại, vì chồng lên trêncơn đau ban đầu là một nỗi cô đơn lớn hơn cả cơn đau ban đầu nhiều lần.Những lúc như vậy nếu ta nói vui vẻ yêu đời thì chẳng khác nào nói với người góa phụchồng vừa mới chết “Vui vẻ, yêu đời lên.” Không được. Những lúc đó chúng ta chỉ cóthể nói, “Chị cố giữ gìn sức khỏe. Cố ăn uống đầy đủ, đi ngủ đầy đủ. Đừng để chị mangbệnh.”
  • 96. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 96Và chí có hai cách chia sẻ có hiệu lực. Một là, gần gũi đỡ đần nếu ta có thể làm được việcđó. Hai là nói “Em sẽ cầu nguyện cho chị.” Hai cách này là cách chúng ta cố gắng nói“chị không đi biển mồ côi một mình đâu,” để hy vọng thu nhỏ lại nỗi cô đơn vĩ đại kiaphần nào.Chúng ta luôn luôn nói đến tư duy tích cực, nghe như là những siêu nhân, vì bản chất củanói là như thế. Nhưng sự thực là mọi người trên thế giới, tích cực hay không, thì cũngđau nhức khốn khổ như nhau khi gặp khó khăn hoạn nạn. Có khác nhau chăng chỉ là khảnăng sống sót và vượt qua.Cho nên nếu bạn nào đang khổ đau nhức nhối–và chắc đó là con số không nhỏ, vì aitrong chúng ta lại chẳng có những đường dao xuyên tim mình không hôm nay thì ngàymai—thì bạn cũng nên nhớ rằng dù sao đi nữa thì bạn cũng không nhất thiết phải đi biểnmồ côi một mình. Tất cả chúng ta đều ngồi trên một chuyến tàu của những người đã vàđang và sẽ có nhiều đau khổ.Đau khổ là một điều chắc chắn. Và hai điều chắc chắn khác là: (1) Mọi người chúng tađều biết đau khổ–bạn không đi biển mồ côi một mình đâu. (2) Kinh nghiệm cho thấy, dùlà tình hình có tệ hại đến mức bạn nghĩ là không chịu đựng nổi, thì chắc chắn 100% làcơn bão của thế kỷ cũng phải đến lúc tàn. Nghĩa là, thời gian đứng vào phe của bạn.Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useLàm sao đưa đất nước đi lên ?Posted on Tháng Bảy 5, 2009 by tdhoanh
  • 97. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 97Chào các bạn,Tư duy tích cực là khoa học cá nhân cho mỗi người chúng ta. Đó không phải là khoa xãhội học hay chính trị học cho đất nước. Nhưng bạn không cần phải là Einstein thì cũngcó thể thấy tư duy tích cực là xây dựng đất nước ở mức căn bản nhất—mức sâu thẳm nhấtcủa mỗi trái tim con người. Nếu đa số chúng ta tích cực thì đương nhiên là cả quốc giatích cực và tiến lên ồ ạt.Khi nói đến đất nước, chúng ta có khuynh hướng nói ngay đến hiến pháp, luật, nhà nước,v.v… Tất cả những điều này đương nhiên là quan trọng, nhưng chúng thì cũng như nộiquy và điều lệ của một công ty, hay tờ giá thú của hai vợ chồng trong gia đình. Chẳng aiquan tâm đến nội qui và điều lệ của công ty khi bàn đến mạnh yếu lời lỗ của công ty, vàchẳng ai nhắc đến tờ hôn thú khi nói đến sức mạnh hay điểm yếu của một gia đình. Cáimạnh hay yếu chỉ do một điểm duy nhất mà ra—mọi người trong công ty và trong giađình có hòa thuận và nâng đỡ nhau cùng tiến lên hay không, hay là chia năm sẻ bảy, dànhgiựt nhau, đấm đá nhau? Cộng đồng ta sống—làng, xã, huyện, thành phố, quốc gia—cũng không ra ngoài qui luật căn bản này: Mọi người chúng ta có đỡ đần nhau cùng đilên hay không? Hay là tìm cách đứng trên bằng cách đạp người khác xuống? Nếucùng nâng nhau lên thì đất nước đi lên, và cùng đạp nhau xuống thì đất nước đixuống. Vấn đề giản dị thế thôi.Vậy thì làm thế nào để chúng ta cùng nâng nhau lên, các bạn ?Rất giản dị:• Chúng ta khen nhau và khuyến khích nhau. Người nào làm điều gì đó, miễn là điều đókhông có hại, thì ta luôn luôn có thể khen, dù là cách họ làm còn nhiều thiếu sót. Ví dụ,một em xung phong trả lời trong lớp và trả lời sai, thì cái sai đó không quan trọng bằngtinh thần xung phong. Giáo viên có làm cho em thấy cái hứng khởi của mình khi emxung phong không? Còn sai thì giáo viên cho thêm thông tin sau, cho em và cả lớp, cóchuyện gì đâu.Nếu tìm chuyện để khen thì hầu như 90% điều mọi người làm quanh ta đều có cái gì đócho ta khen, kể cả chuyên rất hàng ngày như ăn mặc. Thỉnh thoảng mình gặp một anhhay một chị ăn mặc rất hay, màu sắc hòa hợp, và có “cái gì đó” rất là nghệ thuật (nói là
  • 98. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 98“cái gì đó” vì mình chẳng biết nó là cái gì, mấy chục năm nay mình vẫn chưa thuộc xongcách thắt cà vạt, rất bực mình! Tại sao đàn ông phải mang cái cà vạt làm gì cho rộn ràng,mất công quá! Mình tin là cái và vạt đầu tiên do một nhà tạo mẫu nữ tạo ra, chỉ để tiệnnghi khi muốn kéo cổ ông chồng), dù sao đi nữa thì mỗi lần thấy một anh hay chị ăn mặcnghệ thuật như vậy mình cảm thấy rất vui vẻ yêu đời, và mình hay nói ngay với người đó,“Mỗi khi gặp chị/anh, cách ăn mặc của chị/anh làm tôi yêu đời hết sức.” Đó là một lời cangợi rất thành thật, và mình biết là người nghe nó cũng vui.• Nếu thấy ai yếu điều gì đó mà ta có thể giúp họ khá hơn thì nhắc nhẹ một câu (trừ khiđã có phản hồi, “Cám ơn, đủ rồi,” thì thôi). Nhắc nhẹ là nghĩa vụ của mình (vì “yêungười”), theo hay không là quyền của người nghe. Hãy tôn trọng nhau và đừng áp chếnhau.• Tạo cơ hội cho nhau: Có cơ hội làm ăn, thăng tiến, thì giới thiệu cho nhau, giúp nhauđi lên. Nhiều người thấy cơ hội không hạp với y’ thích mình hoặc mình không đủ khảnăng, cũng dìm luôn, không giới thiệu cho bè bạn! Vậy có phải là lớ ngớ không? Thựcra khi ta giới thiệu cho bạn thì xem như là bạn mắc nợ ta 1-0, dù ta không xem là nợ, thìbạn vẫn xem đó là nợ. Cho nên, ta cũng mong cho bạn thành công khá, để mai mốt hắncòn khả năng “trả nợ” một lúc nào đó, nếu không trả cho ta thì biết đâu lại trả cho concháu ta. Đã trồng cây thì sẽ có quả.Các bạn có biết tại sao các băng đảng mafia và tham nhũng rất mạnh không? Tại vì họkhông bao giờ đi cá nhân lẻ tẻ, họ luôn luôn làm việc theo băng đảng. Vậy là khôn ngoanđó, các bạn ạ. Những người lương thiện thật thà thường yếu kém, vì lớ ngớ, không biếtnguyên tắc “một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao.”Nếu có y’ tưởng làm ăn thì nên chia sẻ, đừng khư khư sợ hãi. Guy Kawasaki , một nhânvật nổi tiếng của Thung Lũng Silicon Valley, giám đốc điều hành và chủ tịch của quỹ đầutư mạo hiểm Garage.com, nói: “Nếu bạn có một ý tưởng, chia sẻ nó, nói về nó, xin phảnhồi về nó. Đừng có ôm khư khư vào ngực. Hãy tạo ra đối tác và đồng minh. Cho người ta
  • 99. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 99thuê y’ tựởng của bạn. Bởi vì, như tôi đã nói, không phải chuyện độc đáo của ý tưởng làchìa khóa. Mà điều độc đáo là khả năng thi hành ý tưởng đó của bạn.”• Lâu lắm rồi, mình có đọc được một ngụ ngôn về thiên đàng và hỏa ngục. Thiên đàngvà hỏa ngục y hệt nhau. Mỗi nơi có một nồi cháo và mọi người ngồi vòng tròn chungquanh nồi, cách nồi khá xa. Mỗi người có một cái muỗng (cái thìa) rất dài, dài hơn cảcánh tay mình để có thể với tới nồi cháo. Bàn tay mỗi người gắn dính chặt vào một đầumuỗng. Ở hỏa ngục, mỗi người chiến đấu vô vọng ngày đêm để lo đút cháo cho chínhmình (nhưng không được vì muỗng quá dài). Ở thiên đàng, chẳng ai tự đút cho mình cả,mọi người đút cho nhau ăn.Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cựcTự do đầu tiên và cuối cùngPosted on Tháng Bảy 7, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Chúng ta thường nghĩ rằng ta tự do khi ta muốn làm gì thì cứ làm, muốn nghĩ gì thì cứnghĩ, không có điều gì cản trở tư tưởng và hành động của mình. Thật ra có đơn giản vậykhông các bạn?Người nào đó mắng ta: “Đồ ngu dốt mất dạy.” Ta nỗi nóng đùng đùng, và tiến tới chohắn một đấm nằm dài.
  • 100. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 100Người nào đó láp nháp chủ nghĩa chính trị nào đó nghe không lọt, ta bực mình khóamiệng hắn bằng một màn hùng biện tuyệt đẹp.Hôm nay ra phố thấy nàng đi với tên khỉ đột nào đó, bực mình quá về nhà ngồi đốt hết cảgói thuốc, làm một loạt mấy bài thơ xỉ và đàn bà rửa hận.Trong tất cả các tình huống trên ta cứ suy tư và hành động tự do theo ta muốn. Nhưng cácbạn có để y’ đến điểu gì không? Nếu đọc lại, trong mỗi tình huống các bạn sẽ thấy làtrước khi hành động ta đã rất “nỗi nóng” hay “bực mình”, và hành động ta đi theo sau đó.Thế có nghĩa là hành động mà ta cứ bô bô là tự do của ta, thực ra chỉ là nô lệ của vị vuatên “nỗi nóng” hay “bực mình.”Tự do mà nhiều người nghĩ đến là như vậy đó các bạn. Đó chỉ là nô lệ hoàn toàn vào cảmxúc máy móc của mình, như là máy computer—cứ chửi hắn là hắn sẽ nóng và hắn sẽđấm. Tôi là người Palestine, chỉ cần nói đến Do thái là máu tôi sôi. Tôi là Hồi giáoUighur, chỉ cần nói đến người Hán là tôi nóng. Sự nô lệ của con người vào cảm xúc tựnhiên của mình đã và đang gây bao nhiêu vấn đề trong gia đình, học đường, quốc gia, thếgiới… giữa những người cứ tưởng là mình tự do.Chỉ có một tự do thực sự mà thôi: Suy nghĩ và hành động hoàn toàn, 100 phần trăm,tuyệt đối, do quyết đoán chính chắn của mình, mà không bị chi phối bởi bất kỳ điềugì–cảm xúc nhất thời, giáo điều tôn giáo, giáo điều chính trị, áp lực bạn bè, mê thiênđàng, sợ hỏa ngục, sợ mất công việc, mụốn có cơ hội làm ăn, muốn nổi tiếng, hay bất kỳmột ảnh hưởng nào khác. Đó mới là tự do thật sự. Đó là tự do đầu tiên và cuối cùng—chỉnhư vậy mới là tự do, và nếu được vậy thì không còn tự do nào khác để cần.Khi nói đến “không có một ảnh hưởng nào” ta không có ý nói là chúng ta chối bỏ mọi sựtrên đời. Nếu một mệnh đề tôn giáo nào đó ta tin là đúng, ta vẫn đồng y’ và vẫn có thểsuy nghĩ theo hướng đó. Nhưng đó là vì ta đồng ý với cái đúng của nó, chứ không phải vìnó là giáo điều tôn giáo, và ta hành động theo nó,vì thực ra đó cũng là suy nghĩ của ta,chứ không phải vì nhà thờ hay chùa nói thế. Hay triết gia này, ông chính trị gia kia, nóithế.Nói tóm lại, chúng ta chỉ thực sự tự do khi ta suy nghĩ và hành động thực sự với sự thậtsâu thẳm trong lòng ta, mà không bị bất cứ một điều gì làm ta mất chân thật với chính
  • 101. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 101mình. Chân thật với chính mình là mấu chốt.Nói thì dễ, nhưng hẳn nhiên các bạn biết là làm thì không phải dễ. Nhưng chính vì khôngdễ nên ta mới phải luyện tập hàng ngày, và người luyện tập thành công thì sẽ đi được rấtxa trên đời. Nếu hát hay dễ quá, thì Hồng Nhung, Mỹ Linh… còn nghĩa ly’ gì?Nhưng luyện tập thế nào?Thưa, có cả trăm cách luyện tập khác nhau, và ta phải luyện tập cả đời. Ngưng tập làthành rỉ sét, yếu kém. Bạn tập cách nào không quan trọng. Điều quan trọng là mục đích:Làm thế nào để bạn luôn có đủ bình tĩnh và tĩnh lặng để suy xét và hành động; mỗiquyết định là một quyết định chính chắn và thực sự tự do.Bạn có thể thiền, có thể cầu nguyện, có thể uống một ly nước, có thể nghe vài bản nhạc,có thể ngồi thêu, có thể đi bộ, có thể làm bất cứ điều gì thích hợp với bạn để tâm lắngđọng hầu suy nghĩ chính chắn. Điều gì cũng tốt miễn là hiệu lực với bạn.Nhưng nếu tôi thực sự không cảm thấy bị điều gì ràng buộc, thực sự cảm thấy tự do thìsao?Thưa, nếu bạn vừa bị tấn công, mà trong lòng hoàn toàn không buồn bực tức giận tí nào,lại cứ hớn hở vui vẻ như mới được người yêu hôn, thì bạn đã đạt đạo rồi. Chẳng cần tốnthời giờ đọc ĐCN.Nhưng nếu bạn nóng đùng đùng, muốn đi đốt nhà ngay, nhưng lại cảm thấy hoàn toàn tựdo, thì điều đó chỉ có nghĩa là bạn đã bị ở tù trong cảm xúc của bạn lâu quá rồi, cho đếnnỗi bạn không thể biết được là bạn đang ở tù—rất là thoải mái trong vai trò nô lệ củamình. Nếu bạn không biết được là mình đang ở tù thì… khó đấy. Mình cũng chẳng biếtcách nào để bạn biết là bạn đang ở tù. Đành phải chờ thời gian thôi. Đến một lúc nào đóđể bạn thấy thì bạn sẽ thấy. Chưa đến lúc thì chịu.Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cựcLàm sao đưa đất nước đi lên ?Posted on Tháng Bảy 5, 2009 by tdhoanh
  • 102. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 102Chào các bạn,Tư duy tích cực là khoa học cá nhân cho mỗi người chúng ta. Đó không phải là khoa xãhội học hay chính trị học cho đất nước. Nhưng bạn không cần phải là Einstein thì cũngcó thể thấy tư duy tích cực là xây dựng đất nước ở mức căn bản nhất—mức sâu thẳm nhấtcủa mỗi trái tim con người. Nếu đa số chúng ta tích cực thì đương nhiên là cả quốc giatích cực và tiến lên ồ ạt.Khi nói đến đất nước, chúng ta có khuynh hướng nói ngay đến hiến pháp, luật, nhà nước,v.v… Tất cả những điều này đương nhiên là quan trọng, nhưng chúng thì cũng như nộiquy và điều lệ của một công ty, hay tờ giá thú của hai vợ chồng trong gia đình. Chẳng aiquan tâm đến nội qui và điều lệ của công ty khi bàn đến mạnh yếu lời lỗ của công ty, vàchẳng ai nhắc đến tờ hôn thú khi nói đến sức mạnh hay điểm yếu của một gia đình. Cáimạnh hay yếu chỉ do một điểm duy nhất mà ra—mọi người trong công ty và trong giađình có hòa thuận và nâng đỡ nhau cùng tiến lên hay không, hay là chia năm sẻ bảy, dànhgiựt nhau, đấm đá nhau? Cộng đồng ta sống—làng, xã, huyện, thành phố, quốc gia—cũng không ra ngoài qui luật căn bản này: Mọi người chúng ta có đỡ đần nhau cùng đilên hay không? Hay là tìm cách đứng trên bằng cách đạp người khác xuống? Nếucùng nâng nhau lên thì đất nước đi lên, và cùng đạp nhau xuống thì đất nước đixuống. Vấn đề giản dị thế thôi.Vậy thì làm thế nào để chúng ta cùng nâng nhau lên, các bạn ?Rất giản dị:• Chúng ta khen nhau và khuyến khích nhau. Người nào làm điều gì đó, miễn là điều đókhông có hại, thì ta luôn luôn có thể khen, dù là cách họ làm còn nhiều thiếu sót. Ví dụ,một em xung phong trả lời trong lớp và trả lời sai, thì cái sai đó không quan trọng bằngtinh thần xung phong. Giáo viên có làm cho em thấy cái hứng khởi của mình khi emxung phong không? Còn sai thì giáo viên cho thêm thông tin sau, cho em và cả lớp, cóchuyện gì đâu.Nếu tìm chuyện để khen thì hầu như 90% điều mọi người làm quanh ta đều có cái gì đócho ta khen, kể cả chuyên rất hàng ngày như ăn mặc. Thỉnh thoảng mình gặp một anhhay một chị ăn mặc rất hay, màu sắc hòa hợp, và có “cái gì đó” rất là nghệ thuật (nói là
  • 103. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 103“cái gì đó” vì mình chẳng biết nó là cái gì, mấy chục năm nay mình vẫn chưa thuộc xongcách thắt cà vạt, rất bực mình! Tại sao đàn ông phải mang cái cà vạt làm gì cho rộn ràng,mất công quá! Mình tin là cái và vạt đầu tiên do một nhà tạo mẫu nữ tạo ra, chỉ để tiệnnghi khi muốn kéo cổ ông chồng), dù sao đi nữa thì mỗi lần thấy một anh hay chị ăn mặcnghệ thuật như vậy mình cảm thấy rất vui vẻ yêu đời, và mình hay nói ngay với người đó,“Mỗi khi gặp chị/anh, cách ăn mặc của chị/anh làm tôi yêu đời hết sức.” Đó là một lời cangợi rất thành thật, và mình biết là người nghe nó cũng vui.• Nếu thấy ai yếu điều gì đó mà ta có thể giúp họ khá hơn thì nhắc nhẹ một câu (trừ khiđã có phản hồi, “Cám ơn, đủ rồi,” thì thôi). Nhắc nhẹ là nghĩa vụ của mình (vì “yêungười”), theo hay không là quyền của người nghe. Hãy tôn trọng nhau và đừng áp chếnhau.• Tạo cơ hội cho nhau: Có cơ hội làm ăn, thăng tiến, thì giới thiệu cho nhau, giúp nhauđi lên. Nhiều người thấy cơ hội không hạp với y’ thích mình hoặc mình không đủ khảnăng, cũng dìm luôn, không giới thiệu cho bè bạn! Vậy có phải là lớ ngớ không? Thựcra khi ta giới thiệu cho bạn thì xem như là bạn mắc nợ ta 1-0, dù ta không xem là nợ, thìbạn vẫn xem đó là nợ. Cho nên, ta cũng mong cho bạn thành công khá, để mai mốt hắncòn khả năng “trả nợ” một lúc nào đó, nếu không trả cho ta thì biết đâu lại trả cho concháu ta. Đã trồng cây thì sẽ có quả.Các bạn có biết tại sao các băng đảng mafia và tham nhũng rất mạnh không? Tại vì họkhông bao giờ đi cá nhân lẻ tẻ, họ luôn luôn làm việc theo băng đảng. Vậy là khôn ngoanđó, các bạn ạ. Những người lương thiện thật thà thường yếu kém, vì lớ ngớ, không biếtnguyên tắc “một cây làm chẳng nên non, ba cây chụm lại nên hòn núi cao.”Nếu có y’ tưởng làm ăn thì nên chia sẻ, đừng khư khư sợ hãi. Guy Kawasaki , một nhânvật nổi tiếng của Thung Lũng Silicon Valley, giám đốc điều hành và chủ tịch của quỹ đầutư mạo hiểm Garage.com, nói: “Nếu bạn có một ý tưởng, chia sẻ nó, nói về nó, xin phảnhồi về nó. Đừng có ôm khư khư vào ngực. Hãy tạo ra đối tác và đồng minh. Cho người ta
  • 104. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 104thuê y’ tựởng của bạn. Bởi vì, như tôi đã nói, không phải chuyện độc đáo của ý tưởng làchìa khóa. Mà điều độc đáo là khả năng thi hành ý tưởng đó của bạn.”• Lâu lắm rồi, mình có đọc được một ngụ ngôn về thiên đàng và hỏa ngục. Thiên đàngvà hỏa ngục y hệt nhau. Mỗi nơi có một nồi cháo và mọi người ngồi vòng tròn chungquanh nồi, cách nồi khá xa. Mỗi người có một cái muỗng (cái thìa) rất dài, dài hơn cảcánh tay mình để có thể với tới nồi cháo. Bàn tay mỗi người gắn dính chặt vào một đầumuỗng. Ở hỏa ngục, mỗi người chiến đấu vô vọng ngày đêm để lo đút cháo cho chínhmình (nhưng không được vì muỗng quá dài). Ở thiên đàng, chẳng ai tự đút cho mình cả,mọi người đút cho nhau ăn.Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cựcGieo hạt dọc đường điPosted on Tháng Bảy 6, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Đời là một chuyến đi không biết điểm đến. Rất ít ai đến được điểm mình dự định. Thôngthường ta bắt đầu cuộc hành trình với một ý niệm đích điểm trong đầu, chỉ để nhận ra rấtsớm là cuộc đời có rất nhiều chỗ rẽ bất ngờ, và sau một lúc thì ta chẳng chắc là đời ta rồisẽ về đâu. Nhưng như vậy thì đời mới vui. Đọc truyện mà biết được đoạn cuối ngay từkhi khởi đầu thì cụt hứng rồi. Nhưng như vậy có nghĩa là đường đời không phải là đườngthẳng, mà là đường quanh co ngoằn nghèo, cứ như đường rừng. Đôi khi đi cả chục cây sốrồi mới khám phá ra là mình chỉ lại đến ngay điểm khởi hành.
  • 105. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 105Đường đời thật là thế. Nếu quan sát trẻ em và người già thì ta thấy rất giống nhau—cả haicùng rất yếu về thể xác và cùng nhiều tình cảm hơn ly’ luận. Và ta bắt đầu từ bụi đất, sẽtrở về cùng bụi đất. Điểm cuối cũng là điểm khởi hành.Khái niệm đường vòng này rất ích lợi trong kế hoạch sống của chúng ta. Nếu ta biết đờikhông phải là đường thẳng và ta có thể vòng lại điểm đã qua, thì tốt hơn là trên mỗi bướcđi, ta nên ném ra vài hạt trái cây ngũ cốc bên đường, hy vọng là dọc đường sẽ mọc nhiềucây trái, để lúc nào đó ta vòng lại thì có thể đã có sẵn trái ngon chờ đợi! Đi đến đâu gieohạt giống đến đó, tức là sống hôm nay mà trồng cho ngày mai đó, các bạn ạ.Dĩ nhiên là không phải hạt nào cũng lên cây tốt. Nhiều hạt sẽ bị chim ăn, nhiều hạt sẽchết đi, nhưng sẽ có một ít hạt nầy mầm sinh cây. Và những cây này, biết đâu lại sinh hoatrái và chim chóc sẽ mang hạt của chúng gieo rắc hàng bao nhiêu dặm xa khắp nơi. Cuộcđời biến hóa vô lường, làm sao ta có thể đoán hết hậu quả của chỉ một hạt nNy mầm,huống chi là khi ta gieo nhiều hạt mỗi ngày.Cho nên nếu sống khôn ngoan, thì ta gieo hạt trên mỗi bước đi.Nhưng các hạt đó là những gì?Thưa, chúng ta có thể chia các hạt ta có sẵn trong túi ra thành vài nhóm.1. Những nụ cười, những lời cảm ơn, và những lời nói hiền dịu.2. Tiền tài: Nếu có thể cho ai một tí tiền, thì cho. Nếu có thể cho ai mượn một tí tiền, thìcho mượn. Nếu có thể giúp ai đở đói một ngày, thì giúp.3. Công việc: Nếu có thể mách bảo ai một cơ hội làm ăn thì mách bảo. Nếu có thể chỉ aicó một được một công việc thì chỉ. Nếu có thể dạy ai một cách kiếm tiền thì dạy.
  • 106. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 1064. Kiến thức: Nếu có thể dạy ai đó biết đọc, biết làm toán, thì dạy. Nếu có tài năng gì đócó thể chia sẻ lại với mọi người thì chia sẻ. Nếu có kỹ năng sống nào đó có thể dạy lạicho mọi người thì dạy.5. Đạo đức và triết ly’ sống: Nếu ta đã có kinh nghiệm sống biết thế nào là đạo đức, thếnào là thiếu đạo đức, thế nào là tốt cho cuộc sống, thế nào là có hại, con đường nào sẽđưa đến khổ đau, con đường nào sẽ đưa đến an lạc, thì hãy chia sẻ lại với anh chị em,nhất là những người ít kinh nghiệm sống hơn.6. Cách tự sống vững trên hai chân: Có lẽ điều tốt nhất ta có thể trao tặng một người làkiến thức và kinh nghiệm giúp cho người đó có thể tự sống, tự xoay sở, dù là họ có lọtvào bất kỳ tình huống khó khăn nào. Đây là giúp cho họ kỹ năng sống cũng như tự tin đểsống mọi nơi, trong mọi hoàn cảnh. Phần cốt cán của nó là tư duy tích cực.Tất cả những điều này mỗi chúng ta đều đã có sẵn trong túi không ít thì nhiều. Chẳng tốnkém tiền bạc hay công lao chỉ để lấy ra vài hạt trong túi ném ra bên lề đường mình đangđi.Và tất cả các hạt này đều chỉ nằm trong một gia đình thực vật lớn, gọi là “tình yêu.”Nếu mỗi người chúng ta đều gieo hạt dọc đường thì sẽ có hai chuyện xảy ra. Thứ nhất,riêng cá nhân ta, một lúc nào đó ta sẽ hưởng được trái ngọt của hạt giống ta gieo hômnay. Bắt buộc là như vậy. Càng gieo nhiều và càng sống lâu, xác suất được hưởng của tacàng tăng rất cao. Thứ hai, khi nhiều người gieo dọc đường, thì ai đi đâu, dọc đường nào,cũng đều có trái ngon chờ mình trên cây.Chúc các bạn một ngày vui. Hạt nào bạn gieo hôm nay?Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial use
  • 107. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 107Đăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cựcYêu mình và vô ngãPosted on Tháng Bảy 10, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Chúng ta thường nói căn bản của tư duy tích cực là yêu mình, yêu người và yêu đời. Rồita lại nói người tư duy tích cực không có “cái tôi”. Nhưng, yêu mình không phải là yêutôi sao? Không có “cái tôi” thì lấy “mình” đâu mà yêu? Hôm nay chúng ta giải quyết vấnđề xem ra là mâu thuẫn này.Con người là một sinh vật hợp đoàn, nghĩa là chúng ta sống thành đoàn lũ. Điều này thìquá hiển nhiên rồi, không cần phải chứng minh, chỉ cần sáng ra kẹt xe một tiếng đồng hồvì mấy lô cốt trên đường phố thì bạn ngộ ngay được chân lý đoàn lũ này.Thế nghĩa là đời sống con người không thể định nghĩa bên ngoài tập thể con người.Chúng ta không thể mường tượng được một người không cha không mẹ, không bà conthân thích, không bạn bè, không trường học, không thầy không cô, không quê quán,không liên hệ với bất kỳ ai, với bất kỳ điều gì ở thế gian. Thế giới không có người nhưthế, trừ khi họ từ một hành tinh khác đến. Những liên hệ chúng ta có với những ngườikhác và những nơi chốn quanh ta chính là những điều định hình, định danh, định tính mỗingười chúng ta. Thế nghĩa là, “tôi” chỉ có thể là tôi trong một tập thể con người. Khôngthể có “tôi” mà không có tập thể.Yêu “tôi” đó, yêu “tôi” như là một phần tử của tập thể lớn lao, yêu “tôi” trong ý thức rằng“tôi’ và mọi người mọi vật quanh tôi nối kết chặt chẽ nhau trong một mạng lưới vĩ đại, đóchính là “yêu mình.” Yêu mình là yêu một phần của toàn thể. Yêu mình này cũng chínhlà yêu toàn thể, như yêu bàn tay cũng chính là yêu toàn cơ thể của mình.
  • 108. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 108Khái niệm “yêu mình” không thể tách rời khỏi khái niệm “yêu người”, tức là yêu nhữngphần tử khác trong toàn thể của mình, và “yêu đời” tức là yêu toàn thể đó. Trong tình yêunày, ta ý thức được rất rõ tất cả những gì ta làm dù là chỉ cho riêng ta, đều ảnh hưởng đếnngười chung quanh, ảnh hưởng đến toàn thể, vì không thể ảnh hưởng bàn tay mà khôngảnh hưởng toàn cơ thể. Tôi là tôi trong cộng đồng và tôi của cộng đồng.• Nhưng khi tôi không thực sự xem tôi là một phần của toàn thể như những phần tửkhác, mà xem như mình quan trọng hơn, đòi hỏi nhiều quyền lợi hơn, đòi hỏi được chútâm đặc biệt hơn–như bàn tay đòi thực phNm đến nuôi nó trước khi đi nơi khác trong cơthể, hay đòi đôi mắt phải tối ngày ngắm nó, cái miệng tối ngày phải ca tụng nó, đôi tai tốingày phải nghe lời ca tụng nó–thì “tôi” đã trở thành “cái tôi”, cái ego, “cái ngã”, mà taphải hủy bỏ, vì cái tôi này trở thành tai hại cho chính nó và tai hại cho tập thể, đơn giản làvì nó đang hủy hoại hòa hợp cần thiết cho tồn tại và phát triển của cộng đồng.Tóm lại là khi “tôi” không còn ý thức được mình hòa hợp với mọi người và thế giớiquanh mình, khi tôi chỉ còn là mục đích duy nhất của những ham muốn và đòi hỏi củatôi, thì đó là cái tôi, cái ngã, mà ta cần biết cách chuyển hóa và dẹp đi. Tức là ta phải “vôngã”.• Khi ta nhìn bàn tay của mình, ta thấy toàn cơ thể. Bồi bổ cho toàn cơ thể cũng là bồi bổbàn tay; bồi bổ bàn tay cũng là bồi bổ toàn cơ thể. Khái niệm bàn tay tách rời khỏi cơ thể,chẳng ăn nhập gì đến cơ thể, là một khái niệm rất lạ lùng và kỳ dị.Tuy nhiên, đọc báo hàng ngày, ta có thể thấy rất rõ trong xã hội chúng ta rất nhiều ngườihành động với suy nghĩ bệnh hoạn này, dù đó là các viên chức nhà nước hay các công tythương mãi. Dĩ nhiên là chúng ta có thể nói đến luật pháp, cơ quan chống tham nhũng,báo chí, v.v… để giải quyết vấn đề. Nhưng vấn đề đầu tiên, quan trọng nhất trước mắt, làchúng ta cần phải chắc chắn và rõ ràng về một tiêu chuNn đạo đức sống, rằng như thế làsai, là không chấp nhận được, là phải bỏ. Nếu chúng ta không đặt chuNn này rõ ràngxuống mặt bàn, và cứ lập luận “Đời là thế. Phải thế mới sống được. Phải du di chút đỉnh”,
  • 109. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 109thì ta không thể có bước kế tiếp, vì xem ra mọi người cũng “chỉ du di một tí” thôi mà,mắc gì mà phải lo?Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cựcTư duy tích cực và chiều sâu con timPosted on Tháng Bảy 10, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Nếu các bạn đã nghiên cứu và thực hành tư duy tích cực lâu năm, các bạn đều nhận ramột điều là tư duy tích cực có nhiều cấp độ, mỗi cấp độ có hiệu lực trên một loại tìnhhuống nào đó trong đời sống. Nếu ta tích cực đang chỉ ở cấp 3, mà tình huống ta đang đốidiện có mức khó khăn cấp 7, thì khả năng tích cực của ta cũng không đủ để giúp ta thậtsự.Kinh nghiệm cho thấy càng muốn đi sâu vào tư duy tích cực ta càng phải bước sâu vàoquả tim của mình. Cấp đầu của tất cả các khóa học về tư duy tích cực luôn luôn nằm ởmức nửa ly nước. Cấp hai là biết mình và yêu mình. Cấp ba là yêu người và yêu thế giới.Cấp tư trở lên là tìm kiếm những giá trị sâu thẳm trong con tim của mình, những gì cho
  • 110. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 110mình tình yêu, an lạc và sức mạnh tinh thần nhiều nhất. Đại khái là theo cấp bậc sau: giađình, quê hương, đồng bào và tổ quốc, thế giới con người, Đại Thể Tuyệt Đối (the One,the Ultimate, the Beginning and the End, the Heart, God). Tùy theo mình muốn đi sâuđến đâu, sức mạnh tinh thần của mình tăng theo đến đó. Con đường này dài đủ để cho tấtcả mọi người đều có thể đi cùng đường, dù rằng cấp độ có thể khác nhau.Có vài điều chúng ta cần quan tâm ở đây là:1. Người cấp một thì chưa biết cấp ba. Cho nên khi các bạn nghe một điều mà không thấutriệt, thì khoan gạt ra đã. Có thể năm tới bạn sẽ nghiệm ra, hoặc có thể là bạn sẽ cần 20năm sống nữa để hiểu ra. Khiêm tốn một tí thì thu thập tốt hơn. Mình đọc Bát Nhã TâmKinh và vô chấp lúc học triết ở Đại Học Văn Khoa năm 18 tuổi. Ba mươi năm sau, mìnhhiểu được Bát Nhã Tâm Kinh và vô chấp. Và những điều “ngớ ngNn” Chúa Giê Su nói(như là “yêu kẻ thù”) cũng tốn mình khoảng 30 năm suy nghĩ và sống.2. Nếu bạn không quan tâm đến quả tim của bạn, thì bạn sẽ luôn luôn dừng ở cấp một,cấp hai, không tiến lên được.3. Càng vào sâu trong quả tim, càng khó diễn đạt. Nói một, nhiều khi người nghe hiểulầm hai ba. Cho nên các quí vị đắc đạo rất ít nói. Gặp nhau thì hầu như chẳng nói gì baogiờ. (Nói nhiều như mình, ngày nào cũng viết bài, là chưa đắc đạo. Nhưng không viết thìkhông chia sẻ với các bạn được, nhất là các bạn trẻ hơn mình, mà mình rất quan tâm). Vìvậy, vào các vấn đề chiều sâu của con tim, các bạn đọc, nhưng nên tự quán sát con timcủa mình kỹ càng để thực hành hàng ngày thì mới trực nghiệm được các vấn đề. Đừngquá bị ảnh hưởng bởi ngôn từ ta đọc, vì chấp vào ngôn từ là ta sẽ lạc.4. Khi nói đến chiều sâu thẳm nhất của con tim, bắt buộc ta phải rớ đến các khái niệmnghe rất tôn giáo, hay các vị thầy được xem là giáo chủ các tôn giáo. Nhưng chiều sâucon tim không phải là tôn giáo. Tôn giáo là đình, chùa, thờ, miếu, chức sắc, hàng ngũ,tiền bạc, quyền lực, luật lệ hành chánh, và đôi khi là tranh chấp quyền lực và chính trị.Nói chung đó là những tổ chức con người không khác các đại công ty mấy. Các việc đókhông phải là việc chúng ta quan tâm ở đây. Chúng ta chỉ quan tâm đến thành quả nghiêncứu chiều sâu con tim của các vị thầy của các tôn giáo đã gặt hái trong mấy ngàn năm để
  • 111. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 111sử dụng những gì ta đồng y’ và thấy thích hợp với mình. Nếu nhìn quanh thế giới, thì tathấy kho dữ liệu lớn nhất về nghiên cứu sức mạnh tinh thần là các tôn giáo. Bên ngoài đó,thì chỉ có khoa tâm ly’ học, nhưng khoa này cũng chỉ mới thực sự thành hình được chừng100 năm nay, và cho đến lúc này thì vẫn mới chỉ sờ đến lớp da ngoài của tâm trí conngười.5. Dù sao đi nữa thì mình tin rằng, ở bất kỳ mức độ thấp cao nào, tất cả chúng ta đều cóthể cảm nhận được một điều rất căn bản: Muốn hiền dịu vui tuơi với đời, nhưng mạnhmẽ, nghĩa là không bao giờ gãy, ta phải đứng vững trên một vài qui luật đã có từ nghìn,hay có thể là triệu, năm nay để giúp chúng ta vững mạnh.Tạm gọi là “nhân lễ nghĩa trí tín.”Nếu mình nhớ không lầm, Phan Bội Châu trong quyển Khổng Học Đăng có nói chữ“nhân” bao gồm tất cả các chữ khác. Và năm chữ “ngũ thường” này đi theo thứ tự quantrọng của nó: Nhân lễ nghĩa trí tín. Mất Nhân thì phải dùng Lễ. Mất Lễ thì phải dùngNghĩa. Mất Nghĩa thì phải dùng Trí. Mất Trí thì phải dùng Tín.Theo mình thấy trong mấy mươi năm nay, ở nước ta, và ở cả nhiều nơi trên thế giới, cómột luồng văn hóa tích cực dạy người ta không thành thật, tức là sống mà bỏ chữ tín, bỏcái thành thật đi, sống theo kiểu giành giật lươn lẹo, và cho đó là thức thời.Chính sức mạnh dữ dội của luồng văn hóa đó đã gây ra bao nhiêu dối trá trộm cắp trongxã hội. Chúng ta phải đứng vững, vận động gạt luồng văn hóa đó ra ngoài, trước hết làtrong tim mình, sau đó là thuyết phục những người chung quanh.Chữ Tín là thành trì cuối cùng, chữ cuối cùng, trong đạo làm người; mất chữ này là ta đãmất hết cả năm chữ của đạo làm người.Đây là vấn đề lớn cho đất nước và cho cả guồng máy giáo dục (vì thế, ta có chiến dịchnói “Không” với tiêu cực trong giáo dục). Chúng ta phải vững tâm để xua luồng văn hóadối trá đi xa. Nếu không thì rất khó phát triển đất nước. Chỉ trong một ngôi trường nhỏ,thiếu chữ tín là bao nhiêu xào xáo đã xảy ra rồi, huống chi là cả một nước.Đề cập đến các vấn đề lớn lao của đất nước đôi khi nghe rất nặng nề, vì ai trong chúng tacũng cảm thấy nó quá lớn đối với mỗi cá nhân ta. Có lẽ các bạn cũng hiểu mình một tírồi. Chính mình cũng chỉ thích chơi đùa, thi ca và âm nhạc hơn là mấy chuyện nặng nề.Nhưng nước nhà sừng sững trước mắt không thể bỏ qua.Hơn nữa, nói thì nghe lớn, nhưng vẫn là chuyện nhỏ. Chỉ cần mỗi người chúng ta cố nắmchữ cuối cùng trong mỗi ngày của cuộc sống—chữ Tín.Chúc các bạn một ngày vui.Mến,
  • 112. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 112Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cựcXây dựng môi trường tư duy tích cựcPosted on Tháng Bảy 12, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Chúng ta biết là mọi hiện tượng trên đời chỉ là hiện tượng, hoàn toàn trung tính. Hiệntượng không có ý nghĩa nào tự chúng nó. Ý nghĩa của các hiện tượng là do chính chúngta cho. Các ý nghĩa ta cho hiện tượng có thể chia ra thành 3 nhóm–tích cực, tiêu cực vàtrung tính.Ví du: Mưa.Nhìn mưa chúng ta có thể thấy lòng phơi phới, như:Bữa ấy mưa xuân phơi phới bayHoa xoan lớp lớp rụng vơi đầyHội chèo làng Ðặng đi ngang ngõMẹ bảo: “Thôn Ðoài hát tối nay”(Nguyễn Bính—Mưa xuân)hay sầu buồn, như:Mưa buồn..buồn lắm..mưa ơi..Mịt mù cuối đất cùng trời Biển Đông.(Nguyễn Khuyến—Mưa buồn)Hay trung tính, chẳng vui chẳng buồn, như:
  • 113. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 113Sau mưa, khe và núi sạch sẽRừng phong, một giấc mơ ngắn.Nhìn lại cõi đời bụi bặm,Mở mắt, say mang mang.(Thiền sư Huyền Quang-Ngủ trưa)Cái nhìn trung tính đối với mọi hiện tượng là cái nhìn của các thiền sư. Nếu được vậy thìrất tốt. Tuy nhiên, trong đời sống thường nhật tất bật này, có được tâm hoàn toàn tĩnhlặng và trung tính như thiền sư rất khó. Cách dễ nhất cho chúng ta là chọn giữa tích cựcvà tiêu cực. Đây chỉ là vấn đề lựa chọn. Nếu ta chọn tư duy tích cực thì cuộc đời và thếgiới của ta tích cực vui tươi. Nếu ta chọn, tiêu cực thì cả thế giới là màu đen. Và cái nhìnnào cũng đều có khả năng dẫn ta đi theo hướng của nó. Đây là điều mà các triết gia haynói: Ta tạo thế giới của chính mình.Đó là căn bản của tư duy tích cực, chẳng có gì là khó hiều cả. Tuy nhiên, vấn đề là thếgiới có hai luồng tư duy–tích cực và tiêu cực. Và hai luồng tư tưởng này có đầy dẫyquanh ta, vô hình vô tướng. Nếu chúng ta không nhậy cảm, chúng ta hít cả hai luồng vàocùng một lúc. Chỉ cần một tí tiêu cực mà ta không biết là có thể làm hỏng luồng tư duytích cực của ta. Một luồng không khí trong lành, chỉ cần một tí khí độc là thành xấu.Một đội bóng 12 người, cần mấy người tồi để đội bóng thua cuộc, các bạn? Một nữa, 6người? 7 người? Thưa, 1 người. Chỉ cần một người phá bóng là cả đội thua.Xây nhà cũng thế. Căn nhà có bốn góc, chỉ một góc nền sụp đổ là sụp đổ cả căn nhà,không cần phải đợi đến 2 hay 3 góc sụp.Bản chất của xây dựng là thế. Ta có 12 người xây căn nhà trong một năm, chỉ cần mộtngười đốt nhà trong 15 phút.Tư duy tích cực là một tiến tình xây dựng. Bạn xây dựng cả hàng chục năm. Chỉ cần làmviệc chung với một đám tham nhũng vài tuần và bạn, vì lý do này hay khác, đồng ý vớiđường làm ăn ma đạo của họ, thì công trình cả bao nhiêu năm luyện tập của bạn đã bịthương tổn rất lớn. Và nếu sau đó bạn lại hành động theo kiểu “tay đã lỡ nhúng chàm,”thì toàn công phu tu tập có thể tan rã.Vì vậy chúng ta cần nhậy cảm để nhận ra thế nào là tích cực, thế nào là tiêu cực trong đờisống hàng ngày. Và đôi khi ta cần tỏ thái độ với mọi người, như thế là sai, là không được.
  • 114. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 114Nhưng đây lại là vấn đề rắc rối. Chúng ta làm việc và sống chung với mọi người, cần giữhòa khí và tình anh chị em. Vấn đề này, mỗi người chúng ta biết là nên làm gì trongnhững tình huống thực tế ta gặp. Không có công thức chính xác. Tuy nhiên, chúng ta cóthể tham khảo một số đề nghị chung chung sau đây:Trước hết, nói chung là chúng ta nên tránh những người thầy tiêu cực. Tiêu cực một tí thìkhông sao, những người tiêu cực hạng thầy thường làm cho ta rất mất năng lượng. Nghehọ nói một hồi là ta sẽ bực mình, trầm cảm, hay rất xuống tinh thần. Không nên mất nănglượng ngồi nghe họ. Có hại cho chính mình.Gặp những trường hợp làm việc trong một công ty ma đạo và mình sẽ phải đi theo họ,như là làm kế toán viên và phải giả mù để giấy tờ giả thông qua, thì tốt hơn là nên tìmcông ty khác làm việc.Ngồi nói chuyện với một vài bạn, cứ mang người không có mặt ra nói xấu, thì ta nênnhắc các bạn không nên nói về người vắng mặt và nên đổi chủ đề nói chuyện.Ngồi với một số bạn làm chung mà cứ nói xấu công ty của mình, thì ta nên nói với cácbạn bàn cách giải quyết vấn đề–hoặc là tự giải quyết nếu có thể được, hoặc là báo cho cấptrên, và không nên tiếp tục phàn nàn mà không chịu tìm cách giải quyết.Và khi ta nghe một luồng tư duy tíêu cực, đừng gật đầu đồng ý theo chỉ vì lịch sự. Nếuthấy không nên nói gì, thì không nên nói gì, đừng gật đầu hùa theo chỉ vì lịch sự.Và khi bạn nói chuyện tích cực, nếu có người cho rằng bạn ngây thơ, không hiểu đời, hayđạo dức giả, thì mỉm cười, nhưng đừng để các ‘thức giả” lung lạc.Nói chung là, nếu ta ngồi trước cửa nhà mà thấy người thả khí độc lên trời thì phải làm gìđó. Đừng ngồi đó hoan hô. Ngay cả, đừng ngồi yên đó nhìn.Tư duy tích cực là tích cực xây dựng tư duy trong tâm mình cũng như môi trường tư duytích cực quanh mình. Ta không thể tư duy tích cực nếu ta tiêu cực trước những luồngsóng tiêu cực trong xã hội. Làm gì thì tùy bạn. Nhưng “do something”!Sau cùng, tại sao phá hoại dễ hơn xây dựng cả trăm lần, mà xã hội lại chưa diệt vong, cácbạn? Đáng lý ra thì xã hội loài người đã tan rã mất tiêu rồi chứ?
  • 115. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 115Thưa, hiện tượng xã hội loài người càng ngày càng tiến triển, dù phá hoại thì dễ hơn xâydựng rất nhiều, là bằng chứng hùng hồn rằng số người phá hoại rất ít so với số người xâydựng. Đó là chứng mình rất rõ “nhân chi sơ tính bản thiện.”Vì vậy, nếu bạn là người tư duy tích cực, bạn có nhiều đồng minh hơn bạn tưởng.Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cựcDu nhập văn hóa nước ngoàiPosted on Tháng Bảy 14, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Có lẽ mọi chúng ta đều đồng y’ là chúng ta cần học thêm từ văn hóa các nước và chỉ họccái hay chứ không học cái dở. Nói thì dễ nhưng làm thì khó, vì rất nhiều yếu tố phức tạp.Trước hết, cái gì hay, cái gì dở? Vợ chồng không hạp nhau thì ly dị. Đó là hay hay dở?Nếu nói là dở thì có thể là thiếu công bình cho những người vợ bị áp bức. Nói là hay thìly dị ì đùng kiểu Mỹ gây bao vấn đề xã hội lớn.Thứ nhì, cái hay ở nước ngoài chưa chắc đã tốt cho nước ta, nhất là nếu không sửa đổichúng cho hợp với Việt Nam. Ví dụ: Mỹ thì I với you rất bình đẳng và tiện nghi thật,nhưng tại Việt Nam ta chỉ cố bình đẳng được đến mức nào đó thôi chứ không thể có bìnhđẳng 100% kiểu I với you được.
  • 116. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 116Các định chế chính trị xã hội giáo dục của Mỹ cũng có thể phải được biến đổi nhiều khimang áp dụng tại Việt Nam.Thứ ba, cái hay ở nước ngoài ít được biết đến, nhưng rác rến thì thấy rất nhiều. Vỉ chỉ córác rến, bạo động, hút sách, tội ác, các chuyện hình sự công an nhân dân, thì làm phimmới hấp dẫn. Các vấn đề đạo đức, thành thật, trung thành, thì có gì để làm phim. Ngườithành thật đi làm về, ăn xong, dạy con học một tí, xem ti vi một tí, rồi đỉ ngủ. Làm phimchắc được giải Oscar quá.Thứ tư, người trẻ thường học cái mới nhanh hơn người lớn tuổi, nhưng trẻ thì thíchnhững cái gì phá luật lệ, phá truyền thống, vì bản chất tuổi trẻ thường là thế. Nhưng phátruyền thống thì tự nó có thể gây thương tổn cho xã hội dù là nó sẽ đúng hay sai.Vì vậy, các nước đang mở mang thường bị một trở ngại văn hóa rất lớn. Nước nghèo thìđương nhiên là ái mộ nước giàu mạnh, vì mình muốn học cái hay của họ để khá như họ.Nhưng rốt cuộc, các nước nghèo thường bị học rác rến nhiều hơn là cái hay. Và học đượcmột tí hay cũng thành dở vì không đủ khả năng biến hóa để thay đổi cho hợp với nướcmình.Vậy thì ta giải quyết các vấn đề này cách nào?Chúng ta có thể dựa vào một số nguyên tắc chung sau đây:1. Phải nắm vững văn hóa và định chế của nước mình trước. Trước khi biết cái hay cái dởcủa người, phải biết cái hay cái dở của mình đã.
  • 117. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 1172. Tất cả các nền văn hóa con người trên thế giới đều dựa vào vài qui luật sống căn bản:Thành thật, trung tín, giúp người, khiêm tốn… Nếu thấy bài học nào của nước ngoài vềdối trá, lường gạt, cao ngạo, thì ta có thể quyết đoán đó là bài học sai. Nếu người ta giàumạnh hơn ta, có thể là vì người ta thành thật và trung tín hơn ta, chứ không phải vì ngườita gian dối hơn ta. Tổ tiên ta không dốt đến nỗi dạy ta điều sai cả mấy ngàn năm.3. Nếu thấy điều gì có vẻ chỏi với văn hóa mình quá, dù thiên hạ nói hay cách nào, thìcũng nên nghiên cứu, học hỏi và thử từ từ hơn là, ôm chầm lấy nó không cân nhắc.4. Những điều trái hẳn với văn hóa ta, dù là hay cách mấy, cũng không nên là ly’ do đểbỏ văn hóa ta. Có khả năng cao là nếu ta nghiên cứu từ từ, ta có thể thay đổi văn hóa tamột ít và văn hóa từ bên ngoài một tí, để hai bên ăn khớp nhau và không phải chống chỏinhau.5. Những bài học rất hay thường ít thấy trên TV và báo chí hàng ngày. Pop culture, vănhóa phổ thông trên TV và báo chí, thường có nhiều rác hơn vàng. Các bài học hay thườngđi qua ngỏ giới trí thức và NGOs.6. Đòi bỏ cái của ta để dùng cái từ bên ngoài thường là cách rất kém thông minh. Làmcách nào để cả cái của ta và cái bên ngoài vẫn sống chung hòa bình được thường là cáchthông minh nhất. Bởi vì dùng cái bên ngoài để làm giàu thêm cho ta thì thông minh.Dùng bên ngoài và bỏ bên trong là bỏ một chọn một. Có khả năng là huề vốn, cộng thêmchấn động về khủng hoảng văn hóa.
  • 118. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 1187. Khi nghiên cứu bất cứ điều gì của nước ngoài, một vài cua học chẳng nghĩa ly’ gì cả.Thường là tốn rất nhiều năm để hiểu rõ. Tốt hơn là hỏi những người đã có kinh nghiệm,hơn là một hai cua học, hay một vài năm học của mình.8. Xuất cảng văn hóa của ta ra nước ngoài—Phật giáo, triết ly’ sống và đạo đức Việtnam, âm nhạc và nghệ thuật Việt Nam, Nm thực Việt Nam, thi ca Việt Nam, nghệ thuậtViệt Nam… Chỉ khi ta xuất cảng cái đẹp của ta ra ngoài, ta mới đủ tự tin để thấy rõ cáihay cái dở của người.9. Thông thưòng là, vừa ca tụng cái hay của người vừa đam mê cái hay của mình là ngườitự tin; thường mê cái hay của người và thường chê chính mình là người thiếu tự tin;thường ca tụng mình và chê bai người là ếch ngồi đáy giếng.Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useHiểu và phát triển văn hóa dân tộcPosted on Tháng Bảy 15, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Hôm nay chúng ta bàn đến điểm đầu tiên trong 9 điểm đã nói đến trong bài Du nhập vănhóa nước ngoài. Đó là: “Phải nắm vững văn hóa và định chế của nước mình trước. Trướckhi biết cái hay cái dở của người, phải biết cái hay cái dở của mình đã.” Chúng ta sẽ khaitriển câu nói này trên ba bình diện: Tư duy tích cực cá nhân, văn hóa quốc gia trong kinhtế toàn cầu hóa, và chính sách giáo dục phát triển văn hóa.
  • 119. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 119Tư duy tích cực cá nhânTrên bình điện tư duy tích cực, trước đây chúng ta đã nói đến khái niệm “thuộc về”(sense of belonging) . Ta càng cảm thấy ta “thuộc về” thế giới mình đang sống, ta càng tưduy tích cực. Nguời không cảm thấy mình thuộc về thế giới mình sống thường bị bệnhtrầm uất.Mà cảm tưởng “thuộc về” tùy thuộc vào yêu thích của ta với mọi người, mọi vật quanhmình. Nghĩa là, nếu ta là người Việt, ta càng dễ tư duy tích cực nếu ta càng yêu mến nonsông đất nước, văn hóa nghệ thuật Việt. Người Việt sống trên đất Việt mà không thíchnhững cái gì Việt thì nhất định là không thể tư duy tích cực được, vì sống như thế sẽ cócảm tưởng như đang ở tù.Mà muốn yêu điều gì thì ta phải làm quen và hiểu rõ nó một tí. Ta không thể nào thíchbaseball nếu ta chẳng hiểu gì về baseball cả. Không cần phải biết chơi, nhưng ít ra phảihiểu luật chơi thì mới có thể thưởng thức trận bóng.Văn hóa cũng thế. Phải biết thì mới yêu được. Chỉ có điều là chúng ta cứ lầm tưởng lànếu mình là người Việt thì đương nhiên mình đã biết văn hóa Việt rồi. Có thì cũng có đó,nhưng đôi khi xét lại thì chỉ mới được lớp da mỏng dính bên ngoài.Đây là một số căn bản mình nghĩ là chúng ta cần biết:
  • 120. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 120* Một số nghĩa lýsâu sắc trong huyền sử Việt: Lạc Long Quân-Âu Cơ, Trọng Thủy MỵChâu, Phù Đổng Thiên Vương, bánh dầy bánh chưng, An Tiêm và quả hưa hấu v.v… Khinhỏ ta học như chuyện thần tiên, ngày nay ta cần đọc lại đề hiểu sâu sắc một vài tư tưởngtriết lý.* Vài căn bản về tam giáo (Khổng, Phật, Lão). Các điều này đang có trong máu của ta vàtrong cách ta sống hàng ngày, cũng như trong bàng bạc tư duy của xã hội. Tốt hơn là tanên biết chúng rõ hơn một tí để “biết mình.”* Âm nhạc dân gian mọi miền* Nghệ thuật dân gian mọi miền.* Phong tục tập quán cổ truyền.* Ca dao tục ngữ* Văn hóa 53 dân tộc thiểu số anh em.Đây chỉ là danh sách cách việc “cổ” và “thiểu” dễ bị bỏ rơi. Về các vấn đề ‘”tân” và “đại”có lẽ ai cũng biết hàng ngày, không cần nhắc đến.Không cần phải giỏi, nhưng ít ra là cũng biết đủ để giải thích cho người khác, như là giảithích cho một người nước ngoài đủ rõ để người ta thích văn hóa mình. Biết mà chưa giảithích được, là chưa biết. Đây tạm là chuNn mực để ta tự xét đoán mình đã tạm đủ chưa.Văn hóa quốc gia trong kinh tế toàn cầu hóaToàn cầu hóa kinh tế càng cao thì ta càng phải sử dụng văn hóa riêng của ta rất nhiềutrong phát triển và cạnh tranh kinh tế. Người các nước chắc không tốn tiền đến Việt Namdu lịch để nghe nhạc Mỹ hay nhạc Pháp, hoặc mua áo quần DKNY, Calvin Klein, hayNike.Hàng thủ công mỹ nghệ Việt Nam không thể xuất cảng tốt nếu xem cứ như hàng TrungQuốc. Âm nhạc Việt Nam không xuất cảng được nếu nghe như nhạc Jazz.
  • 121. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 121Điều đầu tiên, nếu không là duy nhất, để sản phNm của ta nỗi bật trên sản phNm các nướclà nó phải KHÁC. Mà cái khác tự nhiên nhất là từ văn hóa nghệ thuật quốc gia mà sinhra. Nếu một cái ly có vài hình vẽ không giống Tàu không giống Tây, nói chung là “khônggiống ai,” thì đó là cái ly người ta mua về để chưng trong tủ kiếng. Bằng không thì nó chỉlà cái ly thường rẻ mạt như nghìn cái ly khác.Thi ca nếu có hương vị Việt Nam, lại mang chiều sâu con tim vượt biên giới, đó mới làloại thi ca có thể xuất cảng.Nhà hàng của bạn nếu trang trí dân gian Việt Nam một tí, nhưng sản phNm và dịch vụcao, lại có màn nhạc cổ truyền sống, thì có lẽ là thu hút du khách nước ngoài hơn là nhàhàng trang trí theo Tây và chơi nhạc Mỹ.Thế giới đánh nhau ì đùng, viết sách về tư tưởng hòa bình của nhà Phật thì xuất cảngđược hơn là viết triết lý tây phương (Chúng ta là thầy triết đông, nhưng là học trò triếttây).Nếu chơi Nhạc Jazz thì âm hưởng của nó phải được người ta gọi là Vietnamese Jazz, nhưlà Latin Jazz cho Nam Mỹ, thì mới có thương hiệu để cạnh tranh xuất cảng.Tóm lại, thế giới càng thu nhỏ vì toàn cầu hóa, ta lại càng cần vững mạnh văn hóa nghệthuật quốc gia để cạnh tranh kinh tế.Chính sách giáo dục phát triển văn hóaHiện nay, việc phát triển văn hóa hầu như nằm ngoài quyền hạn và tầm nhìn của Bộ GiáoDục và Đào Tạo. Và giáo dục trở nên rất nghèo nàn về văn hóa nghệ thuật dân tộc.Chương trình giáo dục nên bỏ bớt những giờ học không cần thiết và thay vào đó giờ vănhóa nghệ thuật dân tộc.Các Đại Học nên có nhiều môn về triết lý, văn hóa, nghệ thuật dân tộc, như là môn nhiệmý (elective course) cho sinh viên, dù bất kỳ khoa nào, cũng có thể lựa chọn.Chúng ta cần phải có cái nhìn tổng thể về văn hóa. Văn hóa không chỉ để trình diễn trênTV hay nhà hàng cho du khách. Văn hóa là con người. Con người biết dùng cái mình có
  • 122. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 122sẵn để phát huy nó thành sức mạnh, trong đời sống riêng của mình cũng như trên chínhtrường và thương trường thế giới.Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Kỹ năng kinh doanh, Trà Đàm | Thẻ: kinh doanh, tích cựcLiên hệ giữa tư duy và hành độngPosted on Tháng Bảy 18, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Tư duy là bên trong và hành động là bên ngoài. Tư duy chi phối hành động. Nhưng cuộcđời đưa ta đến bao tình huống khác nhau mỗi ngày, đòi hỏi những hành động khác nhaucho từng tình huống. Hành động thì khi nhanh khi chậm, khi như sâu lắng suy tư, khi nhưánh chớp như thể không kịp suy tư, khi thì dịu dàng, khi thì dũng mãnh… Vậy thì tâm tưta thế nào trong những tình huống như vậy? Tâm tư ta cũng biến chuyển vô thường nhưhành động theo từng tình huống hay sao?Một trong những điều làm mình suy nghĩ rất nhiều năm là trong tất cả mọi tôn giáo củathế giới, đạo Phật là hòa ái nhất. Điều này thì không cần phải nghiên cứu lịch sử tôn giáo;chỉ cần nhìn quanh thế giới hiện tại một vòng ta cũng thấy ra ngay. Nhưng mà cái nôi và
  • 123. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 123kho tàng của võ học Trung quốc lại nằm trong Thiếu lâm tự. Tương tự như thế, đạo Lãolà đạo rất vô vi và hòa ái, thì cũng có phái Võ Đang là đĩnh cao võ học về nhu quyền. Tạisao lại như vậy?Dĩ nhiên là một tinh thần minh mẫn trong một cơ thể tráng kiện. Nhưng cuốc đất cũngtráng kiện, không nhất thiết phải là cao thủ võ lâm. Và đã đi tu thì cũng chẳng cần phảiphòng thân, vì như trong truyện đời Phật Thích Ca cũng như nhiều vị bồ tát khác, thí thânmình là chuyện thường tình. Chỉ còn cách ly’ giải duy nhất là võ học thì giúp được ngườicô thế nhiều hơn, nhất là ngày xưa khi vũ thuật tự chính nó là môn vũ khí lợi hại.Nghĩa là, ngay trong gốc rễ của các truyền thống đạo học lấy tĩnh lặng làm gốc, thì vẫnxem cái động bên ngoài như là một phần chính của cuộc sống thế gian, vì thực tế cuộcđời đòi hỏi hành động khi thì nhún nhường khi thì dũng mãnh.Điều này thì chẳng có gì mới mẻ hay khó hiểu cả. Nhưng câu hỏi vẫn là: Thế thì tâm tathế nào? Nó có xung động theo hành động bên ngoài không? Làm sao một cái tâm tĩnhlặng, điều khiển một vị cao tăng xuất chiểu đấm đá? Làm sao để ly’ giải hiện tượng xemra là xung khắc này?Những câu hỏi này đưa mình đến một liên hệ thâm sâu và chặt chẻ nhất trong tất cả cácliên hệ con người—liên hệ mẹ con. Mẹ thì thương con thâm sâu, vô điều kiện, vô giớihạn thời gian và không gian, vô giới hạn ly’ lẽ, vô giới hạn đạo đức đúng sai. Mẹ luônthưong con. Đơn giản thế thôi.Nhưng mẹ hành xử với con đủ kiểu—khi thì ôm ấp vỗ về, khi thì ngăn cấm, khi thìnghiêm phạt, khi thì dịu dàng, khi thì cứng rắn. Nhưng dù hành động thế nào đi nữa, thìtrong từng giây phút đó mẹ vẫn thương con.Thế thì giữa những gì xem ra là xung động của hành động bên ngoài và cái hòa ái củatĩnh lặng bên trong vẫn có hòa hợp và vẫn có thể ly’ giải được. Như cây cổ thụ đầu làng,lá cành luôn xôn xao dao động với bao ngọn gió, nhưng thân và rễ vẫn luôn chắc chắntĩnh lặng.
  • 124. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 124Và phải chăng chính cái tĩnh lặng chắn chắn của gốc rễ cho phép lá cành được xôn xaomà cây không vì đó mà ngã nghiêng tróc gốc?Thế thì, những tình huống khác nhau trong ngày đòi hỏi ta có những hành động khácnhau. Làm thế nào ta biết được nên hành động thế nào?Rất dễ để cho chúng ta có những quy luật rõ ràng và chắc chắn, như là “Nếu kẻ thù tát mánày thì đưa thêm má kia.” Điều này thì cũng không khó, nếu kẻ thù tát mình thì nhịn mộttí cũng chẳng có gì là khó khăn mấy.Nhưng nếu kẻ thù tát người khác và tạo ra bất công xã hội thì sao? Đây không phải là tátmình, mà là tát vào cả xã hội?Những người trộm cắp hà hiếp người khác thì sao?Chắc chắn đó là những tình huống đòi hỏi ta phải làm gì đó, với con tim yêu ái, yêungười và yêu đời.Đây là khi con tim tĩnh lặng và hòa ái của ta giúp ta quyết định phải làm gì trong tìnhhuống này khi tình huống này đang xảy ra. Đó là là quyết định ta không thể tính trướcđược mà chỉ có thể quyết định ngay khi nó xảy ra. Vào lúc một tình huống đang xảy ravới những sự kiện đặc thù của nó–ai đang làm gì với ai, tại chỗ nào, trong không khí nào,cái hại cái lợi của hành động của họ thế nào, những điều gì mình nên làm để can thiệp,
  • 125. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 125những điều gì mình có thể làm, những gì mình không nên làm… hàng chục câu hỏi nhưthế vận hành có thể chỉ trong vài tích tắc, và computer trong đầu của ta phải duyệt qua tấtcả thông tin lúc đó và quyết định ngay lập tức ta phải làm gì.Những lúc đó ta không có thời giờ để triết lý. Nhưng nếu con tim ta đã có sẵn tĩnh lặngvà hòa ái, thì dù chỉ trong vài giây suy nghĩ, năng lượng tĩnh lặng và hòa ái vẫn là nănglượng mạnh nhất ảnh hưởng vào quyết định của não bộ.Và cuối cùng, dù ta quyết định thế nào đi nữa, ta cũng có thể an tâm là quyết định của tađã được đặt trên nền móng của một con tim thật sự tĩnh lặng và hòa ái.Và dù là sóng có thiên hình vạn trạng, nhanh hay chậm, dịu dàng hay bão tố vì nhữngngọn cuồng phong bên ngoài, ta vẫn biết được bản chất của nước là trong suốt và tĩnhlặng thế nào.Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cựcYêu thương cái yếu của mìnhPosted on Tháng Bảy 22, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Hàng ngày ta đọc tư duy tích cực và cố cố cố để tư duy tích cực, và ta cảm thấy rấtthường xuyên ta không tích cực được như ta muốn, và ta lại cố cố cố thêm, và vẫn cảmthấy mình yếu kém, và ta bắt đầu stress stress stress vì cái yếu kém của mình. Hóa ra khởiđầu để cho tích cực và hết stress, một lúc sau thì lại nhiều stress hơn nữa. Đúng là tNu hỏanhập ma.
  • 126. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 126Vấn đề ở chỗ này có vài điểm:1. Ta cứ chối bỏ cái yếu kém của mình, không chấp nhận nó là một phần của mình, và tabị stress vì nó vẫn còn đó. Nếu hai cánh tay của mình yếu không cử tạ 100 ky’ được, thìviệc gì phải stress? Cứ thong thả tập thể thao đều đặn hàng ngày, hai cánh tay sẽ mạnhthêm từ từ, đến đâu hay đến đó. Điều quan trọng là ta vui thích khi tập hàng ngày, như làmột môn giải trí, hơn là cố cố cố như là một loại công việc nhiều stress. Có cố thì chắc làcũng chẳng giúp mình đi nhanh được bao nhiêu, vì các bắp thịt chỉ có thể mạnh từ từ, màlại có thể làm cho mình mất hứng thú và thêm stress. Mà thêm stress thì có nghĩa là mìnhđã đi lùi trong tư duy tích cực.2. Cứ cố cho mạnh tức là to cứ nghĩ về cái yếu của mình, và tiêu tán tư tưởng và năng lựcvào chổ yếu của mình, chứ không dồn được sức mạnh vào chỗ mạnh. Mà trong tâm ly’con người, cứ chú tâm vào chỗ yếu là ta yếu thêm. Ví dụ: Nếu cứ mắng đứa bé “Mày dốttoán, mày dốt toán, cố cho giỏi lên” thì có khả năng cao là đứa bé sẽ dốt toán cả đời. Điềunày các bố mẹ và thầy cô có kinh nghiệm đều thấy. Và trong môn tư duy tích cực, điềuđó gọi là “luật hấp dẫn”, cứ nghĩ và nói đến cái xấu hoài thì cái xấu sẽ đến với mình, kểcả khi mình nói “Phải bỏ cái xấu này, phải bó cái xấu này.”Điều này thì không phải ngày nay chúng ta mới biết, mà các đại gia về tâm y’ con ngườiđã biết từ mấy ngàn năm trước. Thánh kinh có nói, Muốn vào được thiên đàng thì phảinhư trẻ em. Trẻ em sống rất hồn nhiên với chính mình, không xỉ vã cái yếu của mình vàkhông ham hố chạy theo cái mạnh của mình. Trong Kinh Kim Cang có rất nhiều câu theonghĩa, Bồ tát mà còn muốn giác ngộ thì không là Bồ tát, Bồ tát mà nghĩ là mình giác ngộthì không phải là Bồ tát. Còn ham muốn là còn gánh nặng, thì không thể giải thoát để baybỗng được. Cứ ung dung tự tại thì điều gì sẽ đến, sẽ đến, tự nhiên một lúc nào đó.
  • 127. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 127Thay vì chối bỏ cái yếu đuối của mình, thì cách hay nhất là chấp nhận con người củamình toàn diện, cả cái yếu lẫn cái mạnh. Dĩ nhiên là ta muốn làm mạnh cái yếu, nhưngmuốn làm mạnh không có nghĩa là chối bỏ. Không ly’ do gì phải chối bỏ và không yêuthương cánh tay của mình chỉ vì nó không mạnh như mình muốn. Tức là, nếu ta lỡ nỗinóng khi không đáng nỗi nóng, buồn khi sách nói không nên buồn, stress khi sách nóikhông nên stress, thì cứ ung dung chấp nhận nó như là một phần của mình. Và thay vì cứchối bỏ là mình không buồn, không stress… thì cứ ung dung đối diện nỗi buồn của mìnhvà ưu ái nhìn nó đang ở trong lòng mình.Thiền sư Nhất Hạnh có viết trong Kinh Kim Cang Giảng Giải, hãy ôm ấp yêu thương nỗibuồn nỗi đau của mình vì nó là mình. Kinh nghiệm riêng của mình cũng cho thấy là khibuồn đau, nếu chối bỏ nỗi đau, cố tình gạt nó ra khỏi đầu óc, thì nó cứ nằm đó nhức nhốitháng này qua năm nọ. Nhưng nếu cứ nhìn nó yêu ái và chấp nhận, “Ừ mình đang đaunhức kinh khủng, và cơn đau đang xâu xé mình…” thì khả năng cho mình “lành” đượccơn đau gia tăng rất nhiều, cứ như là cơn bão đã hiện rồi sẽ đi xa.Chẳng có ai là siêu nhân ở đời cả. Và chẳng ai là không yếu chỗ này chỗ kia. Khi ta bịđụng vào điểm yếu, có khả năng cao là ta bị quỵ. Nhưng đó là chuyện tự nhiên. Chẳng cóly’ do gì phải stress khi ta bị ngã vì yếu. Điều quan trọng là biết rằng mình đã ngã, chấp
  • 128. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 128nhận mình đã bị ngã, đứng dậy hăng hái đi tiếp, và hy vọng, nhờ kinh nghiệm, sau này ítngã hơn.Chúng ta không có y’ nói rằng đừng cố gắng làm gì hết, hay đừng làm cho mình hoànthiện và mạnh mẽ hơn. Dĩ nhiên là ta phải tinh tấn cố gắng hoàn thiện chính mình mỗingày. Nhưng hoàn thiện cơ thể như người vui chơi trên sân bóng mỗi ngày thì khác vớihoàn thiện của người cố của tạ, cử không nỗi thì xỉ vả chưởi rủa cánh tay của mình.Chẳng có phần nào trong cơ thể đáng được xỉ vả và thất vọng cả, cả phần mạnh lẫn phầnyếu. Tất cả, mạnh lẫn yếu, làm nên cái yêu ái mà ta gọi là “tôi”.Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cựcXì-tin cá nhânPosted on Tháng Bảy 25, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Xì tin cá nhân là personal style, là cung cách riêng của mỗi người. Bất cứ việc gì trên đời,mỗi người chúng ta đều có cung cách riêng của mình. Dù thực hành môn học nào, ngànhnghề nào, thì mỗi vị thầy đều có cung cách riêng của mình. Việc quan trọng nhất củangười học trò trong bất kỳ môn gì, là từ từ khám phá ra cung cách riêng của mình. Nếukhông có được cung cách riêng đó thì rất khó để vượt trội, dù môn đó là môn gì.
  • 129. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 129Khi chúng ta học một môn học, mọi học trò thường được học một chương trình và mộtphương thức như nhau. Đây cũng là điều đáng tiếc, do lối giáo dục số đông đòi hỏi. Ngàyxưa, khi một vị thầy chỉ nhận một vài học trò, thì với mỗi học trò người thầy dạy mộtcách riêng tùy theo cá tính của người học trò. Ngày nay vì số đông, thầy không đượcnhiều xa xỉ phNm như thế, thì gánh nặng rơi trên vai người học trò, phải tự tìm ra cungcách riêng của mình.Điều quan trọng chúng ta muốn nói ở đây là thông thường chúng ta nghe hay đọc ở đâuđó về một phương thức nào đó cho môn học nào đó, rồi cứ tưởng là mọi người phải làmnhư vậy mới đúng đường, nếu không làm thế là sai. Rốt cuộc, người học trò có thể đi saiđường, vì con đường đó không nhất thiết là đường tốt nhất cho chính người học trò ấy.Mấy hôm trước mình có giới thiệu về Yanni và kỹ nguyên nhạc New Age. Người nhạc sĩhàng đầu của nhạc New Age này học nhạc không có thầy. Có nghĩa là anh ta đã chẳng lệthuộc vào công thức vào của một người thầy nào ép uổng, cứ tự mần mò tìm ra cách chơinhạc hợp với mình nhất. Trong các môn về nghệ thuật, có thể là học cách đó thì hay hơnlà bị gò bó vào các công thức đến nỗi mình không phát triển được.Nói chuyện trước đám đông cũng thế. Có người thì hò hét kích động. Có người thì thậtnhẹ nhàng đến nỗi người nghe phải thật lắng nghe. Cách nào cũng có thể là cách haynhất, cách nào cũng có thể chuyển động con tim của người nghe, nếu nó thực hiện bởiđúng thầy.Tư duy tích cực và nghệ thuật sống hàng ngày cũng vậy. Mỗi người chúng ta có một cátính, một cách cảm xúc và tư duy khác nhau. Chúng ta phải quen thuộc với chính mình đểtìm ra những cách suy tư và ứng xử hay nhất cho mình. Có người khi nỗi giận thì uốngmột ly nước, suy tư đến lý lẽ, để từ từ hết giận. Có người phải ra đấm bao cát vài chục cái
  • 130. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 130cho bớt giận, rồi suy tư gì đó thì tính sau. Có người có thể suy tư trong yên lặng, có ngườichỉ suy tư được nếu để nhạc rock. Có người thì cần lý lẽ logic trước, có người cần vuốt vetình cảm trước. Dù là chúng ta rất giống nhau trong nền tảng, cá tính chúng ta có nhiềukhác biệt. Sống và tư duy phù hợp với cá tính riêng của mình thì dễ tiến bộ hơn là épmình đi theo cách không hợp với mình. Trời sinh ra mình giọng alto, thì không nên tốncông tập các bản nhạc cho giọng suprano.Trong văn hóa Anh ngữ có câu: Be Yourself–hãy là chính mình. Hãy là chính mình chínhlà sống với vốn liếng và bản tính trời cho, phát triển nó theo hướng thích hợp nhất. Nếutrời cho mình lý luận sắc bén và một lý trí rất mạnh, thì lý luận và lý trí thường là nềntảng cho mình phát triển tư duy. Nếu mình là người tình cảm mạnh hơn lý trí, thì tình yêucủa mình cho người chung quanh và cho thế giới chính là nền tảng của tư duy của mình.Nếu mình là người chân chỉ hạt bột thì lao động kiên trì là nền tảng tư duy của mình. Nếumình thích ngồi một mình suy tư, thì suy tư một mình là sức mạnh của mình. Nếu mìnhthường muốn tâm sự với bạn hơn, thì ngồi với bạn là nguồn sức mạnh của mình.Trong các môn học, kể cả tư duy tích cực, có hai điều quan trọng. Thứ nhất, mình muốnmình tinh tấn thường xuyên. Thứ hai, mình biết mình làm gì thì thích hợp nhất với mình.Ví dụ: Chúng ta thường nghe nói đến cám ơn và tri ân. Nhưng nếu ta không quen nói cámơn nhiều, nói ra ta có cảm tưởng khách sáo, thì nói ít thôi cũng được. Dù vậy, chỉ cần biếtchắc là ta thật có tri ân trong lòng, thì tự chính nó, lòng tri ân của ta sẽ biết cách làm việc,theo cung cách của riêng ta. Where there is the will, there is the way. Nơi nào có y’ chí,nơi đó có đường đi.Nền tảng của tư duy tích cực là 3 điều: Yêu mình, yêu người và yêu đời. Bạn làm gìlà tùy bạn. Nhưng nếu mỗi ngày bạn cảm thấy yêu mình hơn, yêu người hơn, và yêu đờihơn, dù chỉ là một tí, là bạn đang đi đúng đường, dù là có quyển sách nào đó nói đườngđó là sai.Và hãy nhớ là, khi bạn đang xuống tinh thần vì bất kỳ lý do gì đó, bạn có thể có khuynhhướng đổ mọi tội lỗi trên đầu mình, và có cảm tưởng là mình sai lầm vô tích sự và mọicung cách của riêng mình là sai hết. Không hẳn thế. Cũng có thể có vài điều mình cầnsửa đổi, nhưng không phải là bị đụng xe có nghĩa là mình lái Nu. Bị ông chồng bỏ khônghẳn là vì mình có gì sai. Bị cháy nhà không hẳn là vì mình bất cNn. Đừng coi thườngmình quá. Chuyện gì thì chuyện, thắng hay thua, thành hay bại, đúng hay sai, tốt hay dở,thì tự tin vào mình vẫn là điểm tựa cuối cùng.Chúc các bạn một ngày vui.Mến© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Kỹ năng sống, Trà Đàm | Thẻ: tích cực
  • 131. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 131Một sự nhịn là chín sự lànhPosted on Tháng Bảy 26, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Hồi còn bé, chúng ta được bố mẹ dạy “Một sự nhịn là chín sự lành.” Bỏ một mà lấy lạichín là lời rất lớn; đây không phải là chuyện nhỏ.Nhưng nhịn nhục còn quan trọng và lớn hơn cả lời gấp chín. Con đường Bồ tát có 6 lằn,thì nhẫn nhục, tức là nhịn nhục, và một trong 6 lằn đó. (Lục độ balamật: Bố thí, trì giới,nhẫn nhục, tinh tấn, thiền định, trí huệ). Thế giới ta đang ở, phật gia gọi là thế giới ta bà,tức là thế giới kham nhẫn, nhịn nhục. Nghĩa là, nhịn nhục là cách sống căn bản của thếgiới này.Trong câu nói về tình yêu nỗi tiếng của thánh kinh, 1 Corinthians 13, “tình yêu là nhẫnnhục.” Nguyên văn tiếng Hy lạp của chữ nhẫn nhục này là makrothumein, tức là nhịnnhục khi mình bị ức hiếp, sỉ nhục. Thánh kinh cũng có nói, “Thượng đế là tình yêu” (1John 4:16), mà “tình yêu là nhẫn nhục.” Và Chúa Giêsu nói một câu vang dội qua mấyngàn năm lịch sử, thử thách toàn thể con người: “Nếu kẻ thù tát vào má ngươi, thì đưathêm má kia.” Thế thì, ta có thể thấy nhẫn nhục quan trọng đến mức nào trong cả 2 nềnvăn minh đông tây.Khỏi cần phải lý giải dài dòng, ai trong chúng ta cũng thừa biết tại sao nhịn nhục quantrọng đến thế: Nếu mỗi người nhịn một tí thì thế giới này sẽ biến thành thiên đàng bìnhan. Tất cả chiến tranh, tranh chấp và, do đó, đau khổ, xảy ra chỉ vì chúng ta không biếtnhịn, hoặc không muốn nhịn, hoặc không thể nhịn.Tạm thời gạt qua một bên các chuyện khó khăn (như đưa thêm má kia cho kẻ thù, hayphong cho kẻ tối ngày mưu hại mình thành Phật như Phật Thích Ca làm với Đề Bà ĐạtĐa), chúng ta chỉ cần thắng những chuyện nhỏ xảy ra hàng ngày với mình, thì cũng đủ để
  • 132. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 132làm cho mình bớt stress và vui vẻ thêm bội phần, thế giới của mình thoải mái hơn bộiphần, và tương lai mình sung túc hơn bội phần.Nếu đi buôn chung mà partner của mình vì lý do gì đó cho rằng phải chia 55/45, cho anhta phần lớn hơn một tí, thay vì 50/50 như mình nghĩ. Ta có thể nhịn được không?Hồi còn nhỏ mình hay chở mẹ đi buôn. Mẹ mình hay nói, các partner của mẹ thường haylấy phần lớn hơn một tí, và mẹ mình không bao giờ cãi lại, không phải vì dại, nhưng mẹmình nói, “Nhịn một tí thì ai cũng thương.” Kết quả trước mắt là mẹ mình lúc nào cũngbận rộn với các bà bạn rủ đi buôn chung, chẳng bao giờ lo mất mối, thất nghiệp.Nếu tranh cãi trên Internet, bạn có sẵn sàng ngưng, để người kia nói câu cuối cùngkhông?Thông thường trên Internet ai cũng muốn nói cuối, cho nên các “tranh luận” không baogiờ kết thúc. Trong các lớp học cho các luật sư chuyên về tranh tụng, có câu này: “Saywhat you want to say. Then shut up and sit down.” (Nói điều gì bạn muốn. Xong rồingậm miệng lại và ngồi xuống). Nói xong điều mình cần nói và biết người nghe đã hiểuhết ý mình, thì ngồi yên, cho bên kia muốn nói gì đó thì nói. Lải nhải hoài chỉ làm ngườikhác bực mình, đâm ra “cái miệng kiện cái thân.”Có người rù rì nói xấu mình, có cần phải phăng ra đến người phao tin đồn và cho hắn mộtbài học không?Trừ phi sếp của mình quan tâm, cho là vấn đề có thể ảnh hưởng đến công việc của mình,nếu không thì có thể gạt mấy rù rì đó ra ngoài tai không?Mình nghĩ là mình giỏi hơn bạn làm cùng phòng, nhưng bạn mình thì được thăng chức,mình thì không, có cần thiết mình phải đòi “công lý” không?Có sự tranh chấp giữa mình và ai đó—bạn bè hay vợ chồng—có nhất thiết phải làm rõ là“lỗi của người kia” không?Có ai đó nói gì đó, hay làm gì đó, làm mất mặt hoặc chạm tự ái mình, thì mình có nhấtthiết phải “lấy lại thể diện” hay “thỏa mãn tự ái” không?
  • 133. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 133Trong một số các trường hợp, chuyện cá nhân của mình không còn là chuyện cá nhân, màlà chuyện xã hội—nếu không sửa sai thì bất công sẽ tiếp tục tràn ngập xã hội—lúc đó cólẽ là mình nên đứng ra chiến đấu chống bất công. Đó là hy sinh chiến đấu cho xã hội, chứkhông chỉ là cho mình.Tuy nhiên, khi xã hội không dính líu tí nào, hoặc chỉ dính líu không đáng kể, tức là mìnhkhông có lý do xã hội, mà chỉ là cá nhân mình bị tấn công, thì mình có thể nhịn nhục,kham nhẫn, được không?Tức là, khi chỉ có “cái tôi” của mình là trọng tâm của vấn đề, mình có thể dẹp bỏ cái tôiqua một bên, để nhịn được không?Các bạn à, nhịn nhục là đầu tư đó. Người được mình nhịn sẽ tự động cảm thấy nợ mìnhmà không cần ký giấy nợ. Và chắc chắn là họ sẽ trả, không trực tiếp thì gián tiếp. Chỉ cầnngười đó nói với bạn của họ một câu: “À ông đó hả, được lắm, làm ăn với ông ta rất dễ,không có vấn đề”, thì có thể là bạn sẽ gặp cơ hội để lấy lại gấp chín đó.Chúc các bạn một ngày lời gấp chín.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Kỹ năng sống, Trà Đàm | Thẻ: tích cựcSức mạnh trong tĩnh lặng,
  • 134. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 134Posted on Tháng Bảy 29, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Không cần phải lý giải dài dòng thì ai trong chúng ta cũng biết là khi gặp vấn đề, nếu tabình tĩnh suy tính đối phó thì kết quả tốt hơn là lo sợ, run rNy, hồi hộp, kích động. Nếucác bạn học võ, thì điều quan trọng số một, và là điều khó dạy võ sinh nhất, là bình tĩnhkhi đối diện với địch thủ hay hiểm nguy. Rất nhiều võ sinh, và cả rất nhiều võ sư, đã nói:‘Ước chi tôi có thể bình tĩnh như sách nói.”* Khi chúng ta hồi hộp, lo lắng, sợ hãi hay tức giận, não bộ chúng ta chuyển sang vị thếchuNn bị “đánh hay chạy” (fight or flight). Đây là bản năng phòng thủ tự nhiên ta đã có từtrong gene hàng triệu năm trước. Não bộ bơm ngay một lượng adrenaline lớn làm tim đậpnhanh, hơi thở mạnh, các mạch máu thu nhỏ, máu đặc hơn lúc bình thường, các giác quanthu hẹp lại trong trạng thái người ta gọi là “tầm nhìn trong đường hầm” (tunnel vision),thấy (và nghe) chỉ một điểm ta tập trung vào, và không thấy không nghe được điều gìkhác. Khả năng phản ứng với cái mình thấy và nghe trong “đường hầm” đó thì nhanh,nhưng khả năng suy xét trong toàn cảnh thì yếu, vì không thấy và không nghe được toàncảnh. Và khả năng phân tích lý luận bình thuờng cũng biến mất. Hầu như toàn năng lựccủa não bộ chỉ tập trung vào một điểm: Chạy hoặc đánh.Bởi biết được nhu cầu phải hiếu biết toàn cảnh để chiến đấu có hiệu quả, cho nên các võgia hiểu rõ tầm quan trọng của đức điềm tĩnh, tức là tầm quan trọng của việc chiến thắngảnh hưởng của adrenaline khi đối diện nguy hiểm. Vì vậy, toàn bộ con đường võ sĩ đạocủa võ học mọi nơi đều nhắm đến điều này: Đức điềm tĩnh. Ví dụ:
  • 135. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 135• Khiêm tốn: Gập mình chào hỏi cung kính với bạn đồng môn và các thầy cô. Chào từ tốnchậm rãi lễ độ, ăn nói cung kính lễ độ, thì rất khó cho adrenaline làm cho mình nhảy choichoi.• Trước khi thi đấu, chào nhau tử tế, đôi khi còn thi lễ rất màu mè, kể cả múa chầm chậmnhư trong võ Thái Lan. Đây là cách để chậm lại, bình tĩnh lại, chống lại cơn bão ồ ạt củaadrenaline.• Ngồi xếp bằng, tập trung hít thở, tập khí công: Gia tăng công lực là chuyện nhỏ, tập tâmtĩnh lặng đến mức adrenaline không làm cho tâm xung động là chuyện lớn.• Tập chiến đấu thường xuyên, để không còn biết sợ và adrenaline không có cơ hội làmviệc.• Nhịn nhục bỏ đi, hay lý giải nhỏ nhẹ: Để giải quyết vấn đề mà không cần phải đặt mìnhvào vị thế có thể bị adrenaline điều khiển. Hơn nữa, nói chuyện nhỏ nhẹ trước khi phảiđánh nhau cũng làm cho adrenaline không có dịp dấy lên sớm.* Đối phó với những khó khăn từ bên ngoài hay từ trong tâm ta cũng thế. Nếu tâm takhông tĩnh lặng, ta không thể thấy được toàn cảnh, chỉ thấy được một điểm trong “đườnghầm,” cho nên mọi tính toán thường sai. Mà mỗi ngày chúng ta có cả trăm ly’ do để mấtđiềm tĩnh: kẹt xe trễ giờ, mấy email messages nói móc, một người làm chung phòng ghentị, bị ai đó phê phán, bị ai đó đâm sau lưng, có vấn đề trong liên hệ tình cảm, căng thẳngvì chạy đua với công việc và cái đồng hồ, có vẻ như không đạt được mục tiêu tam cánguyệt này, chuyện bất công thấy dọc đường, chuyện vô ly’ thấy trong chính sách, tinxấu trên TV… Nói chung là ai trong chúng ta cũng có đủ ly’ do để bị xung động, để mấtđiềm tĩnh trong ngày. Cho nên tĩnh lặng để luôn luôn sáng suốt thấy được toàn cảnhkhông phải là điều dễ dàng, nếu ta không quan tâm nghiên cứu và xây dựng đức điềmtĩnh.
  • 136. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 136Thế thì, làm thế nào để giữ được điềm tĩnh trong ngày?1. Ngăn chận xung động, không cho đến trong các công việc hàng ngày• Lịch làm việc thong thả. Phần lớn stress trong ngày đến vì ta cố nhét nhiều quá vàolịch làm việc. Chậm lại môt tí, và làm lịch thư thả một tí. Ví dụ: Nếu có cuộc họp quantrọng ở cách nơi mình làm 30 phút, thì dành 40 phút để di chuyển. 10 phút để trừ hao kẹtxe bất thường. Nếu bị kẹt xe mình không stress. Bước vào một cuộc họp quan trọng vớistress là rất tai hại.Nếu làm lịch thư thả lại, ta có thể làm mất đi ít nhất là 80% số lượng stress trong ngày.• Thông tin tốt. Nếu bị kẹt xe, gọi ngay cho đối tác cho biết là có thể đến trễ vì bị kẹt xebất thường. Thế thì sẽ giảm stress.Thông tin tốt còn có nghĩa là nên nói chuyện thường xuyên để sếp biết tình trạng củamình thế nào, và khi sếp cho thêm việc mới thì cũng nói rõ với sếp, vì thời khóa biểu củamình, ưu tiên thời gian sẽ thế nào và vận tốc mình sẽ như thế nào.• Làm sạch mặt bàn. Buổi sáng vào, thường có đủ mọi chuyện chờ sẵn trên bàn, và tathì cũng chưa nóng máy. Dùng một tiếng đồng hồ đầu tiên để làm cho nóng máy, bằngcách giải quyết hết các chuyện lặt vặt. Khi hết các chuyện lặt vặt, chỉ còn một hai chuyệnlớn, thì ta cảm thấy thoải mái hơn là “còn cả chục chuyện phải làm.”• Từ từ giải quyết khó khăn. Gặp chuyện gì khó quá, nếu không bắt buộc phải làm gì đóngay lập tức, thì chậm lại, để đó, làm việc khác, để cái đầu có dịp suy nghĩ từ từ.Nếu trong lòng không biết nên quyết định cách nào, thì đừng làm quyết định gì cả. Nếucần thì quyết định cách “mua thêm thời gian” để suy nghĩ thêm—quyết định vô thưởngvô phạt để có thêm thời gian, đợi lúc cảm thấy khá chắc chắn trong lòng thì hãy quyếtđịnh.• Để dành càng nhiều lựa chọn càng tốt. Không nên quyết định kiểu “đốt cầu” (burnthe bridge) nếu không bị bắt buộc làm thế, vì mình không thể biết được là trong tương laimình có thể phải đi ngược lại chiếc cầu đó. Không nên đóng bất kỳ cánh cửa nào vĩnhviễn, nếu mình không bị bắt buộc phải làm thế. Càng có nhiều cửa để mở cho tương lai,càng có nhiều tự do, và càng ít stress cho mình.
  • 137. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 137Các tuyên bố cực đoan thường đóng cửa vĩnh viễn không cần thiết. Ví dụ: Tôi thề khôngđội trời chung với người Hồi giáo (hay nguời Công giáo, hay người Công Sản, hay ngườigì gì đó). Hay “Tôi thề không bao giờ gặp mặt cô ấy nữa” (Làm sao biết hết quyền lựccủa tiếng gọi com tim được? Đừng thề thốt chỉ trong một phút giận mất khôn ).• Trên đường luôn luôn có ổ gà hoặc người lái xe u. Nghĩa là công việc luôn luôn gặptrở ngại lớn nhỏ thường xuyên. Chẳng lý do gì bạn phải stress khi gặp trở ngại. Đó chỉ làchạy phải ổ gà thôi. Thực ra, bạn được trả công chỉ để giải quyết trở ngại. Trở ngại chínhlà túi tiền của bạn. Nếu mọi việc trôi chảy như tính toán, không có trở ngại, thì người tađã dùng computer hết rồi, còn đâu việc cho con người làm..2. Tập cho được một nội lực tĩnh lặng thành bản tính của mình.• Cái nhìn ưu ái về cuộc đời. Yêu mình, yêu người, và yêu đời. Càng yêu, ta càng ít bịstress. Tình yêu là phương thuốc chống stress nhiệm mầu.Làm thế nào để biết mình đang yêu mình, yêu đời và yêu người ? Thưa, người đang yêuthì thấy cái đẹp nhiều hơn. Người đang ghét thì thấy cái xấu nhiều hơn.• Thành thật. Người không thành thật, hay nói dối, rất khó mà yêu ai thực, kể cả yêuchính mình.• Khiêm tốn. Người khiêm tốn thì có cái tôi như quả bóng bằng nilon xốp, xe cán lên dễdàng, nhưng sau đó thì lại vẫn nguyên vẹn là quả bóng. Người có cái tôi lớn thì như làquả bóng cứng bằng đất hay xi măng, có thể bị vỡ khi bị đụng cái cứng hơn. Mà nếukhông vỡ thì cũng làm đổ bể những quả bóng cứng khác khi đụng chạm. Nói chung là cótổn thương, không mình thì người khác, hoặc cả hai.• Làm quen với tĩnh lặng thường xuyên. Mỗi ngày bỏ ra 10 hay 15 phút sống với tĩnhlặng—ngồi thiền, cầu nguyện, hay nhìn sao trên trời.• Tin vào một quyền năng công bình cao hơn con người. Thượng đế, Chúa, Phật, haymột luật vay trả tự nhiên. Hãy nhìn thẳng vào sự thật: Nếu ta chỉ tin vào con người thuầntúy, thì hơi khó đấy, với đủ mọi loại ma đạo quanh ta.
  • 138. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 138* Tóm lại, ngạn ngữ tây phương nói, “Đời là tranh đấu.” Mà trong tranh đấu thì đức điềmtĩnh là yếu tố quan trọng số một. Đây không phải là triết ly’ lăng nhăng. Đây là kinhnghiệm học hỏi của mấy nghìn năm vũ thuật, của tất cả mọi võ gia trong thiên hạ.Để kết luận, chúng ta hãy nghe James Allen nói trong quyển sách đã thành kinh điển củaông, As a Man Thinketh (Khi Con Người Suy Tư), năm 1902:“Điềm tĩnh trong tâm trí là một trong những viên ngọc đẹp nhất của trí tuệ. Đó là kết quảcủa cố gắng trường kỳ và kiên nhẫn trong việc tự kiểm soát. Sự hiện diện của đức điềmtĩnh là biểu hiện của kinh nghiệm đã chín mùi, và biểu hiện của kiến thức sâu xa về cácqui luật cũng như các vận hành của tư tưởng.…“Người điềm tĩnh, đã học được cách tự quản ly’, biết cách hòa mình với người khác; vàngược lại, những người khác kính trọng sức mạnh tinh thần của anh ấy, và cảm thấy là họcó thể học hỏi anh và trông cậy vào anh. Một người càng tĩnh lặng, thì thành công, ảnhhưởng, và quyền lực cho thiện hảo của anh ta càng lớn. Ngay cả người đi buôn bìnhthường cũng thấy được thương mãi của anh ta mạnh thêm khi anh ta phát triển được tínhtự kiểm soát và điềm tĩnh, vì người ta luôn luôn thích làm ăn với một người có tác phongrất quân bằng.“Người mạnh mẽ và điềm tĩnh luôn luôn được yêu mến và kính trọng. Anh ta giống nhưcây đại thụ che nắng trong vùng khan hạn, hang đá chở che trong cơn bão. Ai không yêumột quả tim tĩnh lặng, một cuộc đời dịu dàng và quân bình? Không cần biết là mưa haynắng, hay bất kỳ đổi thay nào có thể đến với những người có được phúc đức này, họ luônluôn ngọt ngào, tĩnh lặng, và điềm tĩnh. Cung cách chắc chắn quí hiếm, mà chúng ta gọilà tĩnh lặng, là bài học cuối của văn hóa, là hoa trái của linh hồn. Nó quí giá như trí tuệ,đáng thèm hơn vàng—vâng, hơn cả vàng ròng. Chỉ kiếm tiền mà thôi thì nhỏ bé biết baoso với một cuộc đời tĩnh lặng–cuộc đời sống trong đại dương của Sự Thật, dưới nhữnglọn sóng, ngoài tầm với của bão tố, trong Điềm Tĩnh Vĩnh Cửu.”Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Trà Đàm | Thẻ: tích cựcBảo trọng bản tính chân thậtPosted on Tháng Bảy 30, 2009 by tdhoanh
  • 139. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 139Chào các bạn,Nếu đọc các bản tin về các đại gia tham nhũng bị bắt, các bạn hẳn cũng thấy là các vị nàykhi trước là những sinh viên xuất sắc, cán bộ trẻ nồng nhiệt tài cao, phục vụ tốt, lên chứcvù vù… Rồi một ngày nào đó trên ghế quyền lực, chàng tuổi trẻ hào kiệt năm xưa trởthành một ông trung niên mập ú, bệnh hoạn, xôi thịt, và hạm tham nhũng. Điều gì đã xảyra?Dĩ nhiên ta có thể hiểu ngay là những người này đã qua một tiến trình “tồi hóa” trong khiđang “trưởng thành” (nếu ta gọi đó là trưởng thành); tức là càng lớn tuổi họ càng tồi đi.Các bạn hơi có tuổi một tí đều thấy được điều này. Có những người bạn hồi học trunghọc đại học thì trong sáng và ly’ tưởng. Sau khi ra trường một thời gian thì bắt đầu có tácphong chụp giật từ từ. Đến lúc lên ghế quyền lực là bắt đầu biến thể thành người ích kỷvà tham nhũng. Tiến trình trưởng thành của chúng ta luôn luôn là tiến trình nhìn thấynhiều người trong sáng và tích cực từ từ biến thành tiêu cực, ham hố, ích kỷ, và tồi tệ.Tại sao?Tại sao tiến trình đó không đi theo chiều ngược lại? Tại sao nó không đi từ con ngườitiêu cực tồi tệ từ từ biến thành các nhà lãnh đạo trong sáng ly’ tưởng? Nếu đời sống conngười tiến hóa theo chiều này có phải là thế giới thành thiên đàng hết rồi không?Thưa câu trả lời là: Vì tuổi trẻ trong sáng và ly’ tưởng.Một tờ giấy trắng tinh chỉ có thể bNn thêm, chứ rất khó mà trắng đẹp hơn được nữa. Tuổitrẻ trong sáng và ly’ tưởng thì thường là chỉ có thể bị tồi đi chứ không trong sáng và ly’tưởng hơn được. Trong đời sống tinh thần, chúng ta thường chỉ có thể “trưởng thành”
  • 140. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 140theo hướng đi xuống vì không thể lên cao hơn được.Cho nên khoảng bắt đầu lên đại học, và nhất là lúc xong đại học trở đi, là các bạn trẻ bắtđầu được huấn luyện để “trưởng thành” bằng đủ mọi chiêu thức:* Phải biết đút lót để thành việc.* Phải biết báo cáo láo.* Phải biết làm cho bên ngoài thấy đẹp, còn cứ rút ruột bên trong bỏ túi.* Phải sử dụng giấy tờ kế toán giả.* Phải biết cách trốn thuế.* Phải biết cách nói chuyện đổi trắng thay đen.* Phải biết đi theo bè đảng—nhóm này, đảng này, đạo này—các nhóm khác phe kháclà sai, và điều gì “phe ta” làm cũng đúng, kể cả những điều vô đạo đức.* Phải biết nói A về sự thật B.* Nói chung là phải biết “thức thời” và “trưởng thành.”Các bạn à, mình đã thấy các chuyện này xảy ra với không biết bao nhiêu người đã từngtrong sáng và ly’ tưởng một thời. Họ có thể có nhiều công việc khác nhau, tại những nơikhác nhau, với những hòan cảnh khác nhau. Nhưng tất cả đều có một điểm chung: Họtin rằng muốn trưởng thành thì phải bỏ đi cái trong sáng, thành thật và ly’ tưởng của tuổithơ.
  • 141. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 141Nếu bạn mặc một bộ đồ trắng ra phố, giữ cho nó sạch trắng thì khó, chứ làm cho nó dínhbùn thì có gì là khó? Cái gọi là học cách “trưởng thành” của nhiều người thực ra chỉ làhọc để dính bùn. Nhưng, nếu muốn dính bùn thì bệt bùn vào là xong, có gì phải học?Học cách giữ gìn sạch sẽ mới là thử thách, mới là xây dựng nội lực, mới là công phu tuluyện chứ.Cho nên, công phu chính của các bạn khi trưởng thành trong đường đời, không phải làcác trò ma đạo đâu. Công phu chính là làm thế nào để trưởng thành mà vẫn trongsáng, thành thật, tích cực như khi còn đi học. Cho nên đừng dại dột nghe theo lời chỉdạy của các vị thầy và quân sư hạng trộm vặt.Và nếu bạn là người tài giỏi, bạn có thể có một công phu khác nữa là thông minh đủđể thấy ngay các đòn phép ma đạo mà những người khác đang sử dụng quanh bạn.Thấy để không bị lừa. Tức là nếu bạn có nghiên cứu các việc ma đạo thì nghiên cứu đểbiết phân biệt chân tà, như là cảnh sát nghiên cứu tội phạm, chứ không nghiên cứu đểchính mình thành ma đầu.Một tờ giấy trắng thì chỉ có 2 cách giữ nó đẹp thôi. Một là giữ nó trắng mãi như thế. Hailà, vẽ lên đó các bức ảnh tuyệt đẹp. Tức là, một là hoàn toàn trong sáng ly’ tưởng nhưlúc còn thơ. Hai là, thêm vào tâm hồn ta những đóa hoa đẹp mà cả thế giới cổ kim đôngtây đều chấp nhận—khiêm tốn, thành thật, từ bi, bác ái, vị tha, hỉ xả, sáng tạo thêm cái tốtcái đẹp cho đời.Chúc các bạn một ngày vui.Mến,HoànhBài liên hệ: Giữ mình làm lãnh đạo
  • 142. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 142© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Kỹ năng thành thật, Trà Đàm | Thẻ: tích cựcLàm thế nào để bớt đau khổ ?Posted on Tháng Bảy 31, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Đau khổ là đau và khổ. Nếu đau thì khổ. Nếu bỏng tay, gãy chân thì đau khổ. Nhưng đauvà khổ là hai điều khác nhau. Đau là nguyên nhân và khổ là hậu quả. Trong ví dụ gãychân, đau là hiện tượng sinh học do gãy xương, khổ là hiện tượng tâm ly’ trong đầu–cáitâm buồn rầu, gắt gỏng, phàn nàn vì đau.Đau thì trong một số trường hợp không thể chận được—nếu bị đụng xe gãy tay là phảiđau. Nhưng khổ thì có thể chận được vì ta có thể điều khiển cách suy tư của tâm mình.Vì đau và khổ liên hệ nhân quả mật thiết với nhau, nên công thức chấm dứt, hay ít ra làgiảm bớt khổ, cũng khá giản dị:1. Tránh đauNếu lái xe cNn thận, thì khó bị đụng xe, có nghĩa là cơ hội bị gãy xương và đau đớn bịgiảm xuống còn rất nhỏ. Thế có nghĩa là tránh khổ bằng cách tránh đau, tránh những gìcó thể mang đến nỗi đau cho mình.- Đừng ăn trộm, thì tránh được ăn đòn khi bị bắt.- Đừng nói dối, thì tránh được bị xỉ vả hay bị phạt khi lòi ra tội nói dối.- Đừng giết người thì tránh được bị người tùng xẻo trả thù.- Đừng say rượu thì tránh được đụng xe.- Đừng nói xấu người thì tránh được bị người đánh.- Nói chung là đừng làm những chuyện sai quấy thì cơ hội bị đau sẽ ít đi rất nhiều.
  • 143. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 1432. Tập luyện để khi bị đau thì thấy ít đauNhư là người học võ bị đấm không thấy đau, chúng ta có thể huấn luyện để gia tăng khảnăng chịu đau của mình:- Nghe người nói xấu, thì mỉm cười bỏ ngoài tai, vì đó chỉ là chuyện ăn cơm bữa, nhất làkhi bạn nổi tiếng vì giỏi, vì đẹp, vì thành công. Ghen tương là điểm yếu của con người.Tha thứ cho họ.- Bị người chơi xấu, thì bỏ qua, cho đó là chuyện yếu kém tự nhiên của con người, và thathứ cho họ.- Làm ăn thua lỗ, thì xem đó là chuyện thường—đã làm ăn là phải có lên có xuống.- Bị vấp ngã trên đường đời vì bất kỳ lý do gì đó, thì coi như đó là chuyện thường. Đã cóhai chân để đi thì nhất định phải có lúc vấp ngã, nhất là trên những quảng đường khókhăn.- Không đạt được mục đích nào đó, thì coi như đó là chuyện thường, vì nếu mục đích trênđời nào mình cũng đạt được hết thì chắc đó không phải là mục đích. Đã là mục đích thìđương nhiên là phải có thử thách khó khăn và nhất định là phải có lúc không đạt được.3. Nếu phải bị đau rất đau, thì phải biết làm quyết định khôn ngoan để không khổ,hay ít ra là bớt khổĐây thường là những trường hợp mình bị rất đau, hầu như không giảm đau được, nhưmột người vợ rất yêu chồng tự nhiên bị chồng bỏ ngang vì chồng bị “người khác quyếnrũ”; hay một người làm ăn khó nhọc lâu năm bỗng nhiên bị partner hất chân ra khỏithương mãi; hay một người rất yêu quí bạn bè đột nhiên bị bạn đâm một nhát chí tử saulưng…Đây là những trường hợp chúng ta hoàn toàn không ngờ tới, và cảm thấy bị phản bội vàtổn thương tột cùng, và chẳng cách nào giảm đau được.Đây là những trường hợp khó khăn nhất, và cũng là nguồn gốc của những bi kịch lớnnhất của con người.
  • 144. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 144Cơn đau quá lớn và quá mãnh liệt đến nỗi nó ảnh hưởng như là một quả đấm knock out,lăn quay ra ngất xỉu ngay và chẳng còn tính toán suy nghĩ gì được. Ai đã từng bị knockout hay chứng kiến cảnh knock out mới hiểu được tác dụng đo ván trong vòng 1/10 giâyđồng hồ.Nếu so sánh với knock out, thì khi ta bị cú sốc kinh khủng, ít ra cũng phải có một thờigian toàn thân toàn tâm tê liệt không biết phản ứng thế nào. Bất tĩnh. Ai cũng thế thôi.Câu hỏi là khi bắt đầu lai tĩnh lại một tí, thì làm gì đây?Phản ứng tự nhiên của nhiều người là nhào vô đánh tiếp, và lúc này là đánh theo kiểu nổiđiên. Nhưng, đã bị knock out rồi thì thường là càng đánh càng thua, càng bị ăn đòn.Người võ sĩ kinh nghiệm và không tự ái biết là mình đã thua, mỉm cưòi và chịu thua.Người thiếu kinh nghiệm và nhiều tự ái thì phải đợi bị knock out thêm vài lần nữa mới bỏcuộc. Khỗ nỗi, càng đau nhiều thì tự ái càng cao–hình như các cơn đau có năng lực thổiphồng cái tôi rất nhiều. Mà tự ái càng cao thì lại càng khó bỏ đi.Người có con tim nhẹ nhàng thì coi thắng thua là lẽ thường, và vui vẻ ra đi. Người có tâmsân hận sẽ nuôi thù mười năm, hai mươi năm, cho đến khi rửa được hận.Đây là lúc cái tâm của mình quyết định đời mình—hoặc là thong dong tự tại, thua thìcười ha hả, “bái phục bái phục”, và vui vẻ ngày tháng giang hồ; hoặc là bị cầm tù trongcon tim sân hận, tức tối, nhiều stress của mình vài mươi năm nữa.Đây là ngã rẽ lớn của cuộc đời, môt tích tắc quyết định có thể làm khác nhau mấy mươinăm sống.Đây là ngã ba giữa tự do và tù ngục.
  • 145. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 145Nếu rất đau, thì có lẽ lúc này phải nhờ vào trí tuệ căn cơ. Đau nhiều thì cảm xúc mạnh, dễlàm trí óc lu mờ. Nhưng người có căn cơ trí tuệ sẽ thấy được quả tim có thể bị ngục tùnhư thế nào và mấy mươi năm ngục tù sẽ đau khổ như thế nào. Người không có trí tuệkhông thấy được điều đó.Rốt cuộc sự lựa chọn lúc này tùy thuộc vào cái mà nhà Phật gọi là xả bỏ–dùng sức mạnhcủa toàn tâm toàn trí, và trí tuệ của toàn tâm toàn trí, để chiến thắng sự cai trị của nỗi đauthế kỷ–đau thì đau, nhưng xả bỏ thì vẫn xả bỏ.Xả bỏ cả một núi Thái Sơn sân hận, để tâm trí có thể tự do. Và hạnh phúc.Xả bỏ, người ta thường tưởng lầm rằng đó là vì mình yêu người. Có thể như thế lắm.Nhưng trước hết, xả bỏ không phải là vì người, mà vì mình.Xả bỏ là cái giá mình phải trả cho tự do, và hạnh phúc, của chính mình.Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Kỹ năng sống, Trà Đàm | Thẻ: tích cựcHạnh Phúc ThậtPosted on Tháng Tám 1, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Mỗi khi mình cùng đường, xuống tinh thần đến độ tuyệt vọng, không còn biết phải làmgì, thì mình hay lấy đoạn văn ngắn này ra đọc. Và khi một người bạn nào của mình cóchuyện không vui, mình gởi đoạn văn này đến bạn.
  • 146. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 146Mount of Beatitude, Đồi cùa (bài giảng) Hạnh Phúc Thật, Capernaum và Biển Galilee(Do Thái)Đoạn văn này, lúc bình thường thì đọc nghe rất tầm thường, chẳng có gì là đặc sắc cả.Nhưng khi mình rất buồn , khi mình tuyệt vọng, khi mình không còn biết phải làm gì cả,mang nó ra đọc, thì nó sống dậy như một hơi thở ấm, luồn qua được những kẻ hở li ti trênvách núi, vào tận đáy hang sâu, vào tận đáy quả tim lạc lõng trống vắng của mình. Thậtlà lạ lùng.Trong Thánh kinh, Chúa Giêsu có một bài giảng dài rất nổi tiếng, giảng cho mấy ngànngười nghe trên đồi cao, gọi là Bài giảng trên đồi cao (The sermon on the mount). Đọanvăn ngắn này là đoạn mở đầu của Bài gỉảng trên đồi cao, và có tên là Beatitudes (HạnhPhúc Thật).Hôm nay mình dịch và post bài Beatitudes ở đây, đặc biệt cho Sesame và Leo Pretty, vàcác bạn đang nhiều đau khổ trong lòng. Bởi vì mình không biết có gì hay hơn để gởi gấm.Chúc các bạn môt ngày an bình.Mến,Hoành
  • 147. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 147.Hạnh Phúc ThậtPhúc cho người nghèo khổ trong tâm linhvì nước thiên đàng là của họ.Phúc cho người than khóc,vì họ sẽ được an ủi.Phúc cho người khiêm nhuvì họ sẽ thừa hưởng trái đất.Phúc cho người đói khát sự công chínhvì họ sẽ no đủ.Phúc cho người nhiều thương xótvì họ sẽ được xót thương.Phúc cho người có quả tim tinh khiếtvì họ sẽ thấy Thượng đế.Phúc cho người hòa giảivì họ sẽ được gọi là con Thượng đế.Phúc cho người bị bắt bớ khi làm điều công chínhvì nước thiên đàng là của họ.
  • 148. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 148.BeatitudesBlessed are the poor in spirit,for theirs is the kingdom of heaven.Blessed are those who mourn,for they will be comforted.Blessed are the meek,for they will inherit the earth.Blessed are those who hunger and thirst for righteousness,for they will be filled.Blessed are the merciful,for they will be shown mercy.Blessed are the pure in heart,for they will see God.Blessed are the peacemakers,for they will be called sons of God.Blessed are those who are persecuted because of righteousness,for theirs is the kingdom of heaven.Đăng trong: Trà Đàm | Thẻ: Song ngữ, tích cựcNhững kỹ năng sống
  • 149. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 149Posted on Tháng Tám 3, 2009 by tdhoanhNếu đọc về các kỹ năng sống, kỹ năng làm cho mình vui vẻ hạnh phúc, kỹ năng đắc nhântâm, kỹ năng tăng hiệu năng công việc, kỹ năng ngoại giao, rồi đến các kỹ năng làm việcquản ly’ dự án, quản lý nhân viên, … thì có lẽ chúng ta sẽ ngợp thở hầu như có quá nhiềuđiều để học, và hầu như không nhớ hết để học. Đó là chưa kể mỗi thầy nói một đường.Rốt cuộc học trò như lạc vào mê hồn trận, không biết đường nào mà mò.Cuộc sống như thế là quá khó khăn và phức tạp. Phải có cách nào giản dị hóa cuộc đời.Hơn nữa, học cả một đám rừng như thế thì cơ hội đi lạc cao hơn là cơ hội hiểu biết.Nguyên cả một rừng nhạc thì cũng chỉ 7 nốt chính, cộng 5 nốt thăng giáng, là 12 nốt.Người học nhạc là học 12 nốt rồi tự biến hóa chúng thành nhạc, chứ không ai phải học cảrừng nhạc của nhân loại. Học vẽ cũng thế, tổng cộng là 3 mầu chính, vàng xanh đỏ và 2màu trắng đen, vài quy luật về quân bằng, và bối cảnh, vậy thôi. Từ đó mà biến hóa rahình ảnh gì là do sức sáng tạo của người nghệ sĩ.Khi chúng ta học chỉ một vài điều căn bản, rồi từ đó tập biến hóa, đó là học đúng đường.Khi chúng ta phải học hàng trăm công thức ứng xử cho cả hàng chục trường hợp khácnhau, là chúng ta đã bắt đầu học như vẹt. Học vẹt thì không thể hiểu được, và có áp dụngthì cũng không thể áp dụng nó như hạng thầy.Thế thì, về cuộc sống, đâu là vài nguyên lý, từ đó chúng ta có thể biến hóa sáng tạo?Tất cả những điều quan trọng nhất cho đời sống đều được dạy ở cấp tiểu học và ta đã họchết hồi tiểu học. Ví dụ: Toán thì cộng trừ nhân chia, phân số, căn bản hình học, căn bảntoán đố. Bao nhiêu đó là đủ sống cả đời cho 98 phần trăm dân số, kể cả luật sư, nhà văn,nhà báo… Chỉ hai phần trăm còn lại có nghề chuyên môn đòi hỏi biết nhiều hơn thế. Viếtvăn cũng thế, học xong tiểu học là biết viết đúng chính tả, viết câu rõ ràng, làm luận có 3phần một bài. Cao hơn thì cũng chỉ như thế mà thành thạo hơn mà thôi.Căn bản kỹ năng sống ta cũng đã học hết thời tiểu học: Khiêm tốn, lễ độ, biết ơn, yêungười nghèo khổ, đoàn kết, đùm bọc lẫn nhau, thờ cha kính mẹ, yêu anh em, yêu bạn bè,thành thật, không trộm cắp gian tham, không giết người, không hút sách … Có cần gì đểhọc thêm nữa? Ta tìm đọc hết sách này đến sách kia, chẳng qua là vì ta không chịu thuầnthục các căn bản này, rồi cứ nghĩ là mình cần thêm.
  • 150. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 150Và nếu nghiên cứu kỹ hơn một tí, tất cả các nguyên ly’ căn bản tiểu học kể trên lại có thểthu vào một nguyên ly’ duy nhất—khiêm tốn. Nếu ta khiêm tốn thực sự, khiêm tốn sẽ đẻra mọi đức hạnh và kỹ năng khác.* Nếu bạn khiêm tốn, bạn vào bất cứ nơi nào trên thế giới và chào hỏi bất cứ cách nàongười ta cũng thương bạn, dù là bạn chào không đúng kiểu của dân vùng đó, và cáchchào của bạn có thể làm người ta buồn cười. Nhưng người ta có thể thấy được bạn làngười khiêm tốn dịu dàng, vì người thực sự khiêm tốn ai gặp cũng biết. Bạn không cầnhọc đù kiểu bắt tay và chào hỏi, bạn vẫn thành công trong ngoại giao. Và nếu bạn họcthêm đủ cách bắt tay và chào hỏi, thì bạn sẽ biến chúng thành kỹ năng tự nhiên thànhthục của riêng bạn, mà không cần phải tốn công nhiều.* Nếu bạn khiêm tốn, đương nhiên là bạn biết lắng nghe.* Nếu bạn khiêm tốn, đương nhiên là bạn biết nhỏ nhẹ khi nói chuyện hoặc tranh luận.* Nếu bạn khiêm tốn, đương nhiên là bạn chiến đấu tốt, vì bạn không khinh địch, và cũngkhông khinh thường giám khảo hay bồi thNm đoàn.* Nếu bạn khiêm tốn, đương nhiên là bạn phân tích giỏi và học giỏi, vì bạn sẽ khôngngần ngại hỏi bất kỳ người nào, bất kỳ nơi nào, để học hỏi thêm bất kỳ điều gì mình chưabiết.* Nếu bạn khiêm tốn, bạn sẽ rất giỏi, vì bạn luôn luôn biết được điều gì mình chưa biết,và không lừa thiên hạ và tự lừa mình là mình đã biết.* Nếu bạn khiêm tốn, đương nhiên là bạn kính trọng suy nghĩ của người khác, cho nênbạn ít thành kiến và ít tranh cãi, và hòa giải tốt với mọi người.* Nếu bạn khiêm tốn, đương nhiên bạn sẽ thành thật, vì chẳng có lý do nào để nói dối đểlàm tốt cho mình.* Nếu bạn khiêm tốn, đương nhiên là bạn biết tri ân và biết cách tỏ lòng tri ân, và vì vậylà rất giỏi ngoại giao.
  • 151. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 151* Nếu bạn khiêm tốn, đương nhiên là bạn can đảm, vì chẳng sợ mất gì, từ danh tiếng, địavị, đến quyền lợi.* Nếu bạn khiêm tốn, đương nhiên là bạn lãnh đạo giỏi, vì mọi người dưới trướng đềuyêu bạn, và bạn nghe được lời nói của tất cả mọi người để biến sự thông thái của tất cảmọi người thành thông thái của mình.* Nếu bạn khiêm tốn, đương nhiên là ngọai giao giỏi, vì đi đâu ai cũng yêu.* Nếu bạn khiêm tốn, thì bạn sẽ có ít stress và vui vẻ nhiều, vì chẳng có ai và điều gì cóthể làm bạn bị đụng chạm căng thẳng.Chúng ta có thể kể ra rất nhiều. Chỉ một tính “khiêm tốn” nếu ta thực sự thuần thục nó thìta có đủ mọi đức tính và kỹ năng sống khác. Và khi học các kỹ năng khác, ta cũng tiếpthụ tự nhiên rất nhanh mà không lẫn lộn.Cũng chính vì thế mà các trường phái tâm linh lớn của thế giới đều lấy khiêm tốn làmgốc—đó chính là “vô ngã” (không có cái tôi) của nhà Phật, hay “giao phó tất cả đời mìnhvào tay Thượng đế” (total submission) trong truyền thống Moses (Do thái giáo, Thiênchúa giáo, và Hồi giáo).Đó cũng chính là ly’ do tại sao khi nói đến tư duy tích cực ở đây, chúng ta không muốnnói nhiều đến hàng trăm công thức, mà chỉ muốn nhấn mạnh vào một vài điểm—khiêmtốn, thành thật, yêu đời, yêu người, yêu mình.Thực ra nếu ta khiêm tốn thực sự, đương nhiên ta sẽ đạt được những thứ còn lại: Thànhthật, yêu mình, yêu người, yêu đời. Nhưng nếu bạn hơi lo lắng rằng chỉ có một điều thìquá ít, bạn có thể nhớ 5 kỹ năng căn bản này: “Khiêm tốn, thành thật, yêu mình, yêungười, yêu đời.” Các kỹ năng căn bản này sẽ đẻ ra tất cả các kỹ năng sống khác, ngoại trừmột vài kỹ năng về kỹ thuật nghề nghiệp, trong đời.
  • 152. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 152Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Kỹ năng sống, Trà Đàm | Thẻ: tích cựcLàm thế nào để khiêm tốn ?Posted on Tháng Tám 4, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Hôm qua chúng ta nói về khiêm tốn như là mẹ của các kỹ năng sống khác. Hôm nay,chúng ta đến câu hỏi tiếp theo tự nhiên: Làm sao để chúng ta có được đức khiêm tốn?Hỏi được câu này tức là chúng ta cũng thừa biết là không dễ dầu gì để khiêm tốn,vì hầunhư toàn hệ thống giáo dục và văn hóa của thế giới chỉ nhắm đến làm phồng “cái tôi”—ca tụng người số một, ca tụng người nhiều tiền, ca tụng người có thế lực, ca tụng ngườithành công… Từ nhỏ đến lớn ta sống với đủ mọi giải thưởng—hoa hậu, học giỏi nhất,chạy nhanh nhất, xí nghiệp đầu tiên, người đầu tiên… Bố mẹ thầy cô, tất cả mọi ngườichung quanh, đều dạy ta từ tấm bé là phải cố để thành công, để chiến thắng, để “có danhgì với núi sông”, để trở thành ông này bà nọ… Chẳng ai, dạy là lớn lên hãy sống mộtcuộc đời không tên không tuổi, không ai biết mình là ai…Thế thì khiêm tốn sao được?Vì nhu cầu kinh tế xã hội thực tế, cũng như vì khuyến khích chúng ta phấn đấu chiếnthắng hoàn cảnh khó khăn, chúng ta chỉ cho nhau tự tin, và hầu như trong tự tin có sẵnmầm tự cao đâu đó—tự tin và tự cao chỉ cách nhau một sợi chỉ, và tất cả chúng đều bước
  • 153. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 153qua sợi chỉ đó. Cho nên, muốn khiêm tốn không phải là chuyện dễ. Nếu ta đủ can đảm đểnói “Tôi khiêm tốn” thì trong câu nói đó đã có mùi không khiêm tốn rồi.Sau đây chúng ta nghiên cứu một số phương thức quen thuộc dùng để tự huấn luyện tínhkhiêm tốn:1. Những cái căn bản nhất ta có đều không do ta mà có. Nếu ta có được cái đầu thôngminh, học đâu biết đó, tính đâu đúng đó, thì cái đầu đó không do ta mà có. Cũng khôngphải từ bố mẹ tạo ra, bởi vì bố mẹ chẳng có quyền năng gì vào việc đó cả. Ta có thể nóiđó là may rủi, hay là trời cho, nhưng điều chắc chắn là ta chẳng có công cán gì trong việccó được cái đầu thông minh cả (dù là có một tí công trong việc mài dũa nó tốt hơn mộttí). Vậy thì, hãy khiêm tốn cảm ơn ông trời hay cảm ơn “may rủi”, thay vì kiêu căng. Cóđược giọng ca tốt cũng thế, thân hình đẹp cũng thế… Vốn liếng trời cho, mình chẳng cócông cán gì hết, thì đừng tự cao, mà hãy khiêm tốn cảm ơn.2. Bất kỳ cái gì mình có, trong Sự Thật, chẳng quí hơn cái người khác có tí nào.Chẳng qua là vì hệ thống kinh tế (bất toàn) của con người bóp méo mà thôi. Giọng camang triệu đô la, chẳng có ly’ do gì mà qúy hơn khả năng còng lưng 10 tiếng một ngàytrên cánh đồng, hay khả năng đánh một đôi giày bóng lưỡng trên hè phố. Chẳng qua làtrong hệ thống kinh tế tiền nong của ta, mọi người thích mua CDs nhiều, cho nên ca sĩgiàu hơn thế thôi. Chẳng ly’ do gì mà người ca sĩ có thể xem mình cao hơn người nôngdân hay em bé đánh giày (trừ khi người ca sĩ không biết suy nghĩ).Hệ thống kinh tế chính trị xã hội bất tòan của con người bóp méo mọi giá trị trên đời. Tađừng để các bóp méo đó lừa lọc mình. Những cái gì người khác đang đó, trong Sự Thật,trước khi các giá trị bị xã hội bóp méo, có giá trị ngang hàng với những cái mình có.3. Tất cả những gì mình có, có thể mất ngay trong một sớm một chiều. Nhà cháy mộtbuổi, Thương mãi sụp rất nhanh trong một lúc khủng hoảng. Tình yêu thì khỏi nói, có thểbye-bye nhanh hơn hỏa tiễn. Cái đầu thông thái có thể mất đi trong một tích tắc đụng xe.Sức khỏe (là nền tảng của mọi sản nghiệp khác) có thể mất đi chỉ vì một cơn bệnh nan y.Cho nên, nói theo kiểu Mỹ là “Don’t be so hung up about them.” (Đừng treo dính cái đầuvào mọi thứ đó!).4. Nhìn vào bức tranh tổng thể, mình chỉ là một dấu chấm tí ti. So với lịch sử hàngtriệu triệu năm của con người thì cuộc đời 60 hay 100 năm của mình chỉ là 1 dấu chấm tí
  • 154. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 154ti. So với lịch sử vô thủy vô chung của vũ trụ, thì cuộc đời mình chưa đến một dấu chấmtí tí.So với 8 tỉ người của trái đất mình chỉ là một chấm. So với tòan thể loài người từ cổ chíkim, mình chưa là một chấm.So với trái đất mình chỉ là một chấm. So với thái dương hệ, trái đất chỉ là một chấm. Sovới Ngân Hà, thái dương hệ chỉ là một chấm. Cho với “vũ trụ đã biết”, Ngân Hà chỉ làmột chấm. So với “vũ trụ chưa biết” thì có lẽ “vũ trụ đã biết” chỉ là một chấm. Thế thì,“Don’t be so hung up about yourself.”Chỉ cần một tí suy tư như thế cũng đủ để cho ta thấy ta chẳng có ly’ do gì mà kiêu căngvà không khiêm tốn.Nhưng dù là ta chẳng là cái gì cả như thế, ta cũng vẫn có ly’ do để tự tin và hạnh phúc vì:• Nói theo Phật gia, thì ta với vũ trụ bao la vô tận vô thủy vô chung đó là một–không cóta thì không có vũ trụ đó. Cũng như, mỗi chúng ta ta chỉ là một con số nhỏ xíu trong“quốc dân” 80 triệu nguời của nước ta. Nhưng mỗi chúng ta vẫn rất có y’ nghĩa bởi vìnếu không có mỗi chúng ta thì không có quốc dân.• Nói theo truyền thống Moses (Do thái giáo, Thiên chúa giáo, Hồi giáo) và các truyềnthống tâm linh khác, thì con người được Thượng đế tạo nên, là con của thượng đế, chonên dù là rất nhỏ bé, vẫn có một y’ nghĩa lớn trong toàn thể tạo vật.Đây là những cái nhìn rất quân bình, một mặt cho chúng ta thấy cái nhỏ bé của mình, đểmình có thể khiêm tốn, một mặt cho mình thấy vai trò tích cực của mình trong việc tạodựng toàn thể và, do đó, trong việc tiếp tục làm cho toàn thể tốt đẹp hơn.Dù sao đi nữa thì khiêm tốn là một kỹ năng đòi hỏi ta suy tư sâu sắc và, quan trọng nhấtlà, thực hành hàng ngày cho đến khi ta thuần thục, và sau đó tiếp tục như là một phần tựnhiên trong máu của mình. Tuy nhiên, “thực hành” ở đây phần lớn là “thực hành” ở trongtâm, trong cái nhìn của ta về người khác, vật khác. Thực hành trong tâm sẽ khiến ta thựchành ra ngoài đúng cách, tùy theo những điều kiện đặc biệt của mỗi sự việc bên ngoài.
  • 155. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 155Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Kỹ năng sống, Trà Đàm | Thẻ: tích cựcKiên Nhẫn là gì và làm sao để có kiên nhẫnPosted on Tháng Tám 5, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Có lẽ đức tính được người đời ca tụng nhiều nhất là tính kiên nhẫn. Cato the Elder nói,“Kiên nhẫn là đức tính lớn nhất trong mọi đức tính.” Issac Newton nói, “Nếu tôi có đượckhám phá giá trị nào, đó là nhờ chú y’ kiên nhẫn hơn là bất kỳ tài năng nào tôi có.” Vậy,kiên nhẫn là gì và làm sao ta có được kiên nhẫn?Từ kiên nhẫn (patience) có nhiều nghĩa hơi khác nhau tùy theo từng ngữ cảnh. Khi thì nócó nghĩa kiên trì, không bỏ cuộc; khi thì không quá nóng lòng chờ kết quả, cứ bình tĩnhchờ thời gian đến; khi thì có nghĩa nhẫn nhục chịu đựng khó khăn. Tùy theo y’ nghĩakhác nhau, chúng ta có luyện tập kiên nhẫn khác nhau.1. Kiên nhẫn là biết thời gian tính. Đây là vấn đề timing. Đây là kiên nhẫn người ta nóiđến thường nhất, thực tế nhất, và cần ít công phu nhất.Bất cứ điều gì trên đời cũng cần thời gian. Nếu nấu cơm cần 20 phút để cơm chín, thì takhông thể tăng lửa cao gấp 5 lần và 4 phút sau thì xong nồi cơm… cháy. Kiên nhẫn là
  • 156. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 156biết thời gian đòi hỏi cho một vấn đề, chờ thời gian đó đến. Đây thuần túy là kiến thức vàkinh nghiệm.Mỗi vấn đề, mỗi công việc, đều có những chu trình riêng và những mốc thời gian cho chutrình. Người hiểu vấn đề thì kiên nhẫn đợi thời gian, làm việc theo chu trình thời gian.Người không hiểu thì bồn chồn nóng nảy “Tại sao chưa thấy gì?” và làm thêm điều gì đóchưa nên làm, vì vậy mà hỏng chuyện. Cho nên, việc gì chưa biết chưa rành, thì họcngười có kinh nghiệm hơn chỉ lại.Chú sư tử rình mồi, biết là dòng suối này thường có nai đến uống nước, cho nên cứ kiênnhẫn nằm trong bụi rậm, hết trưa đến chiều đến tối, hôm nay chưa có, ngày mai cũng phảicó. Căn bản thời gian tính này mà còn không biết, và không hành động theo thời gian, thìnhất định là phải đói.2. Kiên nhẫn là kiên trì cho đến lúc thành công. Đây là mức cao hơn của kiên nhẫn, vàlà yếu tố số một của thành công trong các dự án. Nếu ta có một mục đích, và mắt takhông rời mục đích đó, cứ gắng công đi đến mục đích dù mưa gió bão bùng hay độngđất, thì ta sẽ đến mục đích một ngày nào đó. Đây thuần túy là vấn đề y’ chí. Chúng ta đãnói đến vấn đề này trong bài Kiên trì—Yếu tố số một của thành công.Kiên trì ở đây, ngoài yếu tố “đi hoài cũng tới đích”, nó còn hàm y’ nghị lực chiến thắng 3lọai tiêu cực trên đường đi—tiêu cực từ chính mình, tiêu cực từ hoàn cảnh, và tiêu cực từngười khác..• Tiêu cực từ chính mình là không tự tin vào mình, không tin là mình có thể có tàinăng, không tin là mình có thể thành công. Người không tin vào mình thì không bao giờđến đích vì họ không bao giờ đi, vì họ tin là họ không đủ sức đi. Đây là chưa đánh đãthua.
  • 157. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 157Tiêu cực từ chính mình còn là ngượng ngùng, ngại ngùng, không dám đứng dậy nổi bậtlên, chỉ muốn chìm vào đám đông cho thoải mái, cho nên không dám làm điều gì vượttrội.Muốn tự tin vào chính mình thì chỉ phải lăn vào chiến trận để biết là mình thực ra cũngkhông tồi. Như học trò học võ, cách duy nhất để tự tin là ra sân đấu. Mấy hôm đầu ăn đònhơi nhiều, mấy hôm sau ăn đòn ít hơn, và lại thấy mình cũng cho đối phương ăn được vàiđòn. Thế là có tự tin.Nếu cứ để sợ hãi trong lòng mình níu mình lại, không cho mình vào chiến trận, khôngcho mình ăn đòn, thì mình sẽ sợ hãi và thiếu tự tin cả đời..• Tiêu cực từ hoàn cảnh là đổ lỗi cho hoàn cảnh. Nhà tôi nghèo, tôi có tật, tôi khôngđược thông minh… Cứ mang cái yếu của mình ra để biện minh cho sự thiếu thành côngcủa mình.Thành công không lệ thuộc vào cái yếu của mình, mà chỉ lệ thuộc vào cái mạnh củamình. Ví dụ: Giải vô địch toán không biết nhà mình nghèo hay giàu, mà chỉ biết cái đầumình giỏi toán đến mức nào. Vậy thì, đừng nói nhà tôi nghèo, mà hãy nói tôi có cái đầunhậy toán. Giải vật tay không biết bạn bị mất một chân, mà chỉ biết bạn có cánh tay vôđịch. Vậy thì đừng nói tôi mất một chân, hãy nói tôi có cánh tay lực lưỡng.Đổ lỗi cho những yếu kém của hoàn cảnh là suy nghĩ thiếu luận lý. “Thành công củabạn không biết đến các điểm yếu của bạn, và chỉ biết chiều theo sức mạnh của bạn.”Vậy thì, đừng nói đến các điểm yếu của hoàn cảnh của mình. Hãy chú tâm đến nhữngđiểm mạnh của mình mà phát triển..• Tiêu cực từ những người khác là những chê bai, chế giễu, chống đối, cười cợt… Nếubạn có một ý tưởng thật siêu, thì chỉ có một mình bạn, và một thiểu số cực kỳ nhỏ, biết nólà siêu. Đa số người còn lại không thể biết đó là ý siêu, vì nếu đa số biết đó là ý siêu, nónhất định phải là ý xoàng. Cái thật hay, chỉ một số nhỏ người có thể thấy. Vì vậy, bạn sẽbị đám đông chế nhạo. Bạn có đủ tự tin để phe lờ họ và đi suốt con đường không?
  • 158. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 1583. Kiên nhẫn là nhẫn nhục, nhẫn nhịn. Đây là ý nghĩa cao nhất của kiên nhẫn. Đâykhông còn là thành công trong vài dự án, và là hoàn toàn làm chủ tâm mình, làm chủ đờimình, thành công cho cả đời mình. Đây là nhẫn nhục mà ta đã nói trong bài Một sự nhịnlà chín sự lành, là khiêm tốn và không còn cái tôi, là mẹ đẻ của tất cả các kỹ năng sốngkhác, mà ta đã nói trong bài Những kỹ năng sống, và Làm thế nào để khiêm tốn.Khi không còn “cái tôi” thì ta khiêm tốn, ta nhẫn nhục, ta kiên nhẫn… ta làm chủ tâmmình. Ta có thể có được những kỹ năng sống khác một cách tự nhiên.Trong đa số các khóa học về tư duy tích cực trên thị trường ngày nay, chúng ta chỉ họcđược đến điểm thứ nhất và thứ 2 trên đây. Tuy nhiên, điểm thứ 3 này mới là nền tảng sâunhất của tư duy tích cực.Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Kỹ năng sống, Trà Đàm | Thẻ: tích cựcLàm thế nào để thành thậtPosted on Tháng Tám 8, 2009 by tdhoanhChào các bạn,
  • 159. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 159Trong một phim xi-nê mình xem đã khá lâu, một nhóm khoa học gia tạo dựng một đứabé, hình như là bằng cloning (tạo từ tế bào mẫu) thì phải. Đứa bé lớn lên khỏe mạnh vàbắt đầu biết nói như bình thường. Rồi một hôm nọ, đứa bé nói dối một câu gì đó, đó làcâu nói dối đầu tiên em nói, và cả nhóm khoa học gia nhảy lên vui mừng, “Ô, nó nói dối,nó nói dối. Nó đã biết nói dối rồi.” Và đó là bằng chứng trí óc em đã tiến triển tốt, đếnmức thông thái hơn.Phải chăng đó là sự phát triển tự nhiên của tâm trí con người. Trẻ em thì không biết nóidối. Bắt đầu khoảng 3 tuổi là đã học được nói dối chút xíu, thông thường là vì làm gì đó,như là làm vỡ cái gì đó, và không dám nhận tội với bố mẹ. Và càng lớn, khả năng nói dốicàng tăng lên cao độ, đến mức thành nghệ thuật trong mọi lãnh vực nghề nghiệp, như làPR, tiếp thị, biện hộ, “đào mỏ”, hay lãnh đạo chính trị. Và rất nhiều người trong chúng tanói dối một ngày 24 tiếng mà không thấy ngượng miệng, mà cũng có thể là không biếtmình nói dối, cũng như người chưởi thể quen miệng, mở miệng là chưởi thể mà khôngbiết là mình đang chưởi thề 3 câu trong một câu nói.Trong bài Tư duy tích cực và chiều sâu con tim, chúng ta đã nhắc đến năm đức tính làmngười của Khổng tử, có thể đại diện cho mọi đức tính làm người trong mọi nền triết lýkhác—nhân, lễ, nghĩa, trí, tín. Và chúng ta có nói:“Phan Bội Châu trong quyển Khổng Học Đăng có nói chữ “nhân” bao gồm tất cả các chữkhác. Và năm chữ “ngũ thường” này đi theo thứ tự quan trọng của nó: Nhân lễ nghĩa trítín. Mất Nhân thì phải dùng Lễ. Mất Lễ thì phải dùng Nghĩa. Mất Nghĩa thì phải dùngTrí. Mất Trí thì phải dùng Tín.“Theo mình thấy trong mấy mươi năm nay, ở nước ta, và ở cả nhiều nơi trên thế giới, cómột luồng văn hóa tích cực dạy người ta không thành thật, tức là sống mà bỏ chữ tín, bỏcái thành thật đi, sống theo kiểu giành giật lươn lẹo, và cho đó là thức thời.“Chính sức mạnh dữ dội của luồng văn hóa đó đã gây ra bao nhiêu dối trá trộm cắp trongxã hội. Chúng ta phải đứng vững, vận động gạt luồng văn hóa đó ra ngoài, trước hết làtrong tim mình, sau đó là thuyết phục những người chung quanh.“Chữ Tín là thành trì cuối cùng, chữ cuối cùng, trong đạo làm người; mất chữ này là ta đãmất hết cả năm chữ của đạo làm người.
  • 160. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 160“Đây là vấn đề lớn cho đất nước và cho cả guồng máy giáo dục (vì thế, ta có chiến dịchnói “Không” với tiêu cực trong giáo dục). Chúng ta phải vững tâm để xua luồng văn hóadối trá đi xa. Nếu không thì rất khó phát triển đất nước. Chỉ trong một ngôi trường nhỏ,thiếu chữ tín là bao nhiêu xào xáo đã xảy ra rồi, huống chi là cả một nước.”Trong phát triển kinh tế, chính trị, hay thương mãi, chữ tín cực kỳ quan trọng. Nếu nhànước nói mà dân không tin, thì chẳng chính sách nào có thể thành công. Nếu người tiêuthụ không tin công ty, thì công ty sập tiệm. Nếu bạn có danh tiếng là lời nói không đángtin, thì rất khó để tìm việc hay làm ăn.Nhưng làm sao ta thành thật?1. Thành thật với chính mìnhNgười thứ nhất ta cần thành thật là với chính mình. Bạn đã gặpngười nào cứ mở miệng ralà làm người khác bực mình, hoặc vì nói chuyện đâm chọc, hoặc vô duyên, hoặc thiếu tếnhị, hoặc kiêu căng… nhưng người đó hầu như chẳng bao giờ biết mình có tật đó không?Biết mình không phải là việc dễ.Mình phải dành thời gian yên lặng mỗi ngày, quán sát mình một tí xem mình có kiêucăng không, có hay thiếu thành thật không… Nếu mình không có “thời gian mỗi ngàyđể quán sát mình”, dù là chỉ vài phút, thì mình không thể thành thật với chính mình, vìmình không thể biết được là mình không thành thật đến mức nào. Mà nếu ta không thànhthật với chính mình, thì bảo đảm là ta không thành thật với cả thế giới. Cho nên thànhthật với chính mình là điểm khởi đầu. Nếu bạn không khởi đầu nơi này, thì nên bỏ luônđọan sau vì không thể có đoạn sau nếu không có điểm khởi đầu.2. Thành thật với người khác• Công thức căn bản thì quá dễ, phải không các bạn? Nói thật có nghĩa là nói sự thật;không dối trá. Cái bàn màu xanh thì nói là màu xanh, đừng nói là màu đỏ. Giản dị thếthôi. Đừng bóp méo sự thật để thổi phòng mình lên như là “Tôi là sinh viên cao học”trong khi mình đang học năm thứ hai đại học thôi. Không biết thì nói là không biết, biếtthì nói là biết. Có gì là phức tạp đâu?
  • 161. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 161• Đôi khi, có một loại “nói thật” nhưng thực ra là đánh lạc hướng để người nghe hiểu lầmsự thực. Đây gọi là misleading. Ví dụ: “Các bạn bước vào tiệm đầu tiên ngày thứ 7 nàysẽ mua được HP computers với giá hạ 50% , cho đến khi hết hàng.” Sáng thứ bảy, 500người sắp hàng trước khi tiệm mở cửa, mở cửa ra, 500 chen lấn người ùa vào để giànhgiật chỉ có 2 HP computers trong đó. Đó là quảng cáo misleading, và đó là phi pháp, vì đasố mọi người không nghĩ là cả một chiến dịch cho cả mấy trăm người sắp hàng chỉ có 2món hàng (Có thể là 10 hay 15 computers thì hợp ly’ hơn). Nếu ông tòa nào đó, cho rằngđó là hợp pháp, thì nó cũng vẫn vi phạm đạo đức thương mãi. Và dĩ nhiên, là với cáccông ty lươn lẹo như vậy, các bạn nên tự hỏi là có tin tưởng được để mua hàng của họkhông.• Tuy nhiên, thành thật không có nghĩa là nói bậy.– Nói bậy ta thường nghe nhất là “Để tui thành thật nói điều này cho bà nghe…” rồi tiếptheo là một màn phê phán làm người ta tối tăm mày mặt. Chữ “thành thật” không thểđược dùng để xúc phạm người khác như thế, nhất là đối với bạn bè hay người thân củamình. Thành thật không có nghĩa là lạm dụng. Thành thật là nội dung, cách trình bày nhãnhặn làm mát lòng người là hình thức. Có phở ngon cũng không thể bỏ vào chậu rửa chânmời bạn ăn.– Có nhiều chuyện không thể nói, vì nó liên hệ đến bí mật thương mãi của công ty haybí mật quốc phòng, hay chuyện đời tư người khác, hay chuyện người khác tâm sự riêngvới mình… không thể nói ra được. Thành thật không phải là “đài phát thanh chợ cầumuối.” Cái miệng nói lảm nhảm sẽ kiện cái thân. Đó là vô trách nhiệm, vô y’ thức, chứkhông phải thành thật.• Thành thật không có nghĩa là ngu. Bí mật làm ăn, bí mật chiến đấu, không thể chođịch thủ biết được. Trong chiến trận người ta thường hay misleading địch thủ bằng cácđòn như là dương đông kích tây, thực mà hư hư mà thực… Đây là vấn đề rất phức tạp vềnghệ thuật chiến đấu. Theo quan sát và kinh nghiệm của mình thì nếu ta rất giỏi biến hóa,
  • 162. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 162ta chẳng cần phải nói dối một câu nào, chỉ cần nín thinh, thì các đòn phép chiến đấu củamình người khác không thể lường được, chỉ vì nó biến hóa quá nhanh.Thực ra trong chiến đấu, làm cho địch thủ tin vào sự thành thật trong lời nói củamình rất quan trọng. Ví dụ: Mình nói, “Nếu anh không bằng lòng rút thì tôi buộc sẽ tấncông;” địch thủ mình phải tin là mình sẽ làm đúng như thế. Nếu không thì mình chẳngđiều đình được việc gì. Hoặc là mình nói, tôi sẽ chiến đấu đến lúc thắng hoặc chết, địchthủ mình phải tin là mình sẽ làm như thế, để liệu mà một là chuNn bị đánh nhau trí chếthai là làm hòa với mình bây giờ.Đó là chưa kể ta sống trong thế giới nhiều người, ngay cả khi hai người đối đầu, nếu tadối trá với đối phương thì chỉ làm cho đa số thiên hạ bàn quang bỏ ta mà ủng hộ đốiphương.• Thành thật không có nghĩa là tin người. Giang hồ hiểm hóc. Thành thật nghĩa là nóira câu nào thì đúng sự thật câu đó; chuyện không nên nói thì không nói. Nhưng thành thậtkhông có nghĩa là ai nói gì cũng tin. Đó là khờ khạo chứ không phải thành thật. Điều nàythì bạn phải “khôn kiểu đường phố” (street wise) một tí.Tập lắng nghe cho kỹ, đọc email cho kỹ, nhìn cho kỹ, để khi người ta nói cái gì đó có vẻthiếu thành thật là mình nhận ngay. Không thấy được sự dối trá của người là khờ, chứkhông phải thành thật. Nhưng, biết người dối trá, không có nghĩa là mình phải dối trá lại.Cũng như biết người sắp cướp, mình nhận ra để tránh bị cướp, chứ không phải để mìnhcướp họ.• Nói chung là, thành thật có nghĩa là nói câu nào là mình muốn người nghe hiểu đúngcâu đó và câu đó đúng sự thật. Chuyện nào không thể nói được thì đừng nói, không cầnthiết phải nói dối. Cũng không nói chỉ một phần tí xíu của một sự thật, và che dấu cácphần còn lại, chỉ để đánh lạc hướng và lừa người khác.Trong chiến đấu, người ta thường làm cho địch thù không nhận ra được sự thật, cho nênngười ta dối trá nhiều. Tuy nhiên, người giỏi biến hóa, chuyển động chớp nhoáng, thìkhông cần dối trá trong chiến đấu. Và người dối trá vẫn bị thiệt thòi trong chiến trận, vìdối trá thì không thể điều đình được với địch thủ–không ai muốn điều đình với người dốitrá. Mà trong chiến đấu, như binh pháp Tôn gia nói, “không đánh mà thắng” mới là tướnggiỏi–không đánh là thắng bằng điều đình, thắng bằng cách nói.Thành thật cũng không có nghĩa là khờ khạo, ai nói gì cũng tin theo mà không nhận racác dấu hiệu khả nghi. Thành thật không có nghĩa là đi đâu cũng nhắm măt, bịt mũi, chetai.Thành thật sẽ làm cho người tin ta. Mà nhiều người tin ta thì nhất định là phải thànhcông, vì trong liên hệ con người trong xã hội, chẳng có gì được mọi người quí trọng hơnthành thật.Chúc các bạn một ngày vui.
  • 163. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 163Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useBài liên hệ: Tư duy tích cực và chiều sâu con tim, Giữ mình làm lãnh đạo, Bảo trọng bảntính chân thật.Đăng trong: Kỹ năng thành thật, Trà Đàm | Thẻ: tích cựcNgưng phàn nàn, sống thành thậtPosted on Tháng Tám 11, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Hôm nay chúng ta bàn thêm một tí về thành thật mà ta đã nói trong bài Làm thế nào đểthành thật.Vấn đề lớn về tình trạng nhiều gian dối trong đất nước chúng ta hiện nay là đa số mọingười nghĩ rằng “ta phải gian tham thì mới thành công, và người thành thật là người sẽchịu thiệt thòi”. Không cần biết điều này đúng hay sai, nếu ta nghĩ thế thì nó sẽ thành sựthật như thế, bởi vì nếu ta nghĩ thế ta sẽ hành động thế–ta gian tham để thành công—vàvậy thì cả đất nước sẽ biến thành đất nước “Gian tham để thành công.” Đây là “Lời tiêntri tự hòan thành” (self-fulfilling prophecy) mà chị TD vừa nhắc đến trong bài Hiệu ứngPygmalion.
  • 164. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 164Nếu chúng ta cứ suy tư (và hành động) như cũ—tức là phàn nàn về tình trạnh gian thamtrong nước—thì ta chẳng giải quyết được gì cả. mà chỉ làm cho vấn đề thành trầm trọngthêm, vì càng phàn nàn ta càng tin điều ta phàn nàn, mà càng tin thì ta càng có khuynhhướng sống theo “sự thật” ta tin, tức là mọi người tiếp tục sống theo kiểu gian tham.Cách giải quyết vấn đề DUY NHẤT là nghĩ và nói rằng “Thành thật sẽ đưa đến thànhcông” và sống thành thật như thế để thành công. Và điều này rất dễ làm, không có ly’ dogì người nào có thể nói là khó. Nếu trong nhà nước cần băng đảng, và bạn cho rằng bạnkhông thành thật được, thì ra ngoài làm tư. Trong nền kinh tế tư nhân, khách hàng chỉmuốn sống với các công ty đáng tin cậy, nếu bạn đáng tin cậy thì bạn sẽ thành công, nếukhông thì phải đóng cửa. Khách hàng không muốn gian dối.Tức là thay vì phàn nàn, hãy ngưng phàn nàn và sống thành thật, đồng thời dạy bảokhuyến khích người khác sống thành thật để thành công. Tức là chúng ta phải đổi môitrường tíêu cực (của phàn nàn về gian dối) thành môi trường tích cực của thành thật, bằngchính hành động thành thật của mình.Chúng ta không thể lấy đi bóng tối bằng cách ngồi nguyền rủa chưởi bới bóng tối. Taphải thắp lên một ngòn đèn bằng tấm gương tích cực thành thật của ta.Các bạn hơi lớn tuổi một tí chắc chắn đã nghiệm ra điều này. Trong vòng mấy mươi nămnay, chúng ta phàn nàn hết việc này đến việc kia, và đa số những việc ta phàn nàn nhiềuthì càng ngày càng tệ hại, từ thập niên này qua thập niên kia. Vì sao? Vì đó là nguyền rủabóng tối, chẳng nên công cán gì. Vì đó là “lời tiên tri tự hòan thành”. Vì đó là “hiệu ứngPygmalion.”Cho nên chúng ta nên ngưng làm thức giả, ngưng làm kẻ sĩ than khóc, ngưng làm nhà đạođức phán đoán, mà chỉ làm một việc thôi—thành thật—rồi để ngọn nến nhỏ đó rọi sángmột khoảng phòng, và từ từ đốt sáng các ngọn nến gần đó.Hãy tự hỏi mình: Tôi có thành thật không? Tôi có hành động thành thật không? Nếu có,tôi có cố để ngày mai tôi thành thật hơn ngày hôm nay một tí không? Và tôi có kêu gọimọi người chung quanh tôi thành thật không?
  • 165. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 165Nếu bạn tin rằng, xã hội chúng ta có quá nhiều gian dối, thì ít nhất tin thêm rằng, nếu bạnthành thật bạn sẽ nổi bật giữa đám người gian dối như viên kim cương giữa bãi cát. Nếunổi bật thế thì cơ hội để bạn ảnh hưởng tốt đến người khác có thể rất cao.Chỉ có một cách giải quyết vấn đề, không có cách thứ hai: Ngưng phàn nàn về gian dối ,và sống thành thật. Vấn đề của chúng ta là chúng ta phàn nàn về gian dối, và ta sống thiếuthành thật. Hãy làm điều ngược lại: Ngưng phàn nàn về gian dối, và bắt đầu sống thànhthật. Bạn có thể làm được điều đó không?Không được cũng phải được, vì chữ tín là thành trì cuối cùng của đạo làm người.Chúc các bạn một ngày vui.Mến,Hoành© copyright TDH, 2009www.dotchuoinnon.comPermission for non-commercial useĐăng trong: Kỹ năng thành thật, Trà Đàm | Thẻ: tích cựcTư duy tích cực trong kinh doanhPosted on Tháng Tám 12, 2009 by tdhoanhChào các bạn,Tư duy tích cực cần cho tất cả mọi người. Tuy nhiên trong các công ty thương mãi,những người được huấn luyện tư duy tích cực dữ dội nhất là những đội quân bán hàng vàtiếp thị. Đây là những đội quân tiên phong trên chiến trường, mang tiền về cho hãng. Họlà mạnh máu của hãng. Tất cả các ngành nghề khác trong hãng đều là hậu cần của độitiền phong này. Nếu đội này thất trận là cả hãng đói. Cho nên đội ngũ bán hàng và tiếp thịphải luôn luôn và những chiến sĩ ưu tú, đánh đâu thắng đó, không sợ thua.
  • 166. Tư duy tích cực dotchuoinon.comTrần Đình Hoành 166Việc huấn luyện đội ngũ bán hàng và tiếp thị nhắm vào một việc duy nhất—họ phải luônluôn vui vẻ yêu đời, luôn luôn tin là mình sẽ thắng, luôn luôn quyết thắng, không có chữ“thất bại” trong tự điển của họ.Và huấn luyện đây không có nghĩa là một vài lớp học, học xong lấy chứng chỉ là xong.Nó là cả một tiến trình sống. Các cuộc họp hàng ngày, họp hàng tuần, picnic, đi chơichung thường xuyên… chỉ nhắm vào một điểm duy nhất—giữ cho mọi người tích cực,tich cực, và tích cực.Thế thì những điểm nào được chú trọng nhất trong tiến trình đào tạo đó?Nói chung, kỹ thuật thì nhiều, nhưng có thể tạm chia thành bốn nhóm: Tư duy tích cực vềchính mình, tư duy tích cực về mọi người, tư duy tích cực về sản phNm và công việc củamình, và tác phong tích cực trong giao tiếp1. Tư duy tích cực về chính mình• Muốn thành công và tin là mình sẽ thành công.• Nghĩ tốt về mình: Mình có tài, mình thông minh, mình làm việc chăm chỉ, mình đẹp,mình có duyên… Nguời tiêu cực về ch