Bewoners van-plaggenhut-in-de-jaren-1800-tot-1900

3,417 views
2,881 views

Published on

Plaggenhutten aan het begin van de 20e eeuw in Nederland.

Published in: Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
3,417
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
10
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Bewoners van-plaggenhut-in-de-jaren-1800-tot-1900

  1. 1. Pps over Veenarbeiders die wonen in plaggenhutten in de jaren 1800 tot 19005Inleiding‘De film der ellende rolt verder. Een eenzame keet in het veen: planken, of watdaarvoordoorgaat, en papier. Op een regendag is de woning haast onbereikbaar. Gezin: man,vrouw en acht kinderen, de oudste acht jaar, de jongste dertien dagen. De kinderenzijnthuis, geen kleren om naar school te gaan. Baby ligt in een bedstee van lompen’.2Dergelijke citaten kunnen moeiteloos voortgezet worden. Niets was de journalistiekin dejaren twintig van de vorige eeuw teveel om in geuren en kleuren te vertellen over detreurige situatie in de venen van Drenthe. Het leven van de veenarbeiders wassynoniemgeworden met armoede, plaggenhutten, achterlijkheid en drankgebruik. Er moestondererbarmelijke omstandigheden heel hard gewerkt worden voor een schamel loon. Deveenarbeiders kregen per definitie een slachtofferrol toebedeeld. Verschil of nuancetussen plaats en tijd werd nauwelijks aangebracht. Het leven was niet anders dankommeren kwel. Het geijkte beeld van plaggenhutten waarin de arme en hongerigeturfstekerswoonden vormde het algemene beeld en werd als vanzelfsprekend aanvaard.
  2. 2. Een plaggenhutWonen zoals de veenarbeider woonde met zn gezin en zn geit in 1900. In die tijdgold de ongeschreven regel dat een nieuw huis mocht blijven staan als het tussenzonsondergang en zonsopgang was gebouwd en de schoonsteen s ochtensrookte. In deze hutjes woonde de veenarbeiders met hun, vaak grote, gezinnen.
  3. 3. De vrouw op deze foto is Antonette Roelofs geb in 1867 zij poseert hier samen methaar partner Jan van den Boogaard (bij iedereen bekend als Jan Tompe) voor hunhuisje op de Osse hei. Hoewel “huisje”; het is eigenlijk meer een plaggenhut!Zei hadden 10 kinderen die allemaal zijn overleden ..
  4. 4. Een gezin bij een plaggenhut, begin twintigste eeuw.Donker, stoffig, vochtig, koud, één leefruimte, dieren in de hal, geen stromend water,geen douche, geen elektriciteit, geen privacy, vroeg oud, kindersterfte, koken op eenpetroleumstel, armoede, analfabetisme, weinig bezit, geen recreatie, geen participatie,geen zelfontplooiing, vrijwel geen macht.
  5. 5. Hier is de romantiek er gauw af en zie je iets van de bittere armoede. Het isnauwelijks meer dan 100 jaar geleden dat deze foto is gemaakt. Hier zie je ze nietmeer, behalve in de themaparken, als herinnering. Maar als ik naar de actualiteitenop TV kijk herken je nog steeds vergelijkbare situaties. Dan is er niet zoveelveranderd in 100 jaar, het beeld heeft zich alleen verplaatst.
  6. 6. Onvoorstelbaar dat mensen zo arm waren, dat ze zo moesten leven. De foto geeft hetheel pakkend weer. Let eens op het gezicht van de moeder....
  7. 7. "Een groot gat gevuld met water en allerlei afval voor de deur. Deze gaten dienentevens tot bergplaats van mest
  8. 8. Krotten, achterbuurten, sanering: Krotwoning, plaggenhut in Drenthe[Drente], 1936. Een moeder met kind zit in de deuropening van de uitplaggen en planken gebouwde hut.
  9. 9. Het Leger des Heils deelt dekens uit aan een veenarbeidersgezin met tien kinderen.
  10. 10. Familie in Deurne/Zeilberg.  V.l.n.r. Grard Sientje, echtpaar Moes en 3 bezoekers. 
  11. 11. Van links naar rechts: Sientje en echtgenoot Frans Kivits, Grardje, Sjef en Ciska vooreen van de plaggenhutten in Deurne 1893-1978 waarinze vele jaren woonden en wat volgens Grardje "de mooiste tijd van zijn leven was.
  12. 12. Drentse plaggenhut
  13. 13. Een zeer eenvoudige kleine plaggenhut gebouwd van turven/plaggen enstokken".1883
  14. 14. Plaggenhut teOnstwedde, de muren van  de hut bestonden uit turven en plaggen, deels bedektmet schollen en planken.De kamer mat 3 bij 3 meter en was 1,70 meter hoog.
  15. 15. Dagloners bij een zelf gebouwde plaggenhut, dit gezin had het nog redelijk,moeder en kinderen hoefden niet op het land als loonwerker te werken.
  16. 16. een boerengezin dat poseert voor een bouwvallige plaggenhut langs eenmodderige weg zijn in het Nederland van 2010 ondenkbaar, maar waren nog geenhonderd jaar terug in sommige streken werkelijkheid.
  17. 17. Interieur plaggenhut jaren twintig
  18. 18. De eerste plaggenhutten in Zuidoost-Drenthe waren bedoeld als tijdelijke huisvesting van deveenarbeiders.
  19. 19. Iets ten zuidoosten van Assen lag het huttendorp Lombok. Pas in de jarendertig van deze eeuw verdwenen hier de laatste hutjes.
  20. 20. ( Leuke anekdote) "Ik moet wel smokkelen meneer, we zijn zo arm",zei Albertje Loeksin Winschoten tegen de rechter."Het is winter en mijn kerel kan niets anders verdienen dan met stropen"."Maar u staat wel voor de 100 ste keer terecht",zei de rechter."Gut, meneer weet het nog veel beter dan ikzelf", antwoordde Albertje.Zoals gewoonlijk werd ze weer veroordeeld tot een geldboete
  21. 21. Bedstee Steen werd verwarmd en diende als kruik
  22. 22. jutters huis op Texel. Het huis werd in 1917 afgebroken, nadat de bewoners het al vanaf1909 hadden verlaten.Het oude echtpaar Gorter zit voor het raam. De foto moet kort voor 1909 zijn gemaakt.
  23. 23. Vrouw met kind voor een zelfgemaakte veenwoning met dakpannen. ca 1900
  24. 24. Onverharde weg met brug, een plaggenhut en enkele stenen woningen in een onbekende plaats.In het midden wellicht woninginspecteurs en op de achtergrond bewoners van de woningen. ca.1905
  25. 25. Plaggenhut vermoedelijk in zuid oost Frieslans ca 1905
  26. 26. Mannen werkten 16 uur per dag, vrouwen en kinderen korter. Het hele gezinwerkte mee. Een gezin met een gezonde vader en een aantal sterke zonenverdiende genoeg om goed te leven. Was de vader zwak van gezondheid en hadhet gezin alleen dochters dan was men arm. Geld of kleding voor school was ervaak niet. De honger en de armoede werden vaak weggedronken. Als het ergkoud was kroop men bij elkaar in de beste hut en werden er spannende verhalenverteld.
  27. 27. Voor de tweede wereldoorlog en tot in de jaren 60 erna, was Westerhaar slechts eenklein gehucht, bevolkt door weinig mensen die hun kost trachtten te verdienen in deturf. Over het algemeen behoorden deze mensen tot de armsten in onze modernesamenleving, eigenlijk kon je gerust zeggen, dat ze gewoon NIETS bezaten...
  28. 28. Plaggenhut in Schoonoord omstreeks 1880.
  29. 29. Sommige gezinnen hadden nauwelijks meer dan een dak boven hun hoofd, een tafelen een bedstee. Bij gebrek aan borden en bestek werden de aardappelen van de tafelgegeten. Privaten werden vaak door meerdere gezinnen gebruikt en vuil water werdvia open goten en slootjes afgevoerd. Alleen de sterksten overleefden deze slechtehygiënische omstandigheden.
  30. 30. Stoppen druk op Esc Tinie & Ans

×