Verslag symposium borstvoeding bij depressie, 3 november 2011

1,109 views

Published on

Op donderdag 3 november vond in het Bronovo ziekenhuis in Den Haag het symposium Borstvoeding bij Depressie plaats.

Diana Koster, de 2e spreker van het symposium en zelf VrouwenCoach & Verloskundige, gaf een inspirerende lezing over het belang van het ‘luisteren naar de moeder’.

Published in: Health & Medicine
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,109
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
4
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Verslag symposium borstvoeding bij depressie, 3 november 2011

  1. 1. Verslag Symposium ‘Borstvoeding bij Depressie’Op donderdag 3 november vond in het Bronovo ziekenhuis in Den Haag het symposiumBorstvoeding bij Depressie plaats. De animo voor dit symposium was groot, gezien het grote aantalaanmeldingen. Uiteindelijk hebben 90 deelnemers het symposium bezocht. De inloop vond plaats vanaf 17.00 uur, gelukkig kwamen veel deelnemers al eerder om rustig een broodje te kunnen eten en kennis te maken met ‘nieuwe gezichten’. Om 17.30 uur startte het programma met een woord van welkom door Tanja Beekman, verloskundige en Unithoofd van het Bronovo ziekenhuis én dagvoorzitter tijdens dit symposium. Vervolgens doofden de lichten en zette de trailer van de film ‘De gelukkige huisvrouw’, samen met een waargebeurde casus, de toon voor dit symposium.Drs. Ab Aaldriks, verloskundige en psychiater, opende het symposium met zijn presentatie.Onderstaande terugblik geeft een samenvatting van zijn lezing. Er zijn een aantal psychiatrische stoornissen die tijdens de zwangerschap en kraambed kunnen voorkomen. De meest voorkomende hiervan zijn: stemmingsstoornissen, bipolaire stoornis, psychotische stoornis, angst- en paniekstoornissen en obsessief-compulsieve stoornissen. Van de stemmingsstoornissen is de depressieve stoornis het meest bekend. Veel wordt gesproken over de postnatale depressie maar dat is eigenlijk geen goede benaming. Beter is het om te spreken over depressieve stoornis met begin post partum.
  2. 2. Een geheel onschuldige vorm van stemmingswisselingen zijn de ‘kraamtranen’ , dit komt voor in 50-70% van de vrouwen die pas bevallen zijn. Het gaat binnen twee weken zonder behandeling vanzelfover. Ernstiger is de depressieve stoornis met begin post partum. Dit komt voor bij ±15% van devrouwen. Behandeling is veelal geïndiceerd. Veel ernstiger, maar gelukkig minder voorkomend, is depost partum psychose. Hiervoor is meestal een klinische opname nodig voor behandeling.Een gevaar van psychiatrische stoornissen zijn onder andere moeder-kind interactie problemen c.q.hechtingsproblematiek en daarmee kans op ontwikkelingsproblemen bij het jonge kind.Behandelen kan door middel van cognitieve gedragstherapie, interpersoonlijke psychotherapie,groepstherapie, ECT (Electro Convulsie Therapie) en medicamenteuze behandeling. Bijmedicamenteuze behandeling zal een goede afweging gemaakt moeten worden tussen de voordelenvoor de moeder en de nadelen voor het kind. Onbehandeld psychiatrisch toestandsbeeld levert ookgevaar voor ongeborene kind. Er is minder bewijs dat medicatie schade geeft bij het kind dan dat erschade optreed bij de moeder en het kind zonder medicatie. Geen enkele beslissing is risicovrij engeen enkele beslissing is perfect.Diana Koster, de 2e spreker van het symposium en zelf VrouwenCoach & Verloskundige, gaf eeninspirerende lezing over het belang van het ‘luisteren naar de moeder’. “Vaak wordt door kraamvrouwen (en soms ook door zorgverleners) gedacht dat borstvoeding geven, stress veroorzaakt. Borstvoeding geven werkt juist stressverlagend, o.a. door de oxytocine release en door een toename van Trage Golf Slaap (TGS). Borstvoedingsproblémen veroorzaken stress bij de kraamvrouw.”In deze lezing heeft Diana Koster VrouwenCoach & Verloskundige wetenschappelijke onderbouwdeinzichten m.b.t. depressie en casuïstiek uit haar praktijk gecombineerd. Zij benadrukte in haar lezinghoe belangrijk het is om als zorgverlener sámen met de kraamvrouw naar haar specifieke situatie tekijken en de zorg voor borstvoeding op de kraamvrouw én haar baby af te stemmen.Het is van belang om als zorgverleners samen met de kraamvrouw te kijken; wat in haar specifiekegeval stress of spanningen m.b.t. borstvoeding geven veroorzaakt én wat de kraamvrouw zelf alsoplossing(en) kan bedenken. Het belangrijkste aandachtspunt hierbij is LUISTEREN. Écht de tijdnemen om te luisteren naar wat er in het leven van de kraamvrouw speelt, hoe zij zich voelt en wathaar gedachten en gevoelens zijn over borstvoeding geven....Tenslotte raadt Diana Koster iedere zorgverlener aan om een verwijsnetwerk paraat te hebben. Uitwetenschappelijk onderzoek is gebleken dat interventie door middel van inzichtgevende gesprekkenen cognitieve gedragstherapie positieve effecten hebben op het psychosociaal welbevinden van dezwangere en de jonge moeder. Bij milde depressie en angststoornissen is coaching zelfs eveneffectief als het gebruik van antidepressiva, maar zonder de bijwerkingen. Wanneer kraamvrouwenmet psychosociale problemen tijdig doorgestuurd worden, kan (verdere) psychopathologie mogelijkvoorkomen worden.Na de lezing van Diana Koster, was er een korte pauze om een kopje koffie te pakken en tenetwerken.
  3. 3. Na de pauze vertelde drs. Noera Kieviet, arts assistent Kindergeneeskunde, over de aanpak rondborstvoeding bij depressie vanuit het POP team.“Het POP (Psychiatrie Obstetrie Pediatrie)expertisecentrum van het Sint Lucas AndreasZiekenhuis in Amsterdam geeft adviezen aanzwangeren en vrouwen met een zwangerschapswensop het gebied van zwangerschap in combinatie meteen psychiatrische voorgeschiedenis. Er wordt op dezepolikliniek een afweging gemaakt tussen enerzijds degevolgen van een onbehandelde psychiatrischestoornis en anderzijds de gevolgen van behandelingtijdens de zwangerschap en post partum.15% van de zwangeren heeft een depressie tijdens de zwangerschap of in de eerste 6 maanden postpartum. Tevens weten we dat wanneer een vrouw ooit een depressie heeft doorgemaakt, hetherhalingsrisico tijdens de zwangerschap of in de eerste 6 maanden post partum 60-80% is. Degevolgen van depressie tijdens of na de zwangerschap zijn onder andere vroeggeboorte,groeiachterstand en hechtingsproblematiek. De gevolgen van psychofarmaca tijdens dezwangerschap kunnen onderverdeeld worden in aangeboren afwijkingen, borstvoeding,ontwenningssymptomen en lange termijngevolgen. De meeste psychofarmaca veroorzaken geenaangeboren afwijkingen en bij de meeste psychofarmaca kan borstvoeding worden gegeven.Voor een overzicht van welke medicatie wel en niet kan tijdens de zwangerschap en lactatie, ziewww.poppoli.nl.Wanneer borstvoeding niet mogelijk is, is het belangrijk borstvoeding niet te remmen middelslactatieremmende medicatie, omdat deze medicamenten (bromocriptine of cabergoline) psychoseskunnen induceren. 20-30% van de pasgeborenen vertoont ontwenningssymptomen na de geboorte,welke veelal mild en kortdurend zijn en vanzelf overgaan. Wel adviseren wij observatie van moederen kind op de kraamafdeling om eventuele ontwenningssymptomen te herkennen. De meesteonderzoeken tonen geen lange termijneffecten van psychofarmacagebruik aan.Marianne Schouten, Verpleegkundig Specialist PsyQ, sloot het symposium af met haar presentatieover het Peripartum programma van PsyQ.PsyQ (locatie Haaglanden, Lijnbaan 4) behandelt binnen het Peripartum programma vanuit eenmultidisciplinair team vrouwen tijdens de zwangerschap met een depressieve stoornis en vrouwenmet een depressieve stoornis, ontstaan na de bevalling (tot max. 6 maanden post partum).De behandeling kan bestaan uit een of meerdere onderdelen van de volgende behandelvormen:cognitieve gedragstherapie, interpersoonlijke therapie, postpartum groep, lichttherapie,medicamenteuze therapie, moeder baby interventie.De behandeling en zorgcoördinatie bestaat uitindividuele behandeling en/of groepsbehandeling,gericht op de specifieke klachten welke deze groepvrouwen ervaren. Naast behandelen, biedt PsyQ ookeen advies/voorlichtingsfunctie aan voor zowel interneals externe partners. Aanmeldingen gaan via de CentraleAanmelding en toeleiding van PsyQ: 0900 – 2357797.
  4. 4. Beoordeling symposiumHet symposium is inhoudelijk beoordeeld met een 7,8. De helft van de aanwezigen geeft aan dat hetsymposium helemaal aan de verwachtingen heeft voldaan. De andere helft geeft aan dat hetsymposium ‘grotendeels/een beetje’ aan de verwachtingen heeft voldaan, omdat deelnemers meerinformatie over borstvoeding hadden verwacht. Een reactie: “Ik had gedacht dat er meer over deborstvoeding werd verteld. Het ging voornamelijk over hoe ontstaat/ herkent/ verloopt een depressie,wel heel interessant”.De dagvoorzitter is door meer dan de helft van de aanwezigen beoordeeld met ‘heel goed/goed’. Depresentaties van de sprekers zijn positief geëvalueerd door de deelnemers.Op de vraag ‘Welke informatie vanuit dit symposium is u het meest bijgebleven?’ gaven dedeelnemers de volgende antwoorden (een greep uit…):  “Dat luisteren erg belangrijk is en borstvoeding wel degelijk kan.”  “De herkenning in de presentatie van Diana Koster. Dat het remmen van borstvoeding psychose kan uitlokken.”  “Lage aantal ontwenningsverschijnselen bij baby! Veel medicatie mag!”  “Goed luisteren naar zwangere/kraamvrouw, goede samenwerking tussen verschillende disciplines.”  “Het programma van PsyQ, ernst van de problematiek en de onbekendheid bij verschillende disciplines.”  “Informatie over de POP poli.”  “Het symposium als geheel, leuk om te merken dat er veel gedaan wordt op gebied van psychiatrie & zwangerschap.”Tot slot:De werkgroep Ketenpartners Borstvoeding kijkt met tevredenheid terug op dit symposium: deorganisatie van het symposium is beoordeeld met een 8. Daarnaast spreekt het thema velen aan. Deboodschap die de werkgroep wil meegeven: kijk samen met de moeder naar de mogelijkheden omborstvoeding te (blijven) geven. Gebruik hiervoor de denkbeeldige weegschaal en raadpleegketenpartners indien nodig!Namens de werkgroep,Daphne Metaal, adviseur Lijn1

×