3 supply & demand government policy

413 views
388 views

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
413
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
238
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • 2 2
  • 3 3
  • 4 4
  • 5 5
  • 14 11
  • 2
  • 15 12
  • 24 15
  • 25 15
  • 29 20
  • 30 22
  • 31 21
  • 31 21
  • 39 29
  • 41 30
  • 3 supply & demand government policy

    1. 1. Copyright © 2004 South-Western 44,Нийлүүлэлт эрэлт ба засгийн газрын бодлого
    2. 2. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Нийлүүлэлт, эрэлт базасгийн газрын бодлого • Чөлөөт буюу зохицуулалтгүй зах зээлийн системд зах зээлийн хүч тэнцвэрт үнэ болон тоо хэмжээг тогтоодог. • Чөлөөт зах зээлийн үйл ажиллагааны үр дүн нь түүнд оролцогч бүрт аз авчирдаггүй юм. • Эдийн засагчдын үүргүүдийн нэг нь онолыг ашиглаж бодлогын хөгжилд оролцох явдал юм.
    3. 3. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Үнийн хяналт • Бодлого гаргагчид зах зээлийн үнэ худалдан авагч болон худалдагчдад шударга бус гэж үзсэн үед хууль тогтоодог. • Үр дүнд нь засгийн газар тааз болон шал үнэ тогтоодог.
    4. 4. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Үнийн хяналт • Тааз үнэ • Барааг худалдаж болох албан ёсны дээд үнэ. • Шалүнэ • Барааг худалдаж болох албан ёсны доод үнэ.
    5. 5. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Үнийн дээд хязгаар зах зээлийн үйл ажиллагаанд нөлөөлөх нь • Засгийн газар дээд үнийг хоёр арга замаар тогтооно: • Тааз үнэ нь тэнцвэрт үнээс дээгүүр тогтоогдсон тохиолдолд дээд хязгаар үнийг холбоогүй үнэ гэнэ. • Тааз үнэ тэнцвэрт үнээс доогуур тогтоогдсон бол хязгаарын үнийг зах зээлийг барих хязгаарлалтын үнэ гэж нэрлэх ба үр дүнд нь барааны хомсдол үүснэ.
    6. 6. Зураг 1 Зах зээл дээр үнийн дээд хязгаарыг тогтоох нь (a) Үнийн холбоогүй дээд хязгаар Quantity of Ice-Cream Cones 0 Price of Ice-Cream Cone Equilibrium quantity $4 Price ceiling Equilibrium price Demand Supply 3 100
    7. 7. Зураг 1 Зах зээл дээр үнийн дээд хязгаарыг тогтоох нь Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning (b) Үнийн холбоо бүхий дээд хязгаар Quantity of Ice-Cream Cones 0 Price of Ice-Cream Cone Demand Supply 2 Price ceilingShortage 75 Quantity supplied 125 Quantity demanded Equilibrium price $3
    8. 8. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Үнийн дээд хязгаар зах зээлийн үйл ажиллагаанд нөлөөлөх нь • Тааз үнийн нөлөөлөл • Үнийн холбоо бүхий дээд хязгаар тогтоох нь • QD > QSболж хомсдол үүснэ. • Жишээ: 1970 оны бензиний хомсдол • Үнийн бус хязгаарлалт • Жишээ: Урт дараалал, борлуулагчдаар нь ялгаварлах
    9. 9. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning • 1973 онд OPEC дэлхийн зах зээл дээр түүхий тосны үнийг өсгөсөн. Түүхий тос нь бензиний гол орц тул бензиний нийлүүлэлтийг бууруулсан. • Энэ урт дарааллын буруутан хэн бэ? Практикийн ажил: Бензин түгээгүүрийн дэргэдэх урт дараалал • Эдийн засагчид нефтийн компаниудын тогтоосон үнэд хязгаарлалт тогтоосон АНУ-ын засгийн газрын зохицуулалтыг буруутгадаг.
    10. 10. Зураг 2 Тааз үнийн үеийн бензиний зах зээл Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning (a) Бензиний үнийн холбоогүй дээд хязгаар Quantity of Gasoline 0 Price of Gasoline 1. Үнийн анхны дээд хязгаар ...-тэй холбоогүй Price ceiling Demand Supply,S1 P1 Q1
    11. 11. Зураг 2 Тааз үнийн үеийн бензиний зах зээл Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning (b) Бензиний үнийн холбоо бүхий дээд хязгаар Quantity of Gasoline 0 Price of Gasoline Demand S1 S2 Price ceiling QS 4. . . . үр дүнд хомсдол үүснэ 3. . . . үнийн дээд хязгаар холбоо бүхий болж . . . 2. . . . боловч S буурвал . . . P2 QD P1 Q1
    12. 12. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Практикийн ажил: Урт болон богино хугацаан дахь түрээсийн хяналт • Түрээсийн хяналт нь байр эзэмшигч түрээслэгчээс түрээсийн мөнгө авах дээд хэмжээг тогтоодог. • Түрээсийн хяналтын бодлогын гол зорилго нь хүн амын ядуу хэсэгт туслах ба орон сууцны олдоцыг нэмэгдүүлэхэд оршино. • Нэгэн судлаач үүнийг “бөмбөгдүүлсний дараа хотыг нураах хамгийн үр ашигтай арга” гэсэн байна.
    13. 13. Зураг 3 Урт бабогино хугацаан дахь түрээсийн хяналт Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning (a) Богино хугацааны түрээсийн хяналт (эрэлт, нийлүүлэлт уян бус) Quantity of Apartments 0 Supply Controlled rent Rental Price of Apartment Demand Shortage
    14. 14. Зураг 3 Урт бабогино хугацаан дахь түрээсийн хяналт Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning (b) Урт хугацааны түрээсийн хяналт (эрэлт, нийлүүлэлт уян) 0 Rental Price of Apartment Quantity of Apartments Demand Supply Controlled rent Shortage
    15. 15. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Үнийн доод хязгаар зах зээлийн үйл ажиллагаанд нөлөөлөх нь • Засгийн газар үнийн доод хязгаарыг тогтоох хоёр аргабайна. • Зах зээлийн үнээс доогуур тогтоогдвол ямар ч холбоогүй үнэ болох энэ үнэ зах зээлийн үнэд ямар ч нөлөө үзүүлэхгүй. • Доод үнэ зах зээлийн үнээс дээгүүр тогтоогдвол зах зээлийг хязгаарлагч үнэ болох баилүүдэл үүснэ.
    16. 16. Зураг 4 Үнийн доод хязгаарын үеийн зах зээл Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning (a) Үнийн холбоогүй доод хязгаар Quantity of Ice-Cream Cones 0 Price of Ice-Cream Cone Equilibrium quantity 2 Price floor Equilibrium price Demand Supply $3 100
    17. 17. Зураг 4 Үнийн доод хязгаарын үеийн зах зээл Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning (b) Үнийн холбоо бүхий доод хязгаар Quantity of Ice-Cream Cones 0 Price of Ice-Cream Cone Demand Supply $4 Price floor 80 Quantity demanded 120 Quantity supplied Equilibrium price Surplus 3
    18. 18. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Үнийн доод хязгаар зах зээлийн үйл ажиллагаанд нөлөөлөх нь • Шал үнэ нь эрэлт болон нийлүүлэлт тэнцвэрийн цэг рүү хөдлөхөд саад болдог. • Зах зээлийн үнэ доод хязгаартайгаа түлхэлцэж эхлэх ба түүнээс цааш бууж чадалгүй шал үнэтэй тэнцдэг.
    19. 19. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Үнийн доод хязгаар зах зээлийн үйл ажиллагаанд нөлөөлөх нь • Үнийн холбоо бүхий доод хязгаар нь. . . • QS > QD болж илүүдэл үүснэ. • Үнийн бус хязгаарлалт нь тодорхой ялгаварлах шалгуурыг ашиглан барааны хязгаарлалтыг сонгох механизм юм. • Жишээ: Хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ, хөдөө аж ахуйн үнийн дэмжлэг
    20. 20. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ • Доод үнийн нэг чухал жишээ нь хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ юм. Хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээний тухай хууль нь аливаа ажилчдад төлж болох хөдөлмөрийн боломжит хамгийн бага үнийг тогтоодог.
    21. 21. Зураг 5 Үнийн доод хязгаар зах зээлийн үйл ажиллагаанд нөлөөлөх нь Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Quantity of Labor Wage 0 Labor demand Labor Supply Тэнцвэрт ажил эрхлэлт Тэнцвэрт цалин
    22. 22. Зураг 5 Үнийн доод хязгаар зах зээлийн үйл ажиллагаанд нөлөөлөх нь Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Quantity of Labor Wage 0 Labor SupplyLabor surplus (unemployment) Labor demand Цалингийн доод хязгаар Quantity demanded Quantity supplied
    23. 23. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Татвар • Засгийн газар нийгэмд хэрэгцээтэй зорилтыг шийдвэрлэхэд чиглэсэн орлогыг нэмэгдүүлэх зорилгоор татвар хураадаг.
    24. 24. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Худалдан авагчдын татварын ногдуулалт болоод зах зээлийн үйл ажиллагааны үр дүн • Татвар зах зээлийн үйл ажиллагааг хумидаг. • Татвар ногдуулсан барааны борлуулалтын хэмжээ багабайна. • Худалдагчид болон худалдан авагчид татварын дарамтыг хувааж үүрдэг.
    25. 25. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Уян чанар бататвар ногдуулалт • Тат вар ногдуулалт нь татварын дарамтыг зах зээлд оролцогчдын дунд хуваарилж байгаааргаюм..
    26. 26. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Уян чанар бататвар ногдуулалт • Татвар ногдуулалт нь хэн татварын дарамтыг даах тухай судлагдахуун юм. • Татвар нь зах зээлийн тэнцвэрийн өөрчлөлтийг бий болгоно. • Хэнд татвар ногдуулснаас үл хамааран худалдан авагчид илүү төлж, худалдагчид багаорлого олдог.
    27. 27. Зураг 6 Худалдан авагчид ногдох татвар Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Quantity of Ice-Cream Cones 0 Price of Ice-Cream Cone Price without tax Price sellers receive Татваргүй үеийн тэнцвэр Tax ($0.50) Price buyers pay D1 D2 Supply,S1 Худалдан авагчид ногдох татвар эрэлтийн муруйг татварын хэмжээгээр бууруулна ($0.50). $3.30 90 Татвар ногдуулсны дараах тэнцвэр 2.80 3.00 100
    28. 28. Зураг 7 Худалдагчид ногдох татвар Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning 2.80 Quantity of Ice-Cream Cones 0 Price of Ice-Cream Cone Price without tax Price sellers receive Equilibrium with tax Equilibrium without tax Tax ($0.50) Price buyers pay S1 S2 Demand,D1 Худалдагчид ногдох татвар нийлүүлэлтийн муруйг татварын хэмжээгээр дээш шилжүүлнэ ($0.50). 3.00 100 $3.30 90
    29. 29. Зураг 8 Хөдөлмөрийн хөлсөнд ногдох татвар Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Quantity of Labor 0 Wage Labor demand Labor supply Tax wedge Wage workers receive Wage firms pay Wage without tax
    30. 30. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Уян чанар бататвар ногдуулалт • Татварын дарамт ямар харьцаагаар хуваарилагддаг вэ? • Худалдагчдад ногдох татварын нөлөөг худалдан авагчдад ногдуулсантай хэрхэн харьцуулах вэ? • Эдгээр асуултуудын хариулт нь эрэлтийн болон нийлүүлэлтийн уян чанараас хамаарна.
    31. 31. Зураг 9 Татварын дарамтын хуваарилалт Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Quantity0 Price Demand Supply Tax Price sellers receive Price buyers pay (a) Уян нийлүүлэлт, Уян бус эрэлт 2. . . . татварын дарамтын ихэнх нь хэрэглэгчдэд ногдоно . . . 1. Нийлүүлэлт илүү уян бол эрэлт . . . Price without tax 3. үйлдвэрлэгчид ногдоно.
    32. 32. Зураг 9 Татварын дарамтын хуваарилалт Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Quantity0 Price Demand Supply Tax Price sellers receive Price buyers pay (b) Уян бус нийлүүлэлт, Уян эрэлт 3. хэрэглэгчид ноогдоно. 1. Эрэлт илүү уян бол нийлүүлэлт . . . Price without tax 2. . . . Үйлдвэрлэгчид илүү ноогдоно . . .
    33. 33. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Татварын дарамт хэрхэн хуваарилагдав? • Татварын дарамтын ихэнх хэсэг нь уян чанар нь бага байх зах зээлийн тэр хэсэгт оногдоно. Уян чанар бататвар ногдуулалт
    34. 34. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Дүгнэлт • Үнийн хяналт нь тааз үнэ болон шал үнийг агуулдаг. • Тааз үнэ нь бараа үйлчилгээнд тогтоосон дээд үнэ. Жишээ нь түрээсийн хяналт. • Шал үнэ нь бараа үйлчилгээнд тогтоосон доод үнэ. Жишээ нь хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ.
    35. 35. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Дүгнэлт • Татвар олон нийтэд зориулсан орлогыг нэмэгдүүлэхэд ашиглагдана. • Засгийн газар бараанд татвар ногдуулахад, барааны тэнцвэрийн тоо хэмжээ буурна. • Бараанд ногдуулсан татвар нь худалдан авагчдын төлсөн үнэ, худалдагчдын авсан үнэ хоёрын хоорондох зайгаар илэрхийлэгдэнэ.
    36. 36. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Дүгнэлт • Татвар ногдуулалт нь татварын дарамтыг хэн үүрч байгаагаас хамаарна. • Татвар ногдуулалт нь татвар худалдан авагчид ногдож байна уу, худалдагчид ногдож байна уу гэдгээс хамаарахгүй. • Татвар ногдуулалт нь эрэлтийн болон нийлүүлэлтийн уян чанаруудаас хамаарна. • Дарамт зах зээлийн арай бага уян чанартай талд буурах хандлагатай байдаг.

    ×