Your SlideShare is downloading. ×
1 2 thinking like economist
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Introducing the official SlideShare app

Stunning, full-screen experience for iPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

1 2 thinking like economist

400
views

Published on


0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
400
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide
  • 2
  • 3
  • 4
  • 6
  • 7
  • 7
  • 7
  • 14
  • 21
  • 13
  • 30
  • 31
  • 32
  • 32
  • 33
  • 33
  • 35
  • Transcript

    • 1. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning 22Эдийн засагч лугаа сэтгэх нь
    • 2. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Эдийн засагч лугаа сэтгэх нь • Шинжлэх ухаан болгон өөрийн хэл болон сэтгэлгээний аргатай байдаг. • Математикт интеграл  аксиом  вектор • Сэтгэл зүйд Эго  Ид  Когнатив диссонанс • Хуульд Шүүхийн тойрог  Иргэний эрх • Эдийн засагт Нийлүүлэлт  Алдагдсан боломжийн зардал Мэдрэмж  Хэрэглээний илүүдэл  Эрэлт Харьцангуй давуу тал  Үл буцах алдагдал
    • 3. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Эдийн засагч лугаа сэтгэх нь  Эдийн засаг таныг дараах зүйлсэд сургана... • Сонголтуудын талаар бодох. • Хувь хүний болон нийгмийн сонголтуудыг үнэлэх. • Тодорхой үйл явдал болон үр дүн хэрхэн холбогддогийг судалж ойлгох.
    • 4. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Эрдэмтэн эдийн засагч  Эдийн засгийн сэтгэлгээ . . . • Эдийн засагчид судалгааныхаа зүйлд шинжлэх ухаанч объектив бодит үзлээр хандахыг эрмэлздэг. • Аливаа нэг зүйлийг судална гэдэг нь тухайн юмс үзэгдлийн дотоод мөн чанар, дотоод зүй тогтол, уялдаа холбоо, харилцан хамаарлыг нээн илрүүлж мэдэж авах явдал юм.
    • 5. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Эдийн засгийн судалгааны арга  Ерөнхий арга • Ажиглалт ба туршлага, анализ ба синтез, индукци ба дедукци, түүхэн ба логик, загварчлал, хийсвэрлэл, диалектик, статистик, математик болон эмпирик аргууд /Асуулга- анкет ба сурвалжлага, бичиг баримт судлах, геометр график, позитив ба норматив шинжилгээний арга/  Тусгай арга
    • 6. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Эдийн засгийн ухааныг судалсны ач холбогдол • Амьдрал ахуйгаа удирдан хөтлөх арга ухаанд суралцана • Бизнесийн удирдлагад онцгой ач холбогдолтой • Улс орны эдийн засгийг удирдан чиглүүлэхэд ач холбогдолтой
    • 7. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Шинжлэх ухааны арга: Ажиглалт, Онол, бас дахин ажиглалт • Эдийн засагчид онолыг боловсруулж, тоо баримтыг цуглуулж дараа нь онолын концепцийг батлах юм уу эсвэл няцаахыг хичээдэг. • Исаак Ньютон Гравитацийн онолоо модноос унасан алимыг ажиглахдаа нээсэн бөгөөд үүний адил эдийн засагчид бодит эдийн засгийн нөхцөл байдлыг судалж онолыг боловсруулдаг. Учир нь тэд инфляцийг судлахын тулд мөнгөний нийлүүлэлтийг нэмэгдүүлэх боломжгүй юм.
    • 8. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Төсөөллийн үүрэг роль • Эдийн засагчид аливаа зүйлийг ойлгоход хялбар болгохын тулд төсөөлөл ашигладаг. • Шинжлэх ухаанч сэтгэлгээ нь ямар төсөөлөл хийхийг шийддэг. • Эдийн засагчид янз бүрийн асуудалд янз бүрийн төсөөллийг ашигладаг.
    • 9. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Эдийн засгийн загвар • Эдийн засагчид загварыг ашиглан ертөнцийг ойлгох бидний ойлголтийг хөнгөлөх зорилгоор бодит байдлыг хялбарчилдаг юм. • Эдийн засгийн үндсэн загваруудын хоёрыг авч үзье: • Мөчлөгт урсгалын диаграмм • Үйлдвэрлэлийн боломжийн туйл
    • 10. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Бидний анхны загвар: Мөчлөгт урсгалын диаграмм • Мөчлөгт урсгалын диаграмм нь өрхийн аж ахуй болон пүүсүүдийн хооронд зах зээл дээр мөнгө хэрхэн эргэлдэж байгааг харуулсан эдийн засгийн хялбар загвар юм.
    • 11. Зураг 1. Мөчлөгт Урсгалын Диаграмм Copyright © 2004 South-Western Spending Goods and services bought Revenue Goods and services sold Labor, land, and capital Income = Flow of inputs and outputs = Flow of dollars Factors of production Wages, rent, and profit FIRMS •Produce and sell goods and services •Hire and use factors of production •Buy and consume goods and services •Own and sell factors of production HOUSEHOLDS •Households sell •Firms buy MARKETS FOR FACTORS OF PRODUCTION •Firms sell •Households buy MARKETS FOR GOODS AND SERVICES
    • 12. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Бидний анхны загвар: Мөчлөгт урсгалын диаграмм • Пүүсүүд • Бараа үйлчилгээг үйлдвэрлэж борлуулна • Үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлийг хөлсөлж ашиглана • Өрх гэрүүд • Бараа үйлчилгээг худалдан авч хэрэглэнэ • Үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлсийг эзэмшиж борлуулна
    • 13. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Бидний анхны загвар: Мөчлөгт урсгалын диаграмм • Бараа үйлчилгээний зах зээл • Пүүсүүд худалдана • Өрх гэрүүд худалдан авна • Үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлийн зах зээл • Өрх гэрүүд худалдана • Пүүсүүд худалдаж авна
    • 14. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Бидний анхны загвар: Мөчлөгт урсгалын диаграмм • Үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлс • Хүчин зүйлс бараа үйлчилгээг үйлдвэрлэхэд ашиглагдана • Газар, хөдөлмөр, капитал, ур чадвар
    • 15. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Бидний хоёр дахь загвар: Үйлдвэрлэлийн боломжийн туйл • Үйлдвэрлэлийн боломжийн туйлын муруй нь өгөгдсөн үйлдвэрлэлийн хүчин зүйлс болон үйлдвэрлэлийн технологийн үндсэнд эдийн засгийн үйлдвэрлэж чадах бүтээгдэхүүний боломжийг харуулсан график.
    • 16. Зураг 2 Үйлдвэрлэлийн боломжийн туйл Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Production possibilities frontier A B C Quantity of Cars Produced 2,200 600 1,000 3000 700 2,000 3,000 1,000 Quantity of Computers Produced D
    • 17. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Бидний хоёр дахь загвар: Үйлдвэрлэлийн боломжийн туйл • Үйлдвэрлэлийн боломжийн туйлын муруйгаар дараах зарчмууд тайлбарлагдана. • Үр ашиг • Сонголтууд • Алдагдсан боломжийн зардал • Эдийн засгийн өсөлт
    • 18. Зураг 3 Үйлдвэрлэлийн боломжийн туйлын шилжилт Copyright © 2004 South-Western E Quantity of Cars Produced 2,000 700 2,100 7500 4,000 3,000 1,000 Quantity of Computers Produced A
    • 19. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Микроэкономикс болоод макроэкономикс • Микроэкономикс нь эдийн засгийн тусгаар хэсгүүдэд чиглэдэг. • Өрхийн аж ахуй, пүүсүүдийн шийдвэр гаргах процесс болоод тэдгээрийн зах зээл дээрх хамтын ажиллагааг судалдаг. • Макроэкономикс нь эдийн засгийг бүхэлд нь харуулдаг. • Эдийн засгийн өргөн хүрээнд, инфляци, ажилгүйдэл, болон эдийн засгийн өсөлт зэргийг судална.
    • 20. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Эдийн засагч улс төрийн зөвлөгч болох нь • Эдийн засагчид ертөнцийн бүтцийг тайлбарлахыг оролдохдоо эрдэмтний хэмжээнд ажилладаг. • Харин түүнийг өөрчлөхийг хүсэхдээ улс төрч болж хувирдаг.
    • 21. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Позитив болон норматив дүн шинжилгээ • Позитив баталгаа нь ертөнцийг байгаагаар нь илэрхийлэх нөхцөл байдал. • Тайлбарласан шинжилгээ /descriptive analysis/ • Норматив баталгаа нь ертөнцийн бүтцийг өөрчлөхөд чиглэсэн нөхцөл байдал. • Зөвлөсөн шинжилгээ /prescriptive analysis/ Жш: Судалгааны үр дүнд МУ бензиний дотоодын хэрэглээний 80%-ийг хангаж байна гэвэл позитив, импортын татварыг тэглэснээр 100% хангана гэж үзэх нь норматив баталгаа болно
    • 22. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning • Позитив баталгаа юу, норматив уу? • Хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээ өсөх нь ажилгүйдлийг нэмэгдүүлэх үндсэн шалтгаан болдог. Позитив • Холбооны төсвийн хомсдол нь хүүгийн түвшин өсөх үндсэн шалтгаан болдог. Позитив ? ? Позитивийн эсрэг Норматив ?
    • 23. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning • Позитив баталгаа юу, норматив уу? • Хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээний өндөр түвшнээс олох орлого ажилгүйдлийг бага зэрэг бууруулахаас илүү хэрэгтэй. Норматив • Засгийн газар ядуусын дунд гарч байгаа тамхинаас үүдэлтэй өвчнийг эмчлэх зардлыг тамхины компаниудаас хураахыг хүлээн зөвшөөрөх ёстой. Норматив ? ? Позитивийн эсрэг Норматив ?
    • 24. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Вашингтоны эдийн засагчид • . . . Засгийн газрын дараах 3 салбарын бодлого боловсруулах үйл ажиллагаанд зөвлөгөө өгдөг: • Хууль тогтоох засаглал • Гүйцэтгэх засаглал • Шүүх засаглал
    • 25. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Вашингтоны эдийн засагчид • Зарим засгийн газрын агентлагууд эдийн засгийн тоо баримт цуглуулж эдийн засгийн бодлого боловсруулдаг: • Худалдааны яам • http://www.commerce.gov • Хөдөлмөр статистикийн хороо • http://www.bls.gov • Конгрессын төсвийн алба • http://www.cbo.gov • Холбооны нөөцийн удирдах газар • http://www.federalreserve.gov
    • 26. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Эдийн засагчдын санал зөрөлдөөний шалтгаан • Шинжлэх ухааны эргэцүүллийн ялгаа. Жш: Засгийн газар өрхийн аж ахуйн орлогын хэмжээнээс хамааруулан татвар ногдуулах эсвэл тэдний зарлагыг үндэслэн татвар ногдуулах тухай асуудал. • Үнэлгээний ялгаа. Жш: Ялгаатай орлого олдог 2 хүнээс тус бүр ямар хэмжээний татвар авах тал дээр санал зөрөлдөж болох юм.
    • 27. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Олонх эдийн засагчдын санал нэгдэж байгаа 10 зүйл • Түрээсийг хязгаарлах нь нийлүүлж буй орон сууцны тоог багасгаж чанарыг бууруулна /93%/ • Тариф болон импортын квот нь нийт эдийн засгийн чинээлэг аж байдлыг бууруулна /93%/ • Солилцооны уян болоод хөвөгч курс нь олон улсын валютын солилцооны үр ашгийг хангана /90%/ • Төсөв татварын бодлого /жш, татварын бууралт эсвэл засгийн газрын зардлын өсөлт/ бүрэн ажил эрхлэлт бүхий эдийн засагт урамшуулах нөлөөг үзүүлж чадахгүй бөгөөд тэрээр зөвхөн харьцангуй өндөр ажилгүйдлийн нөхцөлд л үр ашигтай байна /90%/ • Холбооны төсвийн тэнцлийн тухай дүгнэлтийг жилээр бус тодорхой ажил хэргийн мөчлөг бүрийн дүнгээр хийх /85%/ • Мөнгөн төлбөр нь энгийн хэлбэрээр байгаа төлбөрт шилжүүлэлтийг бодвол хүлээн авагчийн чинээлэг аж байдлыг ихээхэн хэмжээгээр дээшлүүлнэ /84%/
    • 28. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Олонх эдийн засагчдын санал нэгдэж байгаа 10 зүйл • Холбооны төсвийн өндөр алдагдал эдийн засагт тааламжтай бус нөлөөг үзүүлнэ /83%/ • Хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг тогтоох нь залуучууд болон мэргэжилгүй ажилчдын ажилгүйдлийн түвшинг нэмэгдүүлнэ /79%/ • Засгийн газар нийгмийн хамгааллын тогтолцоог “сөрөг орлогын татвар”-тай уялдуулан хянаж үзэх нь зүйтэй /79%/ • Татвар болоод үйлдвэрийн хаягдлыг зөвшөөрөх нь хаягдлын боломжит дээд хязгаарын хэмжээг тогтоож байснаас, хүрээлэн байгаа орчны байдалд хяналт тавих илүү үр ашигтай арга болно /78%/
    • 29. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Дүгнэлт • Эдийн засагчид өөрсдийн судалгааны төрөл зүйлд шинжлэх ухааны бодит байдлын үүднээс ханддаг. Эрдэмтдийн адилаар тэд хүрээлэн байгаа ертөнцийг танин мэдэх төсөөлөх нөхцөл ба хялбаршуулсан загваруудыг хэрэглэдэг юм. Эдийн засгийн хоёр хялбар загвар нь мөчлөгт урсгалын диаграмм болоод үйлдвэрлэлийн боломжийн туйл болно.
    • 30. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Дүгнэлт • Экономикс нь микро болон макро гэсэн 2 хэсгээс бүрдэнэ. Микроэкономикс нь өрхийн аж ахуй ба пүүсүүдийн шийдвэр гаргах процессууд болон тэдгээрийн зах зээл дэх хамтын ажиллагааг судалдаг. Макроэкономикс судлагчид эдийн засагт бүхэлд нь нөлөөлдөг хүчин зүйлүүд болон үүсэн бий болж байгаа чиг хандлагыг судалдаг.
    • 31. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Дүгнэлт • Позитив баталгаа гэдэг нь ертөнц гэж юу болох тухай, норматив баталгаа гэдэг нь ертөнц ямар байх ёстой тухай юм. Норматив баталгаа хийж байгаа эдийн засагчид эрдэмтэн гэхээсээ илүү улс төрчийн дүрд тоглодог.
    • 32. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Дүгнэлт • Эдийн засагчдаас улс төрчид өгч байгаа зөрчилтэй зөвлөгөөнүүдийн шалтгаан нь шинжлэх ухааны сэтгэлгээний эсвэл амьдралын үнэлэмжийн тогтолцооны ялгаанд оршиж байна. Эдийн засагчид нь ихэнхдээ нэгдсэн санал бодолтой байдаг бөгөөд түүнийг нь улс төрчид үгүйсгэдэг юм.
    • 33. Copyright © 2004 South-Western/Thomson Learning Үндсэн ойлголтууд • Мөчлөгт урсгалын диаграмм • Үйлдвэрлэлийн боломжийн туйл • Микро экономикс • Макро экономикс • Позитив баталгаа • Норматив баталгаа