KAFİYE  (UYAK) <ul><ul><ul><ul><ul><li>REDİF </li></ul></ul></ul></ul></ul>
KAFİYE <ul><li>KAFİYE NEDİR </li></ul><ul><li>KAFİYE ÇEŞİTLERİ </li></ul><ul><li>KAFİYE ÖRGÜLERİ </li></ul>
KAFİYE NEDİR? <ul><li>Çoğu zaman mısra sonlarında, bazen de mısra içlerinde ya da başlarında ses benzerliğini sağlayan kel...
<ul><li>Kafiyeyi oluşturan unsurların yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları ve görevleri farklı olmalıdır . </li></ul>...
KAFİYE ÇEŞİTLERİ <ul><li>YARIM KAFİYE </li></ul><ul><li>TAM KAFİYE </li></ul><ul><li>ZENGİN KAFİYE </li></ul><ul><li>CİNAS...
1. YARIM KAFİYE <ul><li>Sözcük veya eklerin son hecelerinde genellikle bir ünsüz harfin benzeşmesine dayanan kafiyeye  yar...
<ul><li>Ben çektiğim kimler çe k er </li></ul><ul><li>Gözlerim kanlı yaş dö k er </li></ul><ul><li>Bulanık bulanık a k ar ...
<ul><li>Hörü kızlar sürmelemiş gö z ünü </li></ul><ul><li>İlin aşiretin çeksin na z ını </li></ul><ul><li>Kaldır perçemini...
<ul><li>Hatırlar bir gün, camı a ç tığını </li></ul><ul><li>Duran bir bulutu, bir kuş u ç tuğunu </li></ul><ul><li>Tutmak ...
<ul><li>Çıkış noktaları birbirine yakın olan bazı harflerin benzeşmesi de yarım kafiye sayılır: c-ç, ç-ş, s-ş, l-r, ğ-y, d...
<ul><li>Gelmişim dünyaya bir daha ge l mem </li></ul><ul><li>Alem bir yan olsa o yari ve r mem </li></ul><ul><li>(Karacaoğ...
2. TAM KAFİYE <ul><li>Sözcük veya eklerin son hecelerinde, biri ünlü biri ünsüz harf olmak üzere, iki ses birbirinin aynı ...
<ul><li>Orhan zamanından kalma bir duv ar </li></ul><ul><li>Onunla aynı yaşta ihtiyar bir çın ar </li></ul><ul><li>(Ahmet ...
<ul><li>Mazî köyünde, hatıralar gölgesinde k al </li></ul><ul><li>Yaklaştığın tabiatı günlerce seyre d al </li></ul><ul><l...
3. ZENGİN KAFİYE <ul><li>Sözcük ve eklerin son hecelerinde ikiden fazla ses benzerliğine dayanan kafiyeye zengin kafiye de...
<ul><li>Ancak, şiirde sözün doğallığını yitirmeden dizeleri kulağı tırmalayan benzer ses yığınları durumuna sokmadan zengi...
4. CİNASLI KAFİYE <ul><li>Anlam ayrı fakat yazılış ve söyleniş aynı olan iki sözün mısra sonunda kullanılması suretiyle ya...
<ul><li>Dönülmez akşamın ufkundayız vakit çok  geç </li></ul><ul><li>Bu son fasıldır ey ömrüm, nasıl geçersen  geç ! </li>...
<ul><li>Her nefeste eyledik yüz bin  günah </li></ul><ul><li>Bir günaha etmedik bir  gün âh </li></ul><ul><li>(Süleyman Çe...
KAFİYE ÖRGÜSÜ  (DÜZENİ) <ul><li>DÜZ KAFİYE </li></ul><ul><li>ÇAPRAZ KAFİYE </li></ul><ul><li>SARMA KAFİYE </li></ul>
Kafiye Örgüsü (Düzeni) <ul><li>Mısraların son seslerine bakılarak bir dörtlüğün kafiye düzeni çıkarılabilir. </li></ul><ul...
1)  Düz Kafiye <ul><li>Birinci mısra ile ikinci mısranın, üçüncü ile dördüncü mısranın birbiriyle kafiyeli olmasıdır.  </l...
<ul><li>Derler bilir hakikati yüzlerce feylesof </li></ul><ul><li>Bir kısmı şek ve şüphede bir kısmı hayli kof </li></ul><...
2)  Çapraz Kafiye <ul><li>Dörtlükte birinci ile üçüncü, ikinci ile dördüncü mısranın kafiyeli olmasıdır.  abab  şeklinde g...
<ul><li>Hâfız’ın kabri olan bahçede bir gül varmış; </li></ul><ul><li>Yeniden her gün açarmış kanayan rengiyle </li></ul><...
3)  Sarma Kafiye <ul><li>Her dörtlüğün birinci ve dördüncü, ikinci ve üçüncü dizeleri kendi arasında kafiyelidir. </li></u...
<ul><li>Akşamleyin güneş ardından geceler </li></ul><ul><li>Görününce en son bu yolun ucunda, </li></ul><ul><li>Aksimiz mi...
REDİF <ul><li>Mısra sonlarında yazılışları, anlamları ve görevleri aynı olan eklerin, kelime ve gruplarının tekrar edilmes...
<ul><li>Ülkendeki kuşlardan ne haber  vardır </li></ul><ul><li>Mezarlardan bile yükselen bir bahar  vardır </li></ul><ul><...
<ul><li>Bizim elde bahar olur yaz  olur </li></ul><ul><li>Göller dolu ördek olur kaz  olur </li></ul><ul><li>Sevgi arasınd...
<ul><li>Hülya tepeler hayâl ağaç lar </li></ul><ul><li>Durgun suda dinlenen yamaç lar </li></ul><ul><li>Yukarıdaki dizeler...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Kafiye Ve Redif

25,395 views

Published on

Published in: Sports, Technology
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
25,395
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
703
Actions
Shares
0
Downloads
27
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Kafiye Ve Redif

  1. 1. KAFİYE (UYAK) <ul><ul><ul><ul><ul><li>REDİF </li></ul></ul></ul></ul></ul>
  2. 2. KAFİYE <ul><li>KAFİYE NEDİR </li></ul><ul><li>KAFİYE ÇEŞİTLERİ </li></ul><ul><li>KAFİYE ÖRGÜLERİ </li></ul>
  3. 3. KAFİYE NEDİR? <ul><li>Çoğu zaman mısra sonlarında, bazen de mısra içlerinde ya da başlarında ses benzerliğini sağlayan kelime veya eklere kafiye denir. </li></ul>
  4. 4. <ul><li>Kafiyeyi oluşturan unsurların yazılışları ve okunuşları aynı, anlamları ve görevleri farklı olmalıdır . </li></ul><ul><li>Yel yapraklarımı savur ur </li></ul><ul><li>Dört yanım yağmurla örtülü </li></ul><ul><li>Güz vaktim gerçek ya ne yağm ur </li></ul><ul><li>(Ahmet Muhip Dranas) </li></ul>
  5. 5. KAFİYE ÇEŞİTLERİ <ul><li>YARIM KAFİYE </li></ul><ul><li>TAM KAFİYE </li></ul><ul><li>ZENGİN KAFİYE </li></ul><ul><li>CİNASLI KAFİYE </li></ul>
  6. 6. 1. YARIM KAFİYE <ul><li>Sözcük veya eklerin son hecelerinde genellikle bir ünsüz harfin benzeşmesine dayanan kafiyeye yarım kafiye denir. </li></ul>
  7. 7. <ul><li>Ben çektiğim kimler çe k er </li></ul><ul><li>Gözlerim kanlı yaş dö k er </li></ul><ul><li>Bulanık bulanık a k ar </li></ul><ul><li>Dağların seliyim şimdi. </li></ul><ul><li>(Kul Mustafa) </li></ul><ul><li>Birinci dörtlükte çek-, dök-, ak kelimelerinin </li></ul><ul><li>sonundaki “ k ” sesleri yarım kafiyedir. </li></ul>
  8. 8. <ul><li>Hörü kızlar sürmelemiş gö z ünü </li></ul><ul><li>İlin aşiretin çeksin na z ını </li></ul><ul><li>Kaldır perçemini görem yü z ünü </li></ul><ul><li>(Karacaoğlan) </li></ul><ul><li>Ve deniz aynı deni z </li></ul><ul><li>O gülüşten eser yok yalnı z </li></ul><ul><li>(Yahya Kemal Beyatlı) </li></ul>
  9. 9. <ul><li>Hatırlar bir gün, camı a ç tığını </li></ul><ul><li>Duran bir bulutu, bir kuş u ç tuğunu </li></ul><ul><li>Tutmak için ko ş tum ay ışıklarına </li></ul><ul><li>Dağılıp karı ş tım ay ışıklarına </li></ul><ul><li>( Ahmet Muhip Dranas) </li></ul>
  10. 10. <ul><li>Çıkış noktaları birbirine yakın olan bazı harflerin benzeşmesi de yarım kafiye sayılır: c-ç, ç-ş, s-ş, l-r, ğ-y, d-t, z-s gibi. </li></ul><ul><li>Aşkın şarabından i ç em </li></ul><ul><li>Mecnun olup dağa dü ş em </li></ul><ul><li>(Yunus Emre) </li></ul>
  11. 11. <ul><li>Gelmişim dünyaya bir daha ge l mem </li></ul><ul><li>Alem bir yan olsa o yari ve r mem </li></ul><ul><li>(Karacaoğlan) </li></ul><ul><li>Biz de gezer idik irfanda sa z da </li></ul><ul><li>Bize de gel oldu kanlı Sıva s ’ta </li></ul><ul><li>Hidir paşa bizi astı bulunmaz </li></ul><ul><li>(Pir Sultan Abdal) </li></ul>
  12. 12. 2. TAM KAFİYE <ul><li>Sözcük veya eklerin son hecelerinde, biri ünlü biri ünsüz harf olmak üzere, iki ses birbirinin aynı ise bu tam kafiye dir. </li></ul><ul><li>Dedem koynunda yattıkça benimsin, </li></ul><ul><li>ey güzel topr ak </li></ul><ul><li>Neler yapmış bu millet en yakın tarihe </li></ul><ul><li>bir sor b ak </li></ul><ul><li>(Süleyman Nazif) </li></ul>
  13. 13. <ul><li>Orhan zamanından kalma bir duv ar </li></ul><ul><li>Onunla aynı yaşta ihtiyar bir çın ar </li></ul><ul><li>(Ahmet Hamdi Tanpınar) </li></ul><ul><li>Ey bu topraklar için toprağa düşmüş ask er </li></ul><ul><li>Gökten ecdad inerek öpse o pâk alnı değ er </li></ul><ul><li>(Mehmet Akif Ersoy) </li></ul>
  14. 14. <ul><li>Mazî köyünde, hatıralar gölgesinde k al </li></ul><ul><li>Yaklaştığın tabiatı günlerce seyre d al </li></ul><ul><li>(Yahya Kemal Beyatlı) </li></ul><ul><li>Akşam, yine akşam, yine akş am </li></ul><ul><li>Göllerde bu dem bir kamış ols am </li></ul><ul><li>(Ahmet Haşim) </li></ul><ul><li>Gurbet o kadar a cı </li></ul><ul><li>Ki ne varsa içimde </li></ul><ul><li>Hepsi bana yaban cı </li></ul><ul><li>(Kemalettin Kamu) </li></ul>
  15. 15. 3. ZENGİN KAFİYE <ul><li>Sözcük ve eklerin son hecelerinde ikiden fazla ses benzerliğine dayanan kafiyeye zengin kafiye denir. </li></ul><ul><li>Birbirine benzeyen seslerin sıralanışında herhangi bir kural yoktur. </li></ul><ul><li>Benzer ses sayısı üçü geçince uyumda zenginleşme derecesi artar. </li></ul>
  16. 16. <ul><li>Ancak, şiirde sözün doğallığını yitirmeden dizeleri kulağı tırmalayan benzer ses yığınları durumuna sokmadan zengin kafiye kullanabilmek ustalık isteyen bir sanattır. </li></ul><ul><li>ertesi gün başladı gün doğmadan yolcu luk </li></ul><ul><li>soğuk bir mart sabahı…buz tutuyor her so luk </li></ul><ul><li>(Faruk Nafiz Çamlıbel) </li></ul>
  17. 17. 4. CİNASLI KAFİYE <ul><li>Anlam ayrı fakat yazılış ve söyleniş aynı olan iki sözün mısra sonunda kullanılması suretiyle yapılan kafiyeye cinaslı kafiye denir. </li></ul><ul><li>Kalem böyle çalınmıştır yazıma </li></ul><ul><li>Yazım kışıma uymaz kışım yazıma </li></ul><ul><li>(Gevheri) </li></ul>
  18. 18. <ul><li>Dönülmez akşamın ufkundayız vakit çok geç </li></ul><ul><li>Bu son fasıldır ey ömrüm, nasıl geçersen geç ! </li></ul><ul><li>(Yahya Kemal Beyatlı) </li></ul><ul><li>Birinci mısradaki “geç” zaman anlamındadır. İkinci mısradaki “geç” ise “geçmek” fiilinin emir çekimidir. Yazılışları aynı anlamları farklıdır. </li></ul>
  19. 19. <ul><li>Her nefeste eyledik yüz bin günah </li></ul><ul><li>Bir günaha etmedik bir gün âh </li></ul><ul><li>(Süleyman Çelebi - Mevlid) </li></ul><ul><li>Güle naz </li></ul><ul><li>Bülbül eyler güle naz </li></ul><ul><li>Girdim bir dost bağına </li></ul><ul><li>Ağlayan çok gülen az . </li></ul><ul><li>Yazından </li></ul><ul><li>Katip kölen olayım </li></ul><ul><li>Öğret bana yazından </li></ul><ul><li>Aşıka ölüm olmaz </li></ul><ul><li>Ya kürektir ya zından . </li></ul><ul><li>(Anonim) </li></ul>
  20. 20. KAFİYE ÖRGÜSÜ (DÜZENİ) <ul><li>DÜZ KAFİYE </li></ul><ul><li>ÇAPRAZ KAFİYE </li></ul><ul><li>SARMA KAFİYE </li></ul>
  21. 21. Kafiye Örgüsü (Düzeni) <ul><li>Mısraların son seslerine bakılarak bir dörtlüğün kafiye düzeni çıkarılabilir. </li></ul><ul><li>Bir mısranın hangi mısra ile kafiyeli olduğunun gösterilmesine kafiye örgüsü denir. </li></ul><ul><li>Kafiye düzeninde her mısra bir çizgiyle, kafiyeler de harflerle gösterilir. </li></ul>
  22. 22. 1) Düz Kafiye <ul><li>Birinci mısra ile ikinci mısranın, üçüncü ile dördüncü mısranın birbiriyle kafiyeli olmasıdır. </li></ul><ul><li>……… . a </li></ul><ul><li>……… . a </li></ul><ul><li>……… . b </li></ul><ul><li>……… . b </li></ul>
  23. 23. <ul><li>Derler bilir hakikati yüzlerce feylesof </li></ul><ul><li>Bir kısmı şek ve şüphede bir kısmı hayli kof </li></ul><ul><li>Aksetmiyor çoğunda fikirler ayân beyân, </li></ul><ul><li>Hayyâm imiş hakikati az çok fısıldayan. </li></ul><ul><li>Halk edebiyatında dörtlüklerde kullanılan aaab şeklindeki kafiyeler de düz kafiyedir. </li></ul><ul><li>Ağacınız yapraklarla donanır </li></ul><ul><li>Taşlarımız bir birliğe inanır </li></ul><ul><li>Her çiçekler bağrınızda gönenir </li></ul><ul><li>Pınarınız çağlar akışır dağlar </li></ul><ul><li>a </li></ul><ul><li>a </li></ul><ul><li>b </li></ul><ul><li>b </li></ul><ul><li>(Yahya Kemal) </li></ul><ul><li>a </li></ul><ul><li>a </li></ul><ul><li>a </li></ul><ul><li>b </li></ul><ul><li>(Karacaoğlan) </li></ul>
  24. 24. 2) Çapraz Kafiye <ul><li>Dörtlükte birinci ile üçüncü, ikinci ile dördüncü mısranın kafiyeli olmasıdır. abab şeklinde gösterilir. </li></ul><ul><li>……… . a </li></ul><ul><li>……… . b </li></ul><ul><li>……… . a </li></ul><ul><li>……… . b </li></ul>
  25. 25. <ul><li>Hâfız’ın kabri olan bahçede bir gül varmış; </li></ul><ul><li>Yeniden her gün açarmış kanayan rengiyle </li></ul><ul><li>Gece bülbül ağaran vakte kadar ağlarmış </li></ul><ul><li>Eski Şiraz’ı hayal ettiren âhengiyle </li></ul><ul><li>a </li></ul><ul><li>b </li></ul><ul><li>a </li></ul><ul><li>b </li></ul><ul><li>(Yahyâ Kemal) </li></ul>
  26. 26. 3) Sarma Kafiye <ul><li>Her dörtlüğün birinci ve dördüncü, ikinci ve üçüncü dizeleri kendi arasında kafiyelidir. </li></ul><ul><li>Kafiye düzeni abba şeklinde gösterilir. </li></ul><ul><li>……… . a </li></ul><ul><li>……… . b </li></ul><ul><li>……… . b </li></ul><ul><li>……… . a </li></ul>
  27. 27. <ul><li>Akşamleyin güneş ardından geceler </li></ul><ul><li>Görününce en son bu yolun ucunda, </li></ul><ul><li>Aksimiz mi? –dersin-başı avucunda, </li></ul><ul><li>Düşünceye dalmış bir insan geceler. </li></ul><ul><li>a </li></ul><ul><li>b </li></ul><ul><li>b </li></ul><ul><li>a </li></ul><ul><li>(Cahit Sıtkı Tarancı) </li></ul>
  28. 28. REDİF <ul><li>Mısra sonlarında yazılışları, anlamları ve görevleri aynı olan eklerin, kelime ve gruplarının tekrar edilmesine redif denir. </li></ul><ul><li>Redif kafiyeden sonra gelir. Bu sebeple bir mısrada sondan başa doğru, önce varsa redif, sonra kafiye bulunur. </li></ul><ul><li>Redif her mısra sonunda bulunmak zorunda değildir. Redifsiz kafiye de olabilir. </li></ul>
  29. 29. <ul><li>Ülkendeki kuşlardan ne haber vardır </li></ul><ul><li>Mezarlardan bile yükselen bir bahar vardır </li></ul><ul><li>Aşk celladından ne çıkar madem ki yâr vardır </li></ul><ul><li>Yoktan da vardan da öte bir var vardır </li></ul><ul><li>Hep suç bende değil beni yakıp yıkan bir nazar vardır </li></ul><ul><li>O şarkıya özenip söylenecek mısralar vardır </li></ul><ul><li>( Sezai Karakoç ) </li></ul><ul><li>Yarab bela-yı aşk ile kıl aşina beni </li></ul><ul><li>Bir dem bela-yı aşktan etme cüda beni </li></ul><ul><li>(Fuzuli) </li></ul>
  30. 30. <ul><li>Bizim elde bahar olur yaz olur </li></ul><ul><li>Göller dolu ördek olur kaz olur </li></ul><ul><li>Sevgi arasında yüz bin naz olur </li></ul><ul><li>Suçumu bağışla ben sana kurban </li></ul><ul><li>(Ercişli Emrah) </li></ul><ul><li>Kaçır beni âhenk, al beni bir lik </li></ul><ul><li>Artık barınamam gölge var lıkta </li></ul><ul><li>Ver cüceye onun olsun şair lik </li></ul><ul><li>Şimdi gözüm büyük sanâtkar lıkta </li></ul><ul><li>(Necip Fazıl) </li></ul>
  31. 31. <ul><li>Hülya tepeler hayâl ağaç lar </li></ul><ul><li>Durgun suda dinlenen yamaç lar </li></ul><ul><li>Yukarıdaki dizelerde altı çizili bölümler rediftir. </li></ul>

×