Your SlideShare is downloading. ×
  • Like
CüMlede Yapi
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Now you can save presentations on your phone or tablet

Available for both IPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply
Published

 

Published in Business , Travel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
  • hazırlıyandan allah razı olsun afareim o kıza
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
10,498
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
10
Comments
1
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. YAPILARINA GÖRE CÜMLELER EMİNE ŞIK 9/C 121
  • 2. Yapılarına göre cümleler üç grupta incelenir:
    • a)Basit Cümle : İçinde isim ya da fiil soylu bir tek yargı bulunan cümlelerdir.Bu cümleler,anlam ve yargı bakımından bütün olan cümlelerdir.
    • Örnekler: Sinemi yakıyor sılanın aşkı.
    • Benim sadık yarim kara topraktır .
    • b)Birleşik Cümle : İçinde temel yanında,temel cümleyi görev ve anlam bakımından tamamlayan,değişik yapı özelliklerine sahip olan bir veya daha fazla yan cümlecikten oluşmuş cümlelerdir.
  • 3.
    • Yan Cümle: Birleşik cümlede,asıl cümleyle anlam bakımından ilgili olan,ana cümlenin verdiği kavramı bir koşula,bir nedene,bir dileğe bağlamak şartıyla onu çeşitli yönlerden tamamlayan ve yargı değeri taşıyan cümlelerdir.
    • Birleşik cümleleri şu bölümlere ayırarak inceleyebiliriz:
    • 1) Girişik Birleşik Cümle: Fiilimsilerle kurulan yan cümleciğin herhangi bir öğesi olduğu cümlelerdir.Dolayısıyla yan cümlecik özne,nesne,zarf tümleci,dolaylı tümleç ve yüklem görevinde kullanılabilir.
  • 4.
    • Örnekler: Yaşamak,en sonunda dikilen bir taş içindir.
    • Bir günüm geçmiyor seni anmadan.
    • 2)Şartlı Birleşik Cümle: Şart ve dilek
    • anlamı – se/-sa ile sağlanır.-se/-sa eki cümleye bazen şart bazen de dilek anlamı katar.
    • Örnekler: Yel değmezse coşan dallar uslanır.(şart)
    • Yar yolunda toprak olsam toz olsam.(dilek)
    • 3)Ki’ li Birleşik Cümle: Ki,bir cümle bağlacıdır.İki cümleyi birbirine bağlarken aralarında değişik anlam ilgisi kurar.Öğe açısından değerlendirildiğinde,ki’ den öncesi bağımsız bir cümle,ki’ den sonrası bağımsız bir cümledir ve öğeleri ayrı ayrı bulunur.
    • Örnekler: Ya Rab sen de bilirsin ki,
    • Bir sen varsın bana yakın.
    • Vardım ki o çoktan gitmiş.
  • 5.
    • c)Sıralı Cümle: Kendi içinde bir anlam ve yargı bütünlüğü taşıyan,ama anlamca birbirine bağlı yargılardan oluşan cümlelerdir.Sıralı cümleleri ayırmak için virgül, noktalı virgül ya da bağlaç kullanılır.
    • Sıralı cümleleri iki grupta incelemek mümkündür:
    • 1.Sıralı Bağımlı Cümle: Tek başlarına birer yargı bütünlüğü olan ama öğelerinden (özne,nesne,dolaylı tümleç,yüklem) en az biri ortak olan cümlelerdir.
    • Örnekler: Hasbahçeye girdim,güllere sordum.
    • Vardım eteğine,secdeye kapandım.
    • Beğenmez topalı,bulamaz körü.
  • 6.
    • 2.Sıralı Bağlı Cümle: Aralarında öğe ortaklığı bulunmayan bağlaçlarla birbirine anlamca bağlanan cümlelerdir.
    • Örnekler: Saate baktığımda vakit öğleye yaklaşmıştı,daha kahvaltı bili etmemiştim.
    • Âşıklar çoğaldı,sadık az kaldı.
    • Eksiltili Cümle : Genellikle günlük konuşmalarda ve şiirlerde yer alan ve temel öğesi bulunmadığı hâlde anlamı tam olan cümlelerdir.
    • Örnek: Bir karış karı,keskin ayazı,tenha sokaklarıyla berrak bir kış sabahı.
  • 7.
    • Kurallı(düz)Cümle: Kurallı cümle Türkçe’ nin temelini oluşturur.Söz dizimi açısından Türkçe cümle,özne + tümleç + yüklem biçiminde oluşur.Yüklem daima cümlenin sonundadır.
    • Örnekler: Her gece yatağından kalkıp öksürüyormuş.
    • O benim kalbimde halâ yaşıyor.
    • Devrik Cümle: Yüklemi cümlenin sonunda bulunmayan,diğer öğeleri gibi cümlenin değişik yerlerinde bulunan cümlelerdir.
    • Örnek: Veda ettim aşkımın en yüksek emeline.