Your SlideShare is downloading. ×
Mexx 1988
Mexx 1988
Mexx 1988
Mexx 1988
Mexx 1988
Mexx 1988
Mexx 1988
Mexx 1988
Mexx 1988
Mexx 1988
Mexx 1988
Mexx 1988
Mexx 1988
Mexx 1988
Mexx 1988
Mexx 1988
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Mexx 1988

777

Published on

Dutch article about the headoffice of Mexx International in Voorschoten in the former silver factory of van Kempen & Begeer.

Dutch article about the headoffice of Mexx International in Voorschoten in the former silver factory of van Kempen & Begeer.

Published in: Business, Technology
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
777
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. IIBRUAflI IAARIA|lO IgBB fi |I|JIllI|rÍIR 2 rL4,95 llerhouwing iekdorr ziluerfab arrhitectttlbilreau S8rI en 0etIe l|eidegger ÍIl0 08 lililrsI 7 Nederland and |tíuseum íallÏrfltÏrqfr ril086ilfltfr tflcfl n0 RI]t[
  • 2. ') DTCOBililI 6/t I||l|OUI De vedoeing van ile hnshistoia$ 3 Va lgê ee.twszilver tot posbrrodememode. Antoine Bodar De t@íotmatie vM ee gebovw 36 Diedorik Mooij De bouw ean íJtopia I A"t itthitectuwinstifirut, de ctoom .tí. Sas&ia ter Kuile eíndetIk u/e*.tíjkheid wordt 1$ Ralmond Smit De w /atrende chatme yatt Istnbul 1l Neaertana Museumlnd 53 Karel Inlremee Maigritt Ba.Dhoorr Heideger en d. modeme kunst 2l H"Uu* lahn en Romcins. [otu. Architec- -- Bart Boudea,ijnse,René de Bakker nauíotogale ís een wk apà 5/ Tjerk Herirya Het lopje van ile urcreld De ikonen vat dezenla 32 JeroenGroencweg [0t0t0|I Bulletin vaq hct Kurstbistorisch LEstitutÍ & D k Diensr PAZ RijlcuniveÍsiteit ketrte*abirct dcr Rijlsnivcrsiteit l.ei<Ien I-eidcn. Redactíeadres:DoclcDstceg 16 ?3.ll W Leiden, Zo.rse nummas:Í 4,95. tel 071-rï2$1 | 071-12Á8r'9| m0-635196 Ábonnementeni Í m,- Studenten RUL Í 9,- Colophon DooÍ ovemakiDg op giÍonummer 4341998. Hoofdadactiet E. Polack (aj.), R. van Pu! R. Bï&agen ea kitieken djr *€lkom op her Smit. redactieadres en in de kopilbus op de bi- Redaêtíe: M. Barnhoo.D, L.D, Coupde, H. bliotheekba.lie vatr het KunsthistoÍisch ltÁtituut. Hoetiu.k, KC. I aeBee, B. lou- De redacÍie houdt áó het reclt voor iDgczon- str4 M,C. Kerremans, T-A.P. van den bijdrageo cn bdeved to weigeÍca of iD te Ircuwco, E. Mellcgcrs, K tr koÍteD- OmmeD, T. ran Putte! Kaft Decorum Foto A. Men International Á.xonomeiie van het rcstaumrt van het hooÍd- kanbor van Meft IntemationaL Voodchoten. (Bnn: RÁ.M. Skm Archítects; New yo*). I
  • 3. lan l0e eeuwrilve tot posl,noderne r r node, yan 0e transfornatie eongeboaw Aatr dc kidsewcg itr Voorsc.hoten staat bet modume ale pand var de yoormÁIige zilvefab.ieL n Van Kempcn on Bege€r. Dit uit de 19e eeus, st .Emcnde gcbouw wÈrd enkele jaren geleden opgekocht door hct modebedrijf McxÍ-Fashio'|- Deze firma lier rcÍvotqeÍs Ler AoeÍitaánse arc[itede;buÍeau Er RobeÍ Stem op her pand los. DiedeÍiL Uooij beschrijÉ de vcnegaarde gevotger die dit iooÍ de ?ilvÊrfabriek ba4 eD laat zoq,el her nodcbc&ijf ats het arclite.teóureau aar her vroord om hua yoor dc iDglijpende vdbouwiry uitc.tr te zetter- Het monumentale DaDd var de voorEalise zilverfabriek Van Kemp€n en Begeer is te Dc hisloÍ;scrLe coitcÍ heÍk€men aan de representatieve zcvcntig Het patrd is een iodustrieel-archcologisch meter brede gev€l met tallozc klassicistische monument wairvan de gevel en het hek sirds details. Het gebouw was meer dal een eeuw 1983 op de monumentenlijst staaa. Het gebouw verbondeo m€t d€ edelsmeedkunst en leverde staEt uit €en periode waarin histoísme en sinds 1858 aan vele VooÍschotenaren werk. ln neostijlen nog volop blo€id€n. 1984 €n 1985 vonden er €ch(€r ingÍïpe e Het gebouw is ortworpen vóór jauuari 1858, veranderingen plaats. Ten eerste raakte Van waaÍschijnlijk door iematrd vaD de fabriek zelf. Kempen en Begeer in fuancièle rdoeilijkheden, In die tijd was J.M. vaD Kemper IIl (181+187), wat uiteindelijk leidde tot eeÀ verhuizing naar directeuÍ van de fabriek eD c.W. van Do&lum ZoeteÍmeer in februari 1985. Ten tweede kocht (1828-1903) de belaagrïkte ontworpeÍ en Me)o(-fasion uit waisenaa! het pand eÍ gaf in modelleur van de fuma. Voorschotetrwerd als oktober 1985 het architecteDbureau Rá.M. Stern locatie gekozen,oDdat er siDds 1835 een zaak Architects uit New York opdracht om een ont- van de firma j! De! Haag gevestigd was gn men werp te makon vooÍ een zeer ingrijpendc naar een plaats zocht b de nabijheid van deze verbouwing. In feb ari 1987 verhujsde Mc)o( zaak. Bovondicn zou eo! landelijke omgeving Daar Voorschoter. bevorderend zijn voor de frisse lucht jn de Dit artikel behandelt de historiscbe, ju. fab.iek. ln juui 1858 w€rd het pand officieel ÍidÈche, architectodsche en bedrijfskuÈdige gcopend. asp€ctenvan hel gebouw. De historischeen jr.l. van Kempen koos voor een monumentale wit ridische aspecten zullen het eerst aan de orde gepleisterde geve! waarbij overheidsgebouwen komen, daama de architecmur en de opdracht- en l8e eeuwse landhuiz€r als voorbeeld diondcn. Het is een breed opgezette gevel Det eeÍr 36
  • 4. & Plattewnd tu't het nieuwe hooÍilkantoor van Mer Intemationel (Bron: RÀ.M. Stem AÊhítects, New York). vooÍuitspdngende niddenrisaliot, voorzien vall oDderdeel vaD eeD algehele fac€-lift die de klassieke omametrtiek. Deze ornamentiek draagt gevel onderging. Men verhoogde de al eerder bij aaa de monumentalitoit die Var Kempen aaDgebouwde zijgebouwen met één verdioping. wilde bereiken, zoals het houten Nederlandse Doze werdetr voorzien van eoÍ Eapgevel met wape! er de horizontalo barde!, die met de een platte top, wazlrop een balustrade werd Íozetten de gevel een indeliug geven. Misschien gezet. De midderisaliot werd verhoogd eÍ kreeg koos Vatr Kempen vooÍ do rordboogvensteÍs om een rij toegopast klokgeveLnotief. Op de associaties Bet de paleisarchitectuur op te plaats waar bij z'dke Íe en 18e eeuwse glach- roepen (bijvoorbeeld Versailles). Het venster tengevels een klein vierkant raampje zit, is hier boven de ingang met emaast twee smalle eetr bÈste van J.M. vàn Kemper m geplaatst. ve ters doet denken aaí de serliara. Bovenop de gevel herplaatste metr het houten VóóÍ 1880 wordeD er twee vleugels aaD- wapotr. Op de verhogirgen van de zijgebouwen gebouwd. Deze gever de huidige breedte var het werde[ hoÍleveralcierswapels aaÍgebracht, gebouw aaD. RoDd 1900 wordt er aan de west- gevat ir een cirkel Eet daaÍboveD een grcteÍe zijde een nieuw gebouw neeÍgezet in de toe! halve cirkel, met hodzontal€ uitlopers laar opkomende zakelijke balsteenarchitectuuÍ. Pas Iinïs etr rechts. in 1908-1909worden de trapgevels gebouwd, als Al deze toevoegingen waren osttretlsch 3t
  • 5. iÊtft iÈtii $Êï fiï i! ii Êji ..1 ,u i"i! fi..rE iliiiiil': ":i'ii ^. t4 1.. .1, ,, r, ...1 /1j l/ooryevel van de oude ilveíabiek. gezien noodzakelijk,omdat het bouwcn van een gevel opnieuw ccn andcre kleur te geveL extra verdieping de compositievar1de gevel uit tn overleg met de firma Schutte in I-cider- evenwicht b.crgt. Door de toevoegingenoDt- dorp werd een kleurschema vastgesteld.De staat aldus een nieuw compositorisch juisl verdeling van licht en donker rvas gelijk aan die geheel. Dc cíkelvormcn, de rondbooglensteÍs, van na 19ó. De hoofdkleur werd tru eeD sooÍt de wapens,de ornamenlieken de g€vcli geven leverkteuÍ/oker,6eige. De overige deleD werden het gebouw zijÍ karakter. Vanaí 19081909 tol wit gemaaÏt, m€t weer een zwarte plint oÍder- 1925, loen de fabriek onder de naam "Zilta' aan de gevel.Het enigererschilmet de sjtuat;e ging weÍken, was de gcvol witgepleisterd met van na 19ó was dát dc hoofdkleurtru anders dontere banden en een donkere kleur boveDde was samengesteld. De kleur was ce! mengsel dc leverancierswapens. Vanaf 1925 tot 1945(?) van oker, zwart, ornber cn bronsgroen.In de was de gevel donker gekleurd me1 een wittc jarcn dortig was de hoofdklcur een soo boige. middenrisalielen een witt€ band met een lekst Het kleurenschemc zwarvwit/bcige was.oeo in crop. Boven de wapcnswas wccr eetr witte laag de mode eÍ is ook lcÍug te vinden ir de kle- aangebracht. Na de oorlog werd de gevel wccr ding en stoffctr in die tijd. In 1976 werd de hersteld zoals vóór 1925.In 1962 werd door de gevcl bijgewerkt in een nu iets meer mosteÍd- toenmaligedirecteur S.A.C. Begee. besloten de achtige kleur. Deze bleef tot 1986 ongerdjzigd. 38
  • 6. Volgens het o werp varx Stem werd eer groot tecten en critici zoals Charles JenckÁ, Charles deel var de oude bebouwng gesloopt. Alleetr MooÍe, Michael CÍaves en Venturi er Rauó het ooÍspronkelijkc gebosw, de uitbreiding aan behoo tot de oorspronlelijke voortrekkers 1aD de noordzijde en hot meest westelijko blok uit het postmodemjsme. 1984 bleven overeind (zie plattegond). Bovcn- Het postmodemjsme in de architectuu is een died veÍaÍderde stem de kleur var de voor- budeling va.n ideeën ovor het feit dat de gevel. architectuur zich wooÍ eoÍs over de traditie en de plaatselïke omgeviug hoet bekoÍoseren, Het jurid;s.hc próteem waarbï er ook van uitgegaar wodt dat de TiideDs nijll bezoek aan Mex International (ia fulctie van het gebouw wordt meegeoomen in Juli 1987) op uitnodiging van Dick Catalad naar het ortwerp, oE zodoende Éesl geíntegreerd in aa;rleiding van nijn werktuh met bevindingen plaats en tijd te staan. Sterns opvatti.Dg var over het booldkantoor, vertelde hij mij over postmodsmisme is dat deze 'stroEitrg' aanslui- de juridische problemen die er met monurnen- ting zoekt bij de Modeme periode (met hoofd- tonzorg wuen. lettert) va! vóór de modemeE. Deze Modeme D€ze problemen oEtstoEden toen de heÍon periode is de periode vamf de renaissance en Van HemeÍt vatr MonumenteDzorg en Bottr van het huma;risme tot en met nu. Hij vi.Edt dat het W.v.C. de witte gevel zagèD, maai ze lijken twintigste eeuwse Eodemjsme zijn tijd gobad voorlopig opgelost. Moo. moest Dadêlijk in heeft omdat het de tÍaditie als univeÍsele eerste ilsranlie de okerkleur van 19&Í opnieuw waarde niet gebruikt. aaabrengen. Medo door het histoÍisch overzicht Zljn kritiek op de modemisteD (bijvoorbeeld bezirt MotruDedteDzorg zich pas weer opoieuw Mies 1án der Rohe, M€yeÍ, I-e Coóusier) oteÍ deze zaal. erls Mexr om onderhoudstech- behelst dat deze aÍchitecten var de zogenaando nische redenen de gevsl wgoÍ moet vcrven. uaivorsele en iDtemationale stijl juist ve!&on- Argumenten die voor Me:o<pleiten zijn in de kon in hun individualisne. Zij zzget mdoende €€Íste plaats dat men de gevel zotrder ovor- de menselijke maten en wafiden over het h€idssteur restauieeÍde; aldus wed de coDser hoofd. Hi ziet do architectuur van deze moder- vering van de gevel gewaarborgd. Ten tweede is nisten als een veÍgissing.l Architectuu ls de architectuuÍ, zoals ik verderop zal betoge!, vooral het plezier aan het spel der vorm€n een deel var de pÉsentatie van een bedrijf- De onder invloed vaD licht en het ple?ieÍ aan het kleuren en teksten van Va-n KempeD er Bogoer in aót neBen van het verleden: "Geen enlele horen niet bï Me)c, h€t past det. Ton dede stijl is geschitt voor i€deÍ gebouw en elke lijkt de witte gevel me€r op het oorspronlelijke plaats", aldus SterD. Voor de Modeme architect o weÍp dan de latere gevel. Ter qerde ten- is ochte stijl een specifieke synthese' voortge- slotto is de witte gevel esfletisch geïotegeed komeÍr uit drie maniercn van oxpressie: Do in de rest van het ontwerp, dat is gemaak door klassiekg de informeel-lokale en d€ tecbrolo- een respectabel architectenbureau. Togen Mex( gische manier: pleit dat men geen veÍgudiDg bij Monume en- Peter EisenEaÍr ziet postmodemisEe a1s een zorg heeft aangovraagd.Tot zoveÍ deze kwestio. radicalisering van het modemlsme. De modeme periode begint voor hem rond 1850 houdt De aróiteduur veÍbaad met het z€lí-Íeferentièl€ karakter van De verbouwing en uitbreiding zijn ont'torpen de kunstetr (Malevich, Joyco, SchónbeÍ9. onder leiding var Robelt Stern, een architect Furctionalsme is een restaat van het oudere die met een aantal andere A.Drerikaalse archi- humadsÉe. Postmodemrsme is oÍder analere 33
  • 7. door decompositie eD fragmentade irrationeleÍ, onrniddelijk het ronde gebouw op. Dit restauraÍt er oítstaan door een verlies aan veÍlÍouw€l rn Íoept door de vord, het gÍoenige glas er het h€t rationele va! de EeÉ dooÍ bijvoorbeeld witte schilderwerk associaties op met het Hiroshima en de Holocaust. Evoluo4 een deel van sen dorisch kapitoel of Robert Stern en zijn compagnon Graiam een deol van een wit schip. Wyatt konded de thoorie hier op een heei Link van dit glazen gebouw staat een zeer bïzondeÍe Éadier i! de pÍaltijk veÍtdea. z'e gesloren witte gevel met vier hoíizoDtalegÍijze leverden een o werp voor een uitbreidi.ng van banden erop, die aan de voorgevel herinneÍen. een histodsch paod uit een periode waarin men Tussetr de bovcnste twee banden b€vi.ndt áó ir zich bÍ het zoeken naar €en juiste vormtaal het midder een rood verlst€r. Niet codorm het ook tot hei traditioneel v€rledcn wendde. Er oorspÍoDLelijke oDtwerp È er achteÍaf bovetr op worden brer dus twee perioden aareengesmolteD: dit w€sterlijke gedeelt€ eer bijna verkleiad bistorisme en postmodemrsme. Zoals zal blijken model van het roDds restaurant geplaatst. Op is de aanpak va.Dstern en Wyatt in de praktijk deze vlakke gevel is bij zoDuig weeÍ een spel natuurlijk duidelijk a.[ders dan ceÍtijds. van de schaduw van de boEe! e! de Íeflectie van de vensteÍs emaast te zieÈ. Rechts va! Hot gebouw het Íestauraot is een gtazen gevel te zieD, die Als men de nieuwe zuidgevel ziet, dan van door schuine plaatsitrg'ondoorzichtigb gewor- M Ê X X I N T E R N A T I O N A LB , V , Opstand van ile vooh en atidgeyel 40
  • 8. dc4 Deze glazqr gevel wcelspiegelthet ervoor hcol strak on helder uit. Met de voorgcvcl(dê gclcgê! vijvortjq zodat eer aantreklolijk lijn- oostgcvcl) log ir hot achterhoofd is een e! klcucospel oítstaat. Helemaal aa! de dergelijkc aÍóitecruuÍ wEl heel velras5end, reóterzijdc van dezr addgÊvel is dc zijLáDt maáÍ toch passendh het oudc gcbouw zijr er ea.r het oudc góouw zichtbaaÍ, wáar zich Du met wit steengaas tegen de plafonds en in de dezclfdc ÍondboogyensteÍs bevindenals ir do in hoeken halÊonde en hoekigc architcctodsche voorgêt€I. Dc wc,stelijke eD Èoordelijke zijdc lorEcr aargcbmcht, die wrq,ijzcE laar dc zijn voor dit vÈrhaal rran weinig bclaag. oudeÍdom va[ bêt gebouw. I] het Dreus€ spelcd aróitcatonisc[ ook eer Heirc rol oEdnt gcdeeltc is let alleDaál áDders. ze door Stcm cn V,ryatt wBiDigve.anderd ?ijr Als ner lálCs de recêptie loopt, stlat m€d of omdat zc vcrscholen liggcÍ eÍ daatdoo! i[ hot atsiuo, de orerdcktc bioscDphsls.Door EiadeÍ astrdacht hcbbcn gckegen dáD bijvoor- hot wlo glas en door het scbuitr plaatso! valr bccld de wgstSevel. dczc glaswaad valt een prettig licht naar TooÁ ik het gebouwvatr biD&n zág lod il( billrcn. De vloer va.Bde begaí9 gÍond b€rtaat mc uauwolijks voorstelle! dat hier ooit met uit platcn va.! 'aaneergolijmde'kleile stce jcs dlijfÍieEoÀ aaDgodÍeverEaóiÍes stondêD"die in diverse kleuren. hielpen bij dc EctaalbewerkiDg.Het ziet e. !u Aa.tr de re.hteÍzijdê tegeDde glaswa.rdheoft MEXX INÏÊRNÀTIONAI. B,V D006nêde ,etanumnl fl
  • 9. Stern een bijla monurDentaletrap oDtworpen met tegen de muÍen (die hij tot steupilaren Íeduceerde) tien laoggelekte Art Deco-achtige lamp€n.Het bijzotrdeÍcvaD het atdum is dat eÍ wel een bimenruimte woÍdt gecÍeëeÍd, maar dat het contact met de natuurlijke omgevilg buileD ook meespeeltin de totaalindruk.Ten eerste is er sprale van een pracbtigo lichtval dooÍ het filtrerende effect var het licht groeÍige glas en ter tweode is er het visuel€ contact met de luin erachter. Hier zal ia de toekomst een beeldentuin aangelegd worden, zodat het ge- bouq met een atrium als overgang, één wordt Eet een erbij behoÍend beeldenparL BovendieD is de tuitr ook in het ibteÍieur betrokl€n dooÍ het plaatsen vai struiken in grote keramische vazen, die speciaal iD ltalié zijtr besteld. De vijver naast het atrium geeft het goheel nog een extra dimcrsie. Door de spiegelingen in het glas en het water va! het gebouw en de omgeving odstaat zowel van binnen als vao buiten een spel van lijnen. van buletr is het gebouw echter 'gesloted', terwijl het effect van binnen arderson is. De Íondboogvenstersaan de westzijde van het gebouw, tussen het res- taurant en het atrium, hetnneren ons weer aan de voorgevel. Door te werketr met een àl bestaande situatle ontstaan brer zeer onor- Zicht op Irct resta rant vanuiÍ het ati tn thodoxe optossingendie eeÈ speciale betekenis hebbeÍ dan-kzij de ouderdom van het complex, die deze weeEde vormen €en houvastgeeft èn de bezoeker verbindt met de architecÍuur van de voÍige eeus,, eon centrale pilaar waar a]lc steurriben naaÍ Áóter hot atnum is €c[ gang ahe aan de toe lopeE draagt het daÏ, teNijl aar de liDkerzijdo toegang geeft tot het restaurant en buitenzijde circa twee meter hoge, ,ltte verder tot diverse studio's en weÍkruimtes. Het metalen steutrberen de ronde glasgevelsteunen. het restaurantis het mooist. Terug in de gang is het opvalend dat dczc de zilverfabriek *as oorspronkelijk tot aar het dal{ reikt; hierin zijtr grote licht- gebouwd op het fraaie laDdgoed 'BeÍbice'. koepels aangebracht. Zelfs als het buiten wat Hoewel het mooiste gedeehe aaa de andeÍe donlerder is, kar men zonlicht suggereren door zitde lig z^ men de tuiDen (inclusief beelden) grot€ spots, die vcÍdckl op het dak staan als ze klaar zijn vanuit dit restaurant kunneo opgestel4 aan tc doen. Ook bov€n het tÍappen- bewondeÍen. Het dal van het restaurart woÍdt hds ;s in dergelijke koepels voorzien. Va.naf de aa-sg€dragetr door een bijzondere colslruclie: eerste verdiepiDg taD men nogmaals een bli-k 42
  • 10. het blauwe daÏ had oDgeveÈ,behouden moest blijven. De aarpassingis in het nieuwe gebouw, dat immers veel groter zou worden, terug te vinden door de veeLheid aan openbaJeruimtes. trappeÍ eD gangen, er door het feit dat alle ruimtes visueel met elkaar verbondenijn door het plaatsen var glas. En iÍderdaad kan ik vanuit Catalani's kartoor in een studio die zich aan de overzijde van de gang bevindr kijke eD door even naar achteren te buigen zie ik de r€ceptie vijftig m€ter verder. Zijn karroor is gelegen op de níJJrd-weJ.tiroek. Graham Wyatt schreef mij in zijn brief van 24 Iuli 19A7 hierov?r: "Most of our questioDs deal with iisues of extemd appearance but the oÍgidzational structure and the spirit of the Me)o( company had aD impact on tle internat orgarization a5 w€11. Both the company's founders aad its employees were woÍied that as the companyglew it would loose its intimate famllylike quality. ln the Dew building we took what was inÀeredly a laÍge (ó000 m2) building ard broke it down ilternally into more malla- geable pieces. Th€ public spaces withitr the building (the atrium, dining room, meerhg room, 'galleÍy' and grand stair) are analogous ro the ÀÍonomeíie van het ovettetde anhtm (Brcn: streets atrd maiD square of a towD." RÁ.M. Stem Architects, New york). Een opvalend verschil mer de atda in de Veredgde State! die Stem in zijn boek noent, is dat de buitenomgeving ir het gebouw geinre- geerd wordt.3 Het atrium heelt nauL oc fr:nctie als sociaal ontmoetingspunt en als een werpen op het atrium. De opengewerkte muur indrukwektende onlvangsthalvoor bïvoorbeeld was oorsproDlelijk eeD buitenmuur. Ook de jonge onrwerpers,eetr tunctie als ruinte waar mulr die atrium etr gang scheidt stond er al. lèesten, borrels en voorsl Eodeshowsgehouden Het meest west€lijkecomplex dateert uit 1964. Ste.n en Wyatt hebben van deze oorspÍonke- Speler met licht en glas, decorarie(de gÍijze lijke binnenplaatsecn overdekt atrium gemaakt. barden) die de gevel een indeling op mense)ijke Natuxriijk was het eff€ct van de glasgerel maat geven, het aansluiton op de tÍaditie en alleen nogelijk doordat deze kaot op het zuiden gote gemeenschappelijke ruimtes als stadsplei, is gelegetr. Dit alles was ook in het eisenpaïÏet nen, alles is zoals Stern het graag ziet. Boven, opgenomen. Dick Catalani,'hujsarchitect' va!| dien zijn de witte slanke zuilen voor de glas- Me)o( International zei tegen mij dat de huise- wand van het atriun, met een verdururirg aan lijkbeid die hetr io wassenaario her huis mer de boven- en onderzijde, ook typerend voor 43
  • 11. teDr M€n kaD er van modng over v€Íschillen het gebouw kaD terugvinden, zijn: of oud en nieuw bï elkaar passen; het betÍeft - De klassieke stijl vaÍ de voorgevel. Deze irDmers tv,/ee totaal andere stijleD. Wyatt zegt doet triet alleen donlen aan Nederlardse ovor- hier het volgoÈde over : "1vo approaches heidsgebouwon en 18e e€uwse lardhuizen, maar present themselves when faced with tÏe problem ook aan de Paladiaanse villae. of adding to an historic structure. One, namely - Hot gebruik van trapgevels en rondboog- the blending of the old with the new, is at veDsters, klokgevels en wapens op een dergelijk first glance tho most E)'npathetic approach. ltr wijze is weer infomeel-lokaal to noernen, nlede the case of the Men building, however, adding dooÍ het feit lat deze niei door professionele in tle style of the existing building could only architecten rntwo:?eD zij;r. Bovendien geven detract ftom the strength of the whole. We Stem etr Wyatt zelf let gebouw "a c€rtaiD chose to contrast with the old building rn Dutchless'. De riá:tselijke traditie wordt mat€Íials (steel aÍd glass vs, stucco ard mason- g€int€rgreed ir tte sÈer Íy) but harmoDize h composition (honzodar - Het tochnoloE:s.he li,rrakioÍ van het ronde banding h the old building È picked up in tie rcsmuÍmt, waar Ce coss'tuctie van bimgD €n rcw etc.)i van buiten duidelijk ichtbaar is. Dit harmorisereD is ook te viadeD ir de terugkerende rotrdboogveEsters, de terugkeÍende De be&ijfstErdige conte! cirkelrnotieven in de plattegmrd en de zuid- De mensetr van Men zijn zeer tevr€dgn over gevel, zoals bij de oude oostgevelte den is, eo het gebouw. Misschien nede door het feit dat tenslotte iD het toÍWkerende wit. Wyatt zegt ook de mode van M$o( het klassieke met het hierover: "You ask if we were influ€nced by tne speelse combirceÍ. Nogmaals GraÏam Wyatt aaD existing, historic stÍucture on the site. The het woord: "Our building also respotrals to the answeÍ is! yes. More specifically we wanted to unique poÍsoMlity of Men( Tho slaÉmetricál preserve and Íostore tle old buíding whïe and classical facade of the existjlg building creating for it a 'É!Íospectlv€ history'. Botl repÍeseds tle compan/s image as a soli4 Mr. Stem and I have be€n impressed by the succesfuly, multinationa] business. The EoÍe abstracdy classical architecture which flourished fÍeewheelitrg structure behind the cla-ssical h the Netlerlarlds duing the first two decades facade is the easy goirg and tun-loving spirit of the TveDtioth CentuÍy and by pla)4ul, whió Mex( uses to market its fashions." idioslnoatic Dutch architectuÍe wbrch is ID het kaatoor van de holdiÍg van Me)o( characteristic of the 20's and 30's. Our addition International werk€n 65 mensen: oDtworDen. to the oÍiginal structure seek to respond to architecteq lralagemenr, pubuc relaliotrs- these more roced architectual tÍaditio.s. You functionarissen, admhisbatief porsoneol ask ií certain windows at the rear of the pÍogrammeurs en marketing"deskundigon. Me.)c. buildiag were influenced by the ADsterdam heet sinds twee jaar Mero(, daarvoor was de School In gercral our approach was not that naae Amex met Moustache en Ema;ruelle als cêrtain parts cade fiom certain perioals but ineÍken. Ín totaal besraal her bedrijf zevenjaar. ratheÍ that the eDtire buildirg cotrveyed a Men heeft veertien distributielarden en ccD coÍtain 'Dutchrcss'." tota?l personeelsbestand van 3000 ma-n. Ruim De aanpal vatr het architectuurbueau uit drie jaar geleden werkten er op het hoofdkan- New York is dus met betrokking tot het geb ik toor Dog maar acht menseD. Mep( gÍoeit Dog van traditionele vormen heel arders, veel irijer steeds. De geÊiddelde leeftijd €n de maragers dan rood 1850. De drie paradigmata die men in is 35 jaar. Á. Adfani is directeur van Mooi 44
  • 12. W* : lntencur yan he! oterdeke atiunl e;gen Darkethgbulea , waar eigentijk een srooL bijzonder dat een bedrijf zijn personeel een decl var N{exr aan hangt, oÍrda! het bedrijf dergelijk onderkonen gceft; loch kont het m juist bestaat danlzij her cleëeren van een de modewereld wcl vaker voor, denk aan de bepaald beeld rondom kleding, hergeeÍ bepaatd 'co.polate a.chitecture' van Esprit." wordt door nárkering gegevens. Dick Cararanr De 'corpoÍale architectue'van Mc:or heeft sprcekt zelf van een bepaaldelifestylc die nen geen eenvornigc .lijl. Her ;s meer de.Í<<r. hel sÀmenme! de kleding tracht te verkopen.Hoc kleurgebruil (zwart, !vit, grijs en naturel) en de djt in visueel opzicht precies i" mode we.o huisstijl die overkoepeiend Men heeft er wel is. obge/er. i" :n de loop var de jarcn gegroeiJ. een voorkeur voor bepaaldeopvallendegebouw- De huisaichitectuuris hier ook eetr onderdeel en aan te kopen en deze dan te lestaureÍen vJ!. Nrast dir bedrijÍ.com'nunic.rteve..pecL i. cD.iofte verbouwen. Zo verbouwdeR.A.M. Stem lct echterook ecn teÍ!ebbcrij van dc jrelic, Architects twee naast elkaar gelegen panden zowel van Rattan Chadha (presidetrt-d;ecteur) aan de P.C. Flooflstraat in Amsterdam tot een als van marketing-directexr Adfani_ Her is 'image stoÍe', waar het bedrijf zijn colectie
  • 13. I t$ I r1"l* R Interieu van lrct owílekte ati nt nrct de nn toont. Dick Catalani vcrbouwdc voor Mcrq bc|ulp lan prenies, vakántiedagen.bedrijtsfecs- Nederland de Adler typcNachinc fab.iek tot cen tcn, nodeÍne NerkveÍdelingof bedfrjfsspo.tzalen scmi high tcohaohtig -Írebouw.ln Bclgië kocht om ocn groepssfeef k/eken, doe! het aDdere te nen een conplete schaarsbaan. Iedere aa*oop mcr bchulp van kunstsponsoring (post)noder- of krijst zijn eigen aanpak. Bij de zilverfabrjek De aÍchitectrmr,zoals Me)Í. werd voor een postnodernistischebenadering gekozen. De jnrichting Ik roeg Catalani waarontrnen de zilveÍ- Ook bij dc iDrichling cn atuerking van het fabÍiek wilde hebben. Zijn antwoo.d was: 'Het gcbourv rvilde nen het beste hebben. Het gaat er voornamelijk on dal je opvalt. je mcubilajr rvcrd onlworpcn door onder andeÍe koopt een image net zo'D gelel; boveDdieD ltoDt Slcrn cn Calalani cn wcrd gedeelteljk in de dc aandach! vanzclf." Hcl bcdrijfslcvcr is ovcr VeÍenigde Staten en gedeeltelijk bij Lundia hct algcnecn stceds mcc. bczig mct Takcr rls genin*r.De luin moet zijn voltooiing nog 'corpornte inage', 'corporate culture' en 'coÊ beleven. ln ieder geval moctcn de auto's van porate identity', dit staat in het veÍlengde van het personeel achter Lci gebouw ggpaÍkeerd hct p.r. bclcid. Wat hct ene bodrïf doe! met r"Íder. d- prrl , rp..,i,l. roo ret gebouq i. {0
  • 14. strikt voolbehouden aan bezoek€rs. Oveligens CeÍ Lataster. stultc dit op fele kritiek van Me.rouw Begeer, Tcnslottc werd er bij de indelir5 vaa de dc zuster vaD oud-dÍecteur S.A.C. Begeer van ruintes lekedng gehouden met Ce ir::tie dic de zilverfabriek. Zij is varr mcning dat r1!rr hct de werkneners bekleden. De ontwerpers bij- verhogetrvan de tuin en het asfalt het gebouw voorbeeld kijken uit over het groene landgoed zich niet mecl veÍheft boven de omtiggende 'Berbice'. De directie h€eft haar onderkomen tuin. Deze tuiD is bedoeld als de 'finishing- gevondenin de zuidkaÍf van het oude oostelijke touch'. Aaa de voorzijde zal een wat klassieker gedeelte. Een krirische directie die ondanls beeld geschapen worden met behulp van rozen, het feit dat hcr hele projcct '5 miljoen in de achterzijde z3l een lvat speelser beeld plaats van de begrote ? miljoen heeft gekost, opleveren in verband met de vijver en de toch een door Stern onlworpen vergaderzaal archirecÍuur. onrwerpis eeo combi0aLie Her vaÍ wccr liet v€rbouwen. ontwerpeÍ va! Stern etr de Glondmij. H€i plan on ;D de tuin beelden to plaats€nblijft g.,rand- hax'd. oaar wordt om budgcrairerci:nen uitgesteld. Binnen wil de directie schilderijen ophangeD, maar meD sloeg eetr voorstol vatr Link kunstpromotie a! het betrof hier rverk vatr De ourle zilvetabiek met lilks de nie wbouw 4t
  • 15. Bturncni - S.Àc. BcgÊaÍ, JX- tcr Molo!, Masar ar zilvcr, cEálog]]ts Mu6o!@ Bq'DrDs vln Ea-u- ninge!, Rotr€rdcas 195.?6. - D. B€mÁtri!, B.àiiliídafii.i4 qndci. at wrreliildr.i4 Utre.tíArtwcrp@ 196ó. - G.nakboek van dc labi.lg Voor6clotcd 1896. . D, Hdtc,Í,clt, Dê toliduijkc Nedcrlardse &t'i!t Vrn Klopcn & Bfgif', ''Bar IIao4 18&). . Ph. Jodidio, "La Déclratior n êst prs rr (riFG', La C,anaírsarcc da Àttt, Cl5a MÁ Í)&!. - Iai& Iaarbo.*i. 1Yt9, 1985, 1986, - P, NijhoË a..", Morirmq,tat y@t b.tbiil a, @l,r'ii.t, 1C18, Dit aÍfuI fqran tot 6taÀd ect behdp van Mcvr. Á. KtGlGl È! f,rt hcdrijÊecàicf yátr tan K.rlpeD ao Bogêcd te Zoatarhcot co dc hccr SJq,C,Bcgccr, ood-dirccour rlatr dê frE& dig dj hidp bij hrt ffi.t llÈ vaÀ h€t [iso!i!óc ovlcrióL L II. rar Dijb Dc irrrtioclo grcns ru dc taal', Woacn/TABK 6n, '985, W, 4145, Z Rl,-tÁ St!r!, 'Áficc thc ltodcrn Poriod', For!6 29a $85, p. 55. 3. Ri-lÁ Stor4 Pridc of Placa buildiu thc Aac.ic.n DÍlaE Boston^{ew Yort 1986, pp. 21t2,r'E. 4. L Bonr, À Brllq Dc succor iiott raÀ c@ modld.rF, Avlduct o''Í OE/, pp, 7+80, 8a. tl

×