Your SlideShare is downloading. ×
физикийн багшийн булан 1
физикийн багшийн булан 1
физикийн багшийн булан 1
физикийн багшийн булан 1
физикийн багшийн булан 1
физикийн багшийн булан 1
физикийн багшийн булан 1
физикийн багшийн булан 1
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

физикийн багшийн булан 1

3,976

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
3,976
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
83
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Физикийн багшийн буланФизикийн мэдлэгийн бүтэц:Аливаа шинжлэх ухааны онол нь хэрэв судлаач өмнө нь мэдэгдээгүй шинжлэх ухааныбаримттай тохиолдож энэ баримт нь хуучин онолын байр сууринаас тайлбарлахболомжгүй болсон тохиолдолд л төрдөг. Үүнтэй уялдан энэ баримтуудыг тайлбарлахзарчмын хувьд цоо шинэ таамаглалыг дэвшүүлэх шаардлага үүсдэг. Таамаглал туршилтаарбатлагдсаны дараа үзэгдлийг тоон талаас нь судлах үе шат руу шилждэг. Үүний тулдүзэгдлийн зөвхөн хамгийн чухал шинж чанарын минимумыг агуулсан идеал объектийгсонгох хэрэгтэй болдог. Дараа нь хэмжих боломжтой хэмжигдэхүүнүүдийг оруулж ирдэг.Хэмжсэн хэмжигдэхүүнүүдийн хооронд тоон харьцаа хамаарлыг тогтоодог. Энэ харьцаахамаарлыг нь хуулиуд гэж нэрлэдэг. Хуулийг тогтооосноор судалж буй үзэгдлүүдийгжолоодож , хүний хэрэгцээнд , өөрөөр хэлбэл практик хэрэглээг буй болгох боломжбүрддэг. Йинхүү физикийн мэдлэгийн агуулгад дараах есөн элементийг ялгах нь чухал юм.1.Физик үзэгдэл: Физик үзэгдэлийн үүрэг нь суралцагчдын сурах танин мэдэхүйн баэзэмших ёстой объект болдогт оршдог.2.Физик онол: Физик онолын үүрэг нь физик үзэгдлийг тайлбарлах, явагдах нөхцлүүдийгурьдчилан хэлэх, тоон тодорхойлогчдыг эрэлхийлэх, зүй тогтлыг илрүүлж ашиглах аргазамыг тодорхойлоход оршдог.3.Шинжлэх ухааны баримт: Физик онолыг боловсруулахдаа шинжлэх ухааны баримтуудыгцугцуулахаас эхэлдэг. Физик мэдлэгийн системд шинжлэх ухааны баримтуудын үүрэг ньонолыг хөгжүүлэх туршлагын суурь болдогт оршдог.4.Таамаглал: Таамаглал нь тогтоогдоогүй, тодорхой бус баримтууд байж болох тайлбарөгдөг.5.Идеал объект (загвар): Түүний үүрэг нь судалж байгаа үзэгдлийн гол биш шинж чанадыгхийсвэрлэж, гол шинж чанарууд дээр анхаарлыг төвлөрүүлэхэд оршдог.6.Физик хэмжигдэхүүн: Физик хэмжигдэхүүн нь физик үзэгдлийн тоон тодорхойлогчболж, хэмжихэд зориулагддаг үүрэгтэй.7.Хууль: Физик үзэгдэл буюу хэмжигдэхүүнүүдийн хоорондын давтагддаг, тогтвортойхолбоог илэрхийлэх мэдлэгийн элементүүдийг үгээр, графикаар буюу томъёогоорилэрхийлдэг. Хуулийн үүрэг нь физик процессуудыг жолоодох боломжтой холбоо,хамаарлыг тогтоох явдал юм .8.Практик хэрэглээ: Судалж буй үзэгдлийн эерэг илэрлүүдийг практикт хэрэглэх болонсөрөг илэрлүүдтэй нь тэмцэх аргуудыг олох нь практик хэрэглээний үүрэг юм. Энэ болшинжлэх ухааны танин мэдэхүйн эцсийн зорилго юм .9.Бодлогууд: Байгаль буюу хүний бий болгосон төхөөрөмжүүд дээр явагдах үзэгдэл банөхцөл байдлыг сургалтын зорилгоор загварчлах үүрэгтэй.10.Мэдлэгийн элементүүдийн үүргийг тодорхойлж, ерөнхий шинжээр нь системчилснээрсургалтын сэтгэл судлалын болон дидактик олон зорилтыг шийдвэрлэх мэдлэг эзэмшихтехнологийг боловсруулж болдог.Физикийн мэдлэгийн агуулгаФизикийн мэдлэгийн агуулгын элемент бүр нь өөрийн ээлжиндээ дараахь мэдлэгийнэлементийг агуулна.Жишээлбэл: Физик хэмжигдэхүүн•Нэр,тэмдэглэх үсэг,нэгж,•Ямар шинж чанарыг илэрхийлж байгаа
  • 2. •Тодорхойлолт,•Нэгжийн тодорхойлолт,•Бусад хэмжигдэхүүнтэй яаж холбогдохыг харуулах томъёо•Хэмжих аргуудФизикийн хууль•Томъёолол•Тодорхойлолт•Математик бичиглэл•Үнэн зөвийг батлах туршилт•Практик хэрэглээ•Хэрэглэгдэх хүрээФизикийн үзэгдэл•Шинж чанар•Явагдах механизм•Үзэгдлийн талаарх өгөгдлүүд•Онолын тайлбар•ХэрэглээФизикийн загвар•Загварчлах обьект•Загварын агуулга ба загварчлагдаж буй шинж чанар•Загварын хүчин төгөлдөр байх онол•Загварын доторх ойлголтын холбоо•Загварын давуу ба дутагдалт тал•Хэрэглэгдэх хүрээФизикийн тулгуур туршлага•Туршилтын схем•Туршилтын агуулга•Туршлагаас шийдвэрлэх зөрчлүүдФизикийн чухал тогтмолууд•Тухайн тогтмолын тоон утга•Юуг тухайн тогтмолын тоон утга илэрхийлж байгааг харуулах•Тогтмолын хэмжилтийн нэгжФизикийн туршилтТуршилт нь шинжлэх ухааны танин мэдэхүйн төдийгүй амьдрал практикийн өндөр ачхолбогдолтой . Түүний тусламжтайгаар шинжлэх ухаан материаллаг ертөнц дахьүзэгдлүүдийг тайлбарлаад зогсохгүй тэдгээрийг эзэмших бололцоог олгодог. Иймээстуршилт нь шинжлэх ухаан ба үйлдвэрлэлийн хоорондох чухал холбоос болдог. Туршилтнь үйлдвэрлэлийн техникт шинэ багаж төхөөрөмж , машин механизмууд материалууд,процессуудыг судлах, зохион бүтээх үндэс болдог.Туршилтыг гүйцэтгэх үйл ажиллагааны төлөвлөгөө1. Туршилтын зорилгыг тодорхойлох2. Туршилтын үндэсд тавигдах таамаглалаа томъёолж үндэслэх3. Туршилтын зорилгоо биелүүлэхэд гарцаагүй шаардлагатай нөхцлүүдээ тогтоож авах
  • 3. 4. Дараах асуултын хариуг өөртөө багтаасан төлөвлөгөө зохиохa) Ямар ямар ажиглалт явуулахb) Ямар ямар хэмжигдэхүүнийг хэмжихc) Туршилт тавихад гарцаагүй шаардлагатай багаж төхөөрөмж материалуудыг тогтоохd) Туршилтын явц ба түүнийг гүйцэтгэх дэс дарааллыг тогтоохe) Туршилтын үр дүнг бичих бичиглэлийн хэлбэрийг сонгох5. Гарцаагүй шаардлагатай багаж төхөөрөмж материалуудаа сонгох6. Төхөөрөмжүүд ба цахилгаан хэлхээг угсрах7. Туршилтаа явуулж ажиглалт, хэмжилт, тэдгээрийн үр дүнг бичих8. Хэмжилтийн үр дүнд математик боловсруулалт хийх9. Туршилтийн үр дүнд дүн шинжилгээ хийж дүгнэлтүүдээ томъёолох (үгээр,тэмдэглэгээгээр буюу график хэлбэрээр)Физикийн бодлогоСурагчдад гүн бат мэдлэг дадал олгох сургалтын нэг хэсэг бол физикийн бодлого бодуулахявдал болно.Физикийн бодлого бодох гэдэг нь оюун дүгнэлт физик, математикийн томъёо хуулийгашиглан тодорхой үзэгдэл зүй тогтлын мөн чанарыг тогтоон, асуудлыг шийдвэрлэхийгхэлдэг. Бодлого нь физикийн ухагдахуун, үзэгдлүүдийг судлах, учир шалтгааныгтогтоохын тулд тодорхой үндэслэгээтэй сонгон авсан дасгалууд болно. Физикийн бодлогободох явцад сурагчид онолын мэдлэгээ, чадвар дадал болон хувиргадаг байна. Сурагчдаарбодуулахад бэлтгэсэн тодорхой нөхцөл байдалд байгаа биес үзэгдлүүдийн нийлбэрцогцсыг физикийн бодлого гэнэ.Физикийн бодлого бодосноор сурагчдын сэтгэн бодохчадвар өгч, физикийн шинжлэх ухааны мөн чанарыг мэдэж авдаг байна. Бодлого бодох ньшинжлэх ухааны системтэй мэдлэг олж авах нэг хэрэглүүр болдог юм. Бодлого бодохявцад физикийн үзэгдэл, ухагдахуун хэмжигдэхүүнүүдийг сайн ойлгож, авахын зэрэгцээонол практикийн мэдлэг чадварыг эзэмшдэг байна.Физикийн бодлого бодох дараалал1.Бодлогын нөхцлийг анхааралтай уншиж үндсэн асуудлаа ойлгож авах бодлогондтодорхойлсон процесс үзэгдлийн ерөнхий төсөөлөл гаргах2.Бодлогын нөхцлийг давтан уншиж бодолтын зорилго, шийд олоход зайлшгүй хэрэгтэйөгөгдөл хэмжигдэхүүний тухай тодорхой төсөөлөлтэй болох3.Нийтээр хэрэглэдэг үсгэн тэмдэглэлүүд ашиглан бодлогын нөхцлийг товчлон тэмдэглэх4.Бодлогод шаардлагатай зураг, схем үйлдэх5.Бодлого бодох аргаа тодорхойлж, бодлогын төлөвлөгөө зохиох6.Бодлогын системд орсон процессуудыг тодорхойлогч үндсэн тэгшитгэлүүд сонгон бичих7.Өгөгдсөн хэмжигдэхүүнээр эрж байгаа хэмжигдэхүүнийг илэрхийлэн томъёолсонерөнхий шийд олох8.Хэмжигдэхүүнүүдийн хэмжээс ашиглан шийд зөв олсон эсэхийг ерөнхий байдлаарурьдчилан шалгах9.Тооцоог сонгосон нарийвчлалийн хүрээнд хийх10.Гарган авсан шийдийнхээ бодитой эсэхийг үнэлэхЖишээлбэл:Кинематикийн агуулгатай бодлого бодох дараалал1.Бодлогын нөхцлийг анхааралтай унших
  • 4. 2.Хөдлөж байгаа бие болон хөдөлгөөний төрлийг тодорхойлох3.Бодлогын нөхцлийн товч бичлэг хийх4.Кинематикийн үндсэн тэгшитгэлүүдийг вектор хэлбэртэй бичих5.Тооллын систем сонгож биеийн хөдөлгөөний параметр заах6.Кинематикийн тэгшитгэлүүдийг вектор хэлбэрээс скаляр хэлбэрт хөрвүүлэх( тэгшитгэлийг координатын тэнхлэгүүдийн дагуух проекцуудын хувьд бичих )7.Зохиосон систем тэгшитгэлээ бодож эрж байгаа хэмжигдэхүүнийг илэрхийлсэн томъёогерөнхий хэлбэртэй олох8.Томъёонд байгаа хэмжигдэхүүнүүдийн нэрийн нэгжийг ашиглан олсон шийдээ шалгах9.Ерөнхий хэлбэртэй шийдэд хэмжигдэхүүнүүдийн тоон утгыг СИ систем дэхь нэгжийнхамт тавьж тооцоо хийх10.Гарсан үр дүнгийн бодит байдалд үнэлгээ өгөхБодлогын бодолтын бичвэр хийх арга барилуудБичвэрийн арга барилыг тайлбарласан төвшин зэрэглэлээр, шийдээ бичих бичлэгийнхэлбэржилтээр нь ялгаж болно. Иймд хэлбэржилтээрээ ялгаатай хэд хэдэн арга барил бий.Бодлогын шийдийг ерөнхий (томъёо) хэлбэртэй бодсоны дараа тооцоогоо хийх,томъёонуудын бичвэр ба тооцоо хоёрыг зааглалгүйгээр завсрын хэмжигдэхүүнийг тус бүрдтооцоолсноор эцсийн олох хэмжигдэхүүнийг тодорхойлох(холимог арга); шийдийг дантомъёонуудаар олсны дараа томъёо бүрд хэмжигдэхүүний тоон утгыг тавьж тооцоолох.Бодолтын бичвэр хийх 3 арга барил байна :1.Зөвхөн томъёонуудын бичвэр бичээд тооцоолох2.Бодлогын шийдлийг дэс дараалан төлөвлөсөн бичвэр3.Бодлогын шийдлийн товч тайлбартай бичвэр .Жишээ үзье.1. Томъёонуудаас бүрдсэн шийдийн бичвэр ба тооцооБодлого 1. Алхагч экскаваторын тулгуур тус бүр 16м урт, 2,5м өргөн хоёр улнаас бүрдсэнгэе. Экскаваторын масс нь 1150т бол хөрсөнд үзүүлэх даралтыг ол.L=16м P=F/S [ P] =kg*m /c2 *m2 =Паа=2.5мn=2 F=mg P=1150000*10 / 2*16*2.5=140(кПа)m=1150тР=? S=nLa P=140кПа2. Бодлогын шийдлийг дэс дараалан төлөвлөсөн бичвэрБодлого 2. 100кг масстай 10оС температуртай усыг буцалгахын тулд зууханд шатааххуурай түлшний хэмжээ ол.Зуухны АҮК 15%ЗуухMy=100кгt1=10t2=100n=0.15mXT-?
  • 5. Q=8.3*106Cy=4.19 кж/(кг*К)1. Зуухны АҮК-ийг усыг халаахад шилжсэн усны авсан Qав дулааны хэмжээгзуухнаас авсан (зуухны зарцуулсан Qзар) дулааны хэмжээнд зарцуульж олно. ∩=QАВ/ Qзар (1)2. Ус буцалгахад зайлшгүй шаардагдах дулааны Qав хэмжээ: QАВ=Cуmу(t2-t1) (2)3. Qзар нь хуурай түлш шатахад ялгарсан (нийт) дулааны хэмжээтэй тэнцүү: Qзар=qmхт (3) 4. Qав, Qзар хэмжигдэхүүнүүдийн 2,3 илэрхийлэлийг 1 томъёонд оруулахад АҮК тодорхой томъёо дараах хэлбэртэй болно: ∩=CуТУ(t2-t1)/ qmхт5. Эндээс, хуурай түлшний массыг тодорхойлох ерөнхий шийд олдоно: mхт= CуТУ(t2-t1)/ q∩6. Шийдийг ерөнхий хэлбэрээр шалгана: [mхт]=Ж/(кг*К)*кг*К/ Ж/кг=кг7. Тооцоо хийнэ: mхт =4.19-103*100*90/0.83*107*0.15=30(кг)8. Хариу:mхт=30(кг)3. Бодлогын шийдийн товч тайлбартай бичвэр.Бодлого 3. Өргөх кранаар 2500кг масстай ачааг 12м өндөрт өргөжээ. Гүйцэтгэсэн ажлыгтодорхойл.Кранm=2500кгh=12m Ачааг өргөхөд гүйцэтгэсэн ажлыг А=FS томъёогоор олно. Fxx-хүндийн хүчтэйтэнцүү Fxx=mg томъёогоор тодорхойлогдоно. Ачааг хөөргөсөн өндөр S=h. Иймээс,Fxx=2500кг*9,8(Н/кг)=24500ЖА=24500Н*12м=294000Ж=294кЖА-?Бодлого бодох процессын ийм үгчилсэн бичвэр эхний үе шатанд ашигтай байдаг. Энэбичвэр сурагчид сэтгэмжийн логик (учир шалтгаан) –ийг ойлгоход туслана. Физикийн туршилтТуршилт нь шинжлэх ухааны танин мэдэхүйн төдийгүй амьдрал практикийн өндөр ачхолбогдолтой . Түүний тусламжтайгаар шинжлэх ухаан материаллаг ертөнц дахьүзэгдлүүдийг тайлбарлаад зогсохгүй тэдгээрийг эзэмших бололцоог олгодог. Иймээстуршилт нь шинжлэх ухаан ба үйлдвэрлэлийн хоорондох чухал холбоос болдог. Туршилтнь үйлдвэрлэлийн техникт шинэ багаж төхөөрөмж , машин механизмууд материалууд,процессуудыг судлах, зохион бүтээх үндэс болдог.Туршилтыг гүйцэтгэх үйл ажиллагааны төлөвлөгөө1. Туршилтын зорилгыг тодорхойлох2. Туршилтын үндэсд тавигдах таамаглалаа томъёолж үндэслэх3. Туршилтын зорилгоо биелүүлэхэд гарцаагүй шаардлагатай нөхцлүүдээ тогтоож авах4. Дараах асуултын хариуг өөртөө багтаасан төлөвлөгөө зохиох
  • 6. a) Ямар ямар ажиглалт явуулахb) Ямар ямар хэмжигдэхүүнийг хэмжихc) Туршилт тавихад гарцаагүй шаардлагатай багаж төхөөрөмж материалуудыг тогтоохd) Туршилтын явц ба түүнийг гүйцэтгэх дэс дарааллыг тогтоохe) Туршилтын үр дүнг бичих бичиглэлийн хэлбэрийг сонгох5. Гарцаагүй шаардлагатай багаж төхөөрөмж материалуудаа сонгох6. Төхөөрөмжүүд ба цахилгаан хэлхээг угсрах7. Туршилтаа явуулж ажиглалт, хэмжилт, тэдгээрийн үр дүнг бичих8. Хэмжилтийн үр дүнд математик боловсруулалт хийх9. Туршилтийн үр дүнд дүн шинжилгээ хийж дүгнэлтүүдээ томъёолох (үгээр,тэмдэглэгээгээр буюу график хэлбэрээр) Физикийн бодлогоСурагчдад гүн бат мэдлэг дадал олгох сургалтын нэг хэсэг бол физикийн бодлого бодуулахявдал болно.Физикийн бодлого бодох гэдэг нь оюун дүгнэлт физик, математикийн томъёо хуулийгашиглан тодорхой үзэгдэл зүй тогтлын мөн чанарыг тогтоон, асуудлыг шийдвэрлэхийгхэлдэг. Бодлого нь физикийн ухагдахуун, үзэгдлүүдийг судлах, учир шалтгааныгтогтоохын тулд тодорхой үндэслэгээтэй сонгон авсан дасгалууд болно. Физикийн бодлогободох явцад сурагчид онолын мэдлэгээ, чадвар дадал болон хувиргадаг байна.Сурагчдаар бодуулахад бэлтгэсэн тодорхой нөхцөл байдалд байгаа биес үзэгдлүүдийннийлбэр цогцсыг физикийн бодлого гэнэ. Физикийн бодлого бодосноорсурагчдын сэтгэн бодох чадвар өгч, физикийн шинжлэх ухааны мөн чанарыг мэдэж авдагбайна. Бодлого бодох нь шинжлэх ухааны системтэй мэдлэг олж авах нэг хэрэглүүр болдогюм. Бодлого бодох явцад физикийн үзэгдэл, ухагдахуун хэмжигдэхүүнүүдийг сайн ойлгож,авахын зэрэгцээ онол практикийн мэдлэг чадварыг эзэмшдэг байна.Физикийн бодлого бодох дараалал1. Бодлогын нөхцлийг анхааралтай уншиж үндсэн асуудлаа ойлгож авах бодлогондтодорхойлсон процесс үзэгдлийн ерөнхий төсөөлөл гаргах2. Бодлогын нөхцлийг давтан уншиж бодолтын зорилго, шийд олоход зайлшгүйхэрэгтэй өгөгдөл хэмжигдэхүүний тухай тодорхой төсөөлөлтэй болох3. Нийтээр хэрэглэдэг үсгэн тэмдэглэлүүд ашиглан бодлогын нөхцлийг товчлонтэмдэглэх4. Бодлогод шаардлагатай зураг, схем үйлдэх5. Бодлого бодох аргаа тодорхойлж, бодлогын төлөвлөгөө зохиох6. Бодлогын системд орсон процессуудыг тодорхойлогч үндсэн тэгшитгэлүүд сонгонбичих7. Өгөгдсөн хэмжигдэхүүнээр эрж байгаа хэмжигдэхүүнийг илэрхийлэн томъёолсонерөнхий шийд олох8. Хэмжигдэхүүнүүдийн хэмжээс ашиглан шийд зөв олсон эсэхийг ерөнхий байдлаарурьдчилан шалгах9. Тооцоог сонгосон нарийвчлалийн хүрээнд хийх10. Гарган авсан шийдийнхээ бодитой эсэхийг үнэлэхЖишээлбэл:
  • 7. Кинематикийн агуулгатай бодлого бодох дараалал1. Бодлогын нөхцлийг анхааралтай унших2. Хөдлөж байгаа бие болон хөдөлгөөний төрлийг тодорхойлох3. Бодлогын нөхцлийн товч бичлэг хийх4. Кинематикийн үндсэн тэгшитгэлүүдийг вектор хэлбэртэй бичих5. Тооллын систем сонгож биеийн хөдөлгөөний параметр заах6. Кинематикийн тэгшитгэлүүдийг вектор хэлбэрээс скаляр хэлбэрт хөрвүүлэх( тэгшитгэлийг координатын тэнхлэгүүдийн дагуух проекцуудын хувьд бичих )7. Зохиосон систем тэгшитгэлээ бодож эрж байгаа хэмжигдэхүүнийг илэрхийлсэнтомъёог ерөнхий хэлбэртэй олох8. Томъёонд байгаа хэмжигдэхүүнүүдийн нэрийн нэгжийг ашиглан олсон шийдээшалгах9. Ерөнхий хэлбэртэй шийдэд хэмжигдэхүүнүүдийн тоон утгыг СИ систем дэхьнэгжийн хамт тавьж тооцоо хийх10. Гарсан үр дүнгийн бодит байдалд үнэлгээ өгөхБодлогын бодолтын бичвэр хийх арга барилуудБичвэрийн арга барилыг тайлбарласан төвшин зэрэглэлээр, шийдээ бичих бичлэгийнхэлбэржилтээр нь ялгаж болно. Иймд хэлбэржилтээрээ ялгаатай хэд хэдэн арга барил бий.Бодлогын шийдийг ерөнхий (томъёо) хэлбэртэй бодсоны дараа тооцоогоо хийх,томъёонуудын бичвэр ба тооцоо хоёрыг зааглалгүйгээр завсрын хэмжигдэхүүнийг тус бүрдтооцоолсноор эцсийн олох хэмжигдэхүүнийг тодорхойлох(холимог арга); шийдийг дантомъёонуудаар олсны дараа томъёо бүрд хэмжигдэхүүний тоон утгыг тавьж тооцоолох.Бичвэрийн арга барилууд : зөвхөн томъёонуудын бичвэр бичээд тооцоолох ; бодлогыншийдлийг дэс дараалан төлөвлөсөн бичвэр; бодлогын шийдлийн товч тайлбартай бичвэр .Жишээ үзье.1. Томъёонуудаас бүрдсэн шийдийн бичвэр ба тооцооБодлого 1. Алхагч экскаваторын тулгуур тус бүр 16м урт, 2,5м өргөн хоёр улнаас бүрдсэнгэе. Экскаваторын масс нь 1150т бол хөрсөнд үзүүлэх даралтыг ол.L=16м P=F/S [ P] =kg*m /c2 *m2 =Паа=2.5мn=2 F=mg P=1150000*10 / 2*16*2.5=140(кПа)m=1150тР=?S=nLa P=140кПа2. Бодлогын шийдлийг дэс дараалан төлөвлөсөн бичвэрБодлого 2. 100кг масстай 10оС температуртай усыг буцалгахын тулд зууханд шатааххуурай түлшний хэмжээ ол.Зуухны АҮК 15%ЗуухMy=100кгt1=10
  • 8. t2=100n=0.15mXT-?Q=8.3*106Cy=4.19 кж/(кг*К)1. Зуухны АҮК-ийг усыг халаахад шилжсэн усны авсан Qав дулааны хэмжээгзуухнаас авсан (зуухны зарцуулсан Qзар) дулааны хэмжээнд зарцуульж олно.h=QАВ/ Qзар (1)2. Ус буцалгахад зайлшгүй шаардагдах дулааны Qав хэмжээ:QАВ=Cуmу(t2-t1) (2)3. Qзар нь хуурай түлш шатахад ялгарсан (нийт) дулааны хэмжээтэй тэнцүү:Qзар=qmхт (3)4. Qав, Qзар хэмжигдэхүүнүүдийн 2,3 илэрхийлэлийг 1 томъёонд оруулахад АҮКтодорхой томъёо дараах хэлбэртэй болно:h=CуТУ(t2-t1)/ qmхт5. Эндээс, хуурай түлшний массыг тодорхойлох ерөнхий шийд олдоно:mхт= CуТУ(t2-t1)/ qh6. Шийдийг ерөнхий хэлбэрээр шалгана:[mхт]=Ж/(кг*К)*кг*К/ Ж/кг=кг7. Тооцоо хийнэ:mхт =4.19-103*100*90/0.83*107*0.15=30(кг)8. Хариу:mхт=30(кг)3. Бодлогын шийдийн товч тайлбартай бичвэр.Бодлого 3. Өргөх кранаар 2500кг масстай ачааг 12м өндөрт өргөжээ. Гүйцэтгэсэн ажлыгтодорхойл.Кран Ачааг өргөхөд гүйцэтгэсэн ажлыг А=FSm=2500кг томъёогоор олно. Fxx-хүндийн хүчтэй тэнцүүh=12m Fxx=mg томъёогоор тодорхойлогдоно. Ачааг хөөргөсөн өндөр S=h. Иймээс,А-? Fxx=2500кг*9,8(Н/кг)=24500Ж А=24500Н*12м=294000Ж=294кЖБодлого бодох процессын ийм үгчилсэн бичвэр эхний үе шатанд ашигтай байдаг. Энэбичвэр сурагчид сэтгэмжийн логик (учир шалтгаан) –ийг ойлгоход туслана.

×