ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ОРЧИН ҮЕИЙН АРГУУД   Металлурги, химийн төрөл бүрийн үйлдвэр зэрэг бусад олон үйлдвэр хөгжихийн хирээрэдгээр ...
өнгөт буюу булингартай уусмалын шинжилгээ хийхэд өргөн хэрэглэнэ. Мөн энэ аргыгавтоматчилах бүрэн боломжтой байна.Кулономе...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

шинжилгээний орчин үеийн аргууд

1,280

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
1,280
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

шинжилгээний орчин үеийн аргууд

  1. 1. ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ОРЧИН ҮЕИЙН АРГУУД Металлурги, химийн төрөл бүрийн үйлдвэр зэрэг бусад олон үйлдвэр хөгжихийн хирээрэдгээр үйлдвэрийн технологийн дамжлагууд дахь хяналт шалгалтын олон асуудлыгшийдвэрлэхэд аналитик химийн үүрэг сүүлийн үед их өслөө. Мөн технологийн процессийг,түүний тодорхойлолтын үндсэн дээр тохируулдаг үйлдвэрийн хяналтын аргууд шиг химийнанализ тийм хурдан хөгжих ѐсгүй. Нөгөө талаар химийн төрөл бүрийн урвалууд, тэдгээрийнявагдах механизм, хурдад нөлөөлөх хүчин зүйлс, комплекс нэгдлийн найрлага шинж чанарыгсудлах болон техник технологийн олон асуудлыг шийдвэрлэх явдал сургалт эрдэмшинжилгээний байгуулагуудын өмнө тулгарах болжээ. Одоо үед шинжлэх ухааны практикт 10-2-10-6 %-ийн хольцыг агуулж байгаа элдэв шинэматериалыг хэрэглэх болжээ. Эдгээр асуудалтай холбогдон гарч ирж байгаа шаардлагыг уртхугацаанд хийгдэх химийн сонгомол нүсэр аргууд хангаж, микро хольцын найрлагыгнайдвартай тодорхойлж чадахгүй юм. Үүнтэй холбогдуулан бодисын физик шинж чанар,юуны өмнө бодисын оптик ба электрохимийн шинж чанарыг найрлагаас нь хамааруулансудалж хэмжих аргыг боловсруулан, түүний зүй тогтлыг тогтоосон байна. Физик химийн аргадотор электрохимийн арга томоохон байр суурийг эзэлдэг бөгөөд уг арга нь XX зууны 30-40онуудаас хүчтэй хөгжиж хэрэглэгдэж иржээ Энэ нь онолын ..элекрохимийн ба радиоэлектроникийн хөгжилтэй салшгүй холбоотой юм.Электрохимийн арга нь элктродын урвалд орж байгаа бодис цахилгаан гүйдэлтэй харилцанүйлчлэх эсвэл цахилгаан гүйдлийн нөлөөгөөр бодис үүсэх харилцан үйлчлэл дээр үндэслэнэ.Өөрөөр хэлбэл судалж байгаа орчин дахь электрохимийн процессууд буюу шүргэлцэж байгаа2 фазын зааг дээр явагдах үзэгдэл ба бодисын бүтэц, концентраци, химийн найрлагынөөрчлөлт дээр тулгуурлана. Электрохимийн аргууд нь олон хэлбэртэй, мэдрэх чадвар өндөртэй, үр дүнгийн нарийвлалсайтай, явуулахад маш түргэн, автоматжуулах бүрэн боломжтой зэрэг давуу талуудтайчанарын ба тооны анализын арга юм. Ийм ч учраас электрохимийн арга нь аналитик практикба эрдэм шинжилгээний ажилд өргөн хэрэглэгдэж, хүчтэй хөгжиж байна. Электрохимийнаргуудын энэ эрчимтэй хөгжил нь электроник, автоматик ба тооцоолон бодох техник аргабарил өргөн нэвтэрч байгаатай холбоотой. Анализын электрохимийн аргуудыг электрохимийнхэмжилт явуулж байгаа байдлаас хамааруулан хэд хэдэн бүлэг болгон ангилдаг. Үүнд:Кондуктометрийн арга Усан ба усан биш уусмал, коллоид уусмал ба хайлмал байдалд орших электродын ионыдамжуулалт буюу цахилгаан дамжуулах чанарыг (Ц.Д.Ч) хэмжих уусмалын концентраци,бодисын хэмжээ болон бусад физик химийн шинж чанар, константуудыг тодорхойлохаргуудыг нэгтгэнэ. Кондуктометрийн арга нь зөвхөн электродуудын хоорондох зай дахьуусмалын ионы концентрацийн өөрчлөлт дээр үндэслэх бөгөөд харин электродынпотенциалын өөрчлөлттэй холбоогүй. Энэ аргын нэг хэлбэр нь кондуктометрийн титрлэлтбөгөөд уусмалын ЦДЧ-титрантын эзэлхүүний хамаарлын нугарлаар титрлэлтийн эцсийнцэгийг тодорхойлох дээр үндэслэнэ. Өөр нэг хэлбэр нь электродыг уусмалд дүрдэггүй,системийг ашиглан өндөр давтамжийн гүйдлийг хэрэглэж явуулах өндөр давтамжийн титрлэлтюм.Потенциометрийн арга Ажлын электродын потенциал нь тэнцвэрийн потенциалын утгатай ойролцоо үе дэхэлектрохимийн эргэх хэлхээний цахилгаан хөдөлгөгч хүчийг хэмжин бодисын концентрациболон физик химийн янз бүрийн хэмжигдэхүүнийг тодорхойлох аргуудыг нэгтгэнэ. Энэ аргыннэг хэлбэр болох потенциометрийн титрлэлт нь сонгон авсан индикаторыг хэрэглэх дээрүндэслэх бөгөөд шинж чанараараа ойролцоо хэд хэдэн бодисыг нэгэн зэрэг тодорхойлох болон 1
  2. 2. өнгөт буюу булингартай уусмалын шинжилгээ хийхэд өргөн хэрэглэнэ. Мөн энэ аргыгавтоматчилах бүрэн боломжтой байна.Кулонометрийн арга Электрохимийн аргын үед электрод дээр ялгарсан бодис ба үүнд зарцуулагдсанцахилгааны тоо хэмжээний хоорондох хамаарлыг тогтоодог М. Фарадейн (1834) хуульдтулгуурласан бүх аргууд хамаарагдана. Энэ аргын үед электродын потенциал нь тэнцварийнпотенциалын утгаас нилээд ялгагдана. Кулонометрийн энгийн арга нь электроаналитик аргабөгөөд өнгөт металлууд, хайлшны зарим үндсэн компонентийг тодорхойлоход хэрэглэдэгхязгаарлагдмал талтай юм. Энэ арга нарийвчлал сайтай боловч металл ба түүний оксидыгтунадасжуулахад нэлээд урт хугацаа шаардагддаг нүсэр талтай юм.Полярографийн буюу вольтамперметрийн арга Энэ аргад ажлын электродын потенциал, тэнцвэрийн потенциалын утгаас нэлээдялгагдаж байгаа цахилгаан химийн системд өгч байгаа туйлшралын хүчдэлээс, туйлшруулагчгүйдлийн хамаарах хамаарлыг судалж, электродын механизм, түүнд үзүүлэх хүчин зүйлс,бодисын концентрацийг тодорхойлох аргууд багтана. Полярографийн арга нь янз бүрийнхэлбэрээс болж усан ба усан биш орчин дахь 10-9 моль/л хүртэлх концентраци хэмжээгтодорхойлох боломжоос болж энэ аргын хэрэглээ өргөн болсон байна. Шинжилгээний аргуудын ангилал Туршилтын арга Обьектив Эвристик Хэмжилтийн Мэдрэхүйн Туршилтын Нийгмийн Бүртгэлийн Визуаль Математик статистикийн Хүртэх Шинжээчийн бүлгийн асуулт Үнэрлэх Туршилтын үзүүлэлтийн Аудио үнэлгээний арга АмтлахОбьектив арга- Хэмжих, эсвэл бүртгэх замаар ямар нэг үзүүлэлтийг тодорхойлохЭвристик арга- Эцсийн үр дүн гарган авахын тулд аргачлал, онолын судалгааг ашиглахХэмжилтийн арга -Техникийн төхөөрөмжийн тусламжтайгаар үзүүлэлтийг тодорхойлохБүртгэлийн арга – тодорхой шинж чанараар сонгон ажиглалт явуулахыг хэлнэ. 2

×