Your SlideShare is downloading. ×
0
гадаргуун үзэгдэл 11
гадаргуун үзэгдэл 11
гадаргуун үзэгдэл 11
гадаргуун үзэгдэл 11
гадаргуун үзэгдэл 11
гадаргуун үзэгдэл 11
гадаргуун үзэгдэл 11
гадаргуун үзэгдэл 11
гадаргуун үзэгдэл 11
гадаргуун үзэгдэл 11
гадаргуун үзэгдэл 11
гадаргуун үзэгдэл 11
гадаргуун үзэгдэл 11
гадаргуун үзэгдэл 11
гадаргуун үзэгдэл 11
гадаргуун үзэгдэл 11
гадаргуун үзэгдэл 11
гадаргуун үзэгдэл 11
гадаргуун үзэгдэл 11
гадаргуун үзэгдэл 11
гадаргуун үзэгдэл 11
гадаргуун үзэгдэл 11
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

гадаргуун үзэгдэл 11

941

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
941
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1.  Ãàäàðãóóãèéí ¿çýãäýë áà ò¿¿íèé àíãèëàë Ãàäàðãóóãèéí òaòàëöàë Àäñîðáöèéí ¿çýãäýë áà àíãèëàë
  • 2. Сурах бичиг Ó.Áààòàð “ Ôèçèê õèìè” /òýðã¿¿í äýâòýð/ ÓÁ.2003 Ó.Áààòàð “ Ôèçèê õèìè” /äýä äýâòýð/ÓÁ.2003 Ó.Áààòàð, À.Àâèðìýä “ Ôèçèê õèìèéí ïðàêòèêóì” , ÓÁ, 1978 Ó.Áààòàð “ Ôèçèê õèìèéí ëàáîðàòîðèéí àæëûí óäèðäàìæ 2 äýâòýð 2000 ”
  • 3. Гадаргуугийн физик химийн үзэгдэл ньшүргэлцэж фазуудын гадаргуугийн давхаргынтөлөв (найрлага, бүтэц, энергийн хэм г.м.)байдалтай холбоотойгоор илэрнэ. Үүний голшалтгаан гадаргуугийн давхарга илүүдэл чөлөөтэнерги (фазуудын гүнд орших тэнцүү эзэлхүүнтэйүетэй зэрэгцүүлэхэд) агуулж байдагт оршино.Гадаргуугийн давхаргын шинж чанартгадаргуугийн давхарга дахь молекулын байршилболон найрлага (чанарын ба тооны) хүчтэйнөлөө үзүүлнэ.
  • 4. Гадаргуугийн үзэгдлийг физик чанартай ба химийнчанартай гадаргуугийн үзэгдэл гэж 2 бүлэгт хуваадаг.Физик чанартай гадаргуугийн үзэгдэлд: V=const байх нөхцөлд минимум гадаргуугийн талбай харгалзах зарчмын дагуу геометрийн зөв хэлбэрт талст үүсэх процесс мөн шингэний дусал ба савангийн хөөсний цэврүү бөөрөнхий хэлбэртэй байх үзэгдэл Эмульс, манан, хөөс мэтийн дисперс системийн доторх дусал буюу цэврүү нийлэх процесс бол гадаргуугийн үзэгдэл мөн. Үүнийг коалесценцийн үзэгдэл гэдэг.
  • 5.  Дисперс системийн дисперс фазын жижиг хэсгүүд хоорондоо дисперс орчны нимгэн хальсаар холбогдох процесс буюу коагуляцийн үзэгдэл Дисперс системийн доторх жижиг хэсгүүд барьцалдаж, системд орон зай эзэлсэн структур үүсэх процесс Гадаргуугийн энерги багасах явдалтай ямагт холбоотой явагддаг норгох ба наалдах үзэгдэл тус тус багтана.
  • 6.  Химийн чанартай гадаргуугийн үзэгдэлд хамгаас түрүүнд адсорбцийн процесс хамаарна. Химийн гаралтай гадаргуугийн үзэгдэлд мөн дараахи процесс, үзэгдэлийг хамааруулж болно: Топохимийн процесс Мономолекулан давхарга үүсэх (жишээ нь хатуу биетийн гадаргуу дээр); Химийн адсорбцийн үзэгдэл;
  • 7. Гадаргуугийн таталцал.Гадаргуугийн таталцлыг хоёр янзаартодорхойлж болно.Фазуудын нийлсэн гадаргууг нэгж хэмжээгээр(1см2, 1м2 г.м.) ихэсгэхэд зарцуулагдах ажлыггадаргуугийн таталцал гэнэ.
  • 8. σ = A S A F σ = = S SҮүнд: гадаргууг S (см2, м2) хэмжээгээрихэсгэхэд А (эрг/см2, Ж/м2) хэмжээний ажилзарцуулагджээ.Ãàäàðãóóã èõýñãýõ ïðîöåññûã èçîòåðì (T=const)íºõöºëä õàðèõ áàéäëààð ã¿éöýòãýæ áàéâàëçàðöóóëñàí íèéò àæ ãàäàðãóóãèéí äàâõàðãàäàà èëчºëººò ýíåðãèéí õýëáýðýýð íººöëºãäºíº. (A = F) F-чºëººò ýíåðãè
  • 9.  ¯ë õîëèëäîõ 2 øèíãýí áîäèñûí íèéëñýí зааг дээрх гадаргуугийн таталцал аддитив шинж чанартай байдаг áºãººä Антоновын дүрэмд захирагдана. Энэ дүрэм ёсоор: бие биедээ хязгаарт ай уусч ханасан уусмал үүсгэж буй хоёр шингэн бодисын нийлсэн заагийн гадаргуу (зааг) дээрх гадаргуугийн т ат алцал íь т эдгээр шингэн бодисын (ханасан уусмал) т ус бүрийн, агаарт ай бóюó өөрèйн уóрыí фазт ай т энцвэрийн нөхцөлд оршиж áàéõ ¿åèéí, гадаргуугийн т ат алцлалын ялгаварт ай т энцүү байна".
  • 10. Øèíãýí Ò0Ñ σа σв ôàçóóä òîîöîîãîîð òóðøëàãààð Óñ – 19 63,2 28,8 34,4 34,4 áåíçîë Óñ – 18 59,8 26,4 33,4 33,3õëîðôîðìÓñ – ýôèð 18 28,1 17,5 10,6 10,6 Óñ – 26 46,4 42,2 4,2 4,3 àíàëèí
  • 11. Гурван фазын зааг дээрх норголтын үзэгдэл:1—шингэн фаз (ус), 2—хийн фаз, 3—хатуу фаз (шил). Энэ хүч норголтын периметртперпендикуляр бөгөөд гадаргууд тангенциальчиглэлээр фазуудын нийлсэн гадаргууг багасгахнөхцлийг бүрдүүлэх байдалтай үйлчилдэг билээ.Гурван гадаргуугийн огтлолцолыг норголтын шугамгэнэ. Хатуу гадаргуу дээр үүсч буй энэхүү битүүцагирагийг норголтын периметр гэнэ.
  • 12. Гадаргуугийн чөлөөт энерги - Энэ ньтермодинамикийн функц бөгөөд контактлагдсанфазаас бүх жижиг хэсэгтэй фаз бүхийгадаргуугийн хэсэг дээрх жижиг хэсгийн молекулхоорондын харилцан үйлчлэлийн энергиэртодорхойлдог.Гадаргуугийн чөлөөт энерги нь гадаргуугийн заагдээрх жижиг хэсгийн тоо хэмжээнээс хамаарах бафаз хоорондын харилцан үйлчлэлийн хувийнэнерги болон фазын талбайтай шууд хамааралтай.Гадаргуугийн хувийн чөлөөт энерги ньгадаргуугийн хэсгийн үүссэн жижиг хэсэгт тэнцүүба температур, контактлагдсан фазын төрхөөсхамаардаг.
  • 13. Контактлагдсан фазын агрегат төлөвөөсхамаараад гадаргууг хөдөлгөөнтэй бахөдөлгөөнгүй гэж 2 ангилна. Гадаргуугийн өөрөө явагдах үзэгдэл нь хий-шингэн, эсвэл шингэн-шингэн системдгадаргуу нь хөдөлгөөнтэй байх ба бүх фазынмоекул нь дулаанаас хамаарсан хөдөлгөөнтэйбайна. Гадаргуугийн чөлөөт хувийн энерги ньфазын гадаргуугийн хэсгийн хөдөлгөөндзориулагддаг ба үүнийг гадаргуугийнтэлэлтийи коэффициент гэнэ.
  • 14. Гадаргуугийн өөрөө аяндаа явагдах үзэгдэл Гадаргуугийн чөлөөт энергиГадаргуугийн талбай Гадаргуугийн чөлөөтбагасна хувийн энерги ихэснэКоаллесценци Сорбци Сорбцийн уршиг Коагуляци Эмульсжих Норох, дэвтэх
  • 15. Гадаргуу дээр аяндаа явагдах үзэгдэлгадаргуугийн талбай багассанаар гадаргуугийнчөлөөт энерги буурч коалесценцэд хүргэдэг. Коалесценци - хийн бөмбөлөг, эсвэлшингэний дуслууд нэгдэхийг хэлнэ. Коагуляци - дисперс систем дэхь жижигхэсгууд наалдахыг хэлнэ. Мөн дээрхи үзэгдлээр хувийн чөлөөт энергибагасахад гадаргуугийн чөлөөт энерги багасажулмаар сорбц явагдаж эцэст нь норох, дэвтэх,эмульсжих болон бусад үзэгдлүүд явагддаг.
  • 16. Сорбци Хүрээлэн байгаа орчноосоо хатуу эсвэл шингэн бодисууд өөрөө аяндаа шингэх гетероген процессыг хэлнэ. Хатуу эсвэл шингэн биеүүд хүрээлэн байгаа орчноосоо чөлөөтэй шингэх чадварыг сорбент гэх ба шингэж байгаа бодисыг нь сорбат гэнэ. Сорбент ба сорбцийн шингэх бодисын холбооны зэргээс хамаараад эргэх ба үл эргэх гэж 2 ангилна. Сорбцийн хурдны тэнцвэрийн тогтмол нь десорбцийн хурдтай тэнцүү байдгыг тогтоожээ. Энэ тэнцвэрийн тогтмолыг Кс гэж тэмдэглэвэл: Кс = Ксорб/Кдесорб
  • 17. Сорбцийн төрлүүд
  • 18. Абсорбци Энэ нь шингэх бодис (абсорбент)-ын бүх гадаргуугаар диффузлэгдсэний дүнд бодис (абсорбат)-ын шингээлт явагдаж улмаар бодис өөрөө аяндаа шингэх үзэгдлийг хэлнэ. Генрийн хуулиар тогтмол температурт хийн абсорбци нь шингэний нэгж эзлэхүүн дэхь шингэний дээрх хийн хольцон дахь парциаль даралттай шууд хамааралтай.
  • 19. Адсорбци Адсорбци - Абсорбцоос ялгаатай нь адсорбцийн үед контатлагдсан фазын гадаргуугийн хэсэг дээр концентрацижсан бодис шингэдэг. Адсорбент - Гадаргуу дээр адсорбци явагдах компонент Адсорбат - Адсорбентийн гадаргуу дээр концентрацижсан компонент Орчны хүчээс хамаараад адсорбент ба адсорбатын хоорондын харилцан үйлчлэлийг физикийн ба химийн адсорбци гэж ангилдаг.
  • 20. Физикийн адсорбци Өгөгдсөн нөхцөлд молекул хоорондын харилцан үйлчлэлийг Вандерваальсын хүчээр тооцох ба тоймлох, индукцлэх, дисперсжих эсвэл устөрөгчийн холбоогоор тооцно. Энэ харилцан үйлчлэлийн энерги нь 4-40 кдж/моль байх ба физикийн адсорбци дараах онцлогтой. Үүнд: Эргэх шинжтэй (өөрөөр хэлбэл адсорбцитай ижил хугацаанд явагдана гэсэн үг) Өвөрмөц шинж чанаргүй-ерөнхий хуулиудад захирагддаг. Дулаан ялгаруулах чанартай. (өөрөөр хэлбэл дулаан ялгаруулдаг) Физикийн адсорбцийн үед хий болон уурын хольцоос молекул хоорондын харилцан үйлчлэлтэй дурын хэд хэдэн молекулууд амархан үүсдэг компонентууд адсорбцилогддог.
  • 21. Химийн адсорбци Адсорбент адсорбаттай харилцан үйлчлэлцэж химийн холбоо үүссэнээр тодорхойлогддог. Хемосорбцийн холбооны энерги нь 40-400 кдж/моль байна. Иймээс хемосорбци нь практикт эргэдэггүй, өвөрмөц, хязгаарагдмал шинжтэй. Хемосрбцийн үед температурыг ихсэхэд адсорбатын холбоонууд ихсэж жирийн байдалд ордог. Фазын гадаргуугийн шинж чанар химийн найрлага өөрчлөгдснөөр адсорбцийн янз бүрийн төрлүүд үүсэх ба улмаар гадаргуугийн хувийн чөлөөт энерги багасаж, өөрөө аяндаа нэвчих адсорбци болно.
  • 22. Хувийн адсорбци Нэгж гадаргууд эсвэл хатуу адсорбентын массуудаар бодисын нэвчих тоо хэмжээтэй тэнцүү. Хувийн адсорбци нь тогтмол температурт системд байгаа шингэсэн бодисын концентрациас хамаардаг ба үүнийг изотерм адсорбци гэж нэрлэдэг.

×