გაკვეთილი № 34

1,109
-1

Published on

http://qimia.blogspot.com
კურსის ავტორები: მერაბ ჯელია, გიორგი მახარაძე, ნუნუ ჯავახიშვილი.

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,109
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
25
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

გაკვეთილი № 34

  1. 1. გაკვეთილი N 34 საშინაო დავალების შემოწმება2. x x H x N x H x H N –ის ე.უ. 3,.0 - + H –ის ე.უ. 2,1ამიტომ N–H xx xx x x F x x x O x Fxx x x F –ის ე.უ. 4,0 + - O - ის ე.უ. 3,5 ამიტომ O–F H x O x H H –ის ე.უ. 2,1 - + O - ის ე.უ. 3,5 ამიტომ O–H xx xx x x Cl x P x Cl xx x x xx x x x Cl x x x x P –ის ე.უ. 2,1 + - Cl - ის ე.უ. 3,0 ამიტომ P – Cl H x S x H H –ის ე.უ. 2,1 - + S - ის ე.უ. 2,5 ამიტომ S–H
  2. 2. xx xx x x Fx S x x x Fxx x x F –ის ე.უ. 4,0 + - S - ის ე.უ. 2,5 ამიტომ S–F 3. x x x x x x x O x Oxx x x xx xx xx xx H x O x x x S x Ox H x H xxO x Cl O x x xx xx x x x x x O x x O x x x x x xx xx xx xx xx x x H x O x x x Cl O x x O x N x O x x x N x O xx xx x x x x x x x x O x x O x x x O x x x x x x x წყალბადური ბმა წყალბადური ბმა დონორ-აქცეპტორული ბმის კერძო შემთხვევაა. თუ წყალბადისატომი წარმოქმნის პოლარულ კოვალენტურ ბმას, რომელშიც საზიაროელექტრონული წყვილი მკვეთრადაა გადახრილი წყალბადის ატომისაგან, მაშინწყალბადატომს ნაწილობრივ უთავისუფლდება ორბიტალი. ასეთ წყალბადატომსა დაძლიერ ელექტროუარყოფითი ელემენტის ატომებს შორის (F, O, N) აღიძვრებაწყალბადური ბმა. ფტორწყალბადის მოლეკულაში ბმა პოლარულ კოვალენტურია.ფტორისა და წყალბადის ელექტროუარყოფითობებს შორის საკმაოდ დიდი სხვაობაა(1,9), ამიტომ საზიარო ელექტრონული წყვილი მკვეთრადაა გადახრილი ფტორისკენ,რაც იწვევეს წყალბადის ატომის ელექტრონული ორბიტალის ნაწილობრივგანთავისუფლებას: + - H–F ამ ნაწილობრივ თავისუფალი ორბიტალით წყალბადის ატომი უკავშირდებაფტორწყალბადის მეორე მოლეკულის ფტორის ატომის თავისუფალ ელექტრონულწყვილს. ამ გზით ერთმანეთს უკავშირდება H – F –ის ორი მოლეკულა. ამ კავშირსწყალბადური ბმა ეწოდება. H F H F H F H F
  3. 3. H F H F წყალბადური ბმა.წყალბადურ ბმას სამი წერტილით აღნიშნავენ. ამგვარად აღიძვრება წყალბადური ბმა წყლის მოლეკულებს შორის: + - H O H O H O H H H ან H O H O H O H H H წყალბადური ბმა. წყალი ერთმანეთთად დაკავშირებული (ასოცირებული) მოლეკულებისგანშედგება. წყალბადური ბმების აღძვრის გამო წყლის რეალური ფორმულაა (H2O)n,სადაც n = 2 – 8. წყალბადური ბმები ხორციელდება ორგანულ ნაერთებში. მაგ: სპირტებისმოლეკულებს შორის (R – OH). H O H O R R ან ორგანული მჟავების (R – COOH) მოლეკულებს შორის. O H O R C C R O H O წყალბადური ბმა ხორციელდება ასევე ცილების და ნუკლეინის მჟავებისმოლეკულებში. (რას წარმოადგენს სპირტები, ორგანული მჟავები, ცილები და ნუკლეინის მჟავებიამ საკითხს უფრო დაწვრილებით ორგანული ქიმიის კურსის შესწავლისასგავეცნობით) მართალია წყალბადური ბმა ბევრად უფრო სუსტია, ვიდრე კოვალენტური, მაგრამის საკმაოდ დიდ როლს ასრულებს ნივთიერებების ფიზიკური და ქიმიურითვისებების ჩამოყალიბებაში.
  4. 4. საშინაო დავალება:1. რას ეწოდება წყალბადური ბმა? რომელი ელემენტის ატომებს შორის ხორციელდება ეს ბმა?2. რატომ ხორციელდება წყალბადური ბმა მეთილის სპირტის მოლეკულაში ასეთი სახით O H O H H C H H C H H H და არ ხორციელდება ამ გზით: O H O H H C H H C H H H

×