გაკვეთილი № 29
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Like this? Share it with your network

Share

გაკვეთილი № 29

on

  • 1,756 views

http://qimia.blogspot.com...

http://qimia.blogspot.com
კურსის ავტორები: მერაბ ჯელია, გიორგი მახარაძე, ნუნუ ჯავახიშვილი.

Statistics

Views

Total Views
1,756
Views on SlideShare
1,756
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
23
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

გაკვეთილი № 29 Document Transcript

  • 1. გაკვეთილი N 29 საშინაო დავალების შემოწმება: 1. 12 1 12 1 C + H N + n 6 1 7 0 საძიებელი ელემენტის როგობრივი ნომერია 7. მოვძებნოთ ეს ელემენტი ელემენტთა პერიოდულ სისტემაში. ეს არის N. ანალოგიურად: 226 222 4 88 Ra Rn + He 86 2 7 1 4 Li + H 2 He 3 1 2 14 4 17 1 N + He 8 O + H 7 2 1 1 1 4 H P He 1 სხვაგვარად პროტონია 1 , ხოლო 2 კი  ნაწილაკი. ელექტრული გარსების აღნაგობა ატომბირთვის გარშემო მოძრაობენ ელექტრონები. როგორც გვახსოვს ატომიელექტრონეიტრალური ნაწილაკია და ცხადია, რომ რამდენიცაა ატომგულის მუხტი,იმდენივე ოღონდ უარყოფითი ნიშნით არის ელექტრული გარსის მუხტი.სხვაგვარად, რამდენი პროტონიცაა ატომგულში, იმდენივე ელექტრონიაელექტრონულ გარსში. ატომგულის გარშემო მოძრაობისას ელექტრონები წარმოქმნიან ელექტრონულშრეებს: ზოგი ელექტრონი ახლო მანძილზეა ატომგულიდან, ზოგი უფრო შორს,სხვანი კიდევ უფრო შორს და ა.შ. რაც უფრო ახლოსაა ელექტრონი ატომგულთან,მით უფრო ძლიერ მიიზიდება ის ატომგულის მიერ და მით უფრო დაბალია მისიენერგიის მარაგი. ელექტრონულ შრეებს ნომრავენ ატომგულიდან ან აღნიშნავენ სიმბოლოებით KL M N O P Q. (რეალურად შეიმჩნევა მაქსიმუმ 7 ელექტრონული შრე)რადგან ერთ ელექტრონულ შრეზე მოძრავ ელექტრონებს თანაბარი (ან თითქმისთანაბარი) ენერგიის მარაგი აქვთ, ელექტრონულ შრეებს ენერგეტიკულ დონეებსაცუწოდებენ. თითოეულ ენერგეტიკულ დონეზე შეზღუდული რაოდენობისელექტრონები შეიძლება მოთავსდნენ. ენერგეტიკულ დონეზე მოთავსებულიელექტრონების მაქსიმალური რაოდენობა გამოითვლება ფორმულით: Z = 2n 2 სადაც Z დონეზე ელქტრონების რიცხვია, ხოლო n დონის ნომერია.
  • 2. K n=1 2 L n=2 8 M n=3 18 N n=4 32 O n=5 P n=6 Q n=7 ელექტრონების მაქსიმალური რაოდენობა არ აღემატება 32-ს. აქვე დავამატოთ,რომ ენერგეტიკული დონის ნომრის მიუხედავად ბოლო (გარე) შრეზე მაქსიმუმ 8ელექტრონი შეიძლება მოთავსდეს. I პერიოდის ელემენტებს 1 ენერგეტიკული დონე აქვთ, II პერიოდისას – 2 და ა.შ.ე.ი. ელემენტის ატომის ელექტრონულ გარსში ენერგეტიკული დონეებისრაოდენობა რიცხობრივად ემთხვევა იმ პერიოდის ნომერს, რომელშიც ეს ელემენტიამოთავსებული. I პერიოდში 2 ელემენტია H და He. Aმ ელემენტების რიგობრივი ნომრებია 1 და 2.შესაბამისად ატომგულის მუხტებია +1 და +2. ამ ატომებს ერთი ენერგეტიკულიდონე აქვთ (K) და მასზე 1 ან 2 ელექტრონია. ამ ელემენტების ატომის აღნაგობაშეიძლება ასე ჩაიწეროს: K K +1 1 +2 2 H He ელემენტ ლითიუმის რიგობრივი ნომერია 3. ე.ი. მისი ატომგულის მუხტია +3,ხოლო ელექტრონული გარსი 3 ელექტრონისგან შედგება. როგორც გვახსოვს პირველ(K) ენერგეტიკულ დონეზე შეიძლება მოთავსდეს არაუმეტეს ორი ელექტრონისა.ამიტომ მესამე ელექტრონი მოთავსდება ახალ ენერგეტიკულ დონეზე (L). K L +3 2 1 II პერიოდის ელემენტების ატომებს ორი ენერგეტიკული დონე აქვთ (K და L). I-ზე(K) ყველა ელემენტის ატომს ორ-ორი ელექტრონი აქვთ. II-ზე (L) ელექტრონებისრიცხვი პერიოდში მარცხნიდან მარჯვნივ თანდათანობით იზრდება 1-დან 8-მდე .
  • 3. K L K L K L K L +3 2 1 +4 2 2 +5 2 3 ... +10 2 8 Li Be B Ne II პერიოდის ელემენტების ელექტრონული გარსების აღნაგობა. როგორც ვხედავთ მეორე პერიოდის ყველა ელემენტს მეორე ელექტრონულ შრეზე(L) იმდენი ელექტრონი აქვს, რამდენიცაა იმ ჯგუფის ნომერი, რომელშიც ესელემენტია მოთავსებული. მესამე პერიოდის პირველი ელემენტია ნატრიუმი. მისი რიგობრივი ნომერია 11.ატომგულის მუხტი +11. ხოლი ელექტრონული გარსი შესაბამისად 11ელექტრონისგან შედგება. პირველ ენერგეტიკულ დონეზე (K) მაქსიმუმ ორიელექტრონი შეიძლება მოთავსდეს, მეორეზე (L) კი 8. ნატრიუმის ატომისმეთერთმეტე ელექტრონი თავსდება ახალ – მესამე ენერგეტიკულ დონეზე (M): K L M +11 2 8 1 მესამე პერიოდის ელემენტების ატომებს სამ-სამი ენერგეტიკული დონე აქვთ (K,L, M). I და II ენერგეტიკულ დონეებზე ყველას ორი და რვა ელექტრონი აქვს,მესამეზე კი ელექტრონების რიცხვი თანდათან იზრდება 1-დან 8-მდე: K L M K L M +11 2 8 1 ... +18 2 8 8 Na Ar აქაც გარე შრის ელექტრონების რიცხვი ემთხვევა შესაბამისი ჯგუფის ნომერს. დიდი პერიოდების ელემენტების ელქტრონული გარსების აღნაგობასმოგვიანებით განვიხილავთ. საშინაო დავალება: დავწეროთ ატომის აღნაგობის ფორმულები I, II, III პერიოდის იმელემნტებისთვის, რომლებიც გაკვეთილში განხილული არ გვაქვს.