გაკვეთილი № 24
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

გაკვეთილი № 24

on

  • 1,525 views

http://qimia.blogspot.com...

http://qimia.blogspot.com
კურსის ავტორები: მერაბ ჯელია, გიორგი მახარაძე, ნუნუ ჯავახიშვილი.

Statistics

Views

Total Views
1,525
Views on SlideShare
1,525
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
19
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    გაკვეთილი № 24 გაკვეთილი № 24 Document Transcript

    • გაკვეთილი N 24თემა N2-ის შემაჯამებელი სამუშაოს შემოწმება: 1. ZnO + 2HNO3  Zn(NO3)2 + H2O ZnO + H2SO4  ZnSO4 + H2O ZnO + 2NaOH  Na2ZnO2 + H2O ZnO + Ba(OH)2  BaZnO2 + H2O Zn(OH)2 + 2HNO3  Zn(NO3)2 + 2H2O Zn(OH)2 + H2SO4  ZnSO4 + 2H2O 2NaOH + H2ZnO2  Na2ZnO2 + 2H2O Ba(OH)2 + H2ZnO2  BaZnO2 + 2H2O 2. მივიღოთ ყველა შესაძლო ხერხით: KCl 1. 2K + 2HCl  2KCl + H2 2. K2O + 2HCl  2KCl + H2O 3. KOH + HCl  KCl + H2O 4. K2CO3 + 2HCl  2KCl + H2O + CO2 ან გამოვიყენოთ K2SO3, K2S და ა.შ.. 5. 2K + Cl2  2KCl 6. 2K + ZnCl2 + 2H2O  2KCl + Zn(OH)2 + H2 ანუ
    • ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––– 2K + ZnCl2 + 2H2O  2KCl + Zn(OH)2 + H2 7. ––––––– 8. ––––––– 9. 2KOH + FeCl2  2KCl + Fe(OH)2 ხ ხ ხ უ შეიძლება გამოვიყენოთ ZnCl2, MgCl2 , AlCl3, CuCl2 და ა.შ. 10. K2SO4 + BaCl2  2KCl + BaSO4 ხ ხ ხ უ MnSO4 1. Mn + H2SO4  MnSO4 + H2 2. MnO + H2SO4  MnSO4 + H2O 3. Mn (OH)2+ H2SO4  MnSO4 + 2H2O 4. Mn CO3+ H2SO4  MnSO4 + H2O + CO2 შეიძლება MnCl2 ან სხვა მარილის გამოყენებაც. 5. ––––––– (ეს ხერხი მხოლოდ უჟანგბადო მჟავას მარილებისთვისაა) 6. Mn + CuSO4  MnSO4 + Cu 7. MnO + SO3  MnSO4 8. Mn(OH)2 + SO3  MnSO4 + H2O 9. ––––––– (Mn(OH)2 არ იხსნება წყალში) 10. MnCl2 + Ag 2 SO4  MnSO4 + AgCl ხ მხ ხ უ3. 3LiOH + H3PO4  Li3PO4 + 3H2O ლითიუმის ფოსფატი 2LiOH + H3PO4  Li2HPO4 + 2H2O ლითიუმის ჰიდროფოსფატი LiOH + H3PO4  LiH2PO4 + H2O ლითიუმის დიჰიდროფოსფატი
    • 4. Fe(OH)3 + 3HNO3  Fe(NO3)3 + 3H2O რკინის(III) ნიტრატი Fe(OH)3 + 2HNO3  Fe(OH)(NO3)2 + H2O რკინის(III) ჰიდროქსონიტრატი Fe(OH)3 + HNO3  Fe(OH)2(NO3) + H2O რკინის(III) დიჰიდროქსონიტრატი 5. მოც: m (Al) = 10 გრ –––––––––––––– უ.გ. m (Al2(SO4)3) = ? V0 (H2) = ? M (Al2(SO4)3) = 342 გ/მოლი M (Al) = 27 გ/მოლი 1. 2Al + 3H2SO4  Al2(SO4)3 + 3H2 2 გ Al წარმოქმნის 342 გ Al2(SO4)3 - ს 10 გ “ “ X “ X =m(Al2(SO4)3)= 10·342/2·27 = 63,3 გ 2 გ Al გამოყოფს ნ.პ. 3 42 ლ H2 - ს 10 გ “ “ X “ X = V0(H2)=10·3·22,4/2·27 = 12,4 l პასუხი: რეაქციის შედეგად მიიღება 63,3 გრამი ალუმინის სულფატი და 12,4 ლ (ნ.პ.) წყალბადი. 6. n (K) : n (Cl) : n (O) = 31,84/39 : 28,98/35,56 : 39,18/16 = 0,8164 : 0,8163 : 2,44875 = 1:1:3 ანუ KClO3 გენეტიკური კავშირი არაორგანული ნივთიერებების კლასებს შორის ძირითადი სქემა თუ როგორ უკავშირდებიან ნაერთთა კლასები ერთმანეთსშეიძლება ასე გამოვსახოთ:
    • +O2 +H 2O მეტალი ფუძე ოქსიდი ფუძე (ტუტე) +აღმდგენი +მარილი +მჟავა ოქსიდი +მეტალი + არამეტალი +მჟავა +მჟავა + მჟავა +მჟავა ოქსიდი +მარილი მარილი მარილი + მეტალი +ტუტე + ფუძე ოქსიდი+მეტალი +ფუძე ოქსიდი + ფუძე + მარილი +O2 +H2O არამეტალი მჟავა ოქსიდი მჟავა +აღმდგენი ამ სქემის შესაბამისად და იმ ცოდნაზე დაყრდნობით, რომელიც ჩვენ შევიძინეთ,შეგვიძლია განვახორციელოთ შემდეგი ტიპის გარდაქმნები: მაგ: N1 Na  Na2O  NaOH  NaCl ამ გარდაქმნის განხორციელება შეიძლება შემდეგი გზით: 1. 4Na + O2  2Na2O 2. Na2O + H2O  2NaOH 3. NaOH + HCl  NaCl + H2O მაგ: N 2 S  SO2  H2SO3  K2SO3
    • 1. S + O2  SO2 2. SO2+ H2O  H2SO3 3. H2SO3 + 2KOH  K2SO3 + 2H2O შეიძლება იყოს უფრო რთული შემთხვევებიც. მაგ: რომ არ გამოგვრჩეს რომელიმე დავალება დავნომროთ გარდაქმნის თითოეული მიმართულება.1) Cu  CuO 2Cu + O2  2CuO2) CuO  Cuოქსიდებიდან მეტალების მისაღებად ვიყენებთ აღმდგენლებს (H2, CO და C), CuO + H2  Cu + H2Oან CuO + CO  Cu + CO2ან 2CuO + C  Cu + CO23) CuCl2  CuO ეს გარდაქმნა არ შეიძლება განხორციელდეს ერთი რეაქციის საფუძველზე. ჯერსპილენძის ქლორიდიდან უნდა მივიღოთ სპილენძის ჰიდროქსიდი და შემდეგსპილენძის ჰიდროქსიდიდან სპილენძის ოქსიდი.ანუ CuCl2 + 2KOH  2KCl + Cu(OH)2 ხ ხ ხ უ t0 Cu(OH)2  CuO + H2O
    • 4) CuO  CuCl2CuO + 2HCl  CuCl2 + H2O5) CuCl2  Cu(OH)2ეს გარდაქმნა ხორციელდება მხოლოდ ტუტესთან ურთიერთქმედებით. CuCl2 + 2KOH  Cu(OH)2 + 2KClშეიძლება NaOH და Ba(OH)2-ის გამოყენება.6) Cu(OH)2  CuCl2 Cu(OH)2 + 2HCl  CuCl2 + 2H2O7) CuCl2  Cu მარილთან მეტალის ურთიერთქმედებით შეიძლება მივიღოთ ახალი მეტალი. CuCl2 + Fe  Cu + FeCl2 რკინის ნაცვლად შეიძლება გამოვიყენოთ სხვა რომელიმე სპილენძზე უფროაქტიური მეტალი. მაგ: Zn, Mn, Co, Ni, Sn, Pb.8) Cu  CuCl2რადგან Cu მეტალთა აქტივობის მწკრივში წყალბადის მარჯვნივაა მოთავსებულირეაქციაარ მიდის. ამიტომ აღნიშნული გარდაქმნა შეიძლება ასე განხორციელდეს: Cu + Cl2  CuCl2 Cu + HgCl2  CuCl2 + Hg 9) Cu(OH)2  Cu ამ გარდაქმნის ერთი რეაქციით განხორციელება შეუძლებელია. ამას ორი საფეხურიჭირდება. t0 Cu(OH)2  CuO + H2O CuO + H2  Cu + H2O (H2-ის ნაცვლად შეიძლება გამოვიყენოთ თქვენთვის უკვე ცნობილი სხვააღმდგენლებიც)10) Cu  Cu(OH)2ამ გარდაქმნასაც ორი საფეხური ჭირდება. ჯერ სპილენძისგან მივიღოთ მისირომელიმე ხსნადი მარილი.მაგ: Cu + Cl2  CuCl2 Cu + Hg(NO3)2  Cu(NO3)2 + Hg(როცა ვისწავლით აზოტმჟავას და კონცენტრირებული გოგირდმჟავას თვისებებს,შეიძლება გამოვიყენოთ ამ ნივთიერებათა სპილენძთან ურთიერთქმედებაც).შემდეგ სპილენძის მარილები შეიძლება გარდავქმნათ სპილენძის ჰოდროქსიდად. CuCl2 + Ba(OH)2  Cu(OH)2 + BaCl2 საშინაო დავალება:
    • დავწეროთ გარდაქმნის შესაბამისი რ ეაქციის ტოლობები: 1. Na  NaOH  Na2CO3  NaCl  NaNO3  Na2SO4 2. Al  AlCl3  Al(OH)3  Al2(SO4)3  Al(OH)3  NaAlO2 3. P  P2O5  H3PO  K3PO4  Ca3(PO4)2  H3PO4 4. Cl2  HCl  NaCl  AgCl 5. MgO  MgSO4  Mg(NO3)  Mg(OH)2  MgCl2 6. 7.თემა N 2. ძირითადი დებულებები.1. არაორგანული ნივთიერებები იყოფა ორ ჯგუფად: მარტივი და რთულინივთიერებები.2. მარტივი ნივთიერებები ერთი ელემენტის ატომებისაგან შედგება. მარტივინივთიერებებია მეტალები და არამეტალები. მეტალები მყარი ნივთიერებებია(გამონაკლისია ვერცხლისწყალი). მათ ახასიათებთ ელექტრო და სითბოგამტარობა,ჭედადობა, გლინვადობა და მეტალური ბზინვარება. არამეტალებიროგორც მყარი, ისე თხევადი და აირადი ნივთიერებებია. მათ მეტალებისათვისდამახასიათებელი ფიზიკური თვისებები ნაწილობრივ ან საერთოდ არ ახასიათებთ.3. რთული ნივთიერებები იყოფიან ოქსიდებად, ჰიდროქსიდებად (ფუძეები),მჟავებად და მარილებად.4. ოქსიდები ელემენტების ნაერთებია ჟანგბადთან. ოქსიდები იყოფამარილწარმომქმნელ და მარილარწარმომქმნელ ოქსიდებად. მარილწარმომქმნელიაფუძე, მჟავა და ამფოტერული ოქსიდები. ფუძე ოქსიდები რეაგირებენ მჟავებთან დაარ რეაგირებენ ტუტეებთან. ფუძე ოქსიდები რეაგირებენ აგრეთვე მჟავუროქსიდებთან. . ფუძე ოქსიდების ნაწილი კი იერთებს წყალს და წარმოქმნის ტუტეს.მჟავური ოქსიდები რეაგირებენ ტუტეებთან და არ რეაგირებენ მჟავებთან. წყალთანმჟავური ოქსიდები მჟავებს წარმოქმნიან (გამონაკლისია SiO2). მჟავური ოქსიდები
    • რეაგირებენ ფუძე ოქსიდებთან. ამფოტერული ოქსიდები რეაგირებენ როგორცტუტეებთან ისე მჟავებთან.5. მეტალთა ჰიდროქსიდები (ფუძეები) შეიცავენ მეტალის ატომსა და მასთანდაკავშირებულ ჰიდროქსიდის ჯგუფებს. წყალში ხსნად ჰიდროქსიდებს ტუტეებსაცუწოდებენ. ფუძეები რეაგირებენ მჟავებთან და მჟავურ ოქსიდებთან. ტუტეებირეაგირებენ მარილებთან. უხსნადი ფუძეები გახურებით იშლებიან.6. მჟავების მოლეკულები შეიცავენ ერთ ან რამოდენიმე წყალბადის ატომსრომლებიც შეიძლება ჩანაცვლდეს მეტალის ატომებით. მჟავები რეაგირებენმეტალებთან, ფუძე და ამფოტერულ ოქსიდებთან, მეტალთა ჰიდროქსიდებთან დამარილებთან.7. ამფოტერული ჰიდროქსიდები რეაგირებენ როგორც ტუტეებთან ისე მჟავებთან.მათ სუსტი ფუძის და სუსტი მჟავას თვისებები აქვთ.8. ნორმალური (საშუალო) მარილები მეტალის ატომებისა და მჟავას ნაშთისჯგუფებისაგან შედგებიან. მარილების მიღების ათი ძირითადი ხერხი არსებობს.მარილები რეაგირებენ მეტალებთან, მჟავებთან, ტუტეებთან და მარილებთან.9. გარდა ნორმალური მარილებისა არსებობენ მჟავა, ფუძე, ორმაგი და შერეულიმარილები.