Your SlideShare is downloading. ×
გაკვეთილი № 17
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

გაკვეთილი № 17

737
views

Published on

http://qimia.blogspot.com …

http://qimia.blogspot.com
კურსის ავტორები: მერაბ ჯელია, გიორგი მახარაძე, ნუნუ ჯავახიშვილი.

Published in: Education

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
737
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
32
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. გაკვეთილი N 17საშინაო დავალების შემოწმება1. NaOH + HCl  NaCl + H2O2NaOH + H2SO4 Na2SO4 +2H2O 3NaOH + H3PO4  Na3PO4 + 3H2O NaOH + HNO3  NaNO3 + H2O 2NaOH + SO3  Na2SO4 + H2O 6NaOH + P2O5  2Na3PO4 + 3H2O 2NaOH + N2O5  2NaNO3 + H2O 2NaOH + CuSO4  Na2SO4 + Cu(OH)2 ხ ხ ხ უ Ba(OH)2 + 2HCl  BaCl2 + 2H2O Ba(OH)2 + H2SO4  BaSO4 + 2H2O 3Ba(OH)2 + 2H3PO4  Ba3(PO4)2 + 6H2O Ba(OH)2 + 2HNO3  Ba(NO3)2 + 2H2O Ba(OH)2 + SO3  BaSO4 + H2O 3Ba(OH)2 + P2O5  Ba3(PO4)2 + 3H2O Ba(OH)2 + N2O5  Ba(NO3)2 + H2O Ba(OH)2 + CuSO4  BaSO4 + Cu(OH)2 (დასაშვებია მიმოცვლის რეაქციის ხ ხ უ უ ასეთი ტიპიც – როცა გამოიყოფა ორი უხსნადი ნივთიერება.) Fe(OH)2 + 2HCl  FeCl2 + 2H2O Fe(OH)2 + H2SO4  FeSO4 + 2H2O 3Fe(OH)2 + 2H3PO4  Fe3(PO4)2 + 6H2O Fe(OH)2 + 2HNO3  Fe(NO3)2 + 2H2O Fe(OH)2 + SO3  FeSO4 + H2O 3Fe(OH)2 + P2O5 Fe3(PO4)2 + 3H2O Fe(OH)2 + N2O5  Fe(NO3)2 + H2O Fe(OH)2 + CuSO4 უ ხ Fe(OH)3 + 3HCl  FeCl3 + 3H2O 2Fe(OH)3 + 3H2SO4  Fe2(SO4)3 + 6H2O Fe(OH)3 + H3PO4  FePO4 + 3H2O Fe(OH)3 + 3HNO3  Fe(NO3)3 + 3H2O 2Fe(OH)3 + 3SO3  Fe2(SO4)3 + 3H2O 2Fe(OH)3 + P2O5  2FePO4 + 3H2O 2Fe(OH)3 + 3N2O5  2Fe(NO3)3 + 3H2O Fe(OH)3 + CuSO4
  • 2. Uუ ხ Al(OH)3 + 3HCl  AlCl3 + 3H2O 2Al(OH)3 + 3H2SO4  Al2(SO4)3 + 6H2O Al(OH)3 + H3PO4  AlPO4 + 3H2O Al(OH)3 + 3HNO3  Al(NO3)3 + 3H2O 2Al(OH)3 + 3SO3  Al2(SO4)3 + 3H2O 2Al(OH)3 + P2O5  2AlPO4 + 3H2O 2Al(OH)3 + 3N2O5  2Al(NO3)3 + 3H2O Al(OH)3 + CuSO4 უ ხ მჟავები როგორც ვიცით (გაკვ. N 12) მჟავები ეწოდებათ რთულ ნივთიერებებს, რომელთამოლეკულაში შედის მეტალის ატომით ჩანაცვლების უნარის მქონე ერთი ანრამოდენიმე წყალბადატომი და მჟავური ნაშთი. მჟავები შედგენილობის მიხედვით იყოფიან უჟანგბადო (HF, HCl) და ჟანგბადიანმჟავებად (HNO3, H2SO4). მჟავებს, რომელთა მოლეკულაში მეტალის ატომით ჩანაცვლების უნარის მქონეწყალბადის ერთი ატომია – ერთფუძიანი მჟავა ქვია. სადაც ორი ასეთი ატომია –ორფუძიანი, სადაც სამი ასეთი ატომია – სამფუძიანი. ერთფუძიანი მჟავებია: HCl, HBr, HI, HNO3, HClO3, HMnO4 და ა.შ. ორფუძიანი მჟავებია: H2SO4, H2SO3, H2CO3, H2CrO4 და ა.შ. სამფუძიანი მჟავებია: H3BO3, H3PO4, H3AsO4 და ა.შ. მჟავების მიღება 1. უჟანგბადო მჟავების მიღება შეიძლება შესაბამისი არამეტალისა და წყალბადის ურთიერთქმედებით. მიღებული აირადი ნივთიერება იხსნება წყალში და ვიღებთ მჟავას ხსნარს. H2 + Cl2  2HCl ქლორწყალბადი, შესაბამისი წყალხსნარია ქლორწყალბადმჟავა ანუ მარილმჟავა H2 + F2  2HF ფტორწყალბადი_ფტორწყალბადმჟავა H2 + S  H2S გოგირდწყალბადი_ გოგირდწყალბადმჟავა 2. ჟანგბადიანი მჟავები მიიღება შესაბამისი მჟავური ოქსიდის წყალთან ურთიერთქმედებით. SO2 + H2O  H2SO3 (გოგირდოვანი მჟავა) SO3 + H2O  H2SO4 (გოგირდმჟავა) P2O5 + 3H2O  2H3PO4 (ფოსფორმჟავა)
  • 3. აზოტმჟავა მიიღება NO2-ისა და O2-ის წყალთან ურთიერთქმედებით 4NO2 + O2 + 2H2O  4HNO33. მარილებისა და გოგირდმჟავას ურთიერთქმედება. გოგირდმჟავას და მარილების ურთიერთქმედებით შეიძლება როგორც უჟანგბადო, ისე ჟანგბადიანი მჟავების მიღება. გოგირდმჟავა ყველა სხვა მჟავაზე ძნელად აქროლადია (tდუღ = 336,5C). ამიტომ მას შეუძლია გამოაძევოს სხვა მჟავები მათი მარილებიდან.Mმაგ: t0 2NaCl + H2SO4 Na2SO4 + 2HCl მყარი ნატრიუმის ქლორიდის და კონცენტრირებული გოგირდმჟავას (კონცენტრირებული გოგირდმჟავა ქვია ისეთ რეაქტივს, რომელიც დიდი რაოდენობით H2SO4-ს და მცირე რაოდენობით წყალს შეიცავს) ნარევის გაცხელებისას HCl გამოიყოფა აირის სახით. სპეციალური გაზგამყვანი მილით მას ხსნიან წყალში და მიიღება მარილმჟავა. ფოსფორმჟავას მისაღებად იყენებენ ბუნებრივ მინერალ ფოსფორიტს, რომელიც ძირითადად კალციუმის ფოსფატისაგან შედგება. Ca3(PO4)2 + 3H2SO4  3CaSO4 + 2H3PO4 მცირედ ხსნადი მიღებული ნარევს გაფილტვრით მოაცილებენ ნალექს (CaSO4) და ხსნარში გვრჩება ფოსფორმჟავა. აზოტმჟავას მიღების ერთერთი ხერხია მყარი NaNO3-ის და კონცენტრირებული გოგირდმჟავას ურთიერთქმედება. გაცხელებისას მიღებული აზოტმჟავა აორთქლდება. ორთქლი გადადის მაცივარში, ცივდება, კონდენსირდება (ე.ი. აირი გადადის თხევად მდგომარეობაში) და გამოიხდება. t0 NaNO3 + H2SO4  NaHSO4 + HNO3 ნატრიუმის ჰიდროსულფატი NaHSO4 ნატრიუმის ჰიდროსულფატი – გოგირდმჟავას და ნატრიუმის “მჟავე” მარილია. რას ნიშნავს ეს მოგვიანებით გავეცნობით. საშინაო დავალება:1. მივიღოთ HBr და HI მჟავათა მიღების ჩვენთვის ცნობილი ხერხებით2. როგორ მივიღოთ დარიშხანმჟავა (H3AsO4) თუ საწყის ნივთიერებად ვიყენებთ სუფთა დარიშხანს.