ZWYCZAJE I TRADYCJEBOŻONARODZENIOWE
Boże Narodzenie   Boże Narodzenie to najważniejsze, zaraz po Wielkanocy, święto w    roku. Jednak przez kilkaset lat po n...
Przygotowania do świąt   Przed świętami robimy    w domach wielkie    porządki, aby z    godnością przyjąć w nim     Dzie...
 Swoistym prezentem pamięci  związanym z Bożym Narodzeniem                                         KARTKI  jest popularny...
WIGILIA Wigilia jest dniem poprzedzającym Boże Narodzenie. Słowo wigilia  pochodzi od łacińskiego vigilare, co znaczy: cz...
WIECZERZA WIGILIJNA Na początku wieczerzy  wigilijnej odczytuje się  fragment Ewangelii mówiący o  narodzeniu Jezusa. Nas...
OPŁATEK Tradycyjnie spożywanie wieczerzy wigilijnej poprzedza dzielenie się  białym opłatkiem, czyli bardzo cienkim, niek...
CHOINKA Jednym ze zwyczajów  najbardziej kojarzących się  nam ze świętami są choinki.  Stawiamy je w domu i  przystrajamy...
PREZENTY   Zwyczaj wzajemnego    obdarowywania się prezentami    (zwłaszcza dzieci) związany był z    życiem św. Mikołaja...
   Niewiele osób wie, że opróczŚWIĘTY        rozdawania prezentów małym              dzieciom święty Mikołaj jest także  ...
PASTERKA   Pasterka to Msza św.    która jest odprawiana o    północy w noc Bożego    Narodzenia. Udział w tej    szczegó...
KOLĘDY   Nazwa "kolęda" jest pochodzenia i tradycji rzymskiej. Wyraz kolęda    pochodzi od łacińskiego słowa "calendae" o...
SZOPKI            Polskie szopki wywodzą się z             Włoch, a przywędrowały do nas             wraz z zakonem franc...
JASEŁKA Jasełka po staropolsku to po prostu żłób, rodzaj drabinek, jeszcze dziś  stosowanych, które służą do podawania by...
KONIEC   Opracowała mgr Danuta Siewierska
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Zwyczaje i tradycje bożonarodzeniowe

1,538

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,538
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
7
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Zwyczaje i tradycje bożonarodzeniowe

  1. 1. ZWYCZAJE I TRADYCJEBOŻONARODZENIOWE
  2. 2. Boże Narodzenie Boże Narodzenie to najważniejsze, zaraz po Wielkanocy, święto w roku. Jednak przez kilkaset lat po narodzeniu Jezusa święta Bożego Narodzenia nie były znane. Chrześcijanie świętowali najpierw fakt, że Jezus zmartwychwstał i żyje, a dopiero od IV w. zaczęli świętować także Boże Narodzenie. Wtedy też z polecenia cesarzowej Heleny wzniesiono w Betlejem, w miejscu gdzie narodził się Jezus bazylikę Narodzenia Pańskiego. Z czasem powstał zwyczaj budowania stajenki, by upamiętnić fakt, że Jezus narodził się w stajni, powstała msza zwana pasterką by upamiętnić nocną wizytę pasterzy w noc Bożego Narodzenia i wiele innych świątecznych zwyczajów.
  3. 3. Przygotowania do świąt Przed świętami robimy w domach wielkie porządki, aby z godnością przyjąć w nim Dzieciątko Jezus. W przygotowaniach do świąt uczestniczą też dzieci, pomagając szykować potrawy, robiąc drobne zakupy i wykonując ozdoby choinkowe.
  4. 4.  Swoistym prezentem pamięci związanym z Bożym Narodzeniem KARTKI jest popularny na całym świecie zwyczaj wysyłania do krewnych i znajomych kartek z życzeniami ŚWIĄTECZNE świątecznymi. Sir Henry Cole , pierwszy dyrektor Muzeum Wiktorii i Alberta w Londynie, miał bardzo wielu znajomych. Wypisywanie listów ze świątecznymi życzeniami zajmowało mu mnóstwo czasu. W 1843 roku, przed Bożym Narodzeniem, wpadł na świetny pomysł. Zamówił u znajomego malarza rysunek z wypisanymi życzeniami, a następnie powielił go w drukarni i rozesłał do znajomych. Rysunek, przedstawiający rodzinę wznoszącą toast, wykonał artysta z Londynu, John Calcott Horsley. Cole kazał wydrukować 1000 egzemplarzy, zapewniając sobie zapas na następne lata.
  5. 5. WIGILIA Wigilia jest dniem poprzedzającym Boże Narodzenie. Słowo wigilia pochodzi od łacińskiego vigilare, co znaczy: czuwać, być czujnym. W Kościele od starożytności obchodzono wigilie, czyli czuwano, aby o północy godnie powitać nadejście dnia świątecznego. W wigilię Bożego Narodzenia gromadzimy się w gronie najbliższych, by oczekiwać przyjścia Jezusa. Polska tradycja nakazuje zasiąść do wieczerzy, gdy zabłyśnie pierwsza gwiazdka na niebie. Gwiazdka ta jest symbolem Gwiazdy Betlejemskiej. Przyjęło się pozostawienie wolnego nakrycia przy stole dla ewentualnego gościa lub też symbolicznie dla Chrystusa.
  6. 6. WIECZERZA WIGILIJNA Na początku wieczerzy wigilijnej odczytuje się fragment Ewangelii mówiący o narodzeniu Jezusa. Następnie wszyscy dzielą się opłatkiem i składają sobie wzajemnie życzenia. Symbolem wigilii są potrawy z ryby, zwłaszcza karpia. Podaje się także barszcz z uszkami, grzyby z kapustą, kluski z makiem, kompot z suszonych owoców, itd. Na ogół przygotowuje się 7, 9 względnie 12 potraw. Pod obrus wkłada się sianko. Jest to nawiązanie do żłóbka, w którym według tradycji narodził się Pan Jezus.
  7. 7. OPŁATEK Tradycyjnie spożywanie wieczerzy wigilijnej poprzedza dzielenie się białym opłatkiem, czyli bardzo cienkim, niekwaszonym chlebem. Dzieląc się opłatkiem składamy sobie życzenia. Przełamany, biały opłatek to piękny znak, wyrażający miłość i jedność uczestników Wigilii . Sam opłatek przypomina nam o chlebie - darze Boga. Współcześnie praktykuje się też przesyłanie przełamanego opłatka w liście do najbliższych, z którymi nie możemy się spotkać. Nie wiadomo dokładnie, kiedy i w jakich okolicznościach ta tradycja zakorzeniła się w Polsce. Najstarsza wzmianka o tej praktyce w polskich rodzinach pochodzi z końca XVIII wieku. Dzisiaj jest to już wyłącznie polski zwyczaj.
  8. 8. CHOINKA Jednym ze zwyczajów najbardziej kojarzących się nam ze świętami są choinki. Stawiamy je w domu i przystrajamy, a zapach sosny lub jodły nieodłącznie kojarzy się nam ze świętami. Zwyczaj strojenia na święta choinki sięga XVI w. W XIX wieku zaczęto na szczycie jodły umieszczać gwiazdę, która przypominała o gwieździe betlejemskiej. Choinki ubiera się dopiero w wieczór wigilijny. Aby jednak zapalić lampki, trzeba poczekać na pojawienie się na niebie pierwszej gwiazdy.
  9. 9. PREZENTY Zwyczaj wzajemnego obdarowywania się prezentami (zwłaszcza dzieci) związany był z życiem św. Mikołaja, biskupa diecezji Bari (Włochy), wielkiego jałmużnika żyjącego w IV wieku. Jego niezwykła hojność, troska o biednych, stały się symbolem miłości każdego bliźniego. Ślad dawnej tradycji biskupa - św. Mikołaja nadal rozpoznajemy w postaci tzw. gwiazdora ubranego w szaty biskupie, z mitrą i pastorałem, względnie nazywanego wprost Santa Claus (kraje anglosaskie) czy Sinterklaas (Holandia).
  10. 10.  Niewiele osób wie, że opróczŚWIĘTY rozdawania prezentów małym dzieciom święty Mikołaj jest także patronem uczonych, żeglarzy,MIKOŁAJ piekarzy, złodziei, podróżnych oraz pasterzy. Ponadto, jak podają polskie wierzenia ludowe, sprawował władzę nad wilkami. Podania mówią, że św. Mikołaj rozdawał prezenty także zwierzętom.  W legendach ludowych odnajdziemy informacje wyjaśniające skąd wziął się polski Mikołaj. Otóż według podań był nim bogaty kupiec Mikołaj, którego zaatakowało w lesie stado wilków. Przed opresją uratowały go dzieci, które w okolicy robiły sobie kulig. Maluchy przegoniły krzykiem rozdrażnione wilki . Kupiec był im wdzięczny, ża uratowanie życie, dlatego co roku w rocznicę tego zdarzenia 6 grudnia Mikołaj przyjeżdżał do dzieci i obdarowywał je prezentami. Zwyczaj ten przejęli później inni i tak trwa do dzisiaj.
  11. 11. PASTERKA Pasterka to Msza św. która jest odprawiana o północy w noc Bożego Narodzenia. Udział w tej szczególnej Eucharystii całych rodzin jest najważniejszym elementem świętowania dnia przyjścia Jezusa na świat.
  12. 12. KOLĘDY Nazwa "kolęda" jest pochodzenia i tradycji rzymskiej. Wyraz kolęda pochodzi od łacińskiego słowa "calendae" oznaczające pierwszy dzień miesiąca. Kolęda w Polsce oznacza przede wszystkim pieśń religijną, związaną tematycznie z narodzinami Chrystusa. Najstarsza polska kolęda "Zdrów bądź królu anielski" pochodzi z 1424 roku, choć sam termin kolęda utrwalił się dopiero w XVII w. Najbardziej tradycyjną polską kolędą jest „Bóg się rodzi” do tekstu Franciszka Karpińskiego. Natomiast najbardziej znaną na świecie jest „Cicha Noc” .
  13. 13. SZOPKI  Polskie szopki wywodzą się z Włoch, a przywędrowały do nas wraz z zakonem franciszkanów. Szopkę, poza postaciami św. Rodziny wypełniają zwierzęta, pasterze, aniołowie, królowie , słudzy Heroda i jego dworzanie.  Wśród wielu tradycji polskich szopek, najbardziej znane są tzw. szopki krakowskie, cenione i znane już od XIX wieku. Od roku 1927 istnieje nawet tradycja konkursu na najpiękniejszy jej egzemplarz. Doroczna wystawa tych szopek odbywa się w pobliżu pomnika Adama Mickiewicza na Rynku Krakowskim.
  14. 14. JASEŁKA Jasełka po staropolsku to po prostu żłób, rodzaj drabinek, jeszcze dziś stosowanych, które służą do podawania bydłu czy koniom siana. Stawia się je także w lasach, by podkarmiać zwierzynę łowną. W żłóbku został złożony Chrystus po swoim narodzeniu. Zatem "jasełka" prezentują, sceny na temat przyjścia Chrystusa Pana na świat. Początków jasełek poszukują historycy u św. Franciszka z Asyżu, który w 1223 roku zainscenizował pierwszą "żywą" szopkę. Tej nocy niewielka grota w pobliżu Greccio była miejscem, gdzie na oczach okolicznych wieśniaków po raz pierwszy rozegrała się scena narodzin Jezusa. Pomysł ten został szybko rozpowszechniony przez współbraci św. Franciszka - zakonników franciszkanów, którzy w krótkim czasie rozpowszechnili się po całej Europie niosąc ze sobą zwyczaj budowania żłobka i wystawiania jasełek.
  15. 15. KONIEC Opracowała mgr Danuta Siewierska
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×