B¸o c¸o khoa häc ViÖn Ch¨n Nu«i 2006                                                 1             Nghiªn cøu quy tr×nh c«...
2                                                   PhÇn Nghiªn cøu vÒ Gièng vËt nu«itr×nh nghiªn cøu ®Òu chøng tá lªn men...
B¸o c¸o khoa häc ViÖn Ch¨n Nu«i 2006                                                  3+ Ph−¬ng ph¸p lªn men xèp (lªn men ...
4                                                         PhÇn Nghiªn cøu vÒ Gièng vËt nu«i                         B¶ng 2...
B¸o c¸o khoa häc ViÖn Ch¨n Nu«i 2006                                                  5C¸c c«ng thøc cã sù tham gia cña VS...
6                                                 PhÇn Nghiªn cøu vÒ Gièng vËt nu«icéng sù (1993) cho biÕt h m l−îng x¬ th...
B¸o c¸o khoa häc ViÖn Ch¨n Nu«i 2006                                                          7                     B¶ng 5...
8                                                    PhÇn Nghiªn cøu vÒ Gièng vËt nu«ich−a cã nhiÒu kinh nghiÖm ch¨n nu«i ...
B¸o c¸o khoa häc ViÖn Ch¨n Nu«i 2006                                                  9Tõ c¸c kÕt qu¶ trªn cho thÊy : Sö d...
10                                                          PhÇn Nghiªn cøu vÒ Gièng vËt nu«i14,6% so víi ®èi chøng, gi¸ t...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Nghiên cứu quy trình công nghệ lên men bã dứa làm thức ăn cho bò sữa

1,011 views

Published on

Nghiên cứu quy trình công nghệ lên men bã dứa làm thức ăn cho bò sữa

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,011
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
11
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Nghiên cứu quy trình công nghệ lên men bã dứa làm thức ăn cho bò sữa

  1. 1. B¸o c¸o khoa häc ViÖn Ch¨n Nu«i 2006 1 Nghiªn cøu quy tr×nh c«ng nghÖ lªn men b· døa lµm thøc ¨n cho bß s÷a NguyÔn Giang Phóc 1, Lª V¨n Huyªn 1, V−¬ng TuÊn Thùc 2 1 Bé m«n Dinh d−ìng v T¡CN, 2 Trung t©m Nghiªn cøu bß v §ång cá Ba V× T¸c gi¶ chÝnh: NguyÔn Giang Phóc, §T 04.8386126, D§: 0912539533 §Æt vÊn ®ÒCh¨n nu«i bß s÷a ®ang ®−îc ®Æc biÖt quan t©m nh»m tõng b−íc ®¸p øng nhu cÇu vÒ s÷acho ®êi sèng v h¹n chÕ nhËp khÈu. Tæng ® n tr©u bß cña c¶ n−íc cã h¬n 7 triÖu, trong ®ã® n bß s÷a cã 57.000 con . ViÖc s¶n xuÊt, chÕ biÕn v t¹o nguån thø ¨n cho bß s÷a nãiriªng v ®¹i gia sóc nãi chung ®ang ®Æt ra cho ng nh ch¨n nu«i tr−íc m¾t còng nh− l©ud i. ThÕ nh−ng, do diÖn tÝch b i ch¨n th¶ v trång c©y thøc ¨n gia sóc ng y c ng bÞ thu hÑpcho nªn viÖc sö dông nguån phô phÈm n«ng nghiÖp l m thøc ¨n cho gia sóc ®−îc coi lmét trong nh÷ng gi¶i ph¸p tÝch cùc.H ng n¨m ë n−íc ta cã h¬n 35 triÖu tÊn phô phÈm n«ng nghiÖp bao gåm r¬m lóa, c©y ng«,th©n l¸ l¹c, l¸ s¾n, ngän l¸ mÝa, ngän l¸ v b døa... C©y døa ®−îc trång nhiÒu ë n−íc tachñ yÕu tËp trung ë c¸c vïng trung du v miÒn nói. DiÖn tÝch trång døa l 36541ha ( niªngi¸m thèng kª 2000), s¶n l−îng kho¶ng 291482tÊn qu¶ v h ng tr¨m ng n tÊn bóp ngän l¸døa v b Ðp qu¶ døa. §©y l nguån phô phÈm rÊt tèt cho tr©u bß nh−ng viÖc thu ho¹ch døal¹i cã tÝnh thêi vô nªn phÐp th¶i th−êng kh«ng ®−îc chÕ biÕn m th¶i ra m«i tr−êng g©y «nhiÔm. C«ng nghiÖp chÕ biÕn qu¶ døa chØ thu ®−îc 25% chÝnh phÈm cßn 75% l phô phÈmphÕ th¶i, gia sóc chØ sö dông rÊt h¹n chÕ. S¶n phÈm chÕ biÕn cña phô phÈm døa chñ yÕu ëd¹ng ñ chua chåi ngän v l¸ døa. Sù cã mÆt cña c¸c chñng vi khuÈn cã s½n trong tù nhiªnhoÆc ®−îc bæ sung l m cho qu¸ tr×nh lªn men diÔn ra thuËn lîi nhê sù ph©n gi¶icacbohydrat trong nguyªn liÖu, t¹o th nh axit lactic. H m l−îng axit h÷u c¬ t¨ng l m øcchÕ nÊm nem, nÊm mèc v vi sinh vËt g©y thèi ph¸t triÓn. Do ®ã thøc ¨n ®−îc b¶o qu¶ntrong thêi gian d i. C«ng tr×nh nghiªn cøu cña NguyÔn B¸ Mïi, Cï Xu©n DÇn (2000) ®chøng minh r»ng: chåi, ngän v l¸ døa ñ chua ® l m t¨ng tû lÖ tiªu ho¸ chÊt h÷u c¬, vËtchÊt kh«,protein. Tû lÖ tiªu ho¸ cña vá v b døa Ðp cao h¬n chåi v l¸ døa 6,6-7,2% , h ml−îng chÊt bÐo bay h¬i còng cao h¬n 11,8%.Tuy nhiªn c¸c t¸c gi¶ trªn chØ tiÕn h nh ñ chua cá xanh b døa víi muèi m ch−a sö dôngc¸c chñng vi sinh vËt l m phô gia. Ng y nay víi sù ph¸t triÓn cña c«ng nghÖ sinh häc,c«ng nghÖ vi sinh vËt ® ®−îc øng dông nhiÒu trong chÕ biÕn thøc ¨n gia sóc. C¸c c«ng
  2. 2. 2 PhÇn Nghiªn cøu vÒ Gièng vËt nu«itr×nh nghiªn cøu ®Òu chøng tá lªn men vi sinh vËt ®Ó b¶o qu¶n c¸c lo¹i thøc ¨n, phÕ phôphÈm ® l m t¨ng gi¸ trÞ dinh d−ìng cña chóng, gia sóc tiªu ho¸ tèt h¬n. Tõ nh÷ng thùc tÕ®ã ®Ò t i “Nghiªn cøu quy tr×nh c«ng nghÖ lªn men b døa l m thøc ¨n cho bß s÷a” ®−îcthùc hiÖn trong khu«n khæ ®Ò t i c«ng nghÖ sinh häc cÊp nh n−íc KC 04-20 giai ®o¹n2003-2005. Môc tiªu nghiªn cøu nh»m:+ T¹o chÕ phÈm vi sinh vËt bæ sung trong chÕ biÕn, quy tr×nh kü thuËt , quy m« hîp lý ®Ólªn men b døa nh»m t¹o thªm nguån thøc ¨n th« xanh cho bß s÷a ¸p dông ®−îc trong c¸ctrang tr¹i, hé ch¨n nu«i.+ X¸c ®Þnh tû lÖ thay thÕ s¶n phÈm lªn men b døa trong khÈu phÇn ¨n cña bß s÷a, ®¸nhgi¸ hiÖu qu¶ kinh tÕ, gi¸ trÞ sö dông cña chóng. + ChuyÓn giao c«ng nghÖ chÕ biÕn dÔ ¸p dông tíi c¸c hé ch¨n nu«i bß s÷a, gi¶mgi¸ th nh thøc ¨n Néi dung vµ ph−¬ng ph¸p nghiªn cøuNéi dung nghiªn cøu+ Chän v nh©n gièng vi sinh vËt tham gia trong qu¸ tr×nh lªn men b døa+ Quy tr×nh lªn men b døa- Tû lÖ bæ sung gièng vi sinh vËt- Th nh phÇn nguyªn liÖu (tû lÖ tinh bét, b døa), tû lÖ Èm ®é.- Thêi gian lªn men- Th nh phÇn ho¸ häc cña s¶n phÈm sau lªn men+ HiÖu qu¶ sö dông cña b døa lªn men cho bß s÷a- Tû lÖ thay thÕ thøc ¨n tinh, th« xanh b»ng b døa lªn men trong khÈu phÇn- ¶nh h−ëng cña thøc ¨n b døa lªn men ®Õn n¨ng suÊt s÷a- Tiªu tèn thøc ¨n/kg s÷a, gi¸ th nh s¶n phÈm.+ ChuyÓn giao c«ng nghÖ chÕ biÕn b døa cho c¸c hé ch¨n nu«i bß s÷aPh−¬ng ph¸p nghiªn cøu+ TuyÓn chän v nh©n gièng vi sinh vËt- C¸c gièng nÊm men, nÊm mèc, vi khuÈn ®−îc thu thËp tõ c¬ së gi÷ gièng, ngo i tù nhiªn.Ph©n lËp v nh©n gièng theo ph−¬ng ph¸p vi sinh truyÒn thèng.- Nh©n gièng ®a chñng : TiÕn h nh nh©n gièng nÊm men v nÊm sîi tr−íc sau ®ã bæ sungvi khuÈn v sÊy kh« trong nhiÖt ®é thÊp < 60oC, t¸n th nh bét l m gièng cho qu¸ tr×nh thÝnghiÖm lªn men b døa sau n y.
  3. 3. B¸o c¸o khoa häc ViÖn Ch¨n Nu«i 2006 3+ Ph−¬ng ph¸p lªn men xèp (lªn men bÒ mÆt), sau ®ã lªn men yÕm khÝ. Quy m« 10, 100,1000, 3000kg. B¶ng 1. Th nh phÇn nguyªn liÖu ®Ó lªn men b døa Tû lÖ nguyªn liÖu % CT.1 CT.2 CT.3 B qu¶ døa Ðp t−¬i 50 60 70 Bét s¾n kh« 40 30 20 C¸m mú 8 8 8 Gièng vsv 2 2 2+ Thö nghiÖm s¶n phÈm trªn gia sóc: tiÕn h nh t¹i Trung t©m nghiªn cøu bß v ®ång cá Bav× (H T©y), hé «ng Thùc Sinh tõ th¸ng 4-7/2003. Hé «ng S¬n, «ng Kh¸nh thÞ trÊn Th¸iho , NghÜa ® n, NghÖ An (th¸ng 8-12/2004)Chän bß thÝ nghiÖm, ph©n l« so s¸nh v tiÕn h nh ®æi l« sau 45 ng y cho ¨n.ThÝ nghiÖm 1: Bß c¸i ®ang v¾t s÷a 8 con, løa s÷a 3-4, th¸ng cho s÷a 3-5.ThÝ nghiÖm 2: Bß c¸i F1 ®ang v¾t s÷a 16 con, løa s÷a 1-2, th¸ng cho s÷a 3-4KhÈu phÇn ¨n c¬ së dùa trªn nguyªn liÖu s½n cã cña trang tr¹i.(l« ®èi chøng)L« thÝ nghiÖm thay thÕ 50% thøc ¨n th« xanh b»ng b døa lªn menC¸c chØ tiªu theo dâi:- C©n l−îng thøc ¨n h ng ng y,- C©n l−îng s÷a thu ®−îc h ng ng y,- Tiªu tèn thøc ¨n/kg s÷a,- TÝnh gi¸ th nh thøc ¨n/kg s÷a, gi¸ th nh s¶n phÈm chÕ biÕn+ Sö lý sè liÖu thu ®−îc trªn m¸y vi tÝnh, ch−¬ng tr×nh minitab 12. KÕt qu¶ nghiªn cøu vµ th¶o luËnTuyÓn chän v nh©n gièng vi sinh vËtBé gièng vi sinh vËt ® ®−îc thu thËp, ph©n lËp v tuyÓn chän 3 trong c¸c gièngNÊm sîi Aspergillus niger cã kh¶ n¨ng ph©n gi¶i tèt tinh bét, xenluloza .NÊm men Sacharomycess .sp tham gia ph©n gi¶i tinh bétVi khuÈn Lactobacillus cã kh¶ n¨ng ph©n gi¶i tinh bét, protein, xenluloza hiÖn ®ang l−ugi÷ t¹i phßng thÝ nghiÖm bé m«n Dinh d−ìng &T¡CN.Mét sè ®Æc tinh ph©n gi¶i tinh bét (hay ho¹t tÝnh enzym amilase), ph©n gi¶i xenluloza (hayho¹t tÝnh enzym xenlulaze) cña c¸c chñng vi sinh vËt ®−îc tr×nh b y trong b¶ng sau
  4. 4. 4 PhÇn Nghiªn cøu vÒ Gièng vËt nu«i B¶ng 2. Ho¹t tÝnh ph©n gi¶i tinh bét v xenluloza Chñng VSV DA (cm) DX (cm) Aspergillus.niger 2,84 2,52 Sacharomycess 1,04 1,42 Lactobacillus 3,13 2,44 DA : §−êng kÝnh vßng ph©n gi¶i tinh bét (cm) DX : §−êng kÝnh vßng ph©n gi¶i CMC (cm)TiÕn h nh nh©n gièng hçn hîp 2 chñng t¹o ra s¶n phÈm gièng thø cÊp phôc vô nghiªn cøuthÝ nghiÖm- Asp.niger + Lactobac. = S¶n phÈm gièng ký hiÖu VSDD1- Scha. + Lactobac. = S¶n phÈm gièng ký hiÖu VSDD2¶nh h−ëng cña th nh phÇn nguyªn liÖu ®Õn sù biÕn ®æi ®é pH trong qu¸ tr×nh lªnmenThÝ nghiÖm kh¶o nghiÖm ®−îc tiÕn h nh víi quy m« 10 kg/mÎ trong phßng thÝ nghiÖm vbè trÝ l m 3 c«ng thøc kh¸c nhau vÒ l−îng b døa v tinh bét bæ sung.Nguyªn liÖu ®−îc trén ®Òu sau ®ã cho v o tói nilon nÐn chÆt nÐn chÆt sau 3-7 ng y më ralÊy mÉu ph©n tÝch. B¶ng 3. Sù biÕn ®æi pH trong qu¸ tr×nh lªn men b døa Thêi gian (ng y) B§TN 3 7 14 21 28 C«ng thøc chÕ biÕn CT1 + VSDD1 6,78 5,21 4,66 4,53 4,28 4,14 CT2 + VSDD1 6,78 5,15 4,57 4,42 4,20 3,96 CT3 + VSDD1 6,80 5,09 4,44 4,31 4,09 3,75 CT1 + VSDD2 6,78 5,16 4,46 4,40 4,21 4,02 CT2 + VSDD2 6,78 5,04 4,38 4,30 4,10 3,91 CT3 + VSDD2 6,80 4,97 4,25 4,14 3,87 3,55Sù biÕn ®æi ®é pH trong qu¸ tr×nh lªn men trong b¶ng trªn cho thÊy tèc ®é lªn men cña bdøa rÊt nhanh, chØ trong 3-4 ng y ®é pH ® gi¶m cßn 5,21-4,97, s¶n phÈm cã thÓ sö dôngcho ch¨n nu«i. Sau 7 ng y ® “ho n to n chÝn sinh häc” biÓu hiÖn ë ®é gi¶m cña pH 4,66-4,25. KÕt qu¶ n y ho n to n phï hîp víi nh÷ng nghiªn cøu cña Bïi V¨n ChÝnh, NguyÔnH÷u T o (1997) khi ñ chua trªn th©n l¸ c©y l¹c. Tuy nhiªn tèc ®é lªn men cña b døanhanh h¬n 3-4 ng y so víi 21 ng y cña th©n l¸ c©y l¹c. VÒ thêi gian b¶o qu¶n b døa lªnmen chØ sö dông ®−îc trong 1 th¸ng, sau ®ã s¶n phÈm cã mïi rÊt chua, gia sóc sÏ ¨n Ýt h¬nv× trong ®ã l−îng axit acetic ® t¨ng v sù gi¶m dÇn cña axit lactic. Trong m«i tr−êng n y® cã thÓ cã nÊm mèc ph¸t triÓn.
  5. 5. B¸o c¸o khoa häc ViÖn Ch¨n Nu«i 2006 5C¸c c«ng thøc cã sù tham gia cña VSDD2 cã tèc ®é lªn men nhanh h¬n VSDD1, bëi sùsinh tr−ëng ph¸t triÓn cña nÊm men th−êng nhanh h¬n nÊm mèc v m«i tr−êng yÕm khÝ cãthuËn lîi h¬n cho nÊm men ph¸t triÓn.Tõ nh÷ng kÕt qu¶ trªn , chóng t«i chän c«ng thøc 3 ( b d÷a 70%, bét s¾n 20% v c¸m mú8%, men gièng bæ sung 2%) ®Ó lªn men trong nghiªn cøu thÝ nghiÖm n y víi lý do gi¸th nh s¶n phÈm rÎ nhÊt (896®/kg b døa ® chÕ biÕn), l−îng b døa t−¬i ®em ñ ®−îc nhiÒunhÊt. VÒ gièng vi sinh vËt còng chän VS§1 v× r»ng m«i tr−êng b døa chøa ®−êng dÔ tancao, tèc ®é lªn men cña nÊm mèc Asp. chËm h¬n nÊm men Sach.Th nh phÇn ho¸ häc cña b· døa lªn menChØ tiªu ®Ó ®¸nh gi¸ chÊt l−îng ñ men nãi chung l th nh phÇn ho¸ häc cña chóng Ýt thay®æi trong suèt qu¸ tr×nh lªn men v b¶o qu¶n. §èi víi b døa h m l−îng ®−êng dÔ tan(saccaroza, glucoza, fuctoza, pentoza...) cßn rÊt nhiÒu (24-27% trong VCK) , v× thÕ vi sinhvËt lîi dông ngay ®Ó sinh tr−ëng v ph¸t triÓn. §iÒu n y gi¶i thÝch v× sao tèc ®é lªn mencña b døa kh¸ nhanh, nh−ng thêi gian b¶o qu¶n cßn h¹n chÕ. Sau 4 tuÇn h m l−îng axitacetic ® t¨ng h¬n 100%, v× thÕ s¶n phÈm xuÊt hiÖn mïi chua. B¶ng 4. Mét sè th nh ho¸ häc cña b døa tr−íc v sau khi ñ ChØ tiªu Tr−íc ñ Sau ñ (tuÇn) 1 2 3 4 VCK(%) 35,89 33,38 33,06 32,97 31,92 Protein th« (%VCK) 7,78 7,64 7,61 7,28 6,94 Lipit th« (% VCK) 3,26 3,24 3,20 3,16 3,03 X¬ th« (% VCK) 18,63 19,67 18,70 18,72 18,76 Axit Lactic (%) 1,77 2,89 3,05 2,92 Axit Acetic (%) 1,09 1,31 2,02 2,62H m l−îng VCK cña b døa lªn men gi¶m rÊt râ rÖt, nhÊt l trong tuÇn ®Çu qu¸ tr×nh h«hÊp cña tÕ b o thùc vËt cßn diÔn ra, ®ã l nguyªn nh©n g©y mÊt m¸t VCK. Mét sè th nhphÇn dinh d−ìng kh¸c cña b døa nh− protein th«, lipit th«, x¬ th« tr−íc v sau c«ng thøc ñchªnh lÖch nhau kh«ng lín. Nh×n chung h m l−îng protein th« gi¶m dÇn theo thêi gian,nh−ng x¬ th« cã chiÒu h−íng t¨ng nh−ng rÊt Ýt 18,63- 18,76 %VCK . H m l−îng lipit th«cã gi¶m chót Ýt nh−ng kh«ng ®¸ng kÓ.KÕt qu¶ nghiªn cøu cña chóng t«i còng phï hîp víi kÕt luËn cña NguyÔn B¸ Mïi (2002)r»ng h m l−îng VCK v Protein th« gi¶m trong qu¸ tr×nh ñ chua phô phÈm døa. Basak v
  6. 6. 6 PhÇn Nghiªn cøu vÒ Gièng vËt nu«icéng sù (1993) cho biÕt h m l−îng x¬ th« trong phô phÈm døa tr−íc khi ñ l 26,25%VCKv sau ñ l 30,43%VCK.NhËn xÐt chung vÒ chÊt l−îng thøc ¨n+ MÆc dï h m l−îng n−íc trong phô phÈm døa kh¸ cao, nh−ng phô phÈm døa l¹i cã h ml−îng ®−êng dÔ tan cao nªn dÔ ñ chua.+ H m l−îng protein th«, lipit th« trong phô phÈm døa t−¬ng ®èi thÊp do vËy cÇn l−u ý khix©y dùng khÈu phÇn ¨n cho gia sóc.+ Phô phÈm døa ñ chua cã chÊt l−îng tèt, cã mÇu v ng, mïi th¬m dÔ chÞu.KÕt qu¶ thö nghiÖm b· døa lªn men cho bß s÷aB døa sau khi lªn men cã m u v ng t−¬i, mïi th¬m pha lÉn mïi r−îu rÊt hÊp dÉn bß.Th nh phÇn dinh d−ìng ® ®−îc c¶i thiÖn ®¸ng kÓ, bß ¨n liªn tôc kh«ng bÞ r¸t l−ìi nh−d¹ng b Ðp qu¶ t−¬i.KhÈu phÇn ¨n cña l« thÝ nghiÖm dù kiÕn thay thÕ 50% thøc ¨n xanh b»ng b døa lªn menv 40% b bia ®Ó b¶o ®¶m l−îng cung cÊp vËt chÊt kh« cho bß tõ 10-11kg/con/ng y vprotein t−¬ng ®−¬ng nhau.
  7. 7. B¸o c¸o khoa häc ViÖn Ch¨n Nu«i 2006 7 B¶ng 5. KhÈu phÇn ¨n thùc tÕ cña bß thÝ nghiÖm Nguyªn liÖu L« ®èi L« %thay L« L« % thay chøng1 TN1 thÕ 1 §/c 2 TN2 thÕ 2 B døa (kg/con/ng y) 0 11,43 0 13,1 B bia (kg/con/ng y) 6,43 4,06 36,8 0 0 T¡ tinh HH (kg/con/ng y) 4,76 3,07 35,5 3,28 1,82 44,5 Cá voi (kg/con/ng y) 28,66 18,17 36,6 34,2 16,8 52,27 Kho¸ng (g/con/ng y) 25,00 25,00 VCK (kg/con/ng y) 10,67 10,43 9,9 10,02 Protein th« (g/con/ng y) 1372,6 1475,8 1011,5 1464,7Thøc ¨n tinh HH cho thÝ nghiÖm 1: C¸m mú 65%, bét s¾n 20%, kh« ®ç t−¬ng 8%, bétx−¬ng 2%, bét c¸ mÆn 5%. Protein 13,56%.Thøc ¨n tinh cho thÝ nghiÖm 2: C¸m g¹o 65%, bét s¾n 25%, thøc ¨n ®Ëm ®Æc GuoBS 10%,protein trong khÈu phÇn 11,95%.Thùc tÕ bß thÝ nghiÖm 1 ¨n ®−îc 11,43 kg/con/ng y ® thay thÕ 35% b bia v 36,6% cávoi h ng ng y. Trong th mh phÇn b døa lªn men ® cã 30% thøc ¨n tinh nªn khÈu phÇnvÉn b¶o ®¶m l−îng vËt chÊt kh« cÇn thiÕt cho bß t−¬ng ®−¬ng l« ®èi chøng ( 10,67 v10,43% VCK/con/ng y).Trong thÝ nghiÖm 2, (bß F1) tû lÖ thay thÕ cá voi v thøc ¨n tinh cao h¬n thÝ nghiÖm 1, ®¹t®−îc 44,5-52,2%, bß ¨n ®−îc 13,1 kg b døa ñ/con/ng y víi lý do thøc ¨n xanh th« ë ®©yhiÕm v o mïa kh«, kh«ng cã nguån b bia bæ sung trong khÈu phÇn v× xa nh m¸y bia. B¶ng 6. N¨ng suÊt s÷a v tiªu tèn thøc ¨n/kg s÷a cña bß thÝ nghiÖm ChØ tiªu L« ®èi L« thÝ L« ®èi L« thÝ chøng 1 nghiÖm 1 chøng 2 nghiÖm 2 N¨ng suÊt s÷a (kg/con/ng y) 9,63 a 10,82 b 7,46a 8,55b Tiªu tèn thøc ¨n/kg s÷a - VCK (kg/con/ng y) 1,11 0,97 1,32 1,17 - Protein (g/con/ng y) 142,50 136,32 135,5 171,3 * C¸c gi¸ trÞ trung b×nh cã c¸c ch÷ c¸i kh¸c nhau theo h ng ngang kh¸c nhau ®¸ng kÓ (p<0,01)Víi ®Æc ®iÓm cña ®éng vËt tiªu ho¸ d¹ cá, thøc ¨n lªn men sÏ ®−îc vi sinh vËt d¹ cá södông ngay ®Ó t¹o th nh c¸c axit bÐo bay h¬i( ABBH). Theo Piatkowski (1990) th× khÈuphÇn ¨n nhiÒu cá kh« l−îng ABBH tæng sè thÊp, sù bæ sung cñ c¶i ®−êng hay thøc ¨n gi ugluxit sÏ l m t¨ng l−îng ABBH tæng sè trong d¹ cá. Thøc ¨n lªn men tõ b døa ®¸p øng®−îc ®iÒu ®ã. B døa chØ sau 5-7 ng y ñ men ® cã thÓ cho bß sö dông ®−îc, s¶n phÈm cãmïi th¬m. §¸ng chó ý l trong thÝ nghiÖm 2, gièng bß s÷a ë ®©y l con lai F1, ng−êi d©n
  8. 8. 8 PhÇn Nghiªn cøu vÒ Gièng vËt nu«ich−a cã nhiÒu kinh nghiÖm ch¨n nu«i bß s÷a cho nªn n¨ng suÊt s÷a cßn thÊp, h¬n n÷akhÈu phÇn ¨n rÊt ®¬n ®iÖu chñ yÕu l cá xanh, bét s¾n v thøc ¨n ®Ëm ®Æc.§¸nh gi¸ hiÖu qu¶ cña viÖc lªn men b· døaGi¸ th nh chÕ biÕn v hiÖu qu¶ sö dông thøc ¨n b døa lªn men ®−îc xem l chØ tiªu quanträng ®Ó ® nh gi¸ kü thuËt c«ng nghÖ. B¶ng 7a. Gi¸ th nh chÕ biÕn lªn men b døa (t¹i Ba v× 2003) §¬n vÞ: ®ång ChØ tiªu §¬n vÞ Sè l−îng §¬n gi¸ Th nh tiÒn Mua& vËn chuyÓn b døa Kg 2.500 300 750.000 Bét s¾n Kg 715 1.800 1287.000 C¸m mú Kg 285 2.400 684.000 Gièng men Kg 20 10.000 200.000 Tói nilon ñ M 20 10.000 200.000 C«ng lao ®éng C«ng 5 40.000 200.000 Tæng céng 3520 3321.000 Gi¸ th nh/1kg s¶n phÈm ®ång 1.100* B¶ng 7b. Gi¸ th nh chÕ biÕn lªn men b døa(t¹i NghÜa ® n, NghÖ An 2004) §¬n vÞ: ®ång ChØ tiªu §¬n vÞ Sè l−îng §¬n gi¸ Th nh tiÒn Mua & vËn chuyÓn b døa Kg 2.000 200 400.000 Bét s¾n Kg 750 1.500 1050.000 Gièng men Kg 20 10.000 200.000 Tói nilon ñ M 20 10.000 200.000 C«ng lao ®éng C«ng 5 30.000 150.000 Tæng céng 2770 2000.000 Gi¸ th nh/1kg s¶n phÈm ®ång 820** Tû lÖ hao hôt chÊt kh« l 12%Trong ch¨n nu«i chØ tiªu cuèi cïng ng−êi ta quan t©m l hiÖu qu¶ kinh tÕ bao gåm c¸ckho¶n thu chi m nhiÒu h¬n c¶ l chi phÝ vÒ thøc ¨n. T¹i thÝ nghiÖm n y chóng t«i ® södông b døa lªn men trong khÈu phÇn ®Ó thay thÕ mét phÇn thøc ¨n th« xanh v gi¶m tiÒnthøc ¨n tinh bëi ngay trong s¶n phÈm lªn men ® cã tinh bét bæ sung(30%). KÕt qu¶ tr×nhb y trong b¶ng 8, ë ®©y chØ tÝnh chi phÝ tiÒn thøc ¨n cho viÖc s¶n xuÊt s÷a cña bß. B¶ng 8. HiÖu qu¶ kinh tÕ cña viÖc sö dông b døa lªn men cho bß s÷a ChØ tiªu L« ®èi L« thÝ L« ®èi L« thÝ chøng 1 nghiÖm1 chøng2 nghiÖm 2 Chi T¡ cho SX s÷a(®/con/ng y) 27.075 29785 20230 21312 N¨ng suÊt s÷a (kg/con/ng y) 9,63 10,82 7,46 8,55 Tû lÖ t¨ng s÷a (%) 12,25 14,61 Chi phÝ T¡/1kg s÷a (®ång) 2.811 2.755 2711 2492
  9. 9. B¸o c¸o khoa häc ViÖn Ch¨n Nu«i 2006 9Tõ c¸c kÕt qu¶ trªn cho thÊy : Sö dông b døa lªn men trong khÈu phÇn ¨n cña bß s÷a ®thay thÕ ®−îc 36,6% cá voi, 35,6% thøc ¨n tinh v 36,8% b bia m n¨ng suÊt s÷a t¨ngh¬n 12,25% so víi l« ®èi chøng ë thÝ nghiÖm 1. Trong ®iÒu kiÖn vïng ch¨n nu«i bß s÷aNghÜa ® n NghÖ An th× viÖc chÕ biÕn b døa ñ men c ng cã ý nghÜa v× r»ng ë ®©y gÇnvïng nguyªn liÖu bét s¾n v nh m¸y chÕ biÕn døa, gi¸ nguyªn liÖu chÕ biÕn thÊp, gi¶mchi phÝ vËn chuyÓn. Trong mïa kh« kh¾c nghiÖt, cá voi v c©y ng« kh«ng trång ®−îc th× bdøa ñ l thøc ¨n tèt nhÊt ®Ó duy tr× ® n bß.Quy tr×nh lªn men chÕ biÕn b· døa+ ChuÈn bÞ gièng vi sinh vËt 2 chñng phèi hîp : NÊm mèc lªn men bÒ mÆt Vi khuÈn lªn men thÓ dÞch+ Trén ®Òu nguyªn liÖu : B døa, c¸m g¹o (bét s¾n) theo tû lÖ 70: 30 . Gièng men bæ sung 2%+ NÐn chÆt,ñ : (2 c¸ch)- Trong tói Nilon, bao t¶i víi quy m« 20-100kg/mÎ- Trong bÞch nilon khæ lín ®−êng kÝnh 1m víi quy m« 300-1000kg/mÎ- Trong hè ñ kÝch th−íc 3m x 2m x 1m. Che nilon kÝn b¶o ®¶m yÕm khÝ v phñ ®Êt lªn trªn víi quy m« 2000-3000kg/mÎ+ Thêi gian ñ 3-5 ng y, lÊy ra cho gia sóc ¨n dÇn. Chó ý sau khi lÊy thøc ¨n ñ ph¶i che ®ËythËt kÝn tr¸nh s¶n phÈm ñ tiÕp xóc víi kh«ng khÝ sÏ cã m u ®en. NÕu ñ trong c¸c bao t¶inhá nªn tÝnh to¸n sè l−îng võa ®ñ cho 1 b÷a ¨n hoÆc 1 ng y ¨n cña ® n bß.ChuyÓn giao c«ng nghÖ chÕ biÕn b· døa tíi hé ch¨n nu«i bß s÷aTrong n¨m 2004, ®Ò t i ® tiÕn h nh kh¶o s¸t vïng nguyªn liÖu, phæ biÕn quy tr×nh chÕbiÕn b døa lªn men v cung cÊp men khëi ®éng cho c¸c hé ch¨n nu«i bß s÷a thuéc c¸ctØnh Phó thä, VÜnh phóc, NghÖ an tæng sè 32 hé víi sè l−îng h¬n 40 tÊn b døa ® ®−îcchÕ biÕn KÕt luËn vµ ®Ò nghÞ+ Lªn men phèi hîp 2 chñng nÊm mèc Asp.niger v vi khuÈn Lactobacillus t¹o chÕ phÈmban ®Çu ®Ó chÕ biÕn b døa phÕ th¶i nhê ho¹t tÝnh ph©n gi¶i tinh bét v xenluloza cao cñachóng.+ B døa phÕ th¶i ®−îc lªn men vi sinh vËt, ñ trong 5-7 ng y cã chÊt l−îng tèt, mïi th¬mdÔ chÞu, pH <4,5 v b¶o qu¶n 30 ng y sau ñ.+ Bß s÷a ®−îc sö dông thøc ¨n b døa lªn men 11,43-13,1 kg/con/ng y thay thÕ 36,6- 52%cá voi, 35,5% thøc ¨n tinh, 36,8% b bia trong khÈu phÇn, n¨ng suÊt s÷a cao h¬n 12,25-
  10. 10. 10 PhÇn Nghiªn cøu vÒ Gièng vËt nu«i14,6% so víi ®èi chøng, gi¸ th nh thøc ¨n ®Ó s¶n xuÊt 1 kg s÷a thÊp h¬n 56 ®ång/kg- 219®ång/kg. Gia sóc tiªu ho¸ tèt, khoÎ m¹nh.+ Quy tr×nh chÕ biÕn ®¬n gi¶n dÔ l m, dÔ ¸p dông víi c¸c quy m« tõ 300-5000kg/mÎ, ¸pdông cho c¸c quy m« ch¨n nu«i kh¸c nhau.+ §Ò t i cÇn tiÕp tôc s¶n xuÊt thö nghiÖm nh»m x¸c ®Þnh hiÖu qu¶ thay thÕ 50-100% bdøa lªn men cho bß s÷a v bß nu«i thÞt trong vô ®«ng, ®ång thêi phæ biÕn réng r i tíi c¸ché ch¨n nu«i th«ng qua tËp huÊn kü thuËt, th«ng tin tuyªn truyÒn... nh»m tËn dông tèt h¬nnguån phÕ phô phÈm c«ng n«ng nghiÖp l m thøc ¨n cho gia sóc. Tµi liÖu tham kh¶oBui Van Chinh, Le Viet Ly, Nguyen Huu Tao, Ng. Van Hai, Tran Bich Ngoc: Effecst of drying ensiling ofure treament on the use of sugarcane leaves as ruminant feed. Workshop on improved utilization of by-products for animal feeding in Vietnam, Hanoi 2001.Lý Kim B¶ng, Lª Thanh B×nh: KÕt qu¶ øng dông trong viÖc b¶o qu¶n thøc ¨n xanh cho tr©u bß . T¹p chÝ khoahäc v KTNN 3, 1998.L−¬ng §øc PhÈm: Nghiªn cøu mét sè chñng Bacillus −a nhiÖt cã kh¶ n¨ng tæng hîp α-amilaza. T¹p chÝkhoa häc c«ng nghiÖp, 1994.NguyÔn Giang Phóc, §inh ThÞ Kim Th−: Nghiªn cøu ph−¬ng ph¸p chÕ biÕn b døa b»ng lªn men vi sinh vËtl m thøc ¨n cho bß. TuyÓn tËp b¸o c¸o khoa häc ViÖn Rau qu¶, 1996NguyÔn L©n Dòng, D−¬ng V¨n Hîp: Nghiªn cøu ho¹t ®éng enzym glucoamilaza cña mét sè chñng n©m sîiph©n lËp ë ViÖt nam. T¹p chÝ Sinh häc sè 4, 1993.NguyÔn ThÞ Kim Cóc: §¸nh gi¸ ho¹t tÝnh CMC-aza cña mét sè chñng vi sinh vËt ph©n huû xenluloza. T¹pchÝ sinh häc sè 23, 2001.Ph¹m V¨n C−êng: Nghiªn cøu quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt thøc ¨n gia sóc gi u protein ®¬n b o tõ b mÝa.B¸o c¸o khoa häc héi nghÞ CNSH to n quèc, 12/1999

×