Charles Taylor Het subject en zijn gemeenschap
Taylor (1931-  ) <ul><li>In de lijn van Descartes: het subject-zijn van de mens </li></ul><ul><li>Voorbij Descartes: ander...
Ambivalentie van de Moderniteit   <ul><li>Model van de ‘onthechte rede’:  </li></ul><ul><li>- kloof tussen denkend subject...
Ambivalentie van moderniteit <ul><li>Anderzijds: vanaf het begin kritiek op tweedeling. (Herder)  </li></ul><ul><li>Deze t...
Vooronderstellingen van wetenschappelijk onderzoek <ul><li>object is in ‘absolute zin’ op te vatten, dus niet in zijn bete...
Personen daarentegen… <ul><li>zijn zelf-interpeterende ‘dieren’(tegen stelling 1 en 2). Het zelfverstaan is wezenlijk. </l...
Taylor en de moderniteit <ul><li>Moderniteit:  </li></ul><ul><li>mens ontwikkelt uit zichzelf levensplannen en -doelen </l...
Identiteit <ul><li>moreel-spirituele dimensie </li></ul><ul><li>gemeenschapsdimensie </li></ul><ul><li>Ideaal van authenti...
De malaise van de moderniteit <ul><li>Individualisme/verlies van zin </li></ul><ul><li>Oude betekenispatronen komen op de ...
De malaise van de moderniteit <ul><li>Verlies van vrijheid door </li></ul><ul><li>teveel aan nuttigheidsdenken </li></ul><...
Michel Foucault De genealoog van het moderne subject
 
Michel Foucault (1926-1984) <ul><li>Centrale vragen:  </li></ul><ul><li>- Wie zijn wij? </li></ul><ul><li>- Hoe zijn wij g...
Problematiseringen <ul><li>Vroegere perioden als vreemde werelden op-voeren </li></ul><ul><li>Krankzinnigheid </li></ul><u...
Het moderne subject  <ul><li>Het moderne subject is product van disciplinerende onderwerping </li></ul><ul><li>Het gedisci...
Disciplineringsprocessen <ul><li>Disciplineringsprocessen ontstaan door het samengaan van weten en macht. </li></ul><ul><l...
Voorbeeld: de waanzin <ul><li>Renaissance : waanzin is het andere  van  de rede – narrenschepen – lachspiegel  </li></ul><...
Macht produceert bijgevolg weten <ul><li>Macht brengt onderscheidingen aan en stelt machtsposities in </li></ul><ul><li>Va...
Genealogische geschiedschrijving <ul><li>Foucault diept Nietzsche uit. Nietzsche maakte onderscheid tussen </li></ul><ul><...
Genealogische geschiedschrijving <ul><li>Nietzsche’s genealogische  geschiedschrijving: zoeken naar de  herkomst . Men vin...
<ul><li>Foucault: macht wordt tastbaar in sociale praktijken van elke dag en letterlijk ingeschreven in het lichaam </li><...
Surveiller et punir <ul><li>1757: publieke terechtstelling Damiend </li></ul><ul><li>straf als boetedoening </li></ul>
<ul><li>Rond 1830: lijfstraf zo goed als verdwenen.  </li></ul><ul><li>Doodstraf zo pijnloos mogelijk doorvoeren. </li></u...
Permanente observatie <ul><li>Jeremy Bentham (1748-1832)  panopticum </li></ul>
<ul><li>De verandering in de richting van disciplinering gebeurt ook in  </li></ul><ul><li>onderwijs </li></ul><ul><li>amb...
 
 
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Lesdag 3 charles taylor michel foucault

889
-1

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
889
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
10
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Lesdag 3 charles taylor michel foucault

  1. 1. Charles Taylor Het subject en zijn gemeenschap
  2. 2. Taylor (1931- ) <ul><li>In de lijn van Descartes: het subject-zijn van de mens </li></ul><ul><li>Voorbij Descartes: andere visie op identiteit, nl. tegen het geïsoleerde subject </li></ul>
  3. 3. Ambivalentie van de Moderniteit <ul><li>Model van de ‘onthechte rede’: </li></ul><ul><li>- kloof tussen denkend subject en de geestloze natuur. </li></ul><ul><li>- mens: onafhankelijk van anderen, maatschappij en eigen lichaam. </li></ul><ul><li>Voorbeelden </li></ul><ul><li>- cogito </li></ul><ul><li>- neutraliteit van procedurele ethiek </li></ul><ul><li>- waardevrijheid van ethiek en wetenschap </li></ul>
  4. 4. Ambivalentie van moderniteit <ul><li>Anderzijds: vanaf het begin kritiek op tweedeling. (Herder) </li></ul><ul><li>Deze tweedeling blijft tot vandaag : </li></ul><ul><li>efficiëntie in publieke sfeer (instrumenteel) </li></ul><ul><li>zelfexpressie in de privé-sfeer </li></ul>
  5. 5. Vooronderstellingen van wetenschappelijk onderzoek <ul><li>object is in ‘absolute zin’ op te vatten, dus niet in zijn betekenis voor ons of voor een ander object, maar zoals het is op zichzelf </li></ul><ul><li>het object bestaat onafhankelijk van beschrijvingen of interpretaties </li></ul><ul><li>het object kan in principe gevat worden in een expliciete beschrijving </li></ul><ul><li>het object kan in principe beschreven worden zonder verwijzing naar wat er rondom is. </li></ul>
  6. 6. Personen daarentegen… <ul><li>zijn zelf-interpeterende ‘dieren’(tegen stelling 1 en 2). Het zelfverstaan is wezenlijk. </li></ul><ul><li>kunnen nooit volledig expliciet beschreven worden. De taal is deel van het te bestuderen onderwerp (tegen stelling 3). </li></ul><ul><li>zijn altijd te midden van andere personen (tegen stelling 4). </li></ul>
  7. 7. Taylor en de moderniteit <ul><li>Moderniteit: </li></ul><ul><li>mens ontwikkelt uit zichzelf levensplannen en -doelen </li></ul><ul><li>kiest relaties die hij wenst en hem voldoening geven </li></ul><ul><li>Taylor </li></ul><ul><li>persoon-zijn kan niet op geïsoleerde wijze, maar slechts in netwerken van conversatie </li></ul>
  8. 8. Identiteit <ul><li>moreel-spirituele dimensie </li></ul><ul><li>gemeenschapsdimensie </li></ul><ul><li>Ideaal van authenticiteit </li></ul>
  9. 9. De malaise van de moderniteit <ul><li>Individualisme/verlies van zin </li></ul><ul><li>Oude betekenispatronen komen op de helling </li></ul><ul><li>Primaat instrumentele rede/ondergang van doelen </li></ul><ul><li>Alles wordt grondstof voor menselijke projecten </li></ul>
  10. 10. De malaise van de moderniteit <ul><li>Verlies van vrijheid door </li></ul><ul><li>teveel aan nuttigheidsdenken </li></ul><ul><li>teveel aan behoeftebevrediging </li></ul>
  11. 11. Michel Foucault De genealoog van het moderne subject
  12. 13. Michel Foucault (1926-1984) <ul><li>Centrale vragen: </li></ul><ul><li>- Wie zijn wij? </li></ul><ul><li>- Hoe zijn wij geworden wie we zijn? </li></ul><ul><li>= vraag naar de historische mogelijkheids- </li></ul><ul><li>voorwaarden van het hedendaagse subject </li></ul>
  13. 14. Problematiseringen <ul><li>Vroegere perioden als vreemde werelden op-voeren </li></ul><ul><li>Krankzinnigheid </li></ul><ul><li>Seksualiteit </li></ul><ul><li>Criminaliteit </li></ul><ul><li>Inzicht in radicale contingentie van onze eigen cultuur! </li></ul>
  14. 15. Het moderne subject <ul><li>Het moderne subject is product van disciplinerende onderwerping </li></ul><ul><li>Het gedisciplineerde subject is zelf ook een productieve factor, drager van moderne praktijken </li></ul><ul><li>Discipline is geïnterioriseerde onderwerping. </li></ul>
  15. 16. Disciplineringsprocessen <ul><li>Disciplineringsprocessen ontstaan door het samengaan van weten en macht. </li></ul><ul><li>Traditioneel: ‘kennis is macht’ of </li></ul><ul><li>macht is een hinderpaal voor kennis </li></ul><ul><li>Foucault: macht produceert weten </li></ul><ul><li>punten van machtsuitoefening zijn plaatsen waar weten ontstaat. Macht brengt onderscheidingen aan. Dan ontstaat een weten omtrent die onderscheidingen. Dat weten versterkt opnieuw de macht. Dit gebeurt vooral in menswetenschappen. </li></ul>
  16. 17. Voorbeeld: de waanzin <ul><li>Renaissance : waanzin is het andere van de rede – narrenschepen – lachspiegel </li></ul><ul><li>Klassieke periode (17de en 18de eeuw): waanzin is het andere dan de rede (gekken zijn redelozen) – de grote opsluiting (maar ook getoond. </li></ul><ul><li>Moderne periode (eind 18de – 19de eeuw): humanisering van de waanzin – lichaam wordt bevrijd, de geest onderworpen – verantwoordelijkheid – schuldbesef – nog later psychiatrie. </li></ul>
  17. 18. Macht produceert bijgevolg weten <ul><li>Macht brengt onderscheidingen aan en stelt machtsposities in </li></ul><ul><li>Vanuit de onderscheidingen en machtsrelaties ontstaat een wetenschappelijk discours </li></ul><ul><li>Uit dit vertoog ontstaan opnieuw onderscheidingen die door de macht zijn ingesteld. </li></ul><ul><li>Conclusie: wetenschap versterkt de door de macht ingestelde machtsposities </li></ul>
  18. 19. Genealogische geschiedschrijving <ul><li>Foucault diept Nietzsche uit. Nietzsche maakte onderscheid tussen </li></ul><ul><li>Traditionele geschiedschrijving: zoeken naar de oorsprong </li></ul><ul><li>geschiedenis kent continue ontwikkeling </li></ul><ul><li>een subject is drager van die geschiedenis </li></ul><ul><li>= teleologisch </li></ul><ul><li>= essentialistisch </li></ul>
  19. 20. Genealogische geschiedschrijving <ul><li>Nietzsche’s genealogische geschiedschrijving: zoeken naar de herkomst . Men vindt </li></ul><ul><li>geen identiteit </li></ul><ul><li>disparaatheid </li></ul><ul><li>ressentiment </li></ul><ul><li>het belachelijke </li></ul><ul><li>= perspectivisch </li></ul><ul><li>= ordeningen en vertogen uit het verleden zijn effecten van de wil tot macht </li></ul>
  20. 21. <ul><li>Foucault: macht wordt tastbaar in sociale praktijken van elke dag en letterlijk ingeschreven in het lichaam </li></ul><ul><li>Onderzoek naar verandering in strafregime: ‘ Surveiller et punir’ (1975) </li></ul>
  21. 22. Surveiller et punir <ul><li>1757: publieke terechtstelling Damiend </li></ul><ul><li>straf als boetedoening </li></ul>
  22. 23. <ul><li>Rond 1830: lijfstraf zo goed als verdwenen. </li></ul><ul><li>Doodstraf zo pijnloos mogelijk doorvoeren. </li></ul><ul><li>Straf als correctie via disciplinering </li></ul><ul><li>temporeel </li></ul><ul><li>spatieel </li></ul><ul><li>moreel </li></ul><ul><li>Cruciale rol van arbeid! </li></ul>
  23. 24. Permanente observatie <ul><li>Jeremy Bentham (1748-1832) panopticum </li></ul>
  24. 25. <ul><li>De verandering in de richting van disciplinering gebeurt ook in </li></ul><ul><li>onderwijs </li></ul><ul><li>ambtenarij </li></ul><ul><li>werkhuizen/fabrieken </li></ul><ul><li>ziekenhuizen </li></ul>
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×