Your SlideShare is downloading. ×
Eetstoornissen: Anorexia, Boulimia nervosa en Binge Eating Disorder
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Eetstoornissen: Anorexia, Boulimia nervosa en Binge Eating Disorder

975

Published on

Presentatie aan huisartsen io over eetstoornissen: anorexia, boulimia en eetbuistoornis (binge eating)

Presentatie aan huisartsen io over eetstoornissen: anorexia, boulimia en eetbuistoornis (binge eating)

Published in: Health & Medicine
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
975
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. capable beingsomething Presentatie Eetstoornissen Juli 2012
  • 2. Belang huisarts bij eetstoornissen een verslaving
  • 3. Belang huisarts bij eetstoornissen 10% wordt door de huisarts herkend Terwijl 90% vd pt met klachten op het spreekuur komt
  • 4. Belang huisarts bij eetstoornissen 10% wordt door de huisarts herkend Maar de helft hiervan komt in de tweede lijn
  • 5. Epidemiologie
  • 6. Anorexia• Incidentie alg. bevolking: 8 / 100,000 – Incidentie meisjes 16 – 19 jaar: 1% ernstig en 5% milde vorm – Typische huisarts: 1 nieuwe pt / 5 jaar• Prevalentie 15-29 jarigen – 370 / 100,000 – 5.500 pt met Anorexia nervosa in Nederland Multidisciplinaire richtlijn Eetstoornissen. 2006. Landelijke Stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ
  • 7. Boulimia• Incidentie alg. bevolking: 13 / 100,000 – Typische huisarts: 3 nieuwe pt / 5 jaar• Prevalentie 15-29 jarigen – 1500 / 100,000 – 22.300 pt met Anorexia nervosa in Nederland Multidisciplinaire richtlijn Eetstoornissen. 2006. Landelijke Stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ
  • 8. Eetbuistoornis• Weinig onderzoek naar bekend• Komt even veel voor onder mannen als vrouwen• Incidentie geschat op 10 / 100,000 Multidisciplinaire richtlijn Eetstoornissen. 2006. Landelijke Stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ
  • 9. HAN onderzoek 2012 258 jongens op middelbare school: • 13% let op calorieen • 10% heeft ondergewicht • 2% gebruikt laxeermiddelen
  • 10. Snelle toenameAustralisch screenend onderzoek algehele bevolking 2005 PLoS One. 2008 Feb 6;3(2):e1541.
  • 11. Signalen
  • 12. Problemen bij de signalering• Weerstand patiënt tegen hulp en behandeling• Presentatie problematiek vaak onduidelijk• Onvoldoende kennis/vaardigheden huisarts• Problemen in arts-patiënt relatie
  • 13. Herkenning: Lichamelijk• Gewicht: Laag of Wisselend• Oligo- of amenorroe• Groeivertraging• Obstipatie, maag/darmstoornissen• Erosief gebit & tandvlees• Vale huid/ Haaruitval / Donshaar• Daling RR en hartfrequentie
  • 14. Laboratoriumonderzoek• Draagt niet bij aan diagnose maar kan wel indicatie geven vd ernst van de eetstoornis• Aanbeveling eenmalig: – Leukocyten, Hb Na, K, bicarbonaat, Cl, ureum, creatinine , ASAT, ALAT, albumine, glucose, TSH
  • 15. Herkenning: Psychosociaal• Verstoord lichaamsbeeld• Controledrang; mn over eten/gewicht• Geen streefgewicht bij lijnen• Stiekem lijngedrag• Psychologisch risicoprofiel• VG: life events, verlies of (seksueel) trauma
  • 16. Docu: Vel over Probleem http://bit.ly/A826jJ 32:00 – 37.00
  • 17. Diagnose: Criteria en DD
  • 18. Criteria Anorexia nervosa• Weigering lichaamsgewicht op minimaal gezond niveau te handhaven (BMI 17,5; 85% voorspeld)• Stoornis in beleving lichaamsgewicht/vorm• Amenorroe bij meisjes na de menarche• Intense angst voor gewichtstoename terwijl er sprake is van ondergewicht
  • 19. Anorexia subtypen• Beperkende type – Dieet, vasten of sporten• Eetbuien of Purgerende type: – Tijdens anorexia doorbraak eetbuien; en/of – Braken, gebruik van laxantia, diuretica, klysma’s
  • 20. Criteria Boulimia Nervosa• Episoden eetbuien, gekaraktiseerd door: – In korte tijd bijzonder grote hoeveelheid eten – Gevoel van niet kunnen stoppen met eten – minimaal 2x/week, > 3 maanden• Compensatoir gedrag tegen gewichtstoename• Zelfoordeel onevenredig beïnvloed door lichaamsvorm/gewicht
  • 21. Boulimia subtypen• Purgerende type – Braken, laxantia, diuretica, klysma’s• Niet-purgerende type: – Vasten, hyperactiviteitSubtypering van boulimia gebeurt zelden; – ICD-10 benoemt geen subtypen van boulimia
  • 22. Binge eating disorder / Eetbuistoornis• ‘Provisional Diagnoses’ in de DSM-IV – Discussie: Boulimia en Binge niet een ziekte?• Eetbuien zonder compensatoir mechanisme – Snel, grote hoeveelheden eten zonder honger – Gevoel van controleverlies bij het eten – Gaat gepaard met distress, depressie, schuldgevoel – Minimaal 2x/week tijdens 6 maanden
  • 23. Andere eetstoornissen• ARFID: avoidant/restrictive food intake disorder – Gaat niet gepaard met gestoorde lichaamsbeleving – Bv geen rode dingen willen eten• Pica – Eten van niet-eetbare zaken• Regurgitatie – Herkouwen of uitspugen van eten• EDNOS: Eating disorder not otherwise specified
  • 24. Overclassificatie?• Geen wetenschappelijke basis DSM classificatie• Merendeel voldoet niet aan criteria specifieke eetstoornis• Vaak sequentieel veranderende diagnose – Restrictieve Anorexia → Purgerende Anorexia → Boulimia – Boulimia → Binge eating disorder World Psychiatry 2012;11:80-92
  • 25. Differentiaal Diagnostiek• Pas op voor misleidende somatiek – Kan oorzaak en gevolg zijn – Sluit eetstoornis niet uit• Impulsbeheersingsstoornis• Psychiatrische comorbiditeit – Vaak: persoonlijkheidsstoornis, stemmingsstoornis, middelenmisbruik
  • 26. Somatische Differentiaal Diagnostiek• Hematologische ziekten• Vitamine deficiënties (Foliumzuur, B12)• Addisoncrisis• Nierinsufficiëntie• Diabetes mellitus• Hyperthyreoïdie
  • 27. Welke diagnose? • 62 jarige vrouw • BMI 18 • Geen slankheidsideaal • “Wil wel eten, maar verdraagt alleen wat soep met plakje brood” – Zodoende geen braken / buikpijn • Internist & MDL-arts: geen somatische verklaring Foto niet van patient maar van een willekeurige vrouw
  • 28. Aanbevelingen voor DSM-V / ICD-10• Een eetstoornis met • Amenorroe niet als karakteristiek type noodzakelijkerwijs• Een aanduiding aanwezig bij het toevoegen voor de anorexia subtype ernst van de eetstoornis • Hyperactiviteit en• BMI grens verhogen Vetfobie als naar 18,5 met ruimte ondersteunende criteria voor subjectieve interpretatie door arts
  • 29. Etiologie
  • 30. Risicofactoren: psychologisch• Perfectionisme• Negatief zelfbeeld• Moeilijk relativeren• Laag zelfvertrouwen• Faalangst• Gebrek aan controle• Afhankelijkheid goedkeuring anderen• Moeite uiten gevoelens en conflicten
  • 31. Risicofactoren: biologisch• Genetische aanleg voor vetzucht• Erfelijke aanleg psychologische eigenschappen – Affectieve stoornissen bij ouders – Verslaving en middelenmisbruik bij ouders
  • 32. Risicofactoren: sociaalcultureel• Westerse cultuur• Hogere prevalentie in bepaalde subculturen• Sociaal leefmilieu – Verwaarlozing – Fysiek geweld – Seksueel misbruik
  • 33. Risicofactoren: sociaalcultureel• Tegenstrijdige verwachtingen aan vrouwen: – aardig & zorgzaam vs assertief & carrièregericht• Slankheidsideaal – Norm voor aantrekkelijkheid – Teken van gezondheid – Bewijs van succes• Peer support – Pro-Ana websites
  • 34. Pro Ana• ‘Professional Anorectic’• Anorexia als levensstijl• Tips voor afvallen, (verbergen van) gestoord eetgedrag en purging etc.• Steun en begrip voor anorexia doel• Niet alle anorexia-patienten zijn pro-ana; niet alle pro-anas bezoekers zijn anorexia-pt
  • 35. Pro Ana: Thinspiration
  • 36. Pro Ana: 10 geboden http://analoveyou.intropagina.nl/tien-geboden.html
  • 37. Video: Pro Ana http://bit.ly/A826jJ 17:00 - 20:20
  • 38. Behandeling
  • 39. Doelen• Herstel gezond lichaamsgewicht en eetpatroon• Psychosociaal: – Toenemen zelfvertrouwen, assertiviteit, autonomie – Verbetering herkennen en uiten van gevoelens – Verbeteren leggen van contacten
  • 40. Behandeling: door de huisarts
  • 41. Door de huisarts• Therapierijp maken patient • Gevaar huidige levensstijl benadrukken • Angst behandeling wegnemen door realistisch beeld• Gedragsadviezen• Ondersteuning omringende gezin – Uitleg – Bejegeningsadviezen• Nazorg & ondersteuning bij resocialisering
  • 42. Gedragsadviezen• Eetdagboek• Regelmatig en evenwichtig eetpatroon – Houd geen rekening met eerdere eetbui• Plaatsen, omstandigheden, soorten voedsel vermijden die eetbuien kan opwekken
  • 43. Overige adviezen• Leren genieten• Leren oog te hebben voor eigen lichamelijke en emotionele gevoel• Leren de angst voor aanrakingen te relativeren• Groei naar zelfstandigheid en assertiviteit• Straffen heeft geen zin
  • 44. Basisbejegening• Bespreek het (levens) gevaar• Vermijd beschuldigingen, wees begripvol• Angst en zelfverdediging meestal oorzaak van liegen of afhouden van contact• Onderhandel eerlijk• Leg niet de nadruk op eten• Benadruk positieve karaktertrekken
  • 45. Behandeling: specialistisch
  • 46. Algemene uitgangsprincipes• Stepped care• Integrale behandeling – Eetgedrag – Lichaamsgewicht – Lichaamsbeleving – Psychologische problemen• Voedingsmanagement
  • 47. Psychotherapie• Psychotherapie – Doel: gewichtsherstel en disfunctionele cognities – Specifieke doelen in overleg met patiënt• Mogelijke therapievormen – Individuele therapie – Gezinstherapie – Groepstherapie – Lichaamsgerichte / psychomotore therapie
  • 48. Video: lichaamsbeleving http://bit.ly/A826jJ 29.44 – 31.49
  • 49. Medicamenteuze therapie• Anorexia nervosa – Fluoxetine mogelijk preventief tegen een relaps – Antihistaminica en Antipsychotica geen effect• Boulimia nervosa – Fluoxetine mogelijk toegevoegde waarde bij CGT Multidisciplinaire richtlijn Eetstoornissen. 2006. Landelijke Stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ
  • 50. Beloop
  • 51. Beloop• Eetstoornissen hebben een verslavend karakter – Grote kans op chronisch beloop – Vroege herkenning/behandeling geeft beter beloop• Gemiddeld 4 jr tussen eerste gerelateerde klacht en erkenning van het eetprobleem• Duur van eetstoornis varieert van 1 tot 44 jr – Gemiddelde duur is 7,5 jr
  • 52. Beloop: Anorexia Nervosa• Na 12 jaar circa: – 45% genezen verklaard – 30% duidelijk verbeterd – 20% chronisch ziek• Sterfterisico (door anorexia of suicide): – 5% na 5 jaar – 15% na 10-20 jaar – 6x hoger vergeleken met schizofrenie – 12x hoger vergeleken met gezonde leeftijdsgenoten
  • 53. Beloop: Boulimia Nervosa• Na vijf jaar: – 50% zelden tot geen eetbuien meer – 30% verbetert – 20% intermediair beloop• Mn bij persoonlijkheidsstoornis of depressie slechte prognose
  • 54. Tot slot
  • 55. Take Home Messages• Vroege herkenning en behandeling belangrijk: – Let op lichamelijke en psychosociale signalen• Behandeling hoort in tweede lijn: – Ga uit van principes van een gezond eetpatroon, een gezond gewicht en een psychosociale balans• Begeleid patiënt plus zijn of haar context• Langdurig nazorg gezien veelvuldige terugval
  • 56. Referenties• Leerboek psychiatrie. Hengeveld. Tweede druk. H13.3• Praktische Huisartsgeneeskunde. Psychiatrie. Van Ree. H8• Classification of feeding and eating disorders: review of evidence and proposals for ICD-11. Uher R, Rutter M. World Psychiatry. 2012 Jun;11(2):80-92.• Multidisciplinaire richtlijn Eetstoornissen. 2006. Landelijke Stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling GGZ• Documentaire ‘Vel over Probleem’: http://bit.ly/A826jJ• Websites: proud2bme.nl; humanconcern.nl

×