Yeni Perspektifler ÇalıĢtayı
9 Eylül 2006, İstanbul
Proje Çıktıları
1 Yaşam Tarzı Senaryoları
2 İndikatör Senaryosu
3 Okur Deneyimi Verileri
4 Gazetecilik Trendleri
Geleceğe Dönük Perspektifler Projesi
YaĢam Biçimleri Senaryoları
Yeni Perspektifler Çalıştayı, 9 Eylül 2006, İstanbul
Yöntem
Gözlemcilerin Seçilmesi
Raporların Üretilmesi
Analiz
k
Var Olma
Köklerde
Yaş
EkoYaşam Çürüme
Çür
Uçlarda
Du
Harita
Yaşamak
Yaş Kristal Türkle
Tü r itliğ
Eşitliği:
Cinsiyet Eş ” Eskinin
yg
Yeni “Bayan”
an Keş
Keşfi
u sa
al
lı
z
k
Yaşam
Tekno Yaş Akı Me
rke Yerel Füzyon
Fü
Ortak Akıl
R
Ra
sy
yo
n
Oyun
e
el
tiğ
Estetiğin Dünyası
lik
i ağın
Yeni Tüketim
Tü Sokağın
Dışarı - İçeri
ışarı ası
Havası
mak
Sahip Ol
ak ak ak
Var Olm Var Olm Var Olm
Köklerde Köklerde
EkoYaşam
EkoYaşam EkoYaşam
EkoYaşam Çürüme
Çür Çürüme
Çür
Senaryo Çalıştayı
Du
Du
Du
itliğ
Eşitliği:
Cinsiyet Eş ”
yg
yg
yg
Yeni “Bayan”
Bayan
u
u
u
sa
sa
sa
llık
llık
llık
Yaşam
Tekno Yaş Merkez Yaşam
Tekno Yaş Akı
Ortak Akıl
Merkez Yaşam
Tekno Yaş Merkez
Ra
Ra
Ra
sy
sy
sy
on
on
on
Oyun Oyun
ell
ell
ell
Estetiğin
Estetiğin nyası
Dünyası nyası
Dünyası
ik
ik
ik
Yeni Tüketimi
Tü Sokağın
Sokağın
Havası
Havası
ak ak ak
Sahip Olm Sahip Olm Sahip Olm
Geleceğe Dönük Perspektifler Projesi
Türkiye YaĢam Biçimleri Haritası
Eko Yaşam Köklerde Çürüme
Bu alanı belirleyen unsur doğallıktır. Toplum içindeki dinamiklerin değiĢimi kabul
Özellikle Ģehir hayatının karmaĢası ve edilmiĢ değerlerin yıpranmasına yol
yapay çözümlerinden sıyrılıĢın çözümü açarken, cinsiyet tanımlarını da değiĢtiriyor.
doğallık ve saflıkta bulunur. KiĢi bunu sınırlı Ahlakla ilgili kabul edilmiĢ değerler en uzak
tüketim malzemeleriyle değil değiĢtirdiği olduğunu düĢündüğümüz okul ve
yaĢam biçimiyle vurgular. Demografik ibadethanede kayboluyor. Bu alan
olarak uzun yaĢamla ilgili düzenlemeleri toplumsal değiĢim ve toplumun
(Huzurevleri, sağlık çiftlikleri, bireysel kurumlarının sorgulanmasını beraberinde
emeklilik vs.) beraberinde getirir. getiriyor.
Saflık
Sağlık DeğiĢim
Doğal Ahlaki Bozulma
Katkısız Birey Psikolojisi
Uzun yaĢam Aile
Evde yapılmıĢ ġiddet
Organik Din
Genç yaĢlı Toplumsal
Bozulma
Alternatif tıp
Tıbbi kozmetik
Eskinin Keşfi Yerel Füzyon
GeçmiĢimizin bağlı olduğu, günlük Bu alan, modern hayatın içine eski ve yerel
yaĢamımızda sorgulamadan kabul ettiğimiz unsurlar içeren ürünlerin, hizmetlerin
bazı toplumsal değerlerin kökenlerine entegrasyonunu sağlıyor. Böylece orijinal
geliĢen ilgi saygıyı ve anlayıĢı beraberinde anlamlarından belli baĢlı kayıplarla güncel
getirirken o değerleri, objeleri ve anlayıĢı hayata dahil olup ömürlerini uzatıyorlar. Bu
bozulmadan günümüze taĢımamıza alanda en baskın his, eskiye özlem olan
yardımcı oluyor. nostalji ve yerel değerlerden duyulan gurur.
Manevi Yer etmiĢ
Mistik Otantik
Yer etmiĢ Nostalji
KeĢif Füzyon
Anlama Yeniden buluĢma
Öğrenme Postmodern
Saygı Yerel
Özlem Gurur
Cinsiyet Eşitliği: Yeni ‘Bayan’ Oyun Dünyası
Cinsel rollerin değiĢmesine yönelik Kendini ifade etmek için satın alınan
dünyada farklı çalıĢmalar yapılırken objelerin kiĢiselleĢtirilmesi, bu objeleri
ülkemizde bir kısım teorik olarak bu sunanların teknoloji sayesinde rahat bir
çalıĢmalardan yararlanıyor, bir kısmı da Ģekilde gerçekleĢtirdikleri farka dönüĢtü.
modern hayatın içinde ihtiyaçlar Artık tasarım ürün tüketmek ve eğlenceyi
doğrultusunda kendisine yeni roller birleĢtirmek yüksek alım gücü
biçiyor.BastırılmıĢlığını geleneksel roller gerektirmiyor, tüketimde bunun gözetilmesi
içinde reddeden bir kadın tipiyle de bireysellik eğilimini güçlendiriyor.
karĢılaĢıyoruz. Bu kadın toplumda
erkeklere has bir giriĢkenlikle bazı çıkıĢlar
yaparken bu tavrını henüz hayatının her
alanına taĢıyamıyor.
KiĢisel Ġfade
Cinsiyet
Estetik
Kimlik
Kitleye ulaĢan
Kadın
Bireysellik
Değerle
Eğlenerek
Din Tüketim
Moda
Toplumsal ĠliĢkiler
Özgürlük
Sokağın Havası İçeri - Dışarı
Kendini ifade etmek isteyen genç ĠĢ hayatı yoğunlaĢıp ev ve aile hayatına
insanların arayıĢları sokaklarda da yer zaman azalınca evdeki hizmetler için
bulur. BuluĢulan gruplarda dinlenen müzik, destek almak, birlikte paylaĢılacak
mesajları verir. ġiddete yönelik bir zamanın bir kısmını da ev dıĢına taĢımak
baĢkaldırıdan çok hayatı sorgulayan ve modern insanın çözümleri arasında yer
kimliğini vurgulayan bir tavır ve bu tavır almaya baĢladı. Kendini gösterme isteği ve
çevresinde toplananlarla bir grup daha iyi Ģartlarda yaĢama bu alanı
oluĢturma; bu alanı belirleyen yönlendiren isteklerdir. Sosyal hayatınıza
faktörlerdendir. ayırdığınız zamanda yapamadığınız ev
veya özel iĢleriniz için destek hizmetleri
size yardım edecektir. Mekan olarak yine
de evi seçerseniz dıĢarıdaki partilerle
Sokak kıyaslanacak bir tecrübeyi sevdiklerinizle
Özgürlük
kendi ortamınızda yaĢayabilirsiniz.
BoĢ zaman
BaĢkaldırı
Keyif
Kendini Ġfade
Yoğun tempo
Genç
Evde eğlence
Kültürel Füzyon Ev dıĢında yaĢam
Ait Olma SosyalleĢme
GösteriĢ
Estetiğin Yeni Tüketimi Tekno Yaşam
Bir yandan pazarlama alanında teknolojik Teknoloji günlük hayat akıĢı içinde
yenilik ve doymuĢ reklam pazarı/ pastası kendimizi anlatmamızdan oyun veya
dolayısıyla alternatif mecralara yönelme kumarla eğlenmemize kadar geniĢ bir
veya ürünün sunulduğu ortamın yelpazede bize destek veriyor. Zaman
farklılaĢtırılması söz konusu iken diğer içinde teknoloji ile kurulan duygusal bağ
yandan estetik değeri ağır basan ürünleri daha ileri teknoloji kullanımını bağımlılık
tüketme ve bu seçimlerle yaĢama artı haline getiriyor.
değer katma eğilimi artmaktadır.
Reklam
Alternatif kanallar
Gösterme Yüksek Teknoloji
Estetik Dijital
Tüketim Oyun
Sanat Kendini Ġfade
Kumar
Ortak Akıl Uçlarda Yaşamak
ĠĢ dünyasında kurulan iletiĢim, firmalara Sıra dıĢı deneyimlere imza atmak isteyen
arası ortak iĢ yapma becerisinin yanında çoğunlukla özgürlüğüne düĢkün ama
çalıĢanının aklı ve sağduyusuna hayata kafa tutan bir tavrı olan adrenalin
güvenmeyi de, çalıĢanı ortak olarak görüp bağımlısı birey günlük rutin aktivitelerden
onu güçlendirmeyi de beraberinde getiriyor. tatmin olamamaktadır. Deneyim
Geleceğe yapılan bu yatırım artık ekonomisinin geliĢtiği günümüzde onu bu
hayatımızın her aĢamasında karĢımıza sıkıcı rutinden kurtaracak alternatif sporlar
çıkıyor, ana babalar çocuklarına bu kendini kendisine ve çevresine kanıtlaması
nosyonu kazandıracak eğitimleri tercih için en uygun ortamdır
ediyorlar.
Ağlar
Extrem
KOBĠ
Deneyim
Ortak Akıl
Adrenalin
Sürekli Eğitim
Alternatif
Gelecek
Sıra DıĢı
Yatırım
Özgürlük
Kristal Türkler
AraĢtırma ve kültürlerarası ilgi internetin
sunduğu ortamda beslense de deneyimi
bizzat yaĢamak isteyen yeni kuĢak yollara
düĢmekten korkmuyor. KiĢisel deneyimle
hayata bakıĢ daha toleranslı, diğere karĢı
önyargı daha törpülenmiĢ. Diğer bir yandan
ekonomik katkı olarak turizm destinasyon
sayısı artıyor ve hava yolları alternatifleri
çoğalarak uçak yolculuğu daha ekonomik
hale geliyor.
Macera
Merak
Diğere Ġlgi
KeĢfetme
Özgürlük
Hareket
UlaĢım
Turizm
Senaryolar
1 2 3
Geleceğe Dönük Perspektifler Projesi
Senaryolar
• YaĢam tarzı haritalandırma çalıĢmasının senaryolaĢtırma seansında
3 senaryo oluĢturulmuĢtur.
• Senaryo seansı Milliyet tesislerinde 21 kiĢilik bir ekibin 3 grup halinde
çalıĢması ile gerçekleĢtirilmiĢtir.
• Teknolojik geliĢmeler her grubun dikkate aldığı ve senaryolarında ön
plana çıkan bir unsur olarak bazı gruplarda veri bazı gruplarda da
belirleyici nitelikte kullanılmıĢtır.Teknoloji ile birlikte “Oyun Dünyası”
alanı da sanal yaĢamdaki rolleri vurgulamıĢtır.
• 2 grup „Köklerde Çürüme‟ alanıyla seçim yapmıĢ, tüm gruplar
toplumdaki yozlaĢma ve çürümenin kırılma noktası oluĢturacağı
yönler belirlemiĢlerdir.
• Çözüm önerileri daha çok üreten iĢbirliklerinin altını çizen “Ortak Akıl”
alanı ile vurgulanmıĢtır.
Geleceğe Dönük Perspektifler Projesi
Katılımcılar
• Ali Gücüm / Çocuk AraĢtırmaları – • Kaan Ertüz – Alamet i Fahrika
“Present Service” • Leyla Arsan – Tages Endüstri ve
• Arzu Arolat BiliĢim Teknolojileri
• AyĢegül Büyü Molu / Reklamcılar • Neyyir Berktay- Sabancı Universitesi
Vakfı • Nurcan Akad
• Bahar Korçan / Moda Tasarımcısı • Orhan Göksal
• Bertan Ağanoğlu • Orhan Tekelioğlu – Ġzmir Ekonomi
• Bülent KuĢoğlu / Siyasetçi – Ar-Ge Universitesi- ĠletiĢim
• Cem Sungur / Mesa Hastaneleri • Serhan Ada – Ġstanbul Bilgi
• Deniz Alphan Universitesi- Sanat ve Tasarım
• Ece Temelkuran Yönetimi
• Hande Çelebi Akman • ġükrü Andaç
• Teoman Tugsuz
• Tijen Mergen
• Viki Habif
Geleceğe Dönük Perspektifler Projesi
• Tekno YaĢam • Tekno YaĢam • Tekno YaĢam
• Eko :YaĢam • Eko YaĢam • Sokağın Havası
• Estetiğin Yeni Tüketimi • Köklerde Çürüme • Köklerde Çürüme
• Ortak Akıl
• Oyun Dünyası • Oyun Dünyası
• Cinsiyet EĢitliği Yeni “Bayan”
Keyifli Tüketim
Teknoloji
Ekoloji
Eskiye Bağlılık
Post-Modernlik
Vicdan
Anahtar
Kelimeler
Teknoloji ve geleneksel değerlerin sentezi, sağlıklı ürünleri tüketerek “eski” tadları
aramak, estetik görünüĢ ve imaj, bireysel yaĢamı uzun ve eğlenceli kılma çabası,
diğerlerine karĢı vicdani sorumluluk
Keyifli Tüketim
Keyifli Tüketim
Yakın gelecekte Türkiye, teknolojiyle geleneksel değerlerin “ancak Türkiye‟de olur” cinsinden bir sentezine
tanık olacak. Diğer yandan yediğimiz domatesten, soluduğumuz havadan, içtiğimiz sudan Ģüphe ettiğimiz
hayatımız ekolojik ürünlerle “detox”lanmaya çalıĢılacak. “Anneannemin çiğ böreği”ne benzeyen türden bir
hasretle eskisi gibi besinleri özleyeceğiz.
“Gösterme”, “nasıl göründüğüne takıntılı” olma hali yeni estetik akımıyla güçlenecek. Ġnsanlar, toplumun tüm
katmanlarını kapsayacak bir biçimde nasıl göründüklerine daha çok özen gösterir hale gelecek. Yeni ekonomi,
ekolojik yaĢam, teknoloji merakı ve estetik saplantı etrafında Ģekillenecek.
Çocukluk, gençlik ve giderek orta yaĢ hayatı uzayacak. Ġhtiyarlık, belki de bütün
dünyada olduğu gibi tedavülden çıkarılacak. Geleneksel anlamdaki ihtiyar insan
rolü yerini, “ikinci baharcılara” hatta “üçüncü baharcılara” bırakacak. Bu gençlik
hissiyle ise insanlar daha çok eğlenmek isteyecek.
Eğlenenlerin yanında birilerinin bizim gibi yaĢayamadığını da fark edeceğiz. Bu
vicdan azabı öyle ya da böyle bizi rahatsız edecek ve yoksulluk bizim de
sorunumuz olacak. Bu yüzden üretirken ve tüketirken, bu iĢin böyle
gitmeyeceğini bileceğimiz için toplumsal sorumluluk projeleri, toplumsal vicdan
meselesi bizi yönlendirecek. Daha vicdanlı üretmeyi ve tüketmeyi düĢünecek ve
isteyeceğiz.
Hayatımıza daha çok “Türk kahvesi makinesine” benzeyen unsurlar girecek.
Hem “yerel” kalmak isteyeceğiz hem de Batılılar gibi yaĢamak. Çiğ köfte robotu,
lahmacun makinesi, Ģarjlı rakı karafı yakındır!
Çıpalı Dönüşüm
Dönüşüm
Referans
Noktası
Bilgiye
Erişim
Ortak Akıl
Demokratikleşme
Anahtar
Kelimeler
Bilgiye ulaĢım, bilgiyi kullanma ve öğrenme, iktidar değiĢimi,”, imece ruhu ile ortak
akla ulaĢma, topluma mal olmuĢ tartıĢmaya açık olmayan simgeleri kalkan olarak
kullanmak, geçmiĢe bağlı dönüĢüm, çürümeye karĢı çıpalı dönüĢüm, dönüĢüm
aracı olarak ortak akıl
Çıpalı Dönüşüm
Çıpalı Dönüşüm
Enformasyona ulaĢım, teknolojideki ilerlemeler sayesinde kolaylaĢmaya devam edecektir. Bu
durum enformasyona nasıl ulaĢılması gerektiğini bilen ve analiz etme kabiliyetine sahip bireylere
ihtiyaç duyulmasına sebep olacaktır. Ayrıca, enformasyona kolay ulaĢım güç dengelerinde de
değiĢime sebep olmaktadır. Buna bir örnek olarak son seçimlerde yukarıdaki alanların yanında
özellikle teknolojiyi baĢarılı bir Ģekilde kullanan AKP verilebilir.
Ortak Akıl ise bozulan güç dengelerinde sonra bir konu çevresinde tüm ilgilileri birleĢtirici,
uzlaĢtırıcı bir kavram olarak karĢımıza çıkmaktadır. Bu araç sayesinde bilgiye sahip olan ve
kullananın tekeli iĢbirlikleri ve “imece” çalıĢmalarla kırılmakta, erk paylaĢılmaktadır.
Teknoloji ve doğal yaĢamın yaĢam standartlarını koydupu bu alanada
özellikler “köklerde çürüme” alanının etkileri sürecektir. Örnek olarak
baĢörtüsü takan genç kadınların çok daha serbest hareket ettikleri karĢı
cinsle olan iliĢkilerinde daha esnek davrandıkları ve tüm bunlarda baĢ
örtüsünü koruyucu bir araç olarak algıladıkları düĢünülmektedir. Bu
örnekte de görüldüğü gibi sabit ve korunaklı bir değer çıpa atarak
dönüĢme isteği, değiĢim gibi bir unsurda göreceli muhafazakar bir tavır
gözlenmektedir ancak bu tavır ortak akıl gibi bir dönüĢüm aracının
toplumun tüm katmanlarına oluĢmasıyla değiĢecektir.
Sosyal Yalnızlar – Kaygan Faylar
Farkındalık Dilim Dilim
Yaşamlar
Kaygan
Faylar
Eğitimsiz
Öğrenciler
Oyun ve
Fantastik
Hayatlar
Anahtar
Kelimeler
BireyselleĢme, yalınlık olarak yalnızlık, kimliğini arayanların yalnızlığı, tanımlı
tüketici olarak alt kimlikler, eriĢkinler için oyuncaklar, hijyenik yaĢamlar, kırılma ile
yaĢamın dilimlenmesi, bütünlük krizi, güvensizlik, köklerde çürüme, toplumsal rol
yok- bir Ģeyin parçası olamamak, toplumsal değiĢimde eğitim ve öğretim boĢluğu,
kent hayatında zamansızlık, derinleĢememe, sanal dünyada yaĢam
Sosyal Yalnızlar – Kaygan Faylar
Sosyal Yalnızlar –Kaygan Faylar
Ġnsanlar farkında ve iletiĢim halinde, her Ģeyden önce kendilerinin farkına varıyorlar. Sosyal yalnızlar seçilmiĢ
yalnızlık yaĢıyorlar, kalabalığın içinde sosyalleĢiyor ama herkes birey olarak istediği zaman yalnız kalabiliyor.
Zamanla ilgili düzenlemelerde artık büyük aileye zaman ayırmıyorlar, bu tercihi küçük aileden hatta kendinen
yana kullanıyorlar, kiĢiselleĢme ve sosyal rollerin çoğalması söz konusu.. Yaratılan bu kimlikler
doğrultusunda tüketim toplumunun alt segmentlere ayrılarak, çok çeĢitli ürünlere yönelik hedef kitlenin
oluĢturulması marka yönetimi açısından da önem kazanıyor. Yatay olarak dilimlendirmenin büyük
topluluklardan kopmayı beraberinde getiriyor. (ülke, din gibi kavramlar artık bizi birarada tutmaya yaramıyor)
DilimlenmiĢ hayatlar fay hattı gibi birbirinin içine geçiyor, kiĢilikler çatıĢabiliyor. Köklerde çürümeye
baĢlıyorlar, sınırlı sorumluluk güven ihtiyacı, Ģüpheli yaklaĢım güven çemberin gittikçe daralmasına yol
açıyor. YaĢantımızdaki belirsizlikler, kurumlara güvenememe, belirsizlik içinde denge arayıĢı var. Demokratik
sistemimiz yeterli değil, eğitim ve kültür anlamında uzlaĢma eksikliği var, öğretim veriliyor eğitim verilmiyor,
eğitim ve öğretim birbirini tamamlamıyor. Bu Ģartlar altında bir gruba dahil olma ihtiyacı doğuyor ve alt
grupları besliyor.
Aynı zamanda “oyun dünyası” gerçekten uzaklaĢma, oyun rolleriyle
özlemleri giderme, egoları tatmin etme, fantastik ve gerçek hayatın birbire
girmesine yol açıyor. Bununla beraber eğitim ve olgunluk seviyesine
gelinmeden sahip olunan bu sanal roller okullardaki Ģiddeti de körüklüyor.
Sosyal yalnızlar yerine konulmayacak bir bütünlük krizini toplumun kaygan
fayları üzerinde yaĢıyorlar.
Sosyal yalnızlar daha bireysel, kaygan faylar toplumsal boyutu ifade ediyor.
1 3
ak
Var Olm
Köklerde
EkoYaşam
EkoYaşam Çürüme
Çür
Du
itliğ
Eşitliği:
Cinsiyet Eş ”
yg
Yeni “Bayan”
Bayan
u
sa
llık
Yaşam
Tekno Yaş Akı
Ortak Akıl
Merkez
Ra
sy
on
ell
ik
ak
Sahip Olm
ak ak
2
Var Olm Var Olm
Köklerde
EkoYaşam
EkoYaşam Çürüme
Çür
Du
Du
yg
yg
u
u
sa
sa
llık
llık
Yaşam
Tekno Yaş Merkez Yaşam
Tekno Yaş Merkez
Ra
Ra
sy
sy
on
on
Oyun Oyun
ell
ell
Estetiğin
Estetiğin nyası
Dünyası nyası
Dünyası
ik
ik
Yeni Tüketimi
Tü Sokağın
Sokağın
Havası
Havası
ak ak
Sahip Olm Sahip Olm
Ġndikatörler Senaryosu
Yeni Perspektifler Çalıştayı, 9 Eylül 2006, İstanbul
KENT KÜLTÜR
Demografi
Ekonomi (4) Sağlık
(8) (4)
Din Eğitim SĠYASĠ
YENĠ (7) (6) KĠLĠTLENME
ENTEGRASYON Teknoloji Kültür
(17) (4)
Turizm Spor
(6) (2)
UlaĢım Nüfus Adalet
(4) (6) (4) YENĠ
POLĠTĠKA
Sosyal
ĠletiĢim
Güvenlik
(4)
(3)
ĠnĢaat Seçim
DEMOKRATĠKLEġME (4) (2)
Ġmalat ÇalıĢma
(21) (2)
Enerji Tarım
(3) Madencilik (5) EĞĠTĠM
(3)
BĠREY
KADIN Ele alınan
indikatör sayıları
Geleceğe Dönük Perspektifler Projesi
Negatif
Döngü
Kadının
Eğitimsizliği
DemokratikleĢme Cinsiyet EĢitsizliği
GiriĢimlerini Uygulayamamak ve
ĠçselleĢtirememek KADIN Yetersiz
DEMOKRATĠKLEġME Temel ve Mesleki
Eğitim
EĞĠTĠM
Gelir Dağılımına YENĠ
Bağlı KopuĢ ENTEGRASYON
MODERNLEŞME
GÖÇ
KENTLEŞME YENĠ Muhafazakar
KENT POLĠTĠKA DeğiĢim
VaroĢun Yükselmesi
Kentte Köy SĠYASĠ
KÜLTÜR
KĠLĠTLENME
Altyapı
Problemleri
Kültür
Pozitif
YozlaĢması Döngü
i
Ġndikatör Senaryosu
• ModernleĢmenin unsurları olan kentleĢme ve sanayileĢme Türkiye
Ġstatistik Kurumu, Dünya Bankası ve BirleĢmiĢ Milletler GeliĢmiĢlik
Endeksi‟nde bulunan ana göstergelerin sorgulamasıyla karĢımıza
çıkmıĢtır.
• Türkiye‟de önemli nüfus artıĢı 1950‟ler ile 80‟ler arasında
gerçekleĢiyor, liberal ekonomik uygulamalar sonrasında baĢlayan
sanayileĢme kiĢilere iĢ olanağı sağlayan kente göçü beraberinde
getiriyor. Doğurganlık düĢüyor nüfus modernleĢme sürecine giriyor.
Kırsalın ekonomik ve politik sorunlarla itmesi, Ģehrin çekmesini ve
büyümesini gerektirmiĢtir.
• Kentlerin kırsaldan göçle birçok kültürü birarada barındırması,
ekonomik geliĢmeler doğrultusunda oluĢan sosyal sınıfların kültürel
evrimlerini tamamlamadıkları için zevklerinin örtüĢmesine neden
olmuĢtur.
• Bununla birlikte kırsaldaki güç (feodalite) kırılmıĢ ve Ģehir içinde
bireyselleĢme ön plana çıkmıĢtır. Klasik modernleĢme teorisinde
birey vurgulanırken Türkiye özelinde kiĢi kendi kimliğini bir grup
içinde tanımlamaya devam etmiĢ ve grupların modernleĢmesi
gerçekleĢmiĢtir.
Geleceğe Dönük Perspektifler Projesi
Ġndikatör Senaryosu
• Yeni geliĢmeler doğrultusunda kent hayatında grupların da çözülmesi
ve bireysel taleplerin ön plana çıkmasıyla kendini ifade ve demokratik
çözümler arama yolu açılacaktır.
• Genel kalkınma düzeyinde kadının okuma yazma oranı belirleyici bir
faktördür çünkü kadın hem ekonomiye katkısıyla hem de aile içindeki
belirleyici rolüyle toplumu yönlendiren unsurdur.
• Aynı zamanda eğitim özellikle ekonomik kalkınmaya yönelik mesleki,
uzmanlaĢmıĢ eğitim toplumu ileriye taĢıyacak yatırım unsurudur.
• Gruplar üzerinden yapılan temsil ve politika da kitlenmiĢ, artık altyapı
sorunları, cinsiyet eĢitsizliği, eğitim ve öğretim açığı, kültürel
yozlaĢmayı aĢmıĢ çevresini gören ve olanlara tepkisini dile getirerek
demokratik çözümler arayan bir profil ortaya çıkmıĢtır.
Geleceğe Dönük Perspektifler Projesi
Okur Deneyimi Verileri
“Gazete Okur Profili AraĢtırması” Türkiye geneli kent nüfusu temsil eden 18
yaĢ ve üzeri gazete okuru kesimle gerçekleĢtirilmiĢtir.
AraĢtırmanın örneklem büyüklüğü 2979 kiĢidir.
Saha çalıĢması 17 Mart - 25 Nisan 2006 tarihleri arasında gerçekleĢmiĢtir.
34
GAZETE OKURLUĞU
Okurluk Deneyim İmaj Alternatif Okur
Medya
Gazete
Özellikleri
Gazete
İçeriği
Gazete Gazete Dışı
Hayat Tarzı
Yakınlıkları Bilgilenme
Gazete
Köşe Yazıları
Okurluğu
Gazete Gazete Web Okur
Okur Duruşları Sitesi Özellikleri
Motivasyonu
Reklamlar
Gazete Okurluğu
1. Okurların %11‟inin benim gazetem diyebilecekleri bir gazeteleri
yoktur.
2. Gazete Ağırlıkla Evde Okunmaktadır
3. ĠĢte Okunan Gazete Dinlenme Amaçlıdır
4. Gazetelerin okunmak için harcanan sürelerindeki sıralamaları hafta
içinde ve hafta sonunda aynıdır
5. Milliyet Gazetesini okuma süresi (51 /64 dk.) Türkiye ortalamasının
üzerindedir
6. Okurların üçte biri gazetelerin tamamını okumaktadır.
7. Hafta içi okurların %45‟i gazetenin yarından fazlasını
okumamaktadır.
8. Okurların %24‟ü son bir sene içinde gazetelerini değiĢtirmiĢlerdir.
9. Milliyet Gazetesinin kemik tirajı 66 bin kiĢi civarındadır.
10. Milliyet gazetesi en çok Hürriyet gazetesinden okur almıĢ ve
Cumhuriyet gazetesine okur kaybetmiĢtir.
11. Okurlar gazetelerini farklı içerik, detaylı haber, daha çok haber ve
tarafsızlık için değiĢtirmektedirler
12. Milliyet Gazetesini okumayı bırakanların tek belirgin nedeni farklı
içerik ve tavır beklentisidir.
36
GAZETE ÖZELLĠKLERĠ
Okurluk Deneyim İmaj Alternatif Okur
Medya
Gazete
Özellikleri
Gazete
İçeriği
Gazete Gazete Dışı
Hayat Tarzı
Yakınlıkları Bilgilenme
Gazete
Köşe Yazıları
Okurluğu
Gazete Gazete Web Okur
Okur Duruşları Sitesi Özellikleri
Motivasyonu
Reklamlar
Detay Gazete Özellikleri Açısından Milliyet‟in
Performansı
Gazete Özelliği Türkiye Milliyet
Geneli Yetersiz
Yetersiz Bulma
Bulan Okur %
Ġlgi alanlarınıza hitap etmesi 5 7
Gazetenin ciddiyeti 6 5
Gazetenin cesareti 7 9
Gazetenin gündemi belirlemesi 6 7
Ġhtiyaçlara uygun yeterince ilan olması 12 9
Haberin açık ve anlaĢılır olması 6 5
Haber kaynağını vermesi 7 6
Akıcı ve doğru bir Türkçe kullanması 5 7
Yenilikçi ve farklı olması 7 10
Haberleri resim, tablo ve grafiklerle desteklemesi 7 6
Olumsuzluklara karĢı tepkisini hızlı ve etkin bir Ģekilde ortaya koyması 8 7
Günlük hayata dair uygulanabilir bilgiler vermesi (nema, pasaport, pul ödemesi vb.) 11 10
KiĢilerin farklı yönlerini ele alan portre türünde yazılar olması 11 14
Her haberde haberin geçmiĢini oluĢturan geliĢmelerin özet olarak sunulması 10 12
Ġç sayfalarda yer alan önemli yazıların ön sayfada duyurulması 6 5
Sonraki günlerde gazetede yer alacak konuların gazetede duyurulması 13 10
Aranılan yazının veya bölümün kolayca bulunması 8 9
Ġhtiyaç duyulan promosyonları vermesi 20 15
Gazetenin, gazetecilik dıĢında topluma faydalı alanlarda (eğitim, sağlık, kadın, sanat gibi) 11 10
faaliyet göstermesi
38
Gazete Özellikleri
1
2
CĠDDĠ
3
ETKĠLĠ YARAR 4
Gazetenin ciddiyeti SAĞLAMA OKUMA
Gazetenin cesareti
Güven vermesi
İhtiyaç duyulan RAHATLIĞI KÖġELER
promosyonları vermesi
İlgi alanlarınıza hitap etmesi Sonraki günlerde gazetede Görsel tasarımı/sayfa KÖġE YAZILARI
yer alacak konuların görünümü
Gazetenin gündemi gazetede duyurulması
belirlemesi Fiyatı Farklı düşünceye sahip köşe
Yazılarda gidilecek, Akıcı ve doğru bir Türkçe yazarlarının olması
Çeşitli konularda çok sayıda görülecek ve yapılacaklar kullanması
haber vermesi Köşe yazarlarının sayısının
gibi öneriler içermesi
Haberleri resim, tablo ve çok olması
Toplum çıkarını, kişisel ya da Gazetenin, gazetecilik grafiklerle desteklemesi Önemli konularda dizi ve
kurumsal çıkarlarının önünde dışında topluma faydalı
Haberin açık ve anlaşılır dosya türünde yazılar olması
görmesi alanlarda (eğitim, sağlık,
kadın, sanat gibi) faaliyet olması Günlük hayata dair
Olumsuzluklara karşı göstermesi Yenilikçi ve farklı olması uygulanabilir bilgiler vermesi
tepkisini hızlı ve etkin bir Aranılan yazının veya (nema, pasaport, pul
Her haberde haberin
şekilde ortaya koyması bölümün kolayca bulunması ödemesi vb.)
geçmişini oluşturan
Halkın sesini duyurması gelişmelerin özet olarak İç sayfalarda yer alan önemli
sunulması yazıların ön sayfada
Haberleri objektif ve tarafsız Kişilerin farklı yönlerini ele duyurulması
sunması alan portre türünde yazılar İhtiyaçlara uygun yeterince
%42,93
Haber kaynağını vermesi olması ilan olması
Yorum yeteneği
%5,82
%3,75
%3,43
Gazete Özellikleri
1. Gazeteler uygulanabilir bilgi, gidilecek, yapılacak Ģeylerle
ilgili bilgi, kiĢisel portreler, farklı köĢe yazarları (farklı içerik)
açısından yetersizdir.
2. Milliyet Gazetesi okuru tarafından cesareti ve yenilikçiliği
açısından yetersiz bulunmaktadır.
3. Gazeteler ihtiyaç duyulan promosyonları okurlarına
vermemektedir.
4. Milliyet Gazetesi ilanları, içerik ve gazete promosyonları
açısından yeterli bulunmaktadır.
5. Okurlar için en önemli faktör gazetenin doğru ve etkin bir
gazetecilik yapmasıdır.
6. Gazete özellikleri açısından Milliyet sadece köĢeler ve
köĢe yazılarında ortalamanın üstünde bir performansa
sahiptir.
40
GAZETE ĠÇERĠĞĠ
Okurluk Deneyim İmaj Alternatif Okur
Medya
Gazete
Özellikleri
Gazete
İçeriği
Gazete Gazete Dışı
Hayat Tarzı
Yakınlıkları Bilgilenme
Gazete
Köşe Yazıları
Okurluğu
Gazete Gazete Web Okur
Okur Duruşları Sitesi Özellikleri
Motivasyonu
Reklamlar
41
ĠÇERĠĞĠN TÜM GAZETE OKUYUCULAR AÇISINDAN ÖNEM ve TATMĠN
DÜZEYLERĠ
Televizyon programlari
Kose yazarlari
7
Cinayet, saldiri, suc vs.adli
Ulusal politika haberleri
Öneminden Çok Turkiye'de 1. futbol ligi
Bulmaca sayfalari /ekleri
Tatmin EdilmiĢ Ġçerikler Uluslararasi politika haberleri
Ekonomi ve finas Egitim ve ogretim
Spor yazarlari
Gunluk ekler Saglik,fitness&ilac
6,5 Sinema filmleri ve salonlar
Unlulerle ilgili haberler
Borsa haberleri Sanat koseleri Bilim ve teknoloji koseleri
Turkiye'de 2.,3. ve amator futbol ligleri Is piyasasi ve kariyer
Turkiye'de diger sporlar
Dunyada futbol Mizah koseleri
T Ev/Emlak piyasasi+
Yerel politika haberleri
Anne-cocuk aile sayfasi
Yiyecek/icecek ve mutfak yazilari
Eleman seri ilanlari
A Siyasi icerikli karikaturler
Tuketici kosesi Dini konular
6 Emlak seri ilanlari Okur mektuplari
T Otomobil ve diger tasitlar Cevre sayfasi
Otomobil seri ilanlari Cinsellik
M Dunyada diger sporlarlar
Seyahat/Tatil haberleri
Moda yazilari
Ġ
Esya ve hizmetlerle ilgili seri ilanlar
N 5,5
Ev ve bahce mobilyalari
Iddia sayfalari / ekleri
5 Bilgisayar oyunlari
Öneminden Az
Ev hayvanlari sayfasi Tatmin EdilmiĢ Ġçerikler
At Yarisi sayfalari / ekleri
4,5
3,5 4 4,5 5 5,5 6 6,5 7 7,5
ÖNEM
42
ĠÇERĠĞĠN MĠLLĠYET OKUYUCULARI AÇISINDAN ÖNEM ve TATMĠN
DÜZEYLERĠ
Kose yazarlari
Cinayet, saldiri, yangin, suc vs.adli
haberler
Ulusal politika haberleri
Televizyon programlari
6,9 Öneminden Çok Turkiye'de 1. futbol ligi
Spor yazarlari Ekonomi ve finas
Uluslararasi politika haberleri
Tatmin EdilmiĢ Ġçerikler Gunluk ekler
Is piyasasi ve kariyer Sanat koseleri Egitim ve ogretim
Siyasi icerikli karikaturler
Borsa haberleri Sinema filmleri ve salonlar
Bulmaca sayfalari /ekleri Saglik, fitness ve ilac
Mizah koseleri Bilim ve teknoloji koseleri
6,4
Seyahat/Tatil haberleri Ev/Emlak piyasasi
T Unlulerle ilgili haberler Eleman seri ilanlari + Yerel politika haberleri
Yiyecek/icecek ve mutfak yazilari Tuketici kosesi
A Turkiye'de 2.,3. ve amator futbol
Otomobil seri ilanlari Emlak seri ilanlari
ligleri
T Moda yazilari
Dunyada futbol Anne-cocuk aile sayfasi
Cevre sayfasi
M Esya ve hizmetlerle ilgili seri ilanlar
Ġ 5,9 Turkiye'de diger sporlar
Otomobil ve diger tasitlar Cinsellik Okur mektuplari
N Dini konular
Ev ve bahce mobilyalari
Dunyada diger sporlarlar
Öneminden Az
5,4
Iddia sayfalari / ekleri Tatmin EdilmiĢ Ġçerikler
Bilgisayar oyunlari
At Yarisi sayfalari / ekleri Ev hayvanlari sayfasi
4,9
4 4,5 5 5,5 6 6,5 7 7,5 8
ÖNEM
43
Gazete Ġçeriği
1
2
SPOR
POLĠTĠKA ve 3
KÖġE 4
Dunyada futbol
haberleri ve yorumlari
YAZILARI YAġAM
Turkiye de ikinci, Ulusal politika TARZI 5
ucuncu ve amator
MAGAZĠN
haberleri 6
futbol ligleri ile ilgili Uluslararasi politika Ev hayvanlari sayfasi CĠNSELLĠK
haberler ve yorumlar haberleri Bilgisayar oyunlari ile ĠLANLAR 7
Turkiye de diger Yerel politika/Belediye ilgili konular Unlulerle ilgili haberler EKONOMĠ
sporlarla ilgili haber haberleri Cinsellik hakkinda
ve yorumlar Seyahat/Tatil FĠNANS
Kose yazarlari haberleri bilgi ve danisma Eleman seri ilanlari UYGULAMA
Turkiye de birinci koseleri
futbol ligi ile ilgili Gunluk ekler Moda yazilari Emlak seri ilanlari Ekonomi ve finans LI BĠLGĠLER
Cinayet, saldiri, Ev ve bahce Televizyon Otomobil seri ilanlari
haberler ve yorumlar programlarinin konulari
Dunyada diger yangin, suc vs. gibi mobilyalari ile ilgili Esya ve hizmetlerle Borsa haberleri Dini konular ile ilgili
adli haberler konular icerigiyle ve yayin
sporlarla ilgili haberler akisi ile ilgili bilgi ilgili seri ilanlar Is piyasasi ve bilgi
ve yorumlar Yiyecek/icecek ve Ev/Emlak piyasasi ile kariyerle ilgili konular Anne-cocuk- aile
mutfak yazilari Sanat koseleri
Iddia sayfalari / ekleri ilgili konular Siyasi icerikli sayfasi
Okur mektuplari Mizah koseleri
Spor yazarlari Bulmaca sayfalari karikaturler Egitim ve ogretim ile
Sinema filmleri ve /ekleri ilgili konular
At Yarisi sayfalari / sinema salonlari ilgili Otomobil ve diger
ekleri %4,3 bilgi tasitlarla ilgili konular Bilim ve teknoloji
koseleri
%2,3 Cevre sayfasi
%17,8 Saglik, fitness ve ilac
%1,7 ile ilgili konular
Tuketici kosesi
%1,4
%1,4
%1
44
Gazete Ġçeriği
1. Türk gazete okurları içerik açısından genelde tatmin
değildir.
2. Milliyet gazetesi okurlarının tatmin oldukları içeriğin büyük
bölümü okurlarca önemsiz görülen konulardır.
3. Okurların aklında içerik 7 farklı faktörden oluĢmaktadır. En
önemli faktör spordur. Bu faktörü politika ve yaĢam tarzı
izlemektedir.
4. Milliyet Gazetesinin öne çıkan içerik özelliği ekonomi ve
finanstır. Bu özelliğin dıĢında ilk üçe giren bir performansı
yoktur.
5. Okurların %52‟si futbol dıĢında bir spor isteği
bildirmemiĢlerdir. Belirtilenler içinde ağırlık NBA ve
voleybol‟dur
45
KÖġE YAZILARI
Okurluk Deneyim İmaj Alternatif Okur
Medya
Gazete
Özellikleri
Gazete
İçeriği
Gazete Gazete Dışı
Hayat Tarzı
Yakınlıkları Bilgilenme
Gazete
Köşe Yazıları
Okurluğu
Gazete Gazete Web Okur
Okur Duruşları Sitesi Özellikleri
Motivasyonu
Reklamlar
46
KöĢe Yazarları
Okurlar bir gazetede 2 tane köĢe yazısı okumaktadırlar.
Milliyet Gazetesinde okunan köĢe yazarı sayısı Türkiye
ortalamasının üzerindedir (2,5).
Okurlar köĢe yazarlarını düzenli takip etmemektedirler.
Milliyet köĢe yazarları Türkiye ortalamasının üzerinde
takip edilmektedir.
Okurlar beğendikleri köĢe yazarları olmasada gazetelerini
almaya devam edeceklerini söylemektedirler.
Milliyet Gazetesinin en beğenilen ilk 11 köĢe yazarı içinde
dört yazarı bulunmaktadır.
47
OKUR MOTĠVASYONU
Okurluk Deneyim İmaj Alternatif Okur
Medya
Gazete
Özellikleri
Gazete
İçeriği
Gazete Gazete Dışı
Hayat Tarzı
Yakınlıkları Bilgilenme
Gazete
Köşe Yazıları
Okurluğu
Gazete Gazete Web Okur
Okur Duruşları Sitesi Özellikleri
Motivasyonu
Reklamlar
48
Okuma Motivleri
IMPRESSIONISM –
LOYALTY LIGHT OKUR ĠÇERĠKSEL ELEġTĠRĠ BAġKALARININ
HAYATI
Gazetemi okumak icin her zaman vakit ayiririm Gazetemin daha az sayfasi olmasini Gazetem bazi toplumsal gruplarin Gazetem bana baskalarinin
Gazetem de okudugum pek cok sey hakkinda isterdim sorunlarina yer vermiyor hayatlarini nasil yasadiklarini
baskalariyla gunluk sohbetler sirasinda da Televizyonda izledigim bir haberi Gazetem cok fazla yerel haber gosteriyor
konusuyorum gazetemden okumam vermiyor Gazetemden yeni urunler
Gazetemi bir gun okumazsam o gun kendimi eksik Gazetemdeki yazilarin kucuklugu Gazetemdeki bazi yazilar kendimi hakkinda yararli bilgiler
hissediyorum nedeniyle bazen okuma guclugu kotu hissettiriyor ediniyorum
Gazetemi okumak kendimi daha iyi bir vatandas gibi cekiyorum Gazetem sadece belli sehirleri Gazetemde gunluk hayata dair
hissetmemi sagliyor Gazetede siradan insanlarin evlilik ve yansitiyor iyi tavsiyeler verilir
Gazetem benim icin keyifli bir moladir dogum ilanlarini iceren bir sayfa olsa Gazetemi eskisinden daha az Gazetemin on sayfasindaki
Her gazete okuyusumda gazeteyi tamamen okumak okurum okudugumu fark ediyorum resimler beni gazeteyi okumaya
isterim Cogu yazinin sadece basligini ve alt Gazetemde sik sik hic tahammul davet eder
Gazetemden ogrendiklerimi nasihat ve ipuclari seklinde basligini okuyorum edemedigim konularda yazilar Gazetemde beni derinden
cevremdekilerle paylasiyorum Cevremdekilere gazetemden bazi yazilari cikar etkileyen, hislendiren yazilar
verir veya internetten yollarim Gazetemdeki yazilarin cogu cok buluyorum
Gazetem verdigim her kurusa deger
Cogu yaziyi okumaya basliyorum fakat uzun Gazetemdeki resimlere
Toplumumuzdaki yanlislar ve hatalari ortaya koymakta dikkatlice bakarim
gazeteme guveniyorum bitiremiyorum Gazetemi toplu tasima araclarinda
Gazetemden her gun yeni bir seyler ogreniyorum Gazetemde reklamlarin coguna bakarim tasimak veya okumak cok zor
Gazetem hic haber atlamaz/haber kacirmaz Gazetemi yemek yerken okumaktan Gazetemde cok fazla bolum var
hoslanirim Reklamlarin coklugu yazilari %3,2
Gazetemi her zaman temiz ve eksiksiz bir sekilde
temin ederim Imkanim olsa gazetemi internetten okumami zorlastiriyor
okumak hosuma gider
Gazetemde okuduklarim beni daha ilgi cekici bir insan
yapar Gazetemi genellikle diger gazetelerle %5,4
karsilastiririm
Gazetemin fiyati simdikinin iki kati bile olsa, yine
okurdum Gazetemde hic ilan veya reklam
olmamasini isterdim
Diger insanlarin bu gazeteyi okudugumu bilmesi
hosuma gider Gazetemdeki reklam ve ilanlarin daha
fazla fiyat bilgisi icermesi gerekir
Gazetem yazilarinda cok farkli bakis acilari sunar
Dergi buyuklugundeki bir gazete, okumak
Gazetemdeki bazi yazarlari yakin bir tanidik gibi icin daha uygun olurdu
hissederim
Gazetemde her zaman beni cok sasirtacak bir sey
vardir %12,3
Gazetemi gunun ayni saatlerinde okurum
Gazetem beni sik sik gulumsetir, guldurur
%26
49
Okur Motivasyonu
Okurlar için gazete keyifli bir moladır. Her gün yeni bir Ģeyler
öğretmelidir.
Okurlar için en önemli gazete motivasyonu loyalty ve light okumadır.
Milliyet Gazetesi loyalty motivinde niche gazeteler hariç en iyi
performansa sahip gazetedir. Diğer motivlerde avantajlı durumda
değildir.
50
GAZETELERĠN YAKINLIKLARI
Okurluk Deneyim İmaj Alternatif Okur
Medya
Gazete
Özellikleri
Gazete
İçeriği
Gazete Gazete Dışı
Hayat Tarzı
Yakınlıkları Bilgilenme
Gazete
Köşe Yazıları
Okurluğu
Gazete Gazete Web Okur
Okur Duruşları Sitesi Özellikleri
Motivasyonu
Reklamlar
51
Gazete Yakınlık Kümeleri
1
2
GÜVEN 3
POP LIGHT 4
CUMHURİYET SPOR
RADİKAL POSTA ALTERNATĠF
MİLLİYET SABAH FANATİK
HÜRRİYET AKŞAM FOTOMAÇ ZAMAN
HÜRRİYET VATAN
%30,61
%15,94
%10,96
%10,15
52
Gazetelerin Yakınlıkları
Sabah, Hürriyet, Posta ve Milliyet tüm okurlar tarafından en
yakın bulunan (kitle) gazeteleridir.
Milliyet Gazetesine, Hürriyet, Vatan, Sabah, Cumhuriyet ve
AkĢam gazetelerinden okur gelebilmektedir.
Milliyet Gazetesinden Hürriyet, Sabah, Cumhuriyet, Radikal
ve Posta gazetelerine okur kayabilmektedir.
Gazeteler yakınlıkları açısından dört ana gruptadır. Güven
ve Pop Light grubu en önemli gruplardır.
Milliyet Gazetesi sadece güven grubunda olmakla beraber
yüksek performansa sahiptir.
53
GAZETELERĠN DURUġLARI
Okurluk Deneyim İmaj Alternatif Okur
Medya
Gazete
Özellikleri
Gazete
İçeriği
Gazete Gazete Dışı
Hayat Tarzı
Yakınlıkları Bilgilenme
Gazete
Köşe Yazıları
Okurluğu
Gazete Gazete Web Okur
Okur Duruşları Sitesi Özellikleri
Motivasyonu
Reklamlar
54
Gazetelerin DuruĢları
1. Sabah en kentli, Zaman en muhafazakar, Cumhuriyet en muhalif,
Fanatik en erkeklere ve Posta ise en kadınlara yakın gazete olarak
görülmektedir.
2. Milliyet; en ulusal-milli gazete değerlendirilmesinde birinci sırada
görülmektedir. Ayrıca evrensellik, iĢverenler ve orta yaĢ üzerine
yakındır.
55
GAZETE DIġI BĠLGĠLENME
Okurluk Deneyim İmaj Alternatif Okur
Medya
Gazete
Özellikleri
Gazete
İçeriği
Gazete Gazete Dışı
Hayat Tarzı
Yakınlıkları Bilgilenme
Gazete
Köşe Yazıları
Okurluğu
Gazete Gazete Web Okur
Okur Duruşları Sitesi Özellikleri
Motivasyonu
Reklamlar
56
Gazete DıĢı Bilgilenme
1. Türkiye‟de ortalama bir okur bir günde yaklaĢık 50 dakika gazeteye, 3
saat 50 dakika TV‟ye, 2 saat radyoya ve 1,3 saat internete zaman
ayırmaktadır.
2. Okurların %73‟ü dergi okumamaktadır.
3. Okurların %55‟i kitap okumamaktadır.
4. Okurların %63‟ü gazete web sitelerine hiç girmemiĢlerdir.
5. Ġnternete girenlerin %21‟i basılı gazete olmadan internetle yetindikleri
zaman olduğunu söylemiĢtir.
57
HAYAT TARZI
Okurluk Deneyim İmaj Alternatif Okur
Medya
Gazete
Özellikleri
Gazete
İçeriği
Gazete Gazete Dışı
Hayat Tarzı
Yakınlıkları Bilgilenme
Gazete
Köşe Yazıları
Okurluğu
Gazete Gazete Web Okur
Okur Duruşları Sitesi Özellikleri
Motivasyonu
Reklamlar
58
Hayat Tarzı Kümeleri
1
2
SAĞLAMCI KANAATKARLAR
MACERACI TÜKETĠMCĠLER
Surprizlerle dolu bir hayat
yerine guvenli ve emniyetli bir Ihtiyacim olmasa da kendimi
hayati tercih ederim mutlu etmek icin bir seyler
Yasamdan kucuk keyifler satin alirim
cikarmak gerekir Kurallarin biraz disinda bir
Milletimizin gogsunu kabartan hayat yasamak heyecanli
olaylarin duyurulmasi gerekir olurdu
Tuketim toplumu hayatimizi Yeni cikan elektronik urunleri
daha karmasik hale getiriyor hemen denemek isterim
Hayati daha eglenceli
yasamak icin hayata kucuk
%34,42 oyunlar eklemeliyiz
Kimi zaman sisteme isyan
Cumhuriyet ve Milliyet okurları genelle etmek gerekir
karşılaştırıldığında daha “sağlamcı kanaatkar”,
Radikal ve Sabah okurları ise daha “maceracı
tüketimci” eğilimler göstermektedir. %16,73
59
OKUR ÖZELLĠKLERĠ
Okurluk Deneyim İmaj Alternatif Okur
Medya
Gazete
Özellikleri
Gazete
İçeriği
Gazete Gazete Dışı
Hayat Tarzı
Yakınlıkları Bilgilenme
Gazete
Köşe Yazıları
Okurluğu
Gazete Gazete Web Okur
Okur Duruşları Sitesi Özellikleri
Motivasyonu
Reklamlar
Siyasi konularda “sağ”dan ve “sol”dan bahsedildiğini sık sık duyuyoruz. AĢağıda 60
10 puandan oluĢan ve „1‟ puanın en solu, „10‟ puanın da en sağı gösterdiği bir
cetvel var. Siz kendi düĢüncelerinizin bu cetvelin neresine yerleĢtirirsiniz?
Radikal -72 5
Cumhuriyet -65 9
Milliyet -41 11
Vatan -28 26
Hurriyet -27 25
GENEL -23 34
Diger -22 45
Posta -20 30
Aksam -18 34
Takvim -17 39
Sabah -17 34
Star -16 53
Fanatik -14 40
Fotomac -5 39
Zaman -3 63
Turkiye -2 58
-%80 -%60 -%40 -%20 %0 %20 %40 %60 %80
Sol Sağ
61
Okur Özellikleri
Milliyet okuru özellikleri açısından ağırlıklı olarak; CHP‟li, sol görüĢlü, erkek, 46
yaĢ üstü, üniversite mezunu, yüksek eĢya sahipliği olan, düĢük ve orta dindar,
memur veya emeklidir.
Okurların hayatında memnun olmaları ortanın üzerindedir. Zaman ve Star
okurları hayatlarından daha memnundurlar.
Milliyet okurları gelirleriyle ihtiyaçlarını karĢılamakta zorlanmaktadırlar.
Okurlar siyaseti ortanın altında bir düzeyde takip etmektedirler (4,6/10). Milliyet
okuru için takip etme oranı 5,4‟tür.
Okurların %33‟ü AB‟ye karĢıdır. Milliyet okuru % 59 oranda AB taraftarıdır.
Okurların %34‟ü sağ, %23‟ü sol ağırlığa sahiptir. Milliyet gazetesi için bu oran
%11‟e %41‟dir.
Milliyet okuru dindar olmama alanında Radikal ve Cumhuriyet gazetelerinin
ardından 3. sıradadır.
Okurların %46‟sı ailesinin 5 sene sonrasının daha iyi olacağını düĢünmektedir.
Bu oran Milliyet okurları için %43‟tür.
Okurların %43‟ü Türkiye Ekonomisinin 5 sene sonra daha iyi olacağını
düĢünmektedir. (Milliyet %36).
Gazetecilik Trendleri
Yeni Perspektifler Çalıştayı, 9 Eylül 2006, İstanbul
Gazetecilik Trendleri
• GeliĢmiĢ piyasalarda gazete tirajları düĢüyor
• Dünyada gazete web siteleri kullanıcıları artıyor
• Blog, internet haberciliğini sadece kurumların elinden çıkarıp, bireylere
açıyor.
• Gazetelerde format değiĢikliği yaĢanıyor (tabloid‟e geçiĢ).
• \"Free-paper\" modeli uygulamaları artıyor.
• Ücretsiz günlük gazeteler genç okuyucuları ve bu sayede gençleri
hedef alan reklam vereni cezbedecek.
• Mobil uygulamaların haberciliğe etkisi büyüyor
• Televizyonların payı son 5 yılda % 5-8 oranında arttı.
• Televizyonlarda fiyat rekabeti devam edecek
• Televizyon izleme süreleri artıyor
• Türkiye'de internet kullanımı hızla artıyor.
• “Gazeteci vatandaĢ” Reuters gibi baĢka bir haber kaynağı olacak.
• \"Bölge gazeteciliği\"nin önemi artıyor.
• 3 büyük gazete anlayıĢı yıkıldı (reklamda pazar payında).
• Gazete satıĢları son 10 yılın en yüksek rakamına ulaĢtı.
Geleceğe Dönük Perspektifler Projesi
Gazetecilik Trendleri
• Gazete satıĢ artıĢında önemli bir pay Anadolu'dan geliyor.
• Gazeteler içinde, ucuz, okunması kolay (light) gazetelerin payı artıyor.
• Televizyon popüler kültürü belirliyor, gazeteleri etkiliyor.
• Gazete okuma süreleri düĢüyor.
• Kolay okunan gazetelerin satıĢları artıyor.
• Gazete okuyucu yaĢkırılımı yükseliyor.
• Düzensiz okuma alıĢkanlığı artıyor
• Televizyon reklam payı arttı.
• Online veya elektronik ortamlardan verilen hizmetler reklam ücretlerinin
yeniden tanımlanmsına yol açacak.
• Arama motorları internet haberciliği iĢine giriyor
• Basılı ürün aboneleri multimedya üyelerine dönüĢecekler.
• Basılı gazetelere daha çok uzman analize yönelik niĢ ürünler olacak
• Son dakika haberleri gazetelerin websiteleri ve mobil servislerince
yönlendirilecek.
• Dijital seçeneklerin çoğalmasıyla gazete istenildiği zaman ve yerde
edilinecek.
Geleceğe Dönük Perspektifler Projesi
0 comments
Post a comment