CROW infraweek Kabels en Leidingen Welkom 12 januari 2011
Gastheer Gemeente Rotterdam, Wil Kovács Dagvoorzitter
Wil Kovács Ceciel van Iperen Hans Kaljee Chiel van den Berg Martin Gebraad Enrico van den Bogaard Ludolf Schouten  Martin ...
Werken nabij watergangen
Werken met verontreinigde grond
Zorgvuldig graven bij bomen
Waarom aandacht?
<ul><li>Risico's en aandachtspunten worden onderkend en krijgen vandaag de aandacht..... </li></ul><ul><li>.....veel luist...
Richtlijn zorgvuldig graafproces 12 januari 2011 Ludolf Schouten Richard van Ravesteijn Dick Schipper
Kabels en Leidingen <ul><li>CROW graafcode (RAW) 2005. </li></ul><ul><li>richtlijn zorgvuldig graafproces 2008, publicatie...
Formuleren kennisbehoefte Toepassen van kennis Kennisproducten Leren van de praktijk Programma: account-management Project...
Stap 1: Evaluatie publicatie <ul><li>Opstellen groslijst  </li></ul><ul><li>Formuleren evaluatiepunten en vragen </li></ul...
<ul><li>Huidige wijze van proefsleuven graven is niet praktisch uitvoerbaar </li></ul>
<ul><li>Moet verrekening proefsleuven afzonderlijk zichtbaar geregeld worden? </li></ul>
<ul><li>Iedere partij kent zijn rol: </li></ul><ul><ul><li>opdrachtgever </li></ul></ul><ul><ul><li>aannemer </li></ul></u...
<ul><li>Contractstukken zijn duidelijk ten aanzien van: </li></ul><ul><ul><li>ligginggegevens </li></ul></ul><ul><ul><li>i...
<ul><li>De publicatie is goed te begrijpen </li></ul>
<ul><li>Aanvullingen………. </li></ul>
Kabels en leidingen rond watergangen 12 januari 2011 Richard van Ravesteijn
Startnotitie van het project <ul><li>Openeind in publicatie 250 </li></ul><ul><li>Rond watergangen zijn de gevolgen doorga...
Doelstellingen <ul><li>zorgvuldig graven nabij kabels en leidingen rond watergangen, </li></ul><ul><li>het lokaliseren van...
Reikwijdte van de procedure <ul><li>Mechanische werkzaamheden </li></ul><ul><li>Watergangen binnen Nederland </li></ul><ul...
Uitwerking van het project <ul><li>Verantwoordelijkheden partijen in alle projectfasen </li></ul><ul><li>Betrokkenheid par...
Discussie en ervaringen? <ul><li>Opdrachtgever </li></ul><ul><li>Netbeheerder </li></ul><ul><li>Beheerder watergang / wate...
Planning <ul><li>Verkenning van informatie   oktober 2010 </li></ul><ul><li>Afronding script    maart 2010 </li></ul><ul...
Pauze tot 10:55 uur 10.55 Zorgvuldig graafproces bij verontreinigde grond 11.25 Kabels en leidingen en bomen
Aanleg Kabels en Leidingen in verontreinigde grond Enkele praktijkvoorbeelden te Rotterdam
Handboek Leidingen 2010  <ul><li>&quot; Voor werkzaamheden in de bodem is de Wbb (Wet Bodembescherming) onverkort van toep...
Praktijkvoorbeeld 1
Aard van de verontreiniging
Verontreinigd gebied
Praktijkvoorbeeld 2:  <ul><li>Locatie: </li></ul><ul><li>Stadscentrum </li></ul><ul><li>Verdacht gebied op basis van Bodem...
Praktijkvoorbeeld 2 <ul><li>Werkzaamheden: aanleg kabel in de bovengrond t.p.v. de openbare weg (trottoir); </li></ul><ul>...
<ul><li>foto </li></ul>Werkgroep Alliander N.V. Jan Mensink Gemeente Veere Isaac Bebelaar  Ingenieursbureau Gem. Rotterdam...
Werken aan kabels en leidingen  in verontreinigde bodem <ul><li>Door o.a. het kabel en leidingen overleg (KLO). </li></ul>...
Doel <ul><li>Aansluiten bij publicatie 250  </li></ul><ul><li>Aansluiten bij publicatie 132  </li></ul><ul><li>Specifiek k...
Aanleiding en aannames <ul><li>Aanleiding: </li></ul><ul><li>complexe en specifieke regels van milieu en veiligheid  </li>...
Relevante vragen zijn: <ul><li>Welke fases en vragen zijn er in het bouwproces? </li></ul><ul><li>Hoe zijn de verantwoorde...
Kader grondverzet <ul><li>arbo-eisen: veiligheid & gezondheid  </li></ul><ul><li>milieueisen: Wbb / Bbk / Waterwet </li></...
Regelgeving  <ul><li>Arbo (V&G-plan)  </li></ul><ul><li>Wm (nulsituatie onderzoek / HO) </li></ul><ul><li>Besluit Bodemkwa...
Protocollen  <ul><li>NEN5725 / NEN 5740 / NTA 5755 </li></ul><ul><li>NEN5720 </li></ul><ul><li>NEN5707 asbestonderzoek  gr...
Aanpak  <ul><li>voortraject = info over locatie  </li></ul><ul><li>onderzoek kwaliteit grond / grondwater / waterbodem </l...
Voortraject <ul><li>technische gegevens (arbo /wbb) </li></ul><ul><li>historisch onderzoek (gebruik bodem & ondergrond) </...
Bodemonderzoek <ul><li>puntbronnen    diffuse bronnen </li></ul><ul><li>vervolgonderzoek puntbronnen </li></ul><ul><li>5 ...
Uitvoering <ul><li>startoverleg </li></ul><ul><li>V&G-plan </li></ul><ul><li>meldingen + registraties grondverzet </li></ul>
Afronding <ul><li>evaluatieverslag </li></ul>
Hans Kaljee (gemeente Amsterdam) Chiel van den Berg (CROW) Ceciel van Iperen (CROW) Kabels, leidingen en bomen
Ideaalsituaties:  goed ingedeelde profielen
Knelpunten: bovengronds - wortelopdruk
Knelpunten: ondergronds - onbereikbaarheid
Knelpunten: ondergronds – breuk
Knelpunten: ondergronds – breuk
Knelpunten: ondergronds – wortelingroei in riool
Kroonbreedte zegt niets over wortelbreedte
Boomwortels zijn lui
Graven bij bomen:  beschadigen van wortels tot 4 cm meestal geen probleem  (als wortels tot een grotere diepte groeien)
Graven bij bomen:   wortels dikker dan 4 cm intact laten
Graven bij bomen:   niet te dicht bij de boom - kans op instabiliteit
Gevolg instabiliteit: 70-80% ‘stormbomen’ door graafwerkzaamheden in het verleden
Tracé-oplossingen, o.a. k&l onder gemiddelde hoogste grondwaterstand
Tracé-oplossingen, o.a. Verticaal geplaatst wortelwerend doek of kunststof plaat tussen k&l en fietspad
Tracé-oplossingen, o.a. bak op k&l-tracé, hijsogen aan binnenzijde
Tracé-oplossingen, o.a. Groeiplaatsinrichting:  verticale afscherming + voldoende groeiruimte
Tracé-oplossingen, o.a. Groeiplaatsinrichting:  verticale afscherming + voldoende groeiruimte
Werkzaamheden rond bomen: geen ophoging of bodemverdichting
 
Molenlaan - Rotterdam
Molenlaan - Rotterdam
Marnixkade - Amsterdam
Marnixkade - Amsterdam
Het Spui – Den Haag
Het Spui – Den Haag
Deventerstraat - Apeldoorn
Deventerstraat – Apeldoorn
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Kabels & Leidingen

1,718
-1

Published on

Werken met 'Richtlijn zorgvuldig graafproces
Zorgvuldig graafproces bij watergangen
Zorgvuldig graafproces bij verontreinigde grond
Kabels en leidingen en bomen

Infraweek 2011
Hans Kaljee (gemeente Amsterdam)
Chiel van den Berg (CROW)
Ceciel van Iperen (CROW)

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,718
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
36
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • (
  • (
  • (
  • Kabels & Leidingen

    1. 1. CROW infraweek Kabels en Leidingen Welkom 12 januari 2011
    2. 2. Gastheer Gemeente Rotterdam, Wil Kovács Dagvoorzitter
    3. 3. Wil Kovács Ceciel van Iperen Hans Kaljee Chiel van den Berg Martin Gebraad Enrico van den Bogaard Ludolf Schouten Martin Veul Micha van Engelen Richard van Ravesteijn Ludolf Schouten Richard van Ravesteijn Dick Schipper Wil K o vács Afsluiting 11.55 Kabels en leidingen en bomen 11.25 Zorgvuldig graafproces bij verontreinigde grond 10.55 Pauze 10.35 Zorgvuldig graafproces bij watergangen 10.10 Werkervaring met ‘ Richtlijn zorgvuldig graafproces’ 9.45 Opening 9.30
    4. 4. Werken nabij watergangen
    5. 5. Werken met verontreinigde grond
    6. 6. Zorgvuldig graven bij bomen
    7. 7. Waarom aandacht?
    8. 8. <ul><li>Risico's en aandachtspunten worden onderkend en krijgen vandaag de aandacht..... </li></ul><ul><li>.....veel luisterplezier en een prettige discussie. </li></ul>
    9. 9. Richtlijn zorgvuldig graafproces 12 januari 2011 Ludolf Schouten Richard van Ravesteijn Dick Schipper
    10. 10. Kabels en Leidingen <ul><li>CROW graafcode (RAW) 2005. </li></ul><ul><li>richtlijn zorgvuldig graafproces 2008, publicatie 250 </li></ul><ul><li>informatie-uitwisseling ondergrondse netten WION </li></ul>
    11. 11. Formuleren kennisbehoefte Toepassen van kennis Kennisproducten Leren van de praktijk Programma: account-management Project: werkgroepen Product: kennis, instrumenten, methodieken Opleiding Dienst: personennetwerk; congres Ondersteuning, helpdesk, voorlichting informatievoorziening Activiteiten, producten, diensten
    12. 12. Stap 1: Evaluatie publicatie <ul><li>Opstellen groslijst </li></ul><ul><li>Formuleren evaluatiepunten en vragen </li></ul><ul><li>Enquête </li></ul><ul><li>Uitkomsten hiervan worden basis voor uitwerking in een werkgroep </li></ul><ul><li>Evaluatie wordt uitgevoerd door KLO in samenwerking met CROW </li></ul>
    13. 13. <ul><li>Huidige wijze van proefsleuven graven is niet praktisch uitvoerbaar </li></ul>
    14. 14. <ul><li>Moet verrekening proefsleuven afzonderlijk zichtbaar geregeld worden? </li></ul>
    15. 15. <ul><li>Iedere partij kent zijn rol: </li></ul><ul><ul><li>opdrachtgever </li></ul></ul><ul><ul><li>aannemer </li></ul></ul><ul><ul><li>netbeheerder </li></ul></ul>
    16. 16. <ul><li>Contractstukken zijn duidelijk ten aanzien van: </li></ul><ul><ul><li>ligginggegevens </li></ul></ul><ul><ul><li>inspanning ten aanzien van zorgvuldig graven? </li></ul></ul>
    17. 17. <ul><li>De publicatie is goed te begrijpen </li></ul>
    18. 18. <ul><li>Aanvullingen………. </li></ul>
    19. 19. Kabels en leidingen rond watergangen 12 januari 2011 Richard van Ravesteijn
    20. 20. Startnotitie van het project <ul><li>Openeind in publicatie 250 </li></ul><ul><li>Rond watergangen zijn de gevolgen doorgaans groter bij schade </li></ul><ul><li>Visuele inspectie is niet goed mogelijk </li></ul>
    21. 21. Doelstellingen <ul><li>zorgvuldig graven nabij kabels en leidingen rond watergangen, </li></ul><ul><li>het lokaliseren van kabels en leidingen rond watergangen, </li></ul><ul><li>zorgvuldige administratie / registratie van kabels en leidingen rond watergangen. </li></ul>
    22. 22. Reikwijdte van de procedure <ul><li>Mechanische werkzaamheden </li></ul><ul><li>Watergangen binnen Nederland </li></ul><ul><li>Kabels en leidingen die langs- of dwars op de watergangen liggen </li></ul>
    23. 23. Uitwerking van het project <ul><li>Verantwoordelijkheden partijen in alle projectfasen </li></ul><ul><li>Betrokkenheid partijen in vroeg stadium project </li></ul><ul><li>Specifieke risico’s werkzaamheden rond watergangen </li></ul><ul><li>Lokaliseren </li></ul><ul><li>Eenduidigheid in begrippen </li></ul>
    24. 24. Discussie en ervaringen? <ul><li>Opdrachtgever </li></ul><ul><li>Netbeheerder </li></ul><ul><li>Beheerder watergang / waterkering </li></ul><ul><li>Ontwerpers </li></ul><ul><li>Uitvoerders </li></ul><ul><li>Initiatief /opdracht </li></ul><ul><li>Onderzoek </li></ul><ul><li>Ontwerp </li></ul><ul><li>Contract </li></ul><ul><li>Werkvoorbereiding </li></ul><ul><li>Uitvoering </li></ul>
    25. 25. Planning <ul><li>Verkenning van informatie  oktober 2010 </li></ul><ul><li>Afronding script  maart 2010 </li></ul><ul><li>Vormgeving en uitgifte  juli 2011 </li></ul><ul><li>Toepassingbevordering  2011 </li></ul>
    26. 26. Pauze tot 10:55 uur 10.55 Zorgvuldig graafproces bij verontreinigde grond 11.25 Kabels en leidingen en bomen
    27. 27. Aanleg Kabels en Leidingen in verontreinigde grond Enkele praktijkvoorbeelden te Rotterdam
    28. 28. Handboek Leidingen 2010 <ul><li>&quot; Voor werkzaamheden in de bodem is de Wbb (Wet Bodembescherming) onverkort van toepassing. Dit betekent onder andere dat de leidingexploitant verplicht is uit te zoeken of de bodem ter plekke van het leidingtrac é verontreinigd is.&quot; </li></ul>
    29. 29. Praktijkvoorbeeld 1
    30. 30. Aard van de verontreiniging
    31. 31. Verontreinigd gebied
    32. 32. Praktijkvoorbeeld 2: <ul><li>Locatie: </li></ul><ul><li>Stadscentrum </li></ul><ul><li>Verdacht gebied op basis van Bodemkwaliteitskaart, Voorgaande onderzoeken en het Historisch Bodem bestand </li></ul>
    33. 33. Praktijkvoorbeeld 2 <ul><li>Werkzaamheden: aanleg kabel in de bovengrond t.p.v. de openbare weg (trottoir); </li></ul><ul><li>Werkzaamheden moesten snel gestopt worden omdat de werknemers onwel werden door dampen; </li></ul><ul><li>Uit onderzoek bleek dat de kabel werd aangelegd nabij een (voormalige) chemische wasserij. </li></ul>
    34. 34. <ul><li>foto </li></ul>Werkgroep Alliander N.V. Jan Mensink Gemeente Veere Isaac Bebelaar Ingenieursbureau Gem. Rotterdam Martin Gebraad Witteveen+Bos Martin Veul Gem. Platform Kabels en Leidingen Enrico van den Bogaard Agentschap NL Marcel Cassee KPN BV Wil Lambo CUMELA Nederland Jan van der Leij Gemeente Arnhem Peter Bouter Bouwend Nederland Helen Visser Vitens N.V. Gelderland Dick Schipper Provincie Utrecht Renate Gerritse Tauw bv Daan van Wieringen. CROW Ludolf Schouten
    35. 35. Werken aan kabels en leidingen in verontreinigde bodem <ul><li>Door o.a. het kabel en leidingen overleg (KLO). </li></ul><ul><li>Eerdere werkgroep heeft kennis verzameld. </li></ul><ul><li>Wens om kennis verder te structureren en uit te brengen. </li></ul><ul><li>Brede werkgroep opgericht </li></ul><ul><li>Werkgroep onder Platform 132 </li></ul>
    36. 36. Doel <ul><li>Aansluiten bij publicatie 250 </li></ul><ul><li>Aansluiten bij publicatie 132 </li></ul><ul><li>Specifiek kader voor milieu- en veiligheidsrisico’s bij kabels en leidingen </li></ul><ul><li>Een doorverwijzend kader voor zorgvuldig graven </li></ul><ul><li>Resultaat: een duidelijke uitgave als instructiekaart of instructieboekje </li></ul>
    37. 37. Aanleiding en aannames <ul><li>Aanleiding: </li></ul><ul><li>complexe en specifieke regels van milieu en veiligheid </li></ul><ul><li>Moeilijke verbinding tussen aanwezige kennis en uitvoering </li></ul><ul><li>Aannames : </li></ul><ul><li>Er is winst te halen in het bouwproces </li></ul><ul><li>Er zijn grote risico’s </li></ul>
    38. 38. Relevante vragen zijn: <ul><li>Welke fases en vragen zijn er in het bouwproces? </li></ul><ul><li>Hoe zijn de verantwoordelijkheden en bevoegdheden geregeld? </li></ul><ul><li>Welke wettelijke verplichtingen en ruimte is er bij de uitvoering? </li></ul><ul><li>Hoe wordt in de praktijk invulling gegeven aan de informatievoorziening, zorgplicht, afhandeling en registraties? </li></ul><ul><li>Hoe kan de praktijk van het bouwproces helder en optimaal worden verbonden met het regelgevend kader? </li></ul>
    39. 39. Kader grondverzet <ul><li>arbo-eisen: veiligheid & gezondheid </li></ul><ul><li>milieueisen: Wbb / Bbk / Waterwet </li></ul><ul><li>producteisen: permeatie / aantasting </li></ul>
    40. 40. Regelgeving <ul><li>Arbo (V&G-plan) </li></ul><ul><li>Wm (nulsituatie onderzoek / HO) </li></ul><ul><li>Besluit Bodemkwaliteit (partijkeuring / VO) </li></ul><ul><li>Wbb (NO/SP) </li></ul><ul><li>Waterwet (waterbodem- / grondwateronderzoek) </li></ul><ul><li>asbestonderzoek </li></ul>
    41. 41. Protocollen <ul><li>NEN5725 / NEN 5740 / NTA 5755 </li></ul><ul><li>NEN5720 </li></ul><ul><li>NEN5707 asbestonderzoek grond </li></ul><ul><li>NEN5727 asbestonderzoek waterbodem </li></ul><ul><li>BRL-SIKB 1000 2000 6000 7000 </li></ul>
    42. 42. Aanpak <ul><li>voortraject = info over locatie </li></ul><ul><li>onderzoek kwaliteit grond / grondwater / waterbodem </li></ul><ul><li>uitvoeringsaspecten </li></ul><ul><li>afronding </li></ul>
    43. 43. Voortraject <ul><li>technische gegevens (arbo /wbb) </li></ul><ul><li>historisch onderzoek (gebruik bodem & ondergrond) </li></ul><ul><li>relevante ondergrondthema’s (bemalen/waterbodem/archeologie etc.) </li></ul>
    44. 44. Bodemonderzoek <ul><li>puntbronnen  diffuse bronnen </li></ul><ul><li>vervolgonderzoek puntbronnen </li></ul><ul><li>5 categorieën bodemkwaliteit </li></ul><ul><li>. AW </li></ul><ul><li>. wonen </li></ul><ul><li>. industrie </li></ul><ul><li>. > industrie < IW </li></ul><ul><li>. >IW </li></ul>
    45. 45. Uitvoering <ul><li>startoverleg </li></ul><ul><li>V&G-plan </li></ul><ul><li>meldingen + registraties grondverzet </li></ul>
    46. 46. Afronding <ul><li>evaluatieverslag </li></ul>
    47. 47. Hans Kaljee (gemeente Amsterdam) Chiel van den Berg (CROW) Ceciel van Iperen (CROW) Kabels, leidingen en bomen
    48. 48. Ideaalsituaties: goed ingedeelde profielen
    49. 49. Knelpunten: bovengronds - wortelopdruk
    50. 50. Knelpunten: ondergronds - onbereikbaarheid
    51. 51. Knelpunten: ondergronds – breuk
    52. 52. Knelpunten: ondergronds – breuk
    53. 53. Knelpunten: ondergronds – wortelingroei in riool
    54. 54. Kroonbreedte zegt niets over wortelbreedte
    55. 55. Boomwortels zijn lui
    56. 56. Graven bij bomen: beschadigen van wortels tot 4 cm meestal geen probleem (als wortels tot een grotere diepte groeien)
    57. 57. Graven bij bomen: wortels dikker dan 4 cm intact laten
    58. 58. Graven bij bomen: niet te dicht bij de boom - kans op instabiliteit
    59. 59. Gevolg instabiliteit: 70-80% ‘stormbomen’ door graafwerkzaamheden in het verleden
    60. 60. Tracé-oplossingen, o.a. k&l onder gemiddelde hoogste grondwaterstand
    61. 61. Tracé-oplossingen, o.a. Verticaal geplaatst wortelwerend doek of kunststof plaat tussen k&l en fietspad
    62. 62. Tracé-oplossingen, o.a. bak op k&l-tracé, hijsogen aan binnenzijde
    63. 63. Tracé-oplossingen, o.a. Groeiplaatsinrichting: verticale afscherming + voldoende groeiruimte
    64. 64. Tracé-oplossingen, o.a. Groeiplaatsinrichting: verticale afscherming + voldoende groeiruimte
    65. 65. Werkzaamheden rond bomen: geen ophoging of bodemverdichting
    66. 67. Molenlaan - Rotterdam
    67. 68. Molenlaan - Rotterdam
    68. 69. Marnixkade - Amsterdam
    69. 70. Marnixkade - Amsterdam
    70. 71. Het Spui – Den Haag
    71. 72. Het Spui – Den Haag
    72. 73. Deventerstraat - Apeldoorn
    73. 74. Deventerstraat – Apeldoorn
    1. A particular slide catching your eye?

      Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

    ×