0
INFORMATIKA E BIZNESIT
Besart Hashani
Kibernetika
• Origjina e emrit
– Nga fjala greke
“kibernetes” – drejtues
– Platoni pershkroi
veteqeverisjen
– Andre-Marie ...
Kibernetika (2)
• Shkence e pergjithshme
• Kerkon qasje interdiciplinare
– Sistemet rregullatore, strukturat, mundesite dh...
Teorite derivative te kibernetikes
•
•
•
•
•

Teoria e komunikimit
Teoria e vendim marrjes
Teoria e programimit
Teoria e l...
Teoria e komunikimit
• Marredheniet midis
paleve nen ndikimin e
sistemit komunikues.

• Subspecializimet e
teorise se
komu...
Teoria e vendim marrjes
• Zgjedhja e alternatives
me te mire te
mundshme
• Perpunim i informatave
– Vendosja racionale
– V...
Teoria e programimit
• Teoria e algoritmeve
– Paraqitje e njohurive
permes hapave te
caktuar.

• Teoria e automateve
– Tre...
Teoria e riveprimit (feedback)
• Ne liber eshte quajtur “Lidhja e serishme
prapavajtese”

• Ka te beje me percaktimin e me...
Qarku riveprues
• Permiresimi i sinjalit
duke shfrytezu sinjalin
ne dalje
• Riveprim negativ dhe
pozitiv
• Shembull tipik ...
Teoria e pergjithshme e sistemeve
• Trajton cdo sistem si
nensistem te nje teresie
me te madhe.
• Sistemi definohet si nje...
Entropia
• Entropia paraqet te kunderten e funksionimit te
sistemit => definicion shume i gjere.
• Entropia = Pasiguri ne ...
• Biseda ndermjet Shannon dhe Von Neumann
per t’e emeruar zvogelimin e sinjalit ne linjat
telefonike:
– I thought of calli...
Cka eshte informacioni?
• Informcioni eshte nje sekuence e simboleve
qe mund te interpretohet si mesazh.
Informacioni mund...
Te dhenat, informacioni, njohuria dhe
mencuria

Mencuria
Njohuria
Informacioni
Te dhenat

Aplikim i njohurise per te
arrit...
Shembull
• E dhena: Shpejtesia
• Informata: Shpejtesi e
larte, e ulte, apo
normale.
• Njohuria: Cka duhet
bere?
• Mencuria...
Atributet e Informates

• Sasia e informates
• Cilesia e informates
• Vlera e informates ne kohe
Sasia e Informates
• Lidhet me entropine.
• Sipas Shannon, sasia e informates eshte:
n

H   p( xi ) log 2 p( xi )
i 1
...
Entropia maksimale
• Nese probabiliteti i seciles ndodhi eshte i
njejte, themi se entropia eshte maksimale.
• Nese kemi pr...
Cilesia e Informates
• Veshtire per tu kuantifikuar
• Verehet permes rezultateve te shfrytezimit te
informates.
• Kritere ...
Vlera e informates ne kohe
• Informata eshte shume e
rendesishme per marrjen
e vendimeve, dhe duhet
prezentuar ne menyren
...
Rendesia e hyrjes me kohe ne treg
• Sipas McKinsey and Co, produktet qe hyjne ne treg 6
muaj me vonese e brenda buxhetit d...
Kujdes…
• Informata kushton. Ka raste kur informata
mund te jete shume e kushtueshme dhe te
kerkoje shume energji, dhe koh...
Informate shtese: Shtate “ligjet” e
Informacionit
1) Informata eshte e mundur te shperndahet
“pambarimisht”
2) Perdorimi i...
Burimet e Informacionit
• Burimet Publike te informacionit
–
–
–
–

Departamentet qeveritare qendrore apo lokale
Agjencite...
Teknologjia e Informacionit (IT)
• Teknologjia e Informacionit (IT) – ka te beje
me perpunimin, ruajtjen dhe/ose transferi...
33
Ligji i Murit (Gordon Moore)

34
Afarizmi dhe informatika
• Organizate biznesore eshte nje organizate e
perfshire ne tregtine e te mirave, sherbimeve,
ose ...
Definicioni:
• Informatika e biznesit eshte nje discipline e
cila fokusohet ne dizajnimin e sistemeve
informatike te cilat...
Profesione te informatikes afariste
• Prodhuesit e informates
– Shkencetaret, hulumtuesit, zbuluesit…
– Krijuesit e katalo...
Ekonomia e dyte
• 1850 – SHBA ishte ekonomi e krahasueshme
me Italine.
• 40 vite me vone – ekonomia me e madhe ne
Bote.
• ...
Sepse…
• Hekurudhat u ndertuan
– U lidhen te gjitha anet e SHBA-ve

• Mallrat u derguan me lehte, lire edhe shpejte
ne te ...
Revolucione te tilla teknologjike ndodhin
mesatarisht afro cdo 60 vjet.

Cila teknologji do te dhuroj revolucionin e ri?
Ndoshta IT?
• Procese biznesore qe kryhen nga njerezit
vazhdimisht zevendesohen nga komunikimet
digjitale.
– Psh. Check-in...
• Sistem i qete, i padukshem, por me permasa
globale.
• Vete-rikonfigurohet dhe po merr permasa te
atunomizimit.
• Perngja...
Efektet negative?
• Zevendesim i vendeve te punes?
• Do te krijoje pasuri, por jo te gjithe mund te
kene qasje ne te?
• [M...
Informatika  e biznesit   java 2
Informatika  e biznesit   java 2
Informatika  e biznesit   java 2
Informatika  e biznesit   java 2
Informatika  e biznesit   java 2
Informatika  e biznesit   java 2
Informatika  e biznesit   java 2
Informatika  e biznesit   java 2
Informatika  e biznesit   java 2
Informatika  e biznesit   java 2
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Informatika e biznesit java 2

208

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
208
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
4
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Informatika e biznesit java 2"

  1. 1. INFORMATIKA E BIZNESIT Besart Hashani
  2. 2. Kibernetika • Origjina e emrit – Nga fjala greke “kibernetes” – drejtues – Platoni pershkroi veteqeverisjen – Andre-Marie Ampere e perdori fjalen kibernetike per qeverisjen civile. – Norbert Wiener – vuri bazat e Kibernetikes me librin mbi kontrollin dhe komunikimin te kafshet dhe makinat. – …
  3. 3. Kibernetika (2) • Shkence e pergjithshme • Kerkon qasje interdiciplinare – Sistemet rregullatore, strukturat, mundesite dhe pengesat • Ka te bej ne ato raste kur sistemet permbajne qarqe vete-rregulluese • Kibernetika – ombrelle e shume fushave shkencore
  4. 4. Teorite derivative te kibernetikes • • • • • Teoria e komunikimit Teoria e vendim marrjes Teoria e programimit Teoria e lidhjes se serishme prapavepruese Teoria e pergjithshme e sistemeve
  5. 5. Teoria e komunikimit • Marredheniet midis paleve nen ndikimin e sistemit komunikues. • Subspecializimet e teorise se komunikimeve – Teoria informative – Teoria e kodimit – Teoria e shenjave
  6. 6. Teoria e vendim marrjes • Zgjedhja e alternatives me te mire te mundshme • Perpunim i informatave – Vendosja racionale – Vendosja intuitive – Vendosja heuristike
  7. 7. Teoria e programimit • Teoria e algoritmeve – Paraqitje e njohurive permes hapave te caktuar. • Teoria e automateve – Tregon pajisjet qe u dedikohen kryerjes se operacioneve te caktuara fizike dhe logjike.
  8. 8. Teoria e riveprimit (feedback) • Ne liber eshte quajtur “Lidhja e serishme prapavajtese” • Ka te beje me percaktimin e menyrave se si lidhja feedback realizohet ne sistemet teknike
  9. 9. Qarku riveprues • Permiresimi i sinjalit duke shfrytezu sinjalin ne dalje • Riveprim negativ dhe pozitiv • Shembull tipik eshte edhe trupi yne.
  10. 10. Teoria e pergjithshme e sistemeve • Trajton cdo sistem si nensistem te nje teresie me te madhe. • Sistemi definohet si nje set i komponenteve qe nderveprojne per nje qellim te caktuar. • Entropia rrezikon funksionimin e sistemit.
  11. 11. Entropia • Entropia paraqet te kunderten e funksionimit te sistemit => definicion shume i gjere. • Entropia = Pasiguri ne nje variabel te caktuar • Vleren e pritur te informates ne nje mesazh=> Entropia e Shannon-it • Paraqet limitin absolut per digjitalizimin, kodimin ose kompresimin (lossless compression) me te mire te mundshem pa asnje humbje. • Ka shkencetare qe mendojne se emri entropi duhet hequr dhe duhet te perdoret pasiguri (uncertainty)
  12. 12. • Biseda ndermjet Shannon dhe Von Neumann per t’e emeruar zvogelimin e sinjalit ne linjat telefonike: – I thought of calling it 'information', but the word was overly used, so I decided to call it 'uncertainty'. [...] Von Neumann told me, 'You should call it entropy, for two reasons. In the first place your uncertainty function has been used in statistical mechanics under that name, so it already has a name. In the second place, and more important, nobody knows what entropy really is, so in a debate you will always have the advantage.'
  13. 13. Cka eshte informacioni? • Informcioni eshte nje sekuence e simboleve qe mund te interpretohet si mesazh. Informacioni mund te paraqitet si shenje, ose te transmetohet si sinjal. Konceptualisht, informacioni eshte mesazhi qe duhet te dergohet. (Wikipedia) 19
  14. 14. Te dhenat, informacioni, njohuria dhe mencuria Mencuria Njohuria Informacioni Te dhenat Aplikim i njohurise per te arritur qellimet e caktuara Kuptim i qarte i informacionit Te dhena te perpunuara dhe kuptimplote Fakte te paperpunuara ose simbole 20
  15. 15. Shembull • E dhena: Shpejtesia • Informata: Shpejtesi e larte, e ulte, apo normale. • Njohuria: Cka duhet bere? • Mencuria: Si behet kjo?
  16. 16. Atributet e Informates • Sasia e informates • Cilesia e informates • Vlera e informates ne kohe
  17. 17. Sasia e Informates • Lidhet me entropine. • Sipas Shannon, sasia e informates eshte: n H   p( xi ) log 2 p( xi ) i 1 • P(xi) – probabiliteti i ndodhjes se ngjarjes xi • Shenja negative ka te beje me entropine negative (informaten) • Logaritem me baze 2 sepse transmetimi i sinjaleve eshte binar (“1” ose “0”  PO ose JO). – Sasia e informates matet me bit
  18. 18. Entropia maksimale • Nese probabiliteti i seciles ndodhi eshte i njejte, themi se entropia eshte maksimale. • Nese kemi probabilitet maksimal (1) qe nje ndodhi te ndodhe, qe si rezultat kemi qe tjerat ndodhi jane zero. Atehere, entropia eshte zero.
  19. 19. Cilesia e Informates • Veshtire per tu kuantifikuar • Verehet permes rezultateve te shfrytezimit te informates. • Kritere te propozuara per te matur cilesine: – – – – – Saktesia Verifikueshmeria Plotesia Besueshmeria … • Shembuj: GPS, termometri analog vs digjital
  20. 20. Vlera e informates ne kohe • Informata eshte shume e rendesishme per marrjen e vendimeve, dhe duhet prezentuar ne menyren qe i konvenon me se shumti marresit te vendimit. • Analiza e ndjeshmerise ose analiza “cka nese” – si ndryshon vlera e informates nese ndryshojne rrethanat.
  21. 21. Rendesia e hyrjes me kohe ne treg • Sipas McKinsey and Co, produktet qe hyjne ne treg 6 muaj me vonese e brenda buxhetit do te sjellin 33% me pak profit brenda 5 viteve. • Nga ana tjeter hyrja ne treg me kohe e me buxhet 50% mbi limit, do te sjellin vetem 4% me pak profit brenda 5 viteve.
  22. 22. Kujdes… • Informata kushton. Ka raste kur informata mund te jete shume e kushtueshme dhe te kerkoje shume energji, dhe kohe. • Informacionet e teperta duhet evituar (Redundanca)
  23. 23. Informate shtese: Shtate “ligjet” e Informacionit 1) Informata eshte e mundur te shperndahet “pambarimisht” 2) Perdorimi i informates rritet me perdorimin e saj 3) Informata ka nje jete gjatesi te caktuar 4) Vlera e informates rritet me rritjen e saktesise 5) Vlera e informates rritet kur kombinohet me informata tjera 6) Me shume nuk eshte domosdoshmerisht me mire 7) Informata nuk harxhohet – perkundrazi
  24. 24. Burimet e Informacionit • Burimet Publike te informacionit – – – – Departamentet qeveritare qendrore apo lokale Agjencite nderkombetare Bibliotekat Universitetet, Institutet hulumtuese, muzete • Burimet Private te informacionit – Organizatat jofitimprurese – Organizatat fitimprurese – Individet
  25. 25. Teknologjia e Informacionit (IT) • Teknologjia e Informacionit (IT) – ka te beje me perpunimin, ruajtjen dhe/ose transferin e informacionit. • Sistemet e IT-se – mund te perbehen nga kompjuteret, rrjetet telekomunikuese, dhe pajisje tjera elektronike te programueshme. • Rrjetet e IT-se – na lejojne shperndarjen e informacionit ne menyre te shpejte dhe efikase (interneti etj.) 32
  26. 26. 33
  27. 27. Ligji i Murit (Gordon Moore) 34
  28. 28. Afarizmi dhe informatika • Organizate biznesore eshte nje organizate e perfshire ne tregtine e te mirave, sherbimeve, ose te dyjave. • Fusha te ndryshme te bizneseve…
  29. 29. Definicioni: • Informatika e biznesit eshte nje discipline e cila fokusohet ne dizajnimin e sistemeve informatike te cilat perdoren ne biznes. • Kemi te bejme me nje nderlidhje ndermjet administrimit te biznesit, te teknologjise dhe te shkencave kompjuterike.
  30. 30. Profesione te informatikes afariste • Prodhuesit e informates – Shkencetaret, hulumtuesit, zbuluesit… – Krijuesit e katalogjeve, dizajneret e mediave… • Perpunuesit e informates – Profesioniste te informatikes (programere, analiste…) – Profesioniste te menaxhmentit te sistemeve afariste • Shperndaresit e informates – Te gjitha organizatat e mediave • Punetoret e infrastruktures informative – Inxhinieret dhe tekniket e komunikimeve
  31. 31. Ekonomia e dyte • 1850 – SHBA ishte ekonomi e krahasueshme me Italine. • 40 vite me vone – ekonomia me e madhe ne Bote. • PSE??
  32. 32. Sepse… • Hekurudhat u ndertuan – U lidhen te gjitha anet e SHBA-ve • Mallrat u derguan me lehte, lire edhe shpejte ne te gjitha anet e SHBA-ve. • U rrite shume industria e celikut. • Si rezultat, u revolucionalizua ekonomia Amerikane.
  33. 33. Revolucione te tilla teknologjike ndodhin mesatarisht afro cdo 60 vjet. Cila teknologji do te dhuroj revolucionin e ri?
  34. 34. Ndoshta IT? • Procese biznesore qe kryhen nga njerezit vazhdimisht zevendesohen nga komunikimet digjitale. – Psh. Check-in online ne aeroport… • Po krijohet nje ekonomi e dyte • “Gjithcka” behet permes komunikimit ndermjet pajisjeve elektronike.
  35. 35. • Sistem i qete, i padukshem, por me permasa globale. • Vete-rikonfigurohet dhe po merr permasa te atunomizimit. • Perngjane ne ate qe biloget e quajne “sjellje inteligjente bilogjike”, realisht jo-koshiente. • Nese revolucioni industrial me makinen e avullit krijoi muskujt, revolucioni i IT-se po krijon sistemin nervor.
  36. 36. Efektet negative? • Zevendesim i vendeve te punes? • Do te krijoje pasuri, por jo te gjithe mund te kene qasje ne te? • [McKinsey Quarterly]
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×