• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
02 konceptet bazë të menaxhimit të kostos ppt
 

02 konceptet bazë të menaxhimit të kostos ppt

on

  • 229 views

 

Statistics

Views

Total Views
229
Views on SlideShare
229
Embed Views
0

Actions

Likes
1
Downloads
8
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    02 konceptet bazë të menaxhimit të kostos ppt 02 konceptet bazë të menaxhimit të kostos ppt Document Transcript

    • Objektivat mësimore 2  Përshkrimi i sistemit të informacionit të menaxhimit të kostos, objektivat dhe nënsistemet e tij kryesore, si dhe lidhjet me sisteme të tjera operative dhe të informacionit.  Shpjegimi i procesit të caktimit të kostos.  Përkufizimi i produkteve të prekshme dhe të paprekshme, dhe shpjegimi pse ka përkufizime të ndryshme për koston e produkteve.  Përgatitja e pasqyrave të të ardhurave për ndërmarrjet prodhuese dhe shërbyese. Konceptet bazë të menaxhimit të kostos Kontabiliteti menaxherial 2 Korniza e sistemeve Korniza e sistemeve Modeli operacional për një sistem informativ të kontabilitetit Ngjarjet ekonomike Mbledhja Klasifikimi Përmbledhja Analizimi Menaxhimi Inputs Proceset  Sistemi Informativ i kontabilitetit financiar • Input_et: ngjarjet ekonomike të specifikuara mirë • Proceset: rregullat dhe konventat e përcaktuara nga KKRF …dhe KKK • Output_et: pasqyrat financiare për përdorues të jashtme Raportet speciale Pasqyrat financiare Buxhetet Raportet e performancës Komunikimi personal  Sistemi informativ i menaxhimit të kostos Outputs • Input_et dhe proceset: e caktuara nga menaxhmenti; jo të lidhura nga kriteret e imponuara nga jashtë • Output_et: raportet për përdorues të brendshëm Përdoruesit 3 4 Korniza e sistemeve Korniza e sistemeve Sistemi i integruar i menaxhimit të kostos  Sistemi informativ i menaxhimit të kostos ka tri objektiva të gjëra të cilat ofrojnë informacione për: Sistemi i dizajnit dhe i zhvillimit • Caktimin e kostos së shërbimeve dhe objekteve të tjera me interes për menaxhimin • Planifikimi dhe kontrolli • Vendimmarrja Sistemi i prodhimit Sistemi i Menaxhimit të kostos Sistemi i shitjes dhe shpërndarjes 5 Sistemi i të Shërbyerit të klientit 6 1
    • Korniza e sistemeve - Nënsistemet e Sistemit Informativ të Kontabilitetit Definimi i shpenzimeve  Shprehja në vlerë (para) që duhet paguar ose sakrifikuar, të cilat i bartë ndërmarrja, për krijimin e produkteve apo shërbimeve përkatëse.  Në biznes, kostoja është zakonisht një vlerë monetare e: Sistemi informativ i kontabilitetit Sistemi informativ i kontabilitetit financiar • • • • • • Sistemi informativ i menaxhimit të kostos Sistemi informativ i kontabilitetit të kostos  në procesin e prodhimtarisë së produkteve apo kryerjes së shërbimeve.  Të gjitha shpenzimet janë kosto, por jo të gjitha kostot janë shpenzime (të tilla si blerja e një pasurie që gjeneron të hyra). Sistemi i kontrollit operativ U cakton kostot produkteve, shërbimeve ose objekteve përpjekjeve, materialeve, burimeve, kohës dhe shërbimeve të konsumuara, rreziku të shkaktuar, dhe mundësive të kaluara. Ofron prapaveprim rreth performancës 7 Definimi i shpenzimeve 8 Klasifikimi i shpenzimeve  Në aspektin kuptimor termi shpenzime dallohet nga termi harxhimet, nga të dalat dhe nga dhëniet.  Harxhimet janë shprehje natyrale që tregon sa elemente të ndryshme janë harxhuar në procesin e krijimit të produkteve apo shërbimeve  Klasifikimi i shpenzimeve është vendosja e njësive të shpenzimeve në grupe logjike. • sipas natyrës (material, rroga etj.) ose • funksionit (administratë, prodhim etj.) • sasia e lëndëve të para, orët e punës etj.  Qëllimi eventual i kësaj është përcaktimi i shpenzimeve:  Të dalat janë harxhimi i përfshirë në produktet dhe shërbimet e shitura • • • • • vlera e blerjes e mallit tregtar të shitur ose shpenzimet e prodhimit të produkteve dhe shërbimeve të shitura.  Dhëniet janë të gjitha daljet e materialit, prodhimeve ose shërbimeve nga depoja, si dhe zvogëlimi i parasë në arkë ose në llogarinë e bankës. për prodhimin e një produkti/shërbimi; për analiza të profitabilitetit, përcaktimin e çmimit shitës për qëllime të vlerësimit të stoqeve. 10 9 Caktimi i kostos: Gjurmimi direkt, gjurmimi i nxitësve dhe alokimi Caktimi i kostos: Gjurmimi direkt, gjurmimi i nxitësve dhe alokimi  Objekti i kostos është çdo njësi si produkte, konsumatorë, departamente, projekte, aktivitete dhe kështu me radhë, për të cilat maten dhe përcaktohen kostot .  Gjurmueshmëria nënkupton që kostot mund të ndahen lehtësisht dhe saktësisht, duke përdorur marrëdhëniet e zakonshme.  Metoda e gjurmimit:  Një biçikletë është objekt i kostos kur përcaktoni koston për prodhimin e një biçiklete. • Gjurmimi direkt: bazohet në vëzhgimin fizik të marrëdhënieve të zakonshme për caktimin e kostot për objektet e kostos. • Gjurmimi i faktorëve nxitës: bazohet në nxitësit si faktorë të zakonshëm të caktimit të kostos për objektet e kostos.  Aktiviteti është njësi themelore e punës së performuar brenda organizatës.  Caktimi i pajisjeve, lëvizja e materialeve, dizajnimi i produkteve, etj. 11 12 2
    • Caktimi i kostos: Gjurmimi direkt, gjurmimi i nxitësve dhe alokimi Kuptimi i kostos së prodhimit Metodat e Caktimit të Kostos H & ZH Dizajni Prodhimi Marketingu Shpërndarja Shërbimi për klientë Kostoja e burimeve Nxitësit e burimeve KP për PF (Vlera e stoqeve) Gjurmimi direkt Gjurmimi i nxitësve Alokimi Vëzhgimi fizik Nxitësit e aktivitetit Lidhja e supozuar (përshtatja) Objektet e kostos KP për përcaktimin e çmimit 13 Kostot e produktit dhe shërbimit Kostot e produktit dhe shërbimit Shembujt e përkufizimeve të prodhimit dhe të kostos Zinxhiri i vlerave në koston e prodhimit Kostot e operimit të produktit  Kostot e prodhimit Kostot e produktit tradicional • Materialet direkte janë ato materiale që janë të gjurmueshme në mënyrë direkte ndaj mallrave ose shërbimeve që prodhohen. Hulumtimi dhe zhvillimi Prodhimi • Kostoja e drurit në mobile. Prodhimi Marketingu • Puna direkte është fuqia punëtore e cila është e gjurmueshme direkt për mallrat dhe shërbimet që prodhohen. Prodhimi Marketingu Shërbimi i klientit Shërbimi i klientit Vendimet e caktimit të çmimit Vendimet mikse të produktit Përfitimi strategjik Analiza 14 Dizajni strategjik Vendimet Përfitimi taktik Analiza • Pagat e punonjësve të linjës së montimit. • Shpenzimet e përgjithshme janë të gjitha kostot e tjera të prodhimit. Raportimi i jashtëm financiar • Zhvlerësimi i impiantit, shërbimet komunale, tatimet në pronë, materialet indirekte, fuqia indirekte e punës, etj. 15 Kostot e produktit dhe shërbimit 16 Kostot e produktit dhe shërbimit  Kostot joprodhuese • Kostot e marketingut (shitjes) janë kostot e nevojshme për marketing, shpërndarje dhe shërbim të ndonjë produkti ose shërbimi. Kostot e prodhimit u janë caktuar produkteve dhe barten në stoqe derisa të shiten produktet. • Reklamimi, kostot e magazinimit dhe transportimit. • Kostot administrative janë kostot e shoqëruara në hulumtim, zhvillim dhe administrim të përgjithshëm të organizatës e cila nuk mund t’i ndahet në mënyrë të arsyeshme as marketingut e as prodhimit. • Tarifat ligjore, paga e zyrtarit ekzekutiv. 17 18 3
    • Kostot e produktit dhe shërbimit Kostot e produktit dhe shërbimit Kostot prodhuese dhe joprodhuese Për raportim të jashtëm financiar, kostot e marketingut dhe ato administrative nuk inventarizohen. Ato e ngarkojnë periudhën aktuale dhe referohen si kostot e periudhës. Kostot e prodhimit Materialet direkte Puna direkte Shpenzimet e përgjithshme Kostoja kryesore Kosto konvertuese (shndërrimit) Kostot joprodhuese ose operative Shpenzimet e marketingut Kostot e marrjes së porosisë Kostot e plotësimit të porosisë Shpenzimet administrative 20 19 Lëndët e para, puna dhe shpenzimet Kostot direkte dhe kostot indirekte  Kosto direkte është kostoja e cila mund të ndiqet plotësisht në produktin, shërbimin, ose departamentin për të cilin po llogariten kostot.  Kosto indirekte (ose shpenzim i përgjithshëm) është një kosto e cila ndodh gjatë prodhimit të një produkti, dhënies së një shërbimi ose funksionimit të një departamenti, por e cila nuk mund të ndiqet në mënyrë direkte dhe plotësisht në produktin, shërbimin ose departamentin në fjalë.  Si kosto direkte ashtu edhe kostot indirekte mund të klasifikohen: • Kostot e lëndës së parë, • kostot e punës dhe • shpenzimet e tjera. 21 22 Kostot indirekte (Shpenzimet e Kostot direkte përgjithshme të prodhimit - ShPP)  Lëndët e para direkte janë të gjitha lëndët e para të cilat janë pjesë e produktit (me përjashtim të rasteve kur përdoren në sasi të papërfillshme dhe/ose kanë kosto të papërfillshme)  Pagat direkte janë të gjitha pagat dhe rrogat e paguara për punën (qoftë kjo për orët normale të punës ose si punë jashtë orarit) të cilat janë shpenzuar për vetë produktin.  Shpenzimet direkte janë të gjitha ato shpenzime të cilat ndodhin për një produkt specifik por që nuk janë kosto e lëndëve të para direkte ose paga direkte  Kostot indirekte (ShPP) përfshijnë të gjitha kostot që kanë ndodhur në vendin e prodhimit prej marrjes së mandat prodhimit deri në dorëzimin e tij të kostove: • indirekte të lëndëve të para, • pagave indirekte dhe • shpenzimet e tjera indirekte 23 24 4
    • Kostot indirekte (Shpenzimet e përgjithshme të prodhimit - ShPP) Analizat e kostove totale  Lëndët e para indirekte të cilat nuk mund të ndiqen në produktet e përfunduara [së përgatituri]. Lëndët e para direkte • Lëndët e para e tjera të shpenzuara, pra lëndët e para e përdorura në sasi të neglizhueshme +  Pagat indirekte, që do të thotë të gjitha rroga të cilat nuk i janë ngarkuar direkt një produkti. Puna direkte • Pagat e personelit jo - prodhues në departamentin e prodhimit, p.sh. përgjegjësit + Shpenzime direkte  Shpenzimet indirekte (jo të tilla si lëndët e para dhe puna) të cila nuk i janë ngarkuar direkt prodhimit. • Qiraja, dhe sigurimi i fabrikës • Zhvlerësimi, lëndët djegëse, energjia elektrike, mirëmbajtja e impianteve të prodhimit, makinerive dhe ndërtesave = Kostot direkte + Lëndët e para indirekte = Lëndë të para + + Puna indirekte + = Puna + Shpenzime të + përgjithshme indirekte + = ShPP = + Kosto indirekte = = Kosto totale 25 Shpenzimet e përgjithshme të administratës Kostot funksionale       26  Shpenzimet e përgjithshme të administratës janë të gjitha kostot indirekte të lëndëve të para, rrogave dhe shpenzimeve që kanë ndodhur gjatë menaxhimit (drejtimit), kontrollit dhe administrimit të një ndërmarrjeje si: Kostot e prodhimit, Kostot e administratës, Kostot e shitjes, Kostot e shpërndarjes, Kostot e hulumtimit dhe zhvillimit, Kostot e financimit. • Zhvlerësimi i ndërtesave dhe pajisjeve të zyrave. • Pagat e zyrës, përfshirë pagat e drejtorëve, sekretareve dhe kontabilistëve. • Qiraja, tarifat, sigurimi, ndriçimi, pastrimi, shpenzimet e telefonit etj. 27 28 Shpenzimet e përgjithshme të shitjes Shpenzimet e përgjithshme të shpërndarjes  Shpenzimet e përgjithshme të shitjes janë të gjitha kostot e lëndëve të para indirekte, pagat dhe shpenzimet të cilat ndodhin gjatë promovimit të shitjeve dhe ruajtjes [mbajtjes] së klientëve, p.sh.:  Shpenzimet e përgjithshme të shpërndarjes janë të gjitha kostot indirekte të lëndëve të para, pagat dhe shpenzimet që kanë ndodhur gjatë prodhimit [bërjes] së produkteve të paketuara gati për t’u shpërndarë dhe dërguar tek klienti, p.sh.: • Kostoja e arkave për shpërndarje. • Paga e paketuesve, shoferëve dhe nëpunësve të shpërndarjes. • Shpenzimet e sigurimit, qiraja, tarifat, zhvlerësimi i depos etj. • Shtypja në letër dhe materialet për zyrë, të tilla si katalogët dhe listat e çmimeve. • Pagat dhe komisionet e shitësve, përfaqësuesve dhe stafit të departamentit të shitjeve. • Reklamimi dhe promovimi, studimi i tregut. • Qiraja, tarifat dhe sigurimi i zyrës së shitjeve dhe sallave të ekspozimit, borxhet e këqija dhe e kështu me radhë. 29 30 5
    • Kostoja e plotë e shitjeve Klasifikime të tjera të kostove € Kostot e prodhimit Lëndët e para direkte A Pagat direkte B Shpenzime direkte C Kostot kryesore A+B+C Shpenzimet e përgjithshme të prodhimit D Kostot e plota të fabrikës A+B+C+D Kostot e administratës E Kostot e shitjes dhe shpërndarjes F Kostoja e plotë e shitjeve A+B+C+D+E+F  Në të vërtet kostoja e njëjtë mund të paraqitet në pesë mënyra të ndryshme në të njëjtën kohë: • • • • • • kosto e produktit apo kosto periodike. kosto direkte dhe indirekte kosto e ndryshueshme (variabile) apo fikse kosto me vlerë shtuese apo pa vlerë shtuese kosto e kontrollueshme apo e pakontrollueshme kosto e buxhetuar dhe ajo aktuale 31 Klasifikime të tjera të kostove 32 Klasifikime të tjera të kostove  Një mënyrë e ndryshme e analizimit dhe klasifikimi të kostove është ndarja në kosto fikse dhe kosto variabile.  Kosto fikse është ajo kosto e cila ndodh për një periudhë të caktuar kohe dhe e cila, nuk ndryshon si rrjedhojë e ndryshimi të nivelit të aktiviteteve, kuptohet brenda kufijve të caktuar të aktiviteteve në fjalë.  Kosto variabile është një kosto e cila ndryshon në varësi të nivelit të aktiviteteve.  Shumë prej zërave të shpenzimeve janë pjesërisht fikse dhe pjesërisht variabile dhe në këtë mënyrë termi për to është kostot gjysmë fikse ose gjysmë variabile.  Kosto që mund të shmangen janë kosto specifike që i takojnë një aktiviteti ose biznesi dhe të cilat mund të shmangen nëse aktiviteti ose biznesi nuk do të kishte ekzistuar fare.  Kosto që nuk mund të shmangen janë kosto të cilat do të ndodhin patjetër, ndodh ose nuk ndodh një aktivitet i caktuar dhe eksiton ose nuk ekziston një sektor i caktuar. 33 34 Klasifikime të tjera të kostove Klasifikime të tjera të kostove  Kosto të kontrollueshme janë ato kosto të cilat mund të influencohen prej vendimeve dhe veprimeve të menaxhmentit.  Kosto të pakontrollueshme kosto janë ato kosto mbi të cilat nuk kanë ndikim vendimet dhe veprimet e menaxhmentit për një afat të caktuar kohor.  Një grupim tjetër që është zhvilluar së fundi bazohet në faktin se nëse kostoja i shton apo jo vlerë tregu produktit  Kostoja që shton vlerën bazohet në një aktivitet operativ që shton vlerën e tregut të produktit apo shërbimit.  Një kosto që nuk shton vlerë është kostoja e aktivitetit operativ apo aktivitetit ndihmës që shton kosto produktit apo shërbimit por nuk i rrit vlerën e tregut produktit  Zhvlerësimi i makinerisë në fabrikë kundrejt zhvlerësimit në departamentit e shpërndarjes 35 36 6
    • Klasifikime të tjera të kostove Klasifikime të tjera të kostove  Kosto e buxhetuar kundrejt kostos aktuale  Kosto e buxhetuar është një kosto e parashikuar dhe projektuar për periudha të ardhshme  Kosto aktuale është një kosto që ka ndodhur dhe mund të verifikohet Qëllimi për shqyrtim Llojet e shpenzimeve dhe renditja e tyre Lënda e parë Makinat dhe zhvlerësimi Reklama Gjurmimi Direkt Indirekt ????? Raportimi financiar Prodhimi Prodhimi Periodike Sjellja Variabile Fikse Fikse Vlera Shtim në vlerë Shtim në vlerë Nuk shton vlerë Planifikimi Buxhetuar Buxhetuar Buxhetuar Kontrolli i shpenzimeve Krahasueshmëria Buxhet vs. Aktuale Krahasueshmëria Krahasueshmëria Buxhet vs. Aktuale Buxhet vs. Aktuale 37 Kontabiliteti për kompanitë tregtare 38 Kontabiliteti për kompanitë prodhuese   Formula është si vijon: Stoqet fillestare të mallrave + blerjet = Malli në dispozicion - stoqet përfundimtare të mallrave = Kostoja e mallit të shitur 1. xxx xxx xxx xxx xxx Në formën më të thjeshtë, kostoja e shitjeve do të jetë si vijon: Përllogaritja e kostos së lëndës së parë Saldo fillestare e lëndës së parë + Blerjet = Lënda e parë në dispozicion - saldo përfundimtare e lëndës së parë = Kosto e lëndës së parë xxx xxx xxx xxx xxx 39 Kontabiliteti për kompanitë prodhuese 2. 3. Përllogaritja e kostos së prodhimit Kosto e lëndës së parë + Puna direkte + Kostot indirekte (ShPP) = Gjithsej kosto e prodhimit 40 Kontabiliteti për kompanitë prodhuese xxx xxx xxx xxx 4. Përllogaritja e kostos së mallit të shitur Saldo fillestare e produkteve të gatshme Përllogaritja e kostos së produkteve të gatshme Saldo fillestare e gjysmë produkteve xxx + Kosto e prodhimit xxx = Gjysmë produktet në dispozicion xxx - Saldo përfundimtare e gjysmë produkteve xxx = Kostoja e mallrave të prodhuara xxx 41 xxx + Kosto e produkteve të gatshme = Produktet e gatshme në dispozicion - Saldo përfundimtare e produkteve të gatshme = Kosto e mallit të shitur xxx xxx xxx xxx 42 7
    • Kontabiliteti për kompanitë prodhuese  Një shpenzim nuk duhet të ngarkohet tek stoqet (puna në progres, malli i përfunduar), përveç se kur përmbush këto kritere: • I takon, pa asnjë dyshim, një pjesë të operacioneve dhe mund të bashkëngjitet direkt një aktiviteti specifik të punës direkte. • Mund të ndahet në pjesët direkte dhe indirekte në rast kur ndodh në aktivitetet operative dhe jo operative (p.sh. rryma, uji etj.).  Nëse një shpenzim nuk përmbush këto kritere, duhet të ngarkohet në shpenzim si një periudhë shpenzimi. 43 8