LuCHT iN regeLS             25




ONTWIKKELINGEN IN
DE JURISPRUDENTIE
NSL DOORSTaaT EERSTE JURIDISchE TOETS
Twee recente ...
26   LuCHT iN regeLS




|     Saldering                              Jurisprudentie zal deze vraag mogelijk        Eerst ...
LuCHT iN regeLS          27




het stationsgebied opgenomen is als ‘in    Noten
betekenende mate’-project. Een goede     ...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Ontwikkelingen in de jurisprudentie. NSL doorstaat eerste juridische toets (Tijdschrift Lucht, nr. 1 2010)

556

Published on

Bespreking van twee uitspraken inzake luchtkwaliteit. NSL en NIBM.

Published in: Education, Travel
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
556
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Ontwikkelingen in de jurisprudentie. NSL doorstaat eerste juridische toets (Tijdschrift Lucht, nr. 1 2010)

  1. 1. LuCHT iN regeLS 25 ONTWIKKELINGEN IN DE JURISPRUDENTIE NSL DOORSTaaT EERSTE JURIDISchE TOETS Twee recente rechterlijke uitspraken over ‘niet in betekende mate’ en over het gebruik van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) geven aan dat de programma-aanpak van het NSL de juridische toets waarschijnlijk zal doorstaan. | Inleiding Utrechtse’ interessante ontwikkelingen gemaakt dat het luchtkwaliteitsrapport Ruimte voor de ruimtelijke besluitvor- op het gebied van luchtkwaliteit naar inhoud en wijze van totstandko- ming in Nederland was de beleving in komen! Belangwekkend, omdat ener- ming zodanige gebreken vertoont, dat Nederland bij het verzoeken om en ver- zijds de beroepszaak bij de rechtbank de gemeente zijn besluiten niet hierop krijgen van uitstel en vrijstelling voor leidde tot een eerste uitvoerige bespre- heeft mogen baseren. Ook de stelling het halen van de grenswaarden voor king van de nieuwe grondslag in de van appellanten dat het project meer fijn stof (en stikstofdioxide). Daarnaast Wm, de ‘Niet in Betekende Mate’- dan 0,1 μ/m3 zou bijdragen, wordt niet werd die ruimte ook gerealiseerd door categorie.1 Anderzijds belangwekkend aangetoond volgens de rechtbank.3 veranderingen in het wettelijk kader, omdat een verzoek om voorlopige voor- Waarom is de acceptatie van NIBM nu titel 5.2 Wet milieubeheer (Wm). Meer ziening (hangende het hoger beroep zo bijzonder? De bijzonderheid zit hem in het bijzonder de verruimde ‘Niet in tegen deze rechtbankuitspraak) de in de aard van de NIBM-categorie (arti- betekenende mate’-categorie (NIBM) en Voorzitter van de Afdeling – nu al! – kel 5.16 lid 1 onder c Wm) en de tot- de programmatoetsing via het heeft verleid tot (hetzij beperkt) een standkoming van de wetgeving inzake Nationaal Samenwerkingsprogramma uitspraak over het nieuwe systeem van luchtkwaliteit. De wetgevingsoperatie Luchtkwaliteit (NSL) zijn daarin de ‘programmatoetsing’. inzake luchtkwaliteit geeft blijk van ruimte biedende elementen en zijn per een aanhoudende zoektocht naar meer 1 augustus 2009 mogelijk. | NIBM in de praktijk; de recht- ‘lucht’ bij de ruimtelijke besluitvorming. Veel vragen zijn gesteld over de wer- bank2 De oorsprong lag bij het Besluit lucht- king (en houdbaarheid) van het Standaard ‘luchtkwaliteitkwestie’ kwaliteitseisen in 2001 waardoor ruim- systeem door Kamerleden, door de Zoals gezegd valt de belangwekkend- telijke besluitvorming welhaast onmo- bevolking en in de (juridische) litera- heid niet direct op. De casus in de recht- gelijk werd. Dit kwam vooral door een tuur. Met het ontbreken van jurispru- bankuitspraak laat zich immers lezen directe koppeling van bevoegdheden dentie blijft de praktijk in onzekerheid als een standaard ‘luchtkwaliteitkwes- aan grenswaarden zonder enige bewe- over de wijze van onderbouwing van tie’. Bevoegd gezag neemt een besluit gingsruimte. Vervolgens bood het projecten met behulp van de nieuwe over een bouwplan. Het besluit is in dit Besluit luchtkwaliteitseisen 2005 de juridische mogelijkheden. In die zin geval onder te verdelen in een vrijstel- broodnodige (maar soms lastig vorm te houdt het nieuwe systeem zichzelf ling en bouwvergunning (onder de oude geven) ruimte: salderen. gevangen. Degenen die ermee moeten WRO) voor het oprichten van een nieuw Europeesrechtelijk gezien was dit al een werken wachten af, zodat er geen dui- winkel- en appartementencomplex aan bijzondere categorie. De grenswaarden delijkheid komt door rechterlijke uit- het Vredenburgplein te Utrecht. moeten immers ingevolge de Europese spraken over de werking, zodat de onze- Appellanten stellen dat het onderzoek richtlijn luchtkwaliteit – met uitzonde- kerheid blijft bestaan. naar de luchtkwaliteit niet deugt. Zij ring van bepaalde plaatsen – overal In dat verband biedt een – misschien merken daarbij op dat onjuistheden gerespecteerd worden. Of dat met sal- niet op het eerste gezicht – belangwek- kleven aan de verkeersgegevens, het deren in de hand wordt gewerkt, is de kende zaak op het gebied van lucht- verkeersmodel en het onderzoeksge- vraag. Wat daar ook van zij, salderen kwaliteit enige hoop. We zijn het bied. De rechtbank oordeelt dat appel- werd geaccepteerd en Nederland leek inmiddels gewend, dat vanuit ‘het lanten niet aannemelijk hebben weer van ‘het slot’. februari 2010 NuMMer 1 TiJDSCHrifT LuCHT
  2. 2. 26 LuCHT iN regeLS | Saldering Jurisprudentie zal deze vraag mogelijk Eerst bespreekt de voorzitter van de De wetgever wilde verder en ontwikkel- beantwoorden, al zal de praktijk weinig Afdeling meer inhoudelijk dat gelet op de (onder meer) de tijdelijke NIBM 1% meer op hebben met salderen. Ook kan de uiteenzetting over het onderzoek en als extra grondslag voor besluiten die – meer risicomijdend – worden geko- dat wat appellanten stellen – op het nog een stap verder gingen. Immers, zen voor een dubbele grondslag van dat oog een herhaling van zetten – hem niet binnen een project(gebied) wordt in besluit (salderen en NIBM) voor de ver- geen aanleiding geeft om reeds op deze gevallen gesaldeerd, maar met een schillende onderdelen van het besluit. voorhand aan te nemen dat de aange- beroep op de algemene neergaande ten- Uit de jurisprudentie volgde al dat dit vallen uitspraak in de bodemprocedure dens van bepaalde stoffen in de buiten- mogelijk was. De wetgever heeft dit, niet bevestigd zal worden, althans uit- lucht wordt een kleine toename gerecht- met de meest recente wijziging van de eindelijk zal blijken dat geen vrijstel- vaardigd. Een ‘saldering’ in de (onzekere) Wm, verduidelijkt in de redactie van ling voor het project mocht worden ver- toekomst dus, zonder projectspecifieke artikel 5.16 Wm. leend (de toets die hij moet uitvoeren maatregelen die de toename (hoe klein De spaarzame jurisprudentie over de bij een voorlopige voorziening). Wat ook) wegnemen. Het duurde even voor- NIBM 1%-categorie toont mogelijk aan betreft het luchtkwaliteitsaspect stelt dat deze grondslag door de rechter werd dat het bevoegd gezag in verschillende hij dat geen aanknopingspunten zijn te getoetst. Mogelijk is besluitvorming in plaatsen de eerste jurisprudentie heeft vinden dat het onderzoek zodanige Nederland inderdaad te stroperig zoals afgewacht. De Utrechtse uitspraak zal gebreken of leemten in informatie ver- wel met grote regelmaat wordt gesteld. opluchting hebben gebracht. toont dat het college dit onderzoek niet Een andere mogelijke oorzaak is dat de aan zijn besluitvorming ten grondslag praktijk bedenkingen had bij deze nieu- | NSL in de praktijk; de Voorzitter had mogen leggen. Een zogeheten stan- we categorie en niet wist op welke wijze van de Afdeling6 daardoverweging. de rechter zou toetsen. De Utrechtse Wat de Voorzitter van de Afdeling ver- rechter en de Afdeling bestuursrecht- NSL als grondslag voor besluitvorming volgens doet is meer bijzonder. Hij spraak lijken deze categorie hoe dan ook Jurisprudentie omtrent (de werking hecht waarde aan het feit dat het voor- te accepteren en hebben gemeend geen van) het NSL zal nog op zich laten liggende bouwplan onderdeel uitmaakt Europeesrechtelijke vragen te hoeven wachten. Een rondgang langs het van een groter project dat als zodanig is stellen. bevoegd gezag in verschillende plaat- opgenomen in het NSL. Hij merkt daar- Nu ook deze grondslag tot de mogelijk- sen bevestigt immers het vermoeden over op dat nu het bouwplan onderdeel heden behoort, kan de vraag worden dat de praktijk nog enige schroom heeft is van het project Stationsgebied dat is gesteld wat de consequentie van deze met het baseren van ruimtelijke beslui- opgenomen in het recentelijk in wer- grondslag is voor de vraag welke bijdra- ten op dat NSL. Geheel verwonderlijk is king getreden NSL, er reden te meer is gen wel en niet meegenomen moeten dat om meerdere redenen niet. om geen aanleiding te zien voor het worden bij het salderen. De jurispruden- Ten eerste is luchtkwaliteit al jaren een oordeel dat de luchtkwaliteitseisen aan tie leerde immers enerzijds dat een bij- gevoelig onderwerp bij ruimtelijke het bouwplan in de weg staan. drage aan de jaargemiddelde concentra- besluitvorming en veelal een struikel- Het zegt niet veel, maar nodig was deze tie van 0,1 μ/m3 wel betekenisvol was.4 blok gebleken. Daarnaast, en meer opmerking geenszins. Voldoende was Anderzijds werd een bijdrage van 0,086 belangrijk, is het systeem van ‘program- immers te stellen dat geen aankno- μ/m3 weer zodanig klein geacht dat dit matoetsing’ – zoals dat volgt uit titel 5.2 pingspunten waren te vinden voor de niet meegenomen hoefde te worden.5 Wm, meer in het bijzonder artikel 5.16 stelling dat aan het onderzoek naar de Uiteraard is de salderingsmethodiek lid 1 aanhef en onder d van de Wm – luchtkwaliteit zodanige gebreken kleef- een andere manier van projectonder- een bijzonderheid in het Nederlandse den of dat het onderzoek leemten in bouwing dan de NIBM-categorie. Maar ruimtelijke bestuursrecht. Dat brengt informatie vertoonde dat dit niet aan het door de wetgever als niet in beteke- met zich mee dat er best wat uitvoe- de besluitvorming ten grondslag had nende mate achten van een bijdrage ringsvragen gesteld kunnen worden bij mogen worden gelegd. van 0,4 μ/m3 doet toch vermoeden dat de wijze van onderbouwing van het dit eveneens als niet betekenisvol moet project. De voorzitter van de Afdeling | Hoop voor de toekomst worden beschouwd in het kader van bestuursrechtspraak van de Raad van Navraag bij de gemeente Utrecht leert salderen. Een dergelijke (NIBM-)bijdra- State geeft echter op 1 december 2009 dat zij in haar verweerschrift heeft ge behoeft dan niet te worden betrok- een eerste – beperkte – blik op de toet- gewezen op het na de besluitvorming ken bij de saldering. sing door de rechter. in werking treden van het NSL waarin TiJDSCHrifT LuCHT NuMMer 1 februari 2010
  3. 3. LuCHT iN regeLS 27 het stationsgebied opgenomen is als ‘in Noten betekenende mate’-project. Een goede 1 De eerste, want de Voorzitter van de tip voor ander bevoegd gezag in Afdeling bestuursrechtspraak kwam op Nederland! 13 maart 2009 immers niet verder dan De uitspraak lijkt in zoverre aan te een impliciete – terloopse – bespreking geven dat het NSL als juridisch kader en (ABRvS 13 maart 2009, nr. 200809292/2/ onderbouwing voor ruimtelijke projec- R3). ten wordt geaccepteerd. Van een in de 2 Rechtbank Utrecht 11 juni 2009, literatuur of bij de parlementaire LJN BI7442. behandeling door sommigen wel 3 Dit laatste brengt met zich mee dat, bij de genoemde inhoudelijke beoordeling beoordeling van de luchtkwaliteit, de van het NSL lijkt dan ook geen sprake. andere ontwikkelingen in het stations- De eerste inhoudelijke beoordeling van gebied niet betrokken behoeven te een project dat zich (écht) baseert op worden (gelet op de anti-cumulatiebepa- het NSL (via artikel 5.16 lid 1 onder d) ling zoals opgenomen in artikel 5 van het moet dat natuurlijk nog wel bevestigen. Besluit NIBM). Hopelijk biedt dit alles evenwel vol- 4 ABRvS 5 april 2006, nr. 200506157/1. doende vertrouwen – ook al betreft het 5 ABRvS 29 april 2008, nr. 200703709/1. een voorlopig oordeel van de Voorzitter 6 Vz. ABRvS 1 december 2009, van de Afdeling – voor de praktijk om nr. 200905089/2/H1. besluitvorming op het NSL te baseren. De geleverde inspanning om tot een dergelijk programma te komen moet immers worden beloond! Cornelis van der Sluis, Ploum Lodder Princen Advocaten en Notarissen te Rotterdam februari 2010 NuMMer 1 TiJDSCHrifT LuCHT

×