Khóa luận tốt nghiệp một số giải pháp thúc đẩy qhkt Lào và Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com Lời mở đầu Trước xu thế toàn cầu hóa, khu vực hóa; hòa bình ổn định, cùng nhauphát triển và sự liên kết kinh tế toàn cầu. Quan hệ thương mại hàng hoá giữacác quốc gia ngày càng được coi trọng và đặt ở vị trí trọng tâm trong quan hệthương mại hàng hoá nói chung giữa các nước và quan hệ thương mại hànghoá giữa Lào -Việt Nam nói riêng. Lào -Việt Nam là hai nước láng giềng, cóquan hệ đoàn kết từ lâu đời, là liên minh đấu tranh chống kẻ thù chung trongchiến tranh cách mạng giành độc lập dân tộc; hai nước đều là thành viên củaHiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Với điều kiện mới như hiệnnay, tình đoàn kết hữu nghị đặc biệt giữa hai nước càng được tăng cường vàcoi trọng phát triển thành quan hệ hợp tác toàn diện. Đặc biệt chú trọng ưutiên cho lĩnh vực thương mại hàng hóa và coi đây là một trong những nhân tốquyết định thắng lợi của sự nghiệp xây dựng đất nước. Hợp tác thương mại hàng hóa giữa hai nước gắn liền với những đặctrưng quan hệ ở mỗi thời kỳ. Quá trình hợp tác kinh tế Lào -Việt có nhiềuthuận lợi, song gặp cũng không ít khó khăn, đặc biệt trong bối cảnh hội nhậpmậu dịch tự do hiện nay. Chính những thuận lợi và khó khăn trong hợp tácthương mại đã đặt ra yêu cầu cho hai nước cần nghiên cứu phương pháp vàhình thức hợp tác phù hợp, có hiệu quả trong thời gian tới. Bởi ý nghĩa rất quan trọng của quan hệ hợp tác thương mại hàng hoá Lào- Việt Nam trong quan hệ đối ngoại của Lào cũng như của Việt Nam và vớimong muốn góp phần tìm hiểu sự hợp tác trao đổi thương mại hàng hoá giữahai nước. Đặc biệt từ khi hai nước ký Hiệp định Hữu Nghị và Hợp tác năm1977. Do vậy mà em đã chọn tiêu đề: “Một số giải pháp nhằm thúc đẩyquan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN ViệtNam” làm đề tài nghiên cứu cho khóa luận tốt nghiệp của mình. Bản khóa 1 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comluận này nhằm mục đích tìm hiểu thực chất trao đổi thương mại hàng hoágiữa hai nước, những khó khăn - thuận lợi cũng như kết quả đã được vànhững hạn chế tồn tại; từ đó đưa ra những dự đoán triển vọng và giải pháp cóthể thúc đẩy phát triển quan hệ hợp tác thương mại hàng hoá, đạt hiệu quảnhiều hơn, làm cơ sở vững chắc cho quan hệ Hữu Nghị hợp tác toàn diện giữahai Đảng hai Nhà nước Lào-Việt Nam. Kết cấu khóa luận được chia làm 3 chương:Chương I: Một số cơ sở lý luận về quan hệ thương mại hàng hoá giữaCHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam.Chương II: Thực trạng về quan hệ thương mại hàng hoá giữa Lào-Việt Namhiện nay.Chương III: Một số giải pháp về phát triển quan hệ thương mại hàng hoágiữa Lào -Việt Nam trong thời gian tới. 2 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com CHƯƠNG I MỘT SỐ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUAN HỆ THƯƠNG MẠIHÀNG HOÁ GIỮA CHDCND LÀO VÀ CHXHCN VIỆT NAMI. MỘT SỐ CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ THƯƠNG MẠI QUỐC TẾ1. Khái niệm đặc điểm và vai trò về thương mại quốc tế a. Khái niệm Hoạt động thương mại quốc tế là hoạt động mua bán trao đổi hàng hóa,dịch vụ của các tổ chức và cá nhân có trụ sở kinh doanh đặt ở các quốc giakhác nhau. Hoạt động thương mại quốc tế, có tính quốc tế của nó và được thể hiện: + Bên mua và bên bán là những người có trụ sở thương mại đặt ở cácquốc gia khác nhau. + Đồng tiền thanh toán có thể là đồng tiền nước người mua, người bán,nhưng thường là các ngoại tệ mạnh. + Hàng hóa đối tượng của giao dịch được di chuyển ra khỏi biên giới củamỗi nước. b. Vai trò Quan hệ kinh tế - thương mai quốc tế Xuất nhập khẩu đã được thừa nhận là hoạt động cơ bản nhất của hoạtđộng thương mại quốc tế, là phương tiện thúc đẩy kinh tế phát triển. vì thếxuất nhập khẩu đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế của các nước thamgia vào thương mại quốc tế như sau: Vai trò của xuất khẩu Xuất khẩu tạo nguồn vốn chủ yếu cho nhập khẩu phục vụ công nghiệp 3 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comhoá hiện đại hoá đất nước. Để công nghiệp hoá đất nước trong một thời gianngắn đòi hỏi phải có nguồn vốn lớn để nhập khẩu thiết bị máy móc, kỹ thuật,công nghệ tiên tiến. Nguồn vốn để nhập khẩu một phần thu từ hoạt động xuấtkhẩu hàng hoá. Vì thế Xuất khẩu quyết định quy mô và tốc độ tăng của nhậpkhẩu. Xuất khẩu đóng góp vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế thúc đẩy sảnxuất phát triển: Cơ cấu sản xuất và tiêu dùng trên thế giới đã và đang thay đổi vô cùngmạnh mẽ. Đó là thành quả của cuộc cách mạng khoa học - công nghệ hiệnđại. Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong quá trình công nghiệp hoá phù hợpvới xu hướng phát triển của kinh tế thế giới. Có hai cách nhìn nhận về tác động của xuất khẩu đối với sản xuất vàchuyển dịch cơ cấu kinh tế: Một là: xuất khẩu chỉ là việc tiêu thụ những sản phẩm thừa do sản xuấtvượt quá nhu cầu nội địa. Trong nền kinh tế còn lạc hậu và chậm phát triển,sản xuất về cơ bản chưa đủ tiêu dùng, nếu chỉ chủ động chờ sự thừa ra của sảnxuất thì xuất khẩu vẫn sẽ nhỏ bé và tăng trưởng chậm. Hai là: coi thị trường và đặc biệt là thị trường thế giới là hướng quantrọng để tổ chức sản xuất. điều đó tác động tích cực đến chuyển dịch cơ cấukinh tế thúc đẩy sản xuất phát triển sự tác động này thể hiện ở chỗ: Xuất khẩu tạo điều kiện cho các ngành khác có cơ hội phát triển thuậnlợi, khi sản phẩm của ngành này được xuất khẩu thì cũng đồng nghĩa vớiviệc ngành sản xuất nguyên liệu của ngành đó sẽ có điều kiện phát triểnmạnh. Xuất khẩu tạo ra khả năng mở rộng thị trường tiêu thụ góp phần cho 4 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comsản xuất phát triển và ổn định. Nhờ có hoạt xuất khẩu mà thị trường tiêu thụcủa các sản phẩm không còn bó hẹp trong phạm vi nhỏ bé của thị trườngtrong nước. Các sản phẩm hàng hoá của một nước đã có điều kiện xuất hiện ởnhiều thị trường khác nhau trên thế giới. Xuất khẩu tạo điều kiện mở rộng khả năng cung cấp đầu vào cho sảnxuất, nâng cao khả năng sản xuất trong nước. Xuất khẩu tạo ra những tiền đề kinh tế - kỹ thuật nhằm cải tạo và nângcao năng lực sản xuất trong nước.Thông qua xuất khẩu hàng hoá các quốc giatrên thế giới sẽ tham gia vào cuộc cạnh tranh trên thị trường thế giới về giá cả,chất lượng, marketing - hỗn hợp. Xuất khẩu còn đòi hỏi các doanh nghiệp luôn đổi mới và hoàn thiệncông tác quản lý sản xuất kinh doanh. Xuất khẩu có tác động tích cực đến giải quyết công ăn việc làm và cảithiện đời sống nhân dân. Tác động của xuất khẩu đến đời sống gồm có nhiềumặt. Trước hết sản xuất hàng xuất khẩu là nơi thu hút hàng triệu lao động vàolàm việc và có thu nhập khá. Xuất khẩu còn tạo ra nguồn vốn để nhập khẩuvật phẩm tiêu dùng thiết yếu phục vụ đời sống và đáp ứng ngày càng đa dạngphong phú thêm nhu cầu của nhân dân. Xuất khẩu là cơ sở để mở rộng và thúc đẩy các quan hệ thương mạiquốc tế của các quốc gia. Xuất khẩu và các quan hệ thương mại quốc tế có tácđộng qua lại phụ thuộc lẫn nhau. Xuất khẩu là một hoạt động thương mạiquốc tế, có thể hoạt động xuất khẩu có sớm hơn các hoạt động thương mạiquốc tế khác tại điều kiện thúc đẩy các quan hệ này phát triển. Chẳng hạnxuất khẩu và công nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu thúc đẩy quan hệ tín dụng,đầu tư, dịch vụ, mở rộng vận tải quốc tế ... mặt khác; chính các quan hệthương mại quốc tế tạo tiền đề cho mở rộng xuất. 5 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com Vai trò của nhập khẩu Nhập khẩu góp phần trong việc thực hiện công nghiệp hóa và hiện đạihoá đất nước, đặc biệt là đối với các nước đang phát triển thì nhập khẩu giúpcho việc tiếp thu công nghệ tiên tiến, máy móc thiết bị hiện đại, các nguyênnhiên vật liệu có chất lượng cao mà trong nước chưa đáp ứng đợưc trong quátrình sản xuất hàng hóa có chất lượng cao và đáp ứng cho chính sách mở cửavà hợp tác kinh tế với nước ngoài. Nhập khẩu những loại hàng hoá mà trong nước không thể sản xuấtđược hoặc không đủ đáp ứng ví dụ: thép, xi măng... ngoài ra nhập khẩu giúpcho việc có ngững mặt hàng mà trong nước sản xuất không có hiệu quả bằnghàng nhâp khẩu ví du: máy bay, vũ khí... Nhập khẩu có vai trò thúc đẩy xuất khẩu những hàng hoá có chất lượngcao và có giá trị thấp bằng cách nhập khẩu máy móc hiện đại và nguyên vậtliệu đầu vào tốt. Nhập khẩu giúp cho việc tăng ngân sách nhà nước thông qua thuế nhấpkhẩu.2. Một số cơ sở lý thuyết về thương mại quốc tế2.1. Lý thuyết lợi thế tuyệt đối Theo Adam Smith cho rằng mỗi quốc gia chuyên môn hoá vào nhữngngành sản xuất mà họ có lợi thế tuyệt đối, có nghĩa là sử dụng những lợi thếđó cho phép họ sãn xuất những sản phẩm có chi phí thấp hơn các nước khác.Chẳng hạn, tài nguyên thiên nhiên dễ khai thác, lao động dồi dào, giá nhâncông rẻ, khí hậu ổn hoà, đất đai màu mỡ cho sản lượng nông nghiệp cao vàchi phí thấp. Ví dụ: vì các khí hậu điều kiện thuận lợi, Brazin có thuận lợitrong việc trồng cà phê nhưng không có thuận lợi trong việc trồng lúa mỳ, 6 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comngược lại Canada có thuận lợi trong việc trồng lúa mỳ nhưng không có thuậnlợi trong trồng cà phê, Brazin có lợi thế tuyệt đối so với Canada về trồng càphê nhưng không có lợi thế về trồng lúa mỳ. Còn đối với Canada có lợi thếtuyệt đối so với Brazin về trồng lúa mỳ nhưng không có lợi thế về trồng càphê. Do vậy cả hai quốc gia có thể thu lợi được nếu mỗi quốc gia chuyên mônhoá sản xuất hàng hoá có lợi thế tuyệt đối của họ để trao đổi với quốc gia kialấy hàng hoá không có lợi thế. Do đó kể cả cà phê và lúa mỳ đều được trồngnhiều hơn.2.2. Lý thuyết lợi thế so sánh Học thuyết lợi thế so sánh đã chỉ ra thương mại giữa các quốc gia cóthể đem lại lợi nhuận cho tất cả các bên tham ra chứ không phải chỉ với quốcgia sản xuất hàng hoá ở mức giá rẻ. Có một số ý kiến cho rằng, nếu có sựkhác nhau so sánh trong hiệu quả sản xuất hàng hoá giữa các quốc gia thìngay cả nước nghèo cũng có thể thu được lợi thế so sánh. Học thuyết lợi thếso sánh khẳng định nếu một quốc gia chuyên môn hoá sản xuất các loại hànghóa giữa quốc gia này với quốc gia khác sẽ đem lại lợi ích cho cả hai bên.Năm 1817 David Ricardo nhà kinh tế học người Anh ( gốc do thái ) đã nghiêncứu và dựa vào học thuyết lợi thế tuyệt đối của Adam Smith để phát triển họcthuyết lợi thế so sánh. Ricardo lập luận rằng mọi nước luôn có thể và rất cóthể khi tham gia vào quá trình phân công lao động và thương mại quốc tế. Bởivì phát triển ngoại thương cho phép khả năng tiêu dùng của một nước: chỉ nênchuyên môn hoá sản xuất số sản phẩm nhất định và xuất khẩu hàng hóa củamình để đổi lấy hàng hoá nhập khẩu từ nước khác và những nước nào có lợithế tuyệt đối hơn hẳn các nước khác, hoặc bị kém lợi thế tuyệt đối so với cácnước khác trong việc sản xuất mọi sản phẩm thì vẫn có thể có lợi khi tham giavào phân công lao động và thương mại quốc tế. 7 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com2.3. Lý luận mậu dịch đường biên. Các đường biên giữa các quốc gia nó không chỉ có ý nghĩa phân danhđịa giới hành chính, an ninh trật tự, quốc phòng... mà trong xu thế hội nhậptoàn cầu hoá nó còn có ý nghĩa lớn về kinh tế xã hội và thương mại quyếtđịnh đến xu thế phát triển và địa vị của quốc gia đó. Khi hai quốc gia có chung đường biên giới trên bộ với nhau sẽ tạo điềukiện để hai bên phát triển hoạt động buôn bán trong hoạt động kinh doanhhiện đại tồn tại một lý thuyết về mậu dịch đường biên giữa các quốc gia trongkhu vực và quốc tế. Đường biên giữa các quốc gia là sự giao thông kinh tếgiữa các quốc gia đó và tất yếu tồn tại một khu vực mậu dịch đường biên.trong khu vực đường biên tồn tại và phát triển chủ yếu là mô hình thương mạibán lẻ. Hệ thống hoạt động thương mại hàng hoá dựa trên cơ sở lý thuyết vềmậu dịch đường biên phải được hoạch định và triển khai thích hợp cho phépkhai thác mặt tích cực của nó, tạo tiền đề cho hoạt động thương mại songphương và đa phương hoá giữa các quốc gia. Mặt khác cũng đòi hỏi một sự tổchức chặt chẽ quản lý hữu hiệu theo quy luật kinh tế khách quan của khu vựcthị trường này để làm giảm đến mức thấp nhất những ảnh hưởng tiêu cực chonền thương mại của các quốc gia, thúc đẩy sự phát triển của quan hệ thươngmại hàng hoá nói riêng, kinh tế - xã hội nói chung.3. Các phương thức kinh doanh trong thương mại quốc tế. Trong hoạt động thương mại quốc tế có nhiều phương thức kinh doanh,nhưng hoạt động thương mại hàng hóa thường áp dụng các phương thức kinhdoanh như sau: - Phương thức xuất nhập khẩu trực tiếp. 8 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com Phương thức xuất nhập khẩu trực tiếp là phương thức kinh doanh màngười nhập khẩu và xuất khẩu trực tiếp quan hệ với nhau để tiến hành thươnglượng và trao đổi hàng hóa. Do người bán và người mua trực tiếp quan hệ với nhau, cho nên dễdàng đi đến thống nhất, ít xảy ra hiểu lầm hoặc những sai sót đáng tiếc và làmcho thương vụ tiến hành nhanh chóng hơn, ít xảy ra rủi ro hơn. Mặt khác,thực hiện xuất nhập khẩu trực tiếp, tạo điều kiện cho người bán và người muatrực tiếp tiếp xúc với thị trường, nắm bắt được những sự thay đổi của môitrường để có thể đưa ra những quyết định chính xác và kịp thời, đối ứng vớinhững biến động của thị trường, tạo cho họ những khả năng nắm bắt và phảnứng linh hoạt với thị trường để phát triển hoạt động xuất nhập khẩu của mình. Thực hiện nhập khẩu trực tiếp cho phép các nhà kinh doanh thiết lập,mở rộng được mối quan hệ với bạn hàng một cách thuận lợi nhanh chóng, xáclập một mối quan hệ mua bán tin cậy (good will) tạo khả năng mở rộng và đổimới mặt hàng. Trong thương mại quốc tế, phương thức này thường được áp dụng khitrao đổi với khối lượng hàng hóa lớn mới có thể bù đắp được chi phí giaodịch. Nhưng lại có thể áp dụng rất hiệu quả để nâng cao hiệu quả kinh doanh,mở rộng thị trường và mặt hàng khi thực hiện hoạt động mua bán qua khu vựcbiên giới với mọi quy mô từ lớn đến nhỏ, do ưu điểm của buôn bán qua khuvực biên giới là có điều kiện thương mại thuận lợi giảm được chi phí giaodịch. - Phương thức buôn bán qua trung gian. Phương thức mua bán qua trung gian là phương thức kinh doanh màngười mua và người bán không trực tiếp quan hệ với nhau mà mọi quá trìnhthương lượng trao đổi hàng hóa đều thông qua người thứ ba gọi là trung gian 9 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comthương mại. Hoạt động thương mại hàng hóa qua biên giới đường bộ thường sử dụnghai dạng trung gian thương mại đó là đại lý và môi giới. Sử dụng loại hình đại lý rất thích hợp khi mua bán các loại hàng nôngsản thực phẩm, hàng công nghiệp tiêu dùng và một số loại hàng hóa khác. Sử dụng môi giới khi mua bán các thiết bị máy móc và một số hàng hóađặc biệt khác. Sử dụng phương thức mua bán qua trung gian hoạt động thương mạihàng hóa qua biên giới đường bộ có những ưu điểm sau: Tạo điều kiện để doanh nghiệp, mở rộng thị trường, mở rộng mặt hàng,đặc biệt có hiệu quả khi xâm nhập vào những thị trường mới và mặt hàngmới. Sử dụng được những kinh nghiệm và các cơ sở vật chất của các trunggian, tạo điều kiện cho doanh nghiệp chiếm lĩnh thị trường nhanh, hạn chếđược những rủi ro và chi phí ban đầu. Tối ưu hóa được quá trình vận chuyển. Nhưng sử dụng phương thức này có những hạn chế: Người kinh doanh mất sự liên hệ trực tiếp với thị trường, thiếu thông tin,thông tin không chính xác, kịp thời, ảnh hưởng đến các quyết định kinh doanhcủa doanh nghiệp. Nhiều khi không kiểm soát được các hoạt động của trung gian và lợinhuận bị chia sẻ. Phương thức mua bán qua trung gian được áp dụng phổ biến trong hoạtđộng thương mại quốc tế nói chung và hoạt động thương mại hàng hóa nói 10 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comriêng. Khi áp dụng các phương thức này cần có các biện pháp để kiểm soátcác trung gian thương mại, và khi lựa chọn các trung gian thương mại cần căncứ vào các tiêu thức: + Khả năng kinh doanh. + Khả năng tài chính. + Kinh nghiệm và uy tín của trung gian trên thị trường. - Phương thức kinh doanh tái xuất. Kinh doanh tái xuất khẩu là xuất khẩu trực tiếp ra nước ngoài nhữnghàng hóa đã nhập vào trước đây không qua giai đoạn, gia công chế biến ởnước tái xuất. Ở trên thế giới đang tồn tại hai quan điểm về hoạt động tái xuất: Quan điểm 1: Hàng hóa nhập khẩu về sau đó trực tiếp xuất thẳng ra nướcngoài không qua quá trình lưu thông trong nước. Quan điểm 2: Hàng hóa nhập khẩu về có thể qua quá trình lưu thôngtrong nước sau đó mới xuất khẩu ra nước ngoài. Hiện nay có hai hình thức tái xuất là tạm nhập tái xuất và chuyển khẩu. Hình thức tạm nhập tái xuất: Hàng hóa nhập khẩu được làm thủ tụchải quan để nhập cảnh và khi xuất khẩu lại làm thủ tục hải quan để xuất khẩuhàng hóa. Hình thức tạm nhập tái xuất thường hiệu quả không cao bằng hình thứcchuyển khẩu, nhưng nghiệp vụ tiến hành lại đơn giản dễ thực hiện, nó chophép nhập về những lô hàng lớn và tái xuất những lô hàng nhỏ và ngược lạiphù hợp với điều kiện kinh doanh của hai nước Lào - Việt Nam. Hình thức chuyển khẩu: Hàng hóa được chuyển thẳng từ nước xuất 11 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comkhẩu sang nước nhập khẩu, không làm thủ tục hải quan ở nước tái xuất. Hìnhthức này thường hiệu quả kinh doanh cao hơn, nhưng nghiệp vụ tiến hànhphức tạp hơn, đòi hỏi người kinh doanh phải tính toán và phối hợp các nghiệpvụ cho tốt. - Phương thức kinh doanh đối lưu. Phương thức kinh doanh đối lưu là phương thức kinh doanh mà xuấtkhẩu kết hợp chặt chẽ với nhập khẩu, người bán đồng thời là người mua,lượng hàng hóa trao đổi là tương đương nhau. Phương thức cho phép khắc phục được hiện tượng lệch cán cân thanhtoán, và nếu có phương pháp tốt sẽ có tác dụng thúc đẩy xuất khẩu. Các hìnhthức mua bán đối lưu thường sử dụng là: + Hàng đổi hàng. + Mua đối lưu. + Hình thức bù trừ. + Hình thức mua lại sản phẩm. + Giao dịch bồi hoàn. - Phương thức gia công quốc tế. Phương thức gia công quốc tế là phương thức kinh doanh mà một bêngọi là bên nhận gia công nguyên liệu, bán thành phẩm, thiết bị máy móc củamột bên, gọi là bên đặt gia công, để tiến hành gia công thành sản phẩm trả lạicho bên đặt gia công. Bao gồm hai hình thức gia công quốc tế cơ bản: Hình thức nhận nguyên liệu trả lại sản phẩm: Người đặt gia công giaonguyên liệu cho bên nhận gia công nhưng quyền sở hữu nguyên vật liệu vẫn 12 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comthuộc bên đặt gia công. Hình thức nhận nguyên liệu bán lại sản phẩm: Người đặt gia công bánnguyên liệu cho bên nhận gia công và mua lại sản phẩm do bên nhận gia côngsản xuất ra. Hoạt động gia công quốc tế có thể là làm gia công cho người nướcngoài hoặc đặt người nước ngoài gia công. - Đấu thầu quốc tế. Đấu thầu quốc tế là một phương thức kinh doanh, trong đó người mua(người gọi thầu) công bố trước các điều kiện mua hàng để người bán báo giácả và các điều kiện thương mại khác, để người mua chọn người bán được tốthơn. Đấu thầu để cung cấp những hàng hóa và dịch vụ với số lượng lớn nhưmáy móc, thiết bị công nghệ, nguyên vật liệu. Hàng tiêu dùng và trong lĩnhvực xây dựng. Tuỳ theo cách lựa chọn tiêu thức để phân loại mà hoạt động đấu thầucó những hình thức như: Đấu thầu mở rộng, đấu thầu hạn chế, đấu thầu mộttúi hồ sơ, đấu thầu hai túi hồ sơ, đấu thầu một giai đoạn và đấu thầu hai giaiđoạn. Những doanh nghiệp tham gia đấu thầu phải là những doanh nghiệp cóuy tín, và có khả năng cạnh tranh cao. - Mua bán tại hội chợ và triển lãm. Hội chợ là thị trường hoạt động định kỳ, được tổ chức vào một thờigian và địa điểm cố định trong một thời gian nhất định, tại đó người bán đemtrình bày hàng hóa và tiếp xúc với người mua để ký kết hợp đồng mua bán. Triển lãm là việc trưng bày giới thiệu thành tựu của một nền kinh tế 13 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comhoặc một ngành kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật. Ngày nay các nướctrên thế giới lợi dụng triển lãm để trưng bày hàng hóa quảng cáo và xúctiến bán hàng. Có nhiều hình thức hội chợ, triển lãm như: Hội chợ và triển lãm tổng hợp,hội chợ và triển lãm chuyên ngành. Và hội chợ triển lãm là nơi giới thiệu, quảngcáo và tiến hành giao dịch ký kết các hợp đồng mua bán hàng hóa.II. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM VỀ QUAN HỆ THƯƠNG MẠI HÀNG HOÁ GIỮACHDCND LÀO VÀ CHXHCN VIỆT NAM1. Lịch sử phát triển quan hệ thương mại Lào - Việt Nam Lào -Việt Nam là hai nước láng giềng vốn có mối quan hệ gắn bó vớinhau từ lâu đời, cùng nằm trên bán đảo Đông Dương, có chung hơn 2000 kmbiến giới, dãy núi Phuxamxâu ở Đông Bắc Lào nối liền với dải Trường sơncủa Việt Nam, người Việt, người Lào cùng tắm chung dòng nước Mêkông.Hai dân tộc đã có hàng ngàn năm lịch sử giúp đỡ lẫn nhau. Về quan hệ thương mại giữa Lào và Việt Nam đã có quan hệ buôn bántừ xa xưa, và dù gặp nhiều khó khăn do điều kiện tự nhiên mang lại, nhưngquan hệ giao lưu buôn bán không ngừng phát triển, vượt qua mọi khó khăn đểphát triển toàn diện trong mọi hoàn cảnh, mọi giai đoạn và mọi lĩnh vực. Banđầu chủ yếu là thông qua việc giao thương, trao đổi hàng hóa của cư dân vùngbiên giới hai nước. Mãi đến năm 1961, mối quan hệ ấy mới được xác lậpchính thức thông qua con đường Nhà nước khi chính phủ Vương quốc Lào vàchính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ký Hiệp định thương mại ngày 14 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com13/07/1961; tạo cơ sở pháp lý đầu tiên cho quan hệ thương mại nói riêng vàcho sự phát triển của quan hệ kinh tế trên tất cả các lĩnh vực giữa hai nước nóichung. Một trong những nội dung của Hiệp định thương mại là chính thứccông nhận quan hệ trao đổi hàng hoá giữa hai nước dưới 3 hình thức: Mậudịch Trung ương, mậu dịch địa phương và mậu dịch tại cửa khẩu (tiểu ngạch).Như vậy, đến thời điểm này quan hệ trao đổi kinh tế giữa hai nước chính thứcbắt đầu. Tuy nhiên, thời kỳ 1961-1975, do điều kiện khách quan khó khăn đólà đất nước đang ở thời chiến, cuộc chiến đấu chống đế quốc Mỹ đang diễn raác liệt cho nên quan hệ kinh tế giữa hai nước không phát triển, hoạt độngbuôn bán hầu như bị gián đoạn hoặc nếu có thì chỉ là hoạt động buôn bán lẻtẻ, không chính thức giữa cư dân ở vùng biên giới, và phần lớn với hình thứchàng đổi hàng mang tính chất giúp đỡ lẫn nhau; đặc biệt là giữa nhân dân cáctỉnh biên giới Việt Nam với bà con vùng giải phóng Lào. Sau khi nước CHDCND Lào được thành lập (tháng12/ 1975), và đặc biệttừ khi hai Nhà nước Lào và Việt Nam ký Hiệp ước Hữu nghị và Hợp tác tạithủ đô Viêng Chăn ngày 18/07/1977, quan hệ Lào-Việt Nam đã phát triểnthêm một bước và chuyển đổi từ quan hệ chủ yếu về chính trị, quân sự sangquan hệ toàn diện cả về Chính trị, ngoại giao, an ninh quốc phòng, kinh tế,văn hóa, khoa học, kỹ thuật...vv. Hiệp ước này đã đánh dấu sự phát triển vượtbậc; tạo cơ sở để ký kết hàng loạt các Hiệp định, Nghị định và Thoả thuậnhợp tác sau này trên tất cả các lĩnh vực để tạo hành lang pháp lý cho việc traođổi buôn bán giữa hai nước. Từ đó, hai Bên đã thành lập Uỷ ban hợp tác Liênchính phủ và Phân ban hợp tác ở mỗi nước, họp một năm hai lần để kiểmđiểm, đánh giá tình hình hợp tác kinh tế, thương mại, văn hóa, khoa học kỹthuật giữa hai nước; đồng thời thống nhất đưa ra các kế hoạch hợp tác trong10 hoặc 5 năm và kế hoạch từng năm để cụ thể hóa các mục tiêu và biện pháp 15 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comthực hiện. Như vậy, quan hệ thương mại giữa Lào và Việt Nam đã bước thêmmột giai đoạn mới. Tuy quan hệ thương mại giữa hai nước đã được chính thức hóa và diễnra trên tất cả các lĩnh vực và ở các các cấp: từ Trung ương đến địa phươngnhưng vẫn mang nặng hình thức cũ: hàng đổi hàng và do chính phủ hai Bênkiểm soát và can thiệp quá sâu, ví dụ trong thương mại việc qui định chặt chẽtổng giá trị buôn bán trao đổi cũng như danh mục mặt hàng và chỉ định tổchức doanh nghiệp chịu trách nhiệm thực hiện làm cho việc trao đổi thươngmại không được mở rộng. Hơn nữa, cũng có nhiều lý do khách quan khác nhưđường giao thông nối kết giữa hai nước không thông suốt, nên nhìn chungquan hệ thương mại giữa hai nước giai đoạn này chỉ phát triển theo nghĩa Nhànước và mang tính chất giúp đỡ lẫn nhau. Đến giữa thập kỷ 80 đầu thập kỷ 90, tình hình quốc tế và khu vực cónhững biến đổi lớn, xu thế toàn cầu hóa, khu vực hoá đã tác động không nhỏđến mọi quốc gia kể cả Lào và Việt Nam. Năm 1986 cả Lào và Việt Nam đềutiến hành đổi mới. Thêm vào đó năm1991, Liên Xô và hệ thống các nước xãhội chủ nghĩa ở Đông Âu sụp đổ, tác động to lớn đến nền kinh tế của cácnước xã hội chủ nghĩa trong đó có cả Lào và Việt Nam, nước vốn dựa vào sựviện trợ, giúp đỡ bao cấp từ anh cả Liên Xô. Đến lúc này, quan hệ thương mạigiữa hai nước thực sự thay đổi: chuyển dịch cơ cấu từ việc viện trợ cho vaydo Nhà nước chi phối sang giảm dần viện trợ và cho vay, đẩy nhanh hợp tácsản xuất và kinh doanh bình đẳng cùng có lợi phù hợp với xu hướng và thônglệ quốc tế. Đồng thời quan hệ hợp tác kinh tế Lào -Việt Nam cũng chuyển từhợp tác từng vụ việc theo yêu cầu sang hợp tác theo kế hoạch hàng năm. Tuyvậy, hai nước vẫn giành cho nhau nhiều ưu đãi, ưu tiên để tạo điều kiên pháttriển kinh tế xã hội ở mỗi nước. Hiệp định Thương mại thời kỳ 1991-1995giữa hai chính phủ ra đời, theo đó hai Bên chấm dứt hình thức ký nghị định 16 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comthư trao đổi hàng hóa hàng năm, xoá bỏ tình trạng bao cấp của Nhà nước, chophép mở rộng đối tượng trao đổi, không hạn chế các tổ chức, cá nhân thamgia trao đổi, mở rộng danh mục mặt hàng trao đổi. Do đó, góp phần làmphong phú đa dạng các mặt hàng trao đổi và làm tăng kim ngạch buôn bángiữa hai nước. Quan hệ buôn bán theo đúng nghĩa thực sự bắt đầu.2. Những thuận lợi cơ bản. Quan hệ chính trị - xã hội đặc biệt giữa Lào - Việt Nam trong suốt chiềudài lịch sử. Đây là yếu tố, là tiền đề đặc biệt quan trọng tạo cơ sở cho sự pháttriển hợp tác, liên kết và giao lưu thương mại giữa hai nước. Đảng NDCMLào và Chính phủ CHDCND Lào cũng như Đảng và Chính phủ Việt Namluôn khẳng định sự cần thiết “bảo vệ và phát triển mối quan hệ đặc biệt giữanhân dân hai nước, sự hợp tác lâu dài và giúp đỡ lẫn nhau về nhiều mặt, trênnguyên tắc bình đẳng, tôn trọng độc lập chủ quyền và lợi ích chính đáng củanhau”. Nếu như trước thập niên 80, quan hệ hợp tác Lào - Việt Nam chủ yếulà sự giúp đỡ không hoàn lại của Việt Nam nhằm khôi phục nền kinh tế, đảmbảo giao thông vận tải, quá cảnh, xây dựng các tuyến đường quan trọng choLào thì từ sau Hiệp định thương mại 1981 (cho giai đoạn 1981-1985), quan hệhợp tác Lào - Việt Nam đã đạt được bước phát triển mới, cả về chiều rộng lẫnchiều sâu, theo phương hướng xây dựng quan hệ hợp tác trên cơ sở lợi íchsong phương. Lào - Việt Nam đã trở thành thành viên của ASEAN. Vì vậy, quan hệgiữa hai nước không chỉ dừng ở quan hệ hỗ trợ truyền thống mà còn chịu ảnhhưởng của các yếu tố khu vực, được xác định theo tập quán quốc tế trên cơ sởlợi ích song phương. Lộ trình thực hiện AFTA với thời hạn đối với Lào đượckéo dài tới 2008 và với Việt Nam tới 2006 tạo điều kiện cho hai nước duy trìkhả năng cạnh tranh với các nước trong khu vực. Quan hệ hợp tác giữa hai 17 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comnước trên cơ sở phối hợp và phát huy thế mạnh của mỗi bên tạo nên một thịtrường rộng lớn hơn, có sức cạnh tranh hơn trong hợp tác khu vực. Đồng thờikhả năng hợp tác phát triển, thu hút đầu tư của Lào từ các nước trong khu vựctăng lên sẽ làm cho cơ hội hợp tác của Lào với Việt Nam cũng tăng lên và cóhiệu quả cao hơn. Điều kiện và trình độ phát triển của hai nước, tuy có những lợi thếkhác nhau nhưng về cơ bản không có sự chênh lệch lớn, nhiều mặt tươngđồng nên tạo thuận lợi để tạo lập và thực hiện các nguyên tắc tương hỗ, ngangbằng dân tộc trong quan hệ thương mại quốc tế giữa hai nước. Mặc dù, quymô GDP của Việt Nam gấp khỏang 10 lần của Lào nhưng GDP bình quân đầungười của hai nước ở mức chênh lệch nhau không lớn (năm 1996, GDP bìnhquân đầu người của Lào là 397,8 USD, Việt Nam là 337,3 USD; năm 2000,các chỉ tiêu tương ứng đạt: 327,5USD và 405,6 USD). Cũng như Lào, nềnkinh tế Việt Nam đang trong quá trình chuyển đổi sang kinh tế thị trường.Nền kinh tế của hai nước về cơ bản vẫn đang chủ yếu phát triển theo chiềurộng, sức cạnh tranh của sản phẩm hàng hóa của các doanh nghiệp và nềnkinh tế cả hai nước đều xếp vào loại thấp. đây là yếu tố quan trọng thúc đẩyhai nước tăng cường trao đổi thương mại với nhau để giảm thiểu thiệt thòitrong buôn bán quốc tế với các nước có trình độ phát triển và sức cạnh tranhcủa nền kinh tế cao hơn trong khu vực. Hệ thống giao thông hành lang Đông - Tây trong tiểu vùng Mê Kôngđang được thiết lập và chú trọng đầu tư phát triển của các quốc gia trong tiểuvùng đã tạo điều kiện thuận lợi và mở ra triển vọng lớn phát triển giao lưuhàng hóa, phát triển thương mại giữa Lào với Việt Nam cũng như của hainước với Cămpuchia, Thái Lan và các nước trong khu vực. Việt Nam có vị tríthuận lợi để Lào giao lưu quốc tế bằng đường biên trong các cảng nước sâu ởmiền Trung, góp phần hạn chế những trở ngại trong buôn bán quốc tế do sự 18 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.combiệt lập với đường biển của Lào. Ngược lại, qua Lào Việt Nam có thể tăngcường tiếp cận với các nước trong khu vực qua các đường biên giới trên bộ.Từ năm 1990 đến nay, việc thực hiện các dự án xây dựng cầu đường trongtiểu vùng sông Mê Kông đã làm cho hành lang Đông - Tây phát triển, tạo điềukiện rất thuận lợi cho việc vận chuyển và giao lưu hàng hóa giữa các nướctrong tiểu vùng. Nhưng dự án phát triển kết cấu hạ tầng của các nước trongkhu vực trong khuôn khổ phát triển hợp tác tiểu khu vực sông Mê Kông sẽ cảithiện đáng kể tình trạng hạ tầng hiện vẫn đang còn rất nghèo nàn, lạc hậu củacác địa phương dọc tuyến hành lang Đông - Tây, tạo lập cơ sở vật chất pháttriển hoạt động trao đổi, mua bán hàng hóa của các nước trong tiểu khu vực. Cùng với Hiệp định khung ASEAN về tạo điều kiện thuận lợi cho vậnchuyển hàng hóa quá cảnh được thực hiện từ năm 2000, hiện nay các nướctrong tiểu khu vực: Lào, Việt Nam, Cămpuchia, Thái Lan, Myanma vàTrung Quốc đang chuẩn bị ký kết “Hiệp định khung về tạo điều kiện thuậnlợi cho vận chuyển hàng hóa và hành khách dọc biên giới ở khu vực sôngMê Kông”, tạo điều kiện thuận lợi cho việc vận chuyển hàng hóa và hànhkhách khu vực biến giới bằng đường bộ và đường sắt, đơn giản và hài hòahóa những quy định và thủ tục liên quan đến việc di chuyển ở khu vực dọcbiên giới. Như vậy, hành lang Đông - Tây được xây dựng và phát triển sẽ tạo điềukiện thuận lợi và mở ra cơ hội lớn về phát triển thương mại hàng hóa giữaLào - Việt Nam. Triển vọng duy trì mức tăng trưởng kinh tế cao (với tốc độ tăng trưởngGDP 5 - 8% năm) của hai nước mở ra triển vọng lớn về phát triển giao lưuhàng hóa, thế mạnh kinh tế và tài nguyên của mỗi nước, Lào và Việt Nam cónhiều triển vọng hợp tác phát triển. Lào có nhiều tài nguyên khoáng sản; tiềm 19 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comnăng thủy điện dồi dào; quỹ đất, rừng rất lớn chưa được khai thác. Lào cũngcó tiềm năng lớn về trồng cây công nghiệp ngắn ngày và dài ngày, về chănnuôi gia xúc lớn và có nhiều lâm sản quý hiếm. Khó khăn của Lào là kết cấuhạ tầng, đường giao thông chưa phát triển, không có biển, hệ thống đường sắtchưa phát triển, thiếu lao động và cán bộ khoa học kỹ thuật. Trong khi đó,Việt Nam có trên 3000 km bờ biển với nhiều cảng nước sâu, đủ điều kiện đểphát triển thành cảng biển quốc tế; có tiềm năng nông sản, thủy hải sản phongphú và đa dạng, có nhiều khả năng bổ sung, trao đổi với các bạn; công nghiệpsản xuất hàng tiêu dùng và công nghiệp chế biến đã đạt đến trình độ phát triểnnhất định, có khả năng hợp tác phát triển với Lào. Đặc biệt là Việt Nam cólực lượng lao động dồi dào, đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật đông đảo, cóthể hỗ trợ Lào phát triển nguồn nhân lực. Tuy kim ngạch xuất khẩu Việt Nam sang Lào hiện chỉ chiếm tỷ lệ nhỏtrong tổng kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam nhưng Lào là đối tác thươngmại đặc biệt của Việt Nam. Đối với Lào, Việt Nam lại là đối tác chiến lược, làmột trong 4 bạn hàng lớn nhất của Lào (năm 2000, kim ngạch xuất nhập khẩucủa Lào với Việt Nam đạt 177 triệu USD, chiếm 25,8% tổng kim nhạch xuấtnhập khẩu của Lào). Thị trường Lào có nhu cầu nhập khẩu chủ yếu là nguyênvật liệu phục vụ sản xuất như: phân bón, thức ăn gia súc, thuốc bảo vệ súcvật, nguyên liệu cho may mặc, đồ gia dụng, kim khí là những mặt hàng màViệt Nam có tiềm năng xuất khẩu, ngược lại Lào cũng có nhu cầu xuất khẩumột số sản phẩm mà Việt Nam có nhu cầu nhập khẩu như: sản phẩm gỗ, song,mây, cánh kiến, sa nhân, thạch cao, khoáng sản và một số hàng tiêu dùng docác xí nghiệp 100% FDI hoặc liên doanh tại Lào sản xuất như xe máy, quạtđiện, tủ lạnh, điều hòa nhiệt độ. Đặc điểm về nhu cầu thị trường, nhu cầu xuấtvà nhập khẩu các chủng loại hàng hóa của hai nước Lào - Việt Nam nêu trênlà những tiềm năng và triển vọng lớn trong phát triển trao đổi thương mại 20 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comhàng hóa giữa hai nước. Quan hệ hợp tác toàn diện giữa hai nước luôn là vấn đề được Chínhphủ hai nước quan tâm phát triển với các chính sách ưu đãi song phương đãvà sẽ được xem xét trong những năm tới. Đây là yếu tố quan trọng tạo nênnền tảng cho giao lưu buôn bán, trao đổi hàng hóa.3. Những khó khăn cơ bản. Điều kiện kết cấu hạ tầng phục vụ phát triển thị trường và thương mạigiữa hai nước và tại các địa phương dọc tuyến biên giới Lào - Việt Nam còn ởtrong tình trạng rất lạc hậu, chắp vá, manh mún và rất khó phát triển trongnhững năm tới do địa hình phức tạp, hạ tầng giao thông, thông tin liên lạc chovận chuyển và giao lưu hàng hóa còn rất thiếu thốn, nhất là thiếu các tuyếngiao thông xương cá nối từ trục đường chính qua biên giới đến các cửa khẩuvà với các vùng khác xung quanh. Các công trình thương mại như: cửa hàng,siêu thị, trạm trại, kho hàng tại các vùng cửa khẩu, kể cả các cửa khẩu quốctế, hiện còn rất lạc hậu, thiếu thốn, nhiều cửa khẩu chưa được hình thành vàcũng rất khó khăn cho việc xây dựng trong thời gian tới do địa hình phức tạphẻo lánh, giá thành xây dựng rất cao. Thị trường dọc giữa Lào - Việt Nam, chủ yếu khu vực biên giới tại cáccửa khẩu cũng như các vùng lân cận, phần lớn còn sơ khai, dân cư rất thưathớt, phần lớn là đồng bào dân tộc ít người, dân trí thấp, văn hóa đa sắc tộc,kinh tế tự nhiên, tự túc tự cấp còn phổ biến tập quán và thói quen trao đổihàng hóa còn chưa rõ nét, trao đổi hiện vật còn phổ biến. Việc di chuyển dâncư ở các vùng lân cận đến định cư tại các vùng cửa khẩu biên giới cũng gặpnhiều khó khăn về vốn đầu tư, tập quán sinh hoạt và các vấn đề nhạy cảm vềan ninh dọc tuyến hành lang biên giới. Tất cả những điều trên đã gây khókhăn lớn cho các hoạt động giao tiếp, giao dịch và trao đổi mua bán hàng hóa 21 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comtại khu vực biên giới giữa hai nước. Để thực hiện các chương trình phát triển các khu thương mại, các khuvực mậu dịch biên giới dọc tuyến biên giới, đòi hỏi phải huy động nguồn lựckhá lớn của cả nước cũng như các địa phương dọc biên giới. Trong khi đó hầuhết các tỉnh dọc biên giới Lào - Việt Nam đều là những tỉnh nghèo, kinh tếkém phát triển; tất cả các vùng cửa khẩu dọc tuyến biên giới này đều là nhữngvùng xa, lạc hậu, nguồn lực tại chỗ (vốn, lao động) không đáng kể, chưa đủsức giải quyết những yêu cầu đặt ra cho sự phát triển kinh tế địa phương. Nền kinh tế hai nước Lào - Việt Nam và các tỉnh biên giới vẫn còn đậmnét kinh tế hiện vật, mới bước đầu chuyển sang kinh tế hàng hóa. Vì vậy, ởcác địa phương khó có được sự phát triển công nghiệp - thương mại - dịch vụ. Nguồn nhân lực tại chỗ của các tỉnh biên giới phục vụ cho phát triểnthương mại rất yếu kém và cũng rất khó nâng cao trong những năm tới. Trongkhi đó, việc thu hút nguồn lao động có trình độ cao ở các địa phương khácđến các vùng này là rất hạn chế, dù Nhà nước đã có một số chính sách khuyếnkhích, đãi ngộ. Những yếu kém về hạ tầng kinh tế - thương mại và khó khăn cho việcthu hút nguồn lao động có trình độ và tay nghề cao đến làm việc tại các doanhnghiệp ở khu vực cửa khẩu biên giới làm cho các chính sách thu hút đầu tưvào khu vực này trở nên kém hiệu quả. Việc thu hút đầu tư trực tiếp nướcngoài là yếu tố có tính động lực không chỉ cho tăng trưởng kinh tế mà cònthúc đẩy phát triển thương mại - dịch vụ. Vì thế, sự kém hấp dẫn các nhà đầutư nước ngoài tại Lào - Việt Nam, đặc biệt các vùng cửa khẩu biên giới là mộthạn chế lớn đối với phát triển thương mại tại các vùng này. Thị trường Lào với 5,4 triệu dân không phải là một thị trường tiêu thụlớn lại rất phân tán, mức chi tiêu bình quân đầu người cũng khá hạn chế, đặc 22 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.combiệt là tại các tỉnh biên giới, cũng là một khó khăn trong phát triển xuất khẩuđối với Việt Nam. Phát triển nhập khẩu cũng gặp khó khăn do những mặthàng chiếm tỷ trọng cao trong kim ngạch nhập khẩu từ Lào như linh kiện xemáy, gỗ nguyên liệu sẽ bị hạn chế trong thời gian tới (do chính sách quản lýnhập khẩu linh kiện xe máy của Việt Nam và chính sách đóng cửa rừng củaLào) trong khi trình độ phát triển sản xuất của Lào còn yếu kém nên việc tìmkiếm các mặt hàng nhập khẩu thay thế sẽ gặp khó khăn trong những năm tới. Những khó khăn nói trên cần đòi hỏi phải có những chính sách hỗ trợthích hợp của Chính phủ hai nước và những nỗ lực lớn của các tỉnh địaphương dọc tuyến biên giới trong việc thực hiện những mục tiêu đặt ra cho sựphát triển thương mại hàng hóa giữa Lào - Việt Nam.4. Những Lợi ích của việc phát triển quan hệ thương mại song phươnggiữa Lào và Việt Nam Trong việc phát triển quan hệ thương mại song phương giữa Lào vàViệt Nam đã tạo những lợi ích không ít cho cả hai nước: Tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại hai nước tăng nhanh kim ngạchxuất khẩu, nhập khẩu hàng hoá, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hai nướctiếp tục phát triển hợp tác đầu tư, liên doanh dưới hình thức siêu thị tiến tớithành lập các trung tâm thương mại tại mỗi nước. Thí điểm sản xuất tại Làocác mặt hàng của Việt Nam đang được thị trường Lào ưa chuộng và có sẵnnguyên liệu, thực hiện tốt chính sách thanh toán bằng hàng hoá, chính sách ưuđãi miễn giảm thuế nhập khẩu đối với hàng hoá có xuất xứ từ mỗi nước . Quan hệ thương mại Lào-Việt Nam góp phần không nhỏ cho việc ổnđịnh tình hình chính trị cũng như cho sự tăng trưởng của kinh tế Lào. GDPmỗi năm tăng liên tục: từ năm 1981-1985 tăng 5,5%; từ 1986-1990 tăng4,8%; năm 1991-1995 tăng 6,4% và 6,2% giai đoạn 1996-2000, năm 2001 23 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comtăng 6,4%, năm 2002 5,8%, năm 2003 6,1% (dự kiến). Cuộc sống của nhândân Lào được cải thiện rõ rệt, thu nhập bình quân đầu người tăng từ 114 US$năm 1985 lên 211US$ năm 1990, 380US$ năm 1995 và 350 US$ năm 2000(bị giảm do nạn lạm phát ảnh hưởng của khủng hoảng tiền tệ 1997) và 360USD năm 2002 ; nổi bật hơn là kể từ năm 2000 trở đi, Lào đã hoàn toàn giảiquyết được nạn thiếu lương thực và trở thành một trong những nước xuấtkhẩu gạo. Tạo điều kiện cho hai nước có thể tham khảo những kinh nghiệm và giúpđỡ lẫn nhau trong việc phát triển thương mại cũng như thu hút đầu tư nướcngoài, nâng cao sản xuất v.v. Trong những năm gần đây Việt Nam đã giúpLào qui hoạch sản xuất lương thực, qui hoạch thuỷ lợi và các đồng bằng trọngđiểm với tổng số viện trợ không hoàn lại trong 5 năm 1996-2000 là 36 tỷđồng, chưa kể các dự án bổ trợ như khí tượng thuỷ văn. Lào và Việt Nam còn thỏa thuận xây dựng các siêu thị, trung tâm giớithiệu hàng hóa của hai Bên ở các địa phương của Lào. Theo nghị định của bộthương mại số 0996/TM-CATBD ngày 21-3-2001. Tạo điều kiện trong việcgiới thiệu và buôn bán các mặt hàng giữa hai nước. Tạo điều kiện thông thoáng dễ dàng cho người, phương tiện, hàng hoáqua lại biên giới. Hai nước đã thành lập Ngân hàng liên doanh Lào-Việt tạiViêng Chăn, Hà Nội, tỉnh Champasắc của Lào và gần đây nhất tháng 4/2003mở thêm một chi nhánh tại TP HCM, nhằm tăng cường hợp tác, tạo điều kiệnthuận lợi cho doanh nghiệp vay vốn, bảo lãnh thanh toán trả chậm,tạo niềmtin cho doanh nghiệp của hai nước. Tạo điều kiện cho việc phát triển hợp tác đầu tư giữa các doanh nghiệpcủa hai nước đặc biệt là các dự án đầu tư Việt Nam vào Lào. Tính đến cuốinăm 2000, Việt Nam có 22 dự án tại Lào với tổng số vốn đăng ký trên 22,49 24 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comtriệu USD và vốn pháp định gần 7 triệu USD, Việt Nam trở thành đối tácđứng thứ 16 trong số 37 quốc gia và lãnh thổ. Tính từ 07/12/1988- 30/4/2002,dự án đầu tư của Việt Nam tại Lào là 31 dự án với tổng giá trị là 27,134 triệuUSD (trong đó có một số dự án là vốn đầu tư liên doanh của Lào và ViệtNam). Trên thực tế, số doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào Lào và vốn đầu tưtại Lào còn nhiều hơn nhưng chưa được đưa vào danh sách thống kê chínhthức. Trong tổng số 57 dự án của Việt Nam đầu tư ra nước ngoài với vốn đầutư đăng ký là 36,28 triệu USD trên 18 quốc gia và lãnh thổ thì Lào là nước cónhiều dự án đầu tư trực tiếp của Việt Nam lớn nhất, chiếm 35,25% số vốn đầutư ra nước ngoài của Việt Nam. Trong đó, đầu tư lĩnh vực xây dựng và sảnxuất vật liệu xây dựng là chủ yếu chiếm khoảng 60% vốn đăng ký; chế biếngỗ chiếm 23%; thương mại, dịch vụ 6,2%; sản xuất kinh doanh dược phẩm10%.III. NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN QUAN HỆ THƯƠNGMẠI HÀNG HOÁ GIỮA CHDCND LÀO VÀ CHXHCN VIỆT NAM Có nhiều nhân tố tác động đến sự phát triển của hoạt động thương mạiquốc tế nói chung và hoạt động thương mại hàng hóa giữa Lào - Việt Namnói riêng. Nhưng đề tài chỉ tập trung phân tích các nhân tố cơ bản có tínhquyết định về tiền đề, làm cơ sở cho các phần nghiên cứu tiếp theo của đề tài,các nhân tố đó là:1. Các chính sách phát triển thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào vàCHXHCN Việt Nam. Nhà nước muốn quản lý nền kinh tế nói chung và các hoạt động kinh tếnói riêng như hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu, hoạt động xuất nhậpkhẩu hàng hóa giữa Lào và Việt Nam theo đường lối và định hướng chungphải thông qua các chính sách, các biện pháp và các công cụ quản lý. Trong 25 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.commột chừng mực nhất định khi các cơ quan chức năng của nhà nước xây dựngmột hệ thống các chính sách kinh tế hoàn chỉnh phù hợp với các yêu cầu củacác quy luật kinh tế khách quan và điều kiện thực tế của nền kinh tế hai nướccủa điều kiện thực tế về hoạt động xuất nhập khẩu nói chung và hoạt độngxuất nhập khẩu hàng hóa giữa Lào với Việt Nam nói riêng, đồng thời áp dụnghữu hiệu các biện pháp các công cụ quản lý kinh tế và mô hình sẽ tác độngthúc đẩy thương mại hàng hóa giữa hai nước và các khu vực cửa khẩu biêngiới. Các chính sách phải có tác dụng quản lý và điều tiết hoạt động xuấtnhập khẩu. Quản lý và điều tiết hoạt động xuất nhập khẩu là làm cho hoạtđộng xuất nhập khẩu phát triển theo hướng hội nhập và mở cửa thị trường,phù hợp với điều kiện thúc đẩy kinh tế ở hai nước. Có tác động thúc đẩy hoạtđộng xuất nhập khẩu phát triển theo mục tiêu và định hướng phát triển củanền kinh tế đất nước. Các chính sách phải có tác dụng định hướng cho hoạt động xuất nhậpkhẩu. Định hướng phát triển các chủ thể kinh doanh, định hướng phát triển thịtrường, định hướng phát triển mặt hàng, định hướng phát triển hình thức vàphương thức kinh doanh hoạt động xuất nhập khẩu đi theo đúng hướng sẽ làcon đường ngắn nhất để phát triển và nâng cao hiệu quả cho hoạt động xuấtnhập khẩu. Các chính sách của Nhà nước phải tạo ra môi trường kinh doanh thuậnlợi cho tất cả các thành phần kinh tế, cho các mặt hàng và cho các lĩnh vựckinh doanh cho phép khai thác tối đa các lợi thế so sánh để phát triển các hoạtđộng xuất nhập khẩu. Các chính sách phải có tác dụng phối hợp các cơ quan quản lý Nhànước, các ngành, các địa phương tạo thành một hệ thống quản lý thống nhất từ 26 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comtrung ương đến địa phương đối với hoạt động xuất nhập khẩu giữa hai nước. Hệ thống các chính sách để phát triển hoạt động thương mại hàng hóagiữa Lào - Việt Nam bao gồm: + Các chính sách phát triển kinh tế nói chung. + Các chính sách phát triển hoạt động xuất nhập khẩu. + Các chính sách phát triển thương mại hàng hóa giữa Lào - Việt Nam.2. Điều kiện thuận lợi của cửa khẩu biên giới. Ở các cửa khẩu biên giới có các điều kiện kinh doanh thuận lợi, có tácdụng thúc đẩy cho hoạt động xuất nhập khẩu phát triển. Ngược lại, nếu ở cáccửa khẩu biên giới không có các điều kiện kinh doanh thuận lợi, có thể sẽ hạnchế hoặc ngăn cản sự phát triển của các hoạt động xuất nhập khẩu ở khu vựcbiên giới. Các điều kiện thuận lợi ở các cửa khẩu biên giới, một phần do sự thuậnlợi về mặt tự nhiên, địa lý tạo nên, nhưng hầu hết các nhân tố này là do cácquốc gia có chung đường biên giới tạo nên. Nhưng nhân tố tạo nên nhữngđiều kiện kinh doanh thuận lợi tại các cửa khẩu biên giới bao gồm: + Các nhân tố tự nhiên địa lý. Những cửa khẩu có nhân tố tự nhiên, địa lý thuận lợi là các cửa khẩu cócác địa hình thích hợp cho các dân cư sinh sống, thuận tiện để mở các tuyếngiao thông, thuận tiện cho việc mở các khu kinh tế, khu thương mại, thuậntiện trong việc kinh doanh buôn bán, dân cư hai bên đông đúc, kinh tế pháttriển. Mặt khác, cửa khẩu lại gần với các trung tâm kinh tế, chính trị xã hộicủa mỗi nước, hoặc có điều kiện thuận lợi để mở các tuyến giao thông đườngbộ, đường sông, đường biển, đường hàng không với các trung tâm kinh tế củamỗi nước và của các nước thứ ba. 27 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com + Cơ sở hạ tầng vật chất kỹ thuật thương mại. Các cửa khẩu có các cơ sở hạ tầng tốt sẽ có tác dụng thúc đẩy giao lưubuôn bán giữa hai bên phát triển. Hệ thống cơ sở hạ tầng tại các cửa khẩu bao gồm hệ thống các khu côngnghiệp, khu kinh tế, khu thương mại, hệ thống chợ biên giới, hệ thống giaothông ở khu vực cửa khẩu và từ cửa khẩu tới các trung tâm khác, hệ thốngvận tải, hệ thống kho bãi, hệ thống bưu chính viễn thông, hệ thống ngân hàng,hệ thống kiểm nghiệm, kiểm dịch, hệ thống hải quan, hệ thống văn phòng vàcác hệ thống dịch vụ khác. + Thủ tục hành chính. Thủ tục hành chính tại các cửa khẩu có thể gây khó khăn và có phần kìmhãm sự phát triển của hoạt động xuất nhập khẩu tại các cửa khẩu biên giới,đặc biệt là đối với các nước đang phát triển. Cần thiết lập được một hệ thống tổ chức quản lý vừa đảm bảo quản lýđược chặt chẽ hoạt động xuất nhập khẩu tại các khu vực biên giới lại phải vừacó tác dụng tạo điều kiện và thúc đẩy cho hoạt động này phát triển. Các thủ tục hành chính tại các cửa khẩu biên giới bao gồm: thủ tục hảiquan, thủ tục xuất nhập cảnh, vấn đề xin giấy phép xuất nhập khẩu, giấy phéphoạt động trong chợ biên giới trong khu kinh tế, khu thương mại cửa khẩu,vấn đề kiểm dịch, kiểm nghiệm và các thủ tục xuất nhập khẩu khác. Điểm đáng chú ý là các điều kiện thuận lợi tại các cửa khẩu biên giới, nóphải đảm bảo được sự tương đồng ở hai bên cửa khẩu, một bên có điều kiệnthuận lợi còn một bên có điều kiện khó khăn thì không thể phát huy hết tácdụng của nó. 28 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com3. Đặc điểm kinh tế của mỗi nước. Lào và Việt Nam là hai nước có quan hệ với nhau về mọi mặt, nền kinhtế có nhiều nét tương đồng nhau, có xu hướng chung về phát triển nền kinh tếvà đẩy mạnh quá trình công nghiệp hoá và hiện đại hoá (CNH - HĐH) đấtnước trong quan hệ đối ngoại, phát triển kinh tế hỗn hợp nhiều thành phần,khuyến khích đầu tư trong nước và nước ngoài mở rộng đa dạng hoá kinh tếđối ngoại kể cả hình thức hợp doanh với tư bản nước ngoài, nhờ đó bước đầuhình thành một nền kinh tế sống động phát triển theo hướng mở rộng ra bênngoài hoà nhập vào trào lưu phát triển kinh tế trong khu vực biên giới giữa hainước góp phần thúc đẩy nền kinh tế hai nước ngày càng phát triển, tiếp tụcmở rộng đa phương hoá, đa dạng hoá quan hệ kinh tế hai nước, thực hiện lộtrình hội nhập kinh tế quốc tế phù hợp với những cam kết của hai nước trongquan hệ song phương và đa phương. CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VỀ QUAN HỆ THƯƠNG MẠI HÀNG 29 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com HOÁ GIỮA LÀO VÀ VIỆT NAMI. THỰC TRẠNG VỀ CHÍNH SÁCH VÀ HỆ THỐNG TỔ CHỨC QUẢN LÝ HOẠTĐỘNG THƯƠNG MẠI GIỮA LÀO VÀ VIỆT NAM1. Thực trạng chính sách phát triển quan hệ thương mại giữa Lào và ViệtNam * Chính sách xuất khẩu Ngoài các mặt hàng Nhà nước độc quyền, cấm các thành phần kinh tếkinh doanh là những mặt hàng có ảnh hưởng đến an ninh quốc phòng, trật tựan toàn xã hội, thuần phong mỹ tục những mặt hàng còn lại được Nhà nướcquản lý bằng các công cụ chủ yếu như hạn ngạch, giấy phép, thuế quan và cáchàng rào phi thuế quan khác. Nhưng để đẩy mạnh xuất khẩu, Lào đã thực hiệnmột số chính sách về trợ cấp, trợ giá, miễn giảm hoàn toàn thuế nhập khẩucho nguyên vật liệu dùng trong sản xuất hàng xuất khẩu, hoàn thuế VAT, lậpquỹ hỗ trợ, quỹ thưởng xuất khẩu, các chính sách về lãi suất, tỷ giá dã có tácdụng tốt đẩy mạnh được xuất khẩu . Ngoài ra Lào đã thực hiện giảm mạnhxuất khẩu thô và sơ chế, tăng nhanh sản phẩm chế biến, nâng dần tỷ trọng sảnphẩm có hàm lượng công nghệ cao, phát triển mạnh những sản phẩm, hànghoá, dịch vụ có khả năng cạnh tranh. Thực hiên cơ chế bảo hiểm hàng hoáxuất khẩu, đầu tư cho hoạt động hỗ trợ xuất khẩu . Bên cạnh đó, Lào đã thựchiện chính sách khuyến khích các doanh nghiệp sản xuất làm ăn có hiệu quảhoặc các doanh nghiệp sản xuất đã xuất khẩu trực tiếp sản phẩm sang ViệtNam bằng cách hỗ trợ về vốn trong việc nhập khẩu máy móc thiết bị hiện đạivà đổi mới công nghệ trong qúa trình sản xuất để cải tiến sản phẩm phù hợpvới thị hiếu của người tiêu dùng, nâng cao chất lượng, và nâng cao được khảnăng cạnh tranh của hàng hoá và doanh nghiệp của Lào vào thị trường ViệtNam. Trong việc phát triển phát triển cơ sử hạ tầng để phục vụ cho công việc 30 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comthúc đẩy xuất khẩu cung được quan tâm đặc biệt là ngành giao thông vận tải(đường bộ) bởi vì Lào nằm giữa Đông Nam Á lục địa, không có đường thôngthường trực tiếp ra biển, không có đường sắt, đường bộ chưa thông suốt từBắc đến Nam; hơn nữa đường bộ lại xuống cấp nghiêm trọng. Để phát triểnkinh tế - xã hội, Lào phải đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng mà trước hết là lĩnhvực giao thông vận tải để góp phần thúc đẫy quan hệ xuất nhập khẩu giữa Làovà Việt Nam co hiệu quả hơn. * Chính sách nhập khẩu Hơn 10 năm qua (1991 đến nay), trên cơ sở chiến lược hợp tác kinh tế,văn hoá, khoa học kỹ thuật và các hiệp định thương mại song phương Lào -Việt Nam, CHDCND Lào đã hoạch định và triển khai chính sách nhập khẩuhàng hoá từ Việt Nam. Chính sách nhập khẩu này đã thúc đẩy sự tăng trưởngkhá ổn định kim ngạch nhập khẩu hàng hoá từ Việt Nam của Lào qua cácnăm. Hiện nay, mặt hàng mà Lào nhập từ Việt Nam bao gồm: các hàng côngnghiệp tiêu dùng, hàng thủ công mỹ nghệ (như hàng dệt may, giầy dép, linhkiện vi tính, sản phẩm nhựa,...) với tỷ trọng trong tổng kim ngạch nhập khẩungày càng tăng trưởng và đạt chỉ số lớn. Để thúc đẩy quan hệ thương mạihàng hoá với Việt Nam, Lào đã thực hiên chính sách ưu đãi đối với mặt hàngnhập khẩu từ Viêt Nam như : + Miến giảm thuế cho các mặt hàng nhập từ Việt Nam, giảm thuế nhậpkhẩu 50% những mặt hang đủ 4 điều kiện: (1) Nằm trong doanh mục hàng hoá được chính phủ hai nước đã thoả thuận giảm 50% thuế nhập khẩu. (2) Có gấy chứng nhận xuất xứ từ Việt Nam. 31 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com (3) Có gấy chứng nhận của Bộ thương mại hoặc Sở thương mại của Việt Nam. (4) Hàng hoá phải được vận chuyển qua các cửa khẩu chính thức giữa hai nước. Trị giá tính thuế nhập khẩu là giá trị hàng tại cửa khẩu nhập hàng baogồm tiền hàng , cước vận chuyển, bảo hiểm do người nhập khẩu và ngườixuất khẩu thoả thuận trong hợp đồng, nhưng không được thấp hơn giá thực tếtại cửa khẩu nhập khẩu 15%. Thuế suất doanh thu nhập khẩu có 3 mức: 3%,5%, 10%. Thuúe suất bán lể hàng nhập khẩu 1% của doanh số bán. + Để tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiêp Viêt Nam xuất khẩusang Lào, Năm 2002 Lào cũng ban hành Quyết định 13/UBQLĐTHT nhằmđơn giản hóa thủ tục xin cấp phép, quy định thời gian và chức năng nhiệm vụcủa từng bộ, ngành, địa phương liên quan. Tất cả là cơ sở pháp lý quan trọngđể thúc đẩy hoạt động hợp tác đầu tư và thương mại. + Tạo mọi điều kiện thuận lợi, phương thức thanh toán phù hợp để tăngkim ngạch xuất nhập khẩu bằng cách thúc đẩy hoạt động ngân hàng tiền tệđáp ứng kịp thời nhu cầu thanh toán bằng đồng tiền hai nước. + Tạo điều kiện thuậ lợi cho các doanh nghiệp Việt Nam trong việc nghiêncứu thị trơừng của Lào bằng cách áp dụng chính sách hỗ trợ cung cấp thôngtin tạo điều kiện và cơ hội cho các doanh nghiệp hợp tác với nhau. * Chính sách đối với các chủ thể hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu Cơ cấu chủ thể tham gia hoạt động xuất nhập khẩu có những sự thayđổi rất lớn trong những năm đổi mới vừa qua. Từ năm 1980 trở về trước, nguyên tắc Nhà nước độc quyền về ngoạithương, toàn quốc chỉ có một vài công ty trực thuộc Bộ Ngoại thương được 32 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comquyền xuất nhập khẩu mà thị trường chủ yếu là với các nước xã hội chủnghĩa cũ. Nước CHDCND Lào đã đề ra những đổi mới cơ bản đối với chế độquản lý và tổ chức hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu, trong đó có việc mởrộng quyền xuất nhập khẩu trực tiếp cho các doanh nghiệp thuộc mọi thànhphần kinh tế. Trong 10 năm đổi mới với những chính sách mới ban hành đã có nhữngthay đổi cơ bản đối với các chủ thể tham gia hoạt động xuất nhập khẩu. Từviệc Nhà nước độc quyền về hoạt động xuất nhập khẩu đến việc cho phép tấtcả các doanh nghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế tham gia hoạt động xuấtnhập khẩu, đã nâng số doanh nghiệp tham gia xuất nhập khẩu từ vài chụcdoanh nghiệp cho đến ngày 30/08/2001 cả hai nước đã có hơn 2000 doanhnghiệp xuất nhập khẩu đã tạo điều kiện để phát triển hoạt động xuất nhậpkhẩu của hai nước. Tuy nhiên chính sách vẫn còn giới hạn các doanh nghiệp chỉ được phépkinh doanh các mặt hàng theo phạm vi ngành nghề đã đăng ký kinh doanh,điều này có thể làm ảnh hưởng đến cơ hội và khả năng phát triển của cácdoanh nghiệp. Mặt khác khi số lượng các doanh nghiệp hoạt động xuất khẩutăng nhanh nếu không có biện pháp tổ chức quản lý có một định hướng pháttriển cụ thể, không hướng các doanh nghiệp về một mục đích chung xảy rahiện tượng cạnh tranh không lành mạnh, gian lận làm ảnh hưởng đến lợi íchkinh tế của hai nước. * Chính sách thương mại đường biên Đối với những đặc điểm riêng của khu vực mậu dịch đường biên các 33 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comquốc gia cần thiết phải hoạch định và triển khai hữu hiệu chính sách mậu dịchđường biên, đảm bảo tôn trọng quyền tự chủ cùng tổ chức và quản lý khu vựcthị trường này. Chính sách thương mại đường biên phải đảm bảo cho sự tự do lưuthông hàng hoá trong khu vực thị trường này, phát triển tổ chức thương mạibán lẻ thích ứng phát huy mối quan hệ kinh tế, văn hoá xã hội, của dân cưtrong vùng. Chính sách thương mại đường biên cần được hoạch định và triểnkhai trên cơ sở quan hệ thương mại song phương giữa các quốc gia và tậptrung trên các khía cạnh chủ yếu: - Về mặt hàng kinh doanh. - Phát triển các hình thức thương mại bán lẻ. - Tổ chức quản lý tốt khu vực thị trường này. * Chính sách hải quan Chính sách hải quan là bộ phận cấu thành chính sách thương mại songphương giữa các quốc gia, nội dung cơ bản của chính sách này là: Đơn giản hoá tiến tới thống nhất hoá phương pháp xác định giá hải quan,danh mục thuế quan và các quy trình thủ tục hải quan. Đảm bảo việc thực thi liên tục, công khai và công bằng luật lệ hải quan,các quy trình thủ tục và luật lệ hành chính mỗi nước. Quản lý có hiệu quả, làm thủ tục nhanh chóng đối với hàng hoá tạo điềukiện cho phát triển thương mại và đầu tư. 34 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com Ngăn chặn và xử lý có hiệu quả các hình thức buôn lậu cũng như cáchành vi vi phạm luật hải quan khác. Chính sách hải quan Lào đã được hoàn thiện trong thời gian qua đảmbảo những điều kiện cần thiết để hợp tác hải quan nói riêng, phát triển thươngmại với các nước ASEAN nói chung. * Chính sách xúc tiến và truyền thông thương mại Chính sách này tác động tới sự phát triển của ngành thương mại hànghoá trong và ngoài nước. Do vậy, Nhà nước cần có những biện pháp xúc tiến,thúc đẩy hoạt động kinh doanh XNK cho các doanh nghiệp thông qua chínhsách xúc tiến truyền thông thương mại XNK nhất là các quốc gia đang pháttriển, hệ thống XNK nhỏ bé về quy mô, vị thế thấp trên thị trường quốc tế nhưLào và Việt Nam và nhiều nước khác trong khối ASEAN. * Chính sách phát triển khu kinh tế của cửa khẩu và chợ biên giới Từ năm 1997, Lào đã trở thành thành viên của ASEAN và tham giaAFTA với thời gian thực hiện hoàn toàn các cam kết CEPT/AFTA vào năm2008. Trong chương trình “Tăng cường quan hệ thương mại Lào - Việt Nam,triển khai thực hiện thoả thuận Cửa Lò ”. Việc thực hiện chương trình này sẽđem lại những cơ hội mới cho sự phát triển quan hệ thương mại giữa hainước, Chính phủ Lào cũng đã thành lập ban chỉ đạo phát triển khu thương mạibiên giới Nặm Phạo - Cầu Treo để thực hiện các chính sách khuyến khích đầutư phát triển kinh tế xã hội tại khu vực này. Lào chủ trương tiếp tục đẩy mạnh và mở rộng quan hệ hợp tác với ViệtNam trên tất cả các lĩnh vực, để khuyến khích hoạt động thương mại du lịch,phía Lào tạo điều kiện cho Việt Nam tổ chức bán hàng trên đất Lào, duy trì 35 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comhọp chợ biên giới, cho phép nhân dân hai bên đi lại bằng giấy thông hành biêngiới, các tỉnh Bo Ly Khăm Say, khăm Muôn của Lào và các tỉnh Hà Tĩnh,Nghệ An của Việt Nam. Hàng năm tổ chức gặp gỡ cán bộ cao cấp và các cấpchuyên ngành nhằm bàn bạc thống nhất các biện pháp để đẩy quan hệ hợp táctrên các lĩnh vực về sự phát triển chung đảm bảo lợi ích quốc gia và mỗi tỉnhtrên cơ sở tình đoàn kết hữu nghị đặc biệt giữa hai nước. Chính phủ Lào đã cam kết tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệpViệt Nam hoạt động kinh doanh tại Lào về mọi thủ tục hành chính. Các doanhnghiệp Việt Nam được ưu đãi vốn vay, hưởng mức thuế chỉ bằng 50% mứcthuế chung khi đầu tư vào Lào, các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư sản xuấttại Lào được hưởng hạn ngạch xuất khẩu của Lào sang các nước khác. Đối với Lào, mở các tuyến đường thông qua các cảng biển của Việt Namlà con đường ngắn nhất và hiệu quả nhất để thực hiện thông thương với cácnước. Vì vậy, bên cạnh quan hệ hợp tác gắn bó truyền thống giữa hai nước,Việt Nam giữ vị trí quan trọng trong chiến lược liên kết hội nhập ASEAN vàGMS của Lào và cũng là cửa ngõ ra biển để Lào mở rộng giao lưu kinh tế vớicác nước ngoài khu vực. Các chính sách hợp tác đa phương trong khuôn khổ ASEAN và GMScủa Lào và Việt Nam đã tạo những tiền đề thuận lợi và mở ra những triểnvọng phát triển mới cho thương mại biên giới giữa hai nước. Các nước GMSđã khẳng định sự cần thiết phải tăng cường phát triển thương mại biên giớivới các nhiệm vụ chiến lược: mở cửa biên giới; tăng cường buôn bán và đầutư nội khu vực; phát triển các hành lang kinh tế; cải thiện môi trường và giảmđói nghèo tại các địa phương biên giới. Trước mắt là các địa phương dọc hànhlang Đông - Tây; phát triển các đặc khu kinh tế, khu công nghiệp thuộc phạm 36 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comvi hành lang Đông - Tây và xây dựng các quy định hài hòa về xuất khẩu hànghóa với các nước trong khu vực. Những nhận thức về tầm quan trọng và tính chất đặc thù của thương mạibiên giới, của việc phát triển các khu kinh tế cửa khẩu đối với phát triển kinhtế quốc gia nói chung, kinh tế biên giới nói riêng nên bắt đầu từ năm 1998,Chính phủ Việt Nam đã có các quyết định cho áp dụng các chính sách ưu đãiphát triển đối với các khu kinh tế biên giới và khu thương mại cửa khẩu dọctuyến biên giới Lào - Việt Nam: khu cửa khẩu Cầu Treo, khu thương mại LaoBảo (1998), khu cửa khẩu Bờ Y - Ngộc Hồi (1999), cửa khẩu Tây Trang vàcửa Khẩu Pa Háng (2001). Ngày 15/10/2002, Chính phủ đã ra quyết định số137/2002/QĐ-TTg về việc thành lập khu kinh tế cửa khẩu và áp dụng chínhsách ưu đãi phát triển đối với khu kinh tế cửa khẩu Cha Lo tỉnh Quảng Bình. Các khu kinh tế cửa khẩu khác nhau có các đặc thù khác nhau về vị tríđịa lý, kinh tế... và các chính sách ưu đãi đối với các khu kinh tế cửa khẩucũng không hoàn toàn giống nhau do đặc thù của mỗi vùng nhưng vẫn cóđiểm chung nhất là: quy định về địa bàn trên cơ sở khai thác ưu thế về địa lý,cho phép phát triển đồng bộ các loại hình thương mại như xuất nhập khẩu,tạm nhập tái xuất, vận chuyển hàng quá cảnh, kho ngoại quan, cửa hàng miễnthuế, hội chợ triển lãm, gia công hàng xuất khẩu, chi nhánh đại diện của cáccông ty trong và ngoài nước, chợ biên giới, thủ tục xuất nhập cảnh phù hợpvới đặc điểm vùng biên giới theo hướng tạo điều kiện thuận lợi cho công dânhai nước giáp khu kinh tế cửa khẩu, ưu đãi về đầu tư và nộp ngân sách, ápdụng các chính sách khuyến khích đầu tư và chính sách tài chính, tiền tệ ưuđãi khác. Sự hình thành các khu kinh tế cửa khẩu đã tạo điều kiện thuận lợicho hoạt động thương mại qua các khu vực này và góp phần tích cực vào việcphát triển kinh tế ở các địa phương có khu kinh tế cửa khẩu. 37 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com2. Thực trạng về hệ thống tổ chức quản lý hoạt động thương mại hànghoá giữa Lào và Việt Nam * Thực trạng về hệ thống tổ chức quản lý hoạt động thương mạihàng hoá của Lào với Việt Nam Đối với hệ thống tổ chức quản lý hoạt động thương mại hàng hoá củaLào những năm qua chưa được chú trọng, hàng hoá sản xuất trong nước chưađủ tiêu dùng, thị trường nội địa còn thiếu thốn những hàng hoá cần thiết. Hệthống tổ chức quản lý còn kém, trình độ sản xuất còn thấp, hàng hoá phầnnhiều nhập khẩu từ Thái Lan, hàng hoá xuất khẩu ngoài gỗ và điện lực hầunhư chẳng có gì. Những năm gần đây từ khi Lào ra nhập khối ASEAN và quan hệ hợptác thương mại song phương với các nước nói chung và quan hệ hợp tácthương mại hàng hoá với Việt Nam nói riêng, Lào đã có những bước chuyểnđổi mới, hạn chế những hàng hoá nhập khẩu từ Thái Lan, chuyển hướng traođổi các mặt hàng cần thiết từ các nước khác theo mục đích hai bên cùng cólợi, chủ yếu là với Việt Nam. Năm 2000 hàng hoá của Lào xuất khẩu sangViệt Nam đạt 111,6 triệu USD; năm 2001 đạt 67,8 triệu USD, với mặt hàngxuất khẩu đa dạng hơn và hiệu quả xuất khẩu tăng đáng kể. Về hải quan: Đã có nhiều cuộc cải cách lớn, nhằm đơn giản hóa thủtục hải quan, nhất là sau khi áp dụng chính sách hải quan và luật hải quan,thực hiện 3 bước đối với hàng nhập khẩu, miễn kiểm tra đối với nhiều mặthàng xuất khẩu... nhiều cửa khẩu quốc tế Lào - Việt Nam cho phép mở tờkhai một lần cho nhiều lần xuất khẩu hàng hóa, công khai các quy định thuếvà lệ phí hải quan, rút ngắn thời gian làm thủ tục cho các lô hàng chỉ còntrong ngày, thực hiện cả trong ngày nghỉ nếu doanh nghiệp có yêu cầu. 38 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com Về phương thức thanh toán: Do tính đa dạng của chủ thể tham gia vàphương thức kinh doanh trên thị trường khu vực biên giới nên các phươngthức trao đổi, thanh toán cũng rất đa dạng. Để tạo điều kiện cho hoạt độngbuôn bán, trao đổi giữa hai nước, bên cạnh chính sách khuyến khích xuấtnhập khẩu theo phương thức hàng đổi hàng, Chính phủ hai nước đã ký kếtthoả thuận Cửa Lò 223/8/1999 về cơ chế thanh toán hàng xuất nhập khẩu giữahai nước và ngân hàng hai nước. Về hoạt động xúc tiến thương mại: Hầu hết các tỉnh ở khu vực biêngiới đã thành lập trung tâm xúc tiến thương mại, các tổ chức xúc tiến thươngmại, hỗ trợ các doanh nghiệp khảo sát thị trường, tổ chức hội chợ triển lãm tạikhu vực biên giới giữa hai nước. Về hoạt động chống buôn lậu: với đặc điểm biên giới Lào - Việt Nam,với nhiều kênh rạch và đường mòn qua lại của cư dân khu vực hai bên biêngiới, dân cư dọc biên giới đa số là người dân tộc, đời sống còn nhiều khókhăn, thiếu việc làm. Những đặc điểm nêu trên để bọn đầu lậu lôi kéo, muachuộc vận chuyển trái phép, buôn lậu hàng cấm, chứa hàng nhập lậu, gâykhông ít khó khăn cho hoạt động chống buôn lậu. Trong thời gian vừa quahoạt động chống buôn lậu của các cơ quan chức năng có nhiều tiến bộ, triểnkhai thực hiện tốt kế hoạch đề ra, định kỳ có kiểm điểm đánh giá kết quả thựchiện. * Thực trạng về hệ thống tổ chức quản lý hoạt động thương mạihàng hoá của Việt Nam với Lào. Việt Nam đã có mạng lưới hệ thống tổ chức quản lý hoạt động thươngmại hàng hoá từ trên xuống dưới. Hạn chế các mặt hàng nhập khẩu từ nướcngoài mà Việt Nam sản xuất được, ưu tiên nhập một số mặt hàng từ bên nước 39 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comLào mà chính hàng hoá nước CHDCND Lào sản xuất. Việt Nam đã có giảipháp tăng cường sức cạnh tranh để hàng hoá chiếm lĩnh được thị trường nộiđịa và quốc tế. Hoạt động tổ chức quản lý chống buôn lậu hàng hoá qua cácđường biên giới, hoạt động kiểm tra kiểm soát hàng hoá trốn thuế. Thực hiện hệ thống tổ chức quản lý hàng hoá quá cảnh qua Lào vào thịtrường Việt Nam bên cạnh mặt tích cực tạo ra sự sôi động thị trường các hànghoá này ở việt nam. Về hải quan: ở bên phía Việt Nam cũng đang tập trung cải cách lại chotốt hơn và hiện nay hai bên đang thực hiện chính sách giảm 50% thuế xuất khẩu. Về phương thức thanh toán: Việt Nam cũng ban hành Quyết định245/2000/QD-NHNN7 ngày 02/08/2000 về việc thanh toán hàng xuất nhậpkhẩu bằng đồng Việt Nam và đồng Kíp Lào. Ngoài ra còn được phép thanhtoán bằng ngoại tệ (đô la Mỹ). Về hoạt động xúc tiến thương mại: Các tỉnh ở khu vực biên giới cũngthành lập trung tâm xúc tiến thương mại để tổ chức xúc tiến thương mại, hỗtrợ các doanh nghiệp khảo sát thị trường, tổ chức hội chợ triển lãm tại khuvực biên giới giữa hai nước. Về hoạt động chống buôn lậu: Với đặc điểm biên giới hai nước nhưvậy và trình độ dân trí ở khu vực biên giới còn thấp, do vậy, không tránh khỏiviệc buôn bán lậu và mua chuộc vận chuyển trái phép... và trong thời gian quahoạt động chống buôn lậu đã có nhiều tiến bộ, đã tăng cường hoạt động nàyđối với các cơ quan chức năng, thực hiện tốt kế hoạch và kiểm điểm đánh giákết quả thực hiện.II. PHÂN TÍCH TỔNG QUÁT VỀ KẾT QUẢ CỦA HOẠT ĐỘNG THƯƠNG MẠI 40 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com HÀNG HOÁ GIỮA LÀO VÀ VIỆT NAM 1. Về kim ngạch buôn bán giữa Lào và Việt Nam Bảng (2.1) KIM NGẠCH XNK CHÍNH NGẠCH CỦA LÀO VỚI VIỆT NAM 1991-2002 Đơn vị: triệu USD 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002Tổng kimngạch 6,9 23,7 56,3 123,8 104,6 163,4 98,8 217,4 360 178 130,2 122XNKKim ngạch 3,3 7,7 41,9 83,3 84 108,5 52,7 144 195 111,6 67,8 62,5xuất khẩuKim ngạch 3,6 16 14,4 40,5 20,6 54,9 46,1 73,3 164,3 66,4 62,4 59,5nhập khẩuCán cânthương -0,3 -8,3 27,5 42,8 63,4 53,6 6,6 70,7 30,7 45,2 5,4 3mại Nguồn: Số liệu thống kê chính thức của Tổng cục Thống kê Việt Nam và Tổng cục Hải quan Qua bảng (2.1) cho thấy, từ năm 1991 đến nay tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của hai nước có chiều hướng tăng mạnh và đã vượt xa hẳn so với thời kỳ những năm 70, 80. Sở dĩ có được như vậy chủ yếu là do hai nước cùng thực hiện tiến hành đổi mới về mọi mặt (như đã trình bày ở trên). Trong giai đoạn này, từ những năm đầu đổi mới đến năm 1992, Lào liên tục nhập siêu của Việt Nam, riêng 1992 khoảng 8,3 triệu USD. Đến lúc này, nhiều loại hàng 41 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.commới cũng xuất hiện, ngoài nhu yếu phẩm còn có hàng công nghiệp như: ximăng, sắt thép xây dựng, xăng dầu... Từ năm 1993, do thị trường Việt Nam có nhu cầu về xe máy do đó xemáy Thái lan đã thông qua doanh nghiệp Lào xuất sang Việt Nam với sốlượng lớn, chiếm kim ngạch khoảng 39 triệu USD năm 1993; các năm tiếptheo số lượng còn lớn hơn. Nét đặc trưng trong quan hệ thương mại thời kỳnày, (từ 1993 trở đi) là Lào luôn xuất siêu, Việt Nam nhập siêu. Lào nhập củaViệt Nam chủ yếu vẫn là các sản phẩm thiết yếu, còn Việt Nam nhập từ Làochủ yếu là xe máy Dream, sản phẩm gỗ và tân dược. Trong năm 1991-1995kim ngạch XNK của hai nước tăng gấp 4,8 lần so với tổng kim ngạch XNKhai chiều của thời kỳ 1986-1990. Kim ngạch XNK các năm tiếp tục tăng,riêng 1997 giảm đôi chút do ảnh hưởng của khủng hoảng kinh tế Châu á vànạn lạm phát ở Lào. Từ tháng 8/1998 tới năm 2000 để hạn chế ảnh hưởng khủng hoảng kinhtế 1997 và để khuyến khích các doanh nghiệp Việt Nam tăng cường quan hệthương mại với Lào, tạo thêm lợi thế cho hàng Việt Nam cạnh tranh với hàngThái Lan, chính phủ hai nước đã có văn bản cho phép doanh nghiệp Lào vàdoanh nghiệp Việt Nam được thực hiện quy chế hàng đổi hàng (đã trình bày ởtrên), chính vì thế kim ngạch giữa hai nước tăng vọt, xắp xỉ gấp hai lần năm1998 và đạt 360 triệu USD - mức cao nhất từ trước đến nay (xem bảng2.1). Từ năm 2000 đến nay kim ngạch XNK giữa hai Bên tuy vẫn đạt ở mứccao nhưng giảm liên tục, riêng năm 2000 kim ngạch chỉ đạt hơn 50% so vớinăm 1999. Đặc biệt kim ngạch xuất khẩu của Lào giảm mạnh, chỉ đạt 57% sovới năm 1999. Nguyên nhân chủ yếu của sự giảm sút này là do cơ chế thươngmại của hai nước thay đổi: cơ chế hàng đổi hàng không còn nữa và chủ yếu làthực hiện các hợp đồng tồn tại của năm 1999, Lào đóng cửa rừng cấm khai 42 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comthác và xuất khẩu gỗ để bảo vệ môi trường mà mặt hàng xuất khẩu của Lào cógỗ chiếm tỷ trọng chủ yếu, thêm vào đó các mặt hàng như linh kiện xe máydạng CKD và IKD cũng bị hạn chế đến mức tối đa, do phía Việt Nam đangthực hiện bảo hộ xe máy sản xuất trong nước và tăng tỷ lệ nội địa hóa trongxe máy lên 40% (năm 2001), hơn nữa khả năng cạnh tranh của hàng hóa ViệtNam trên thị trường Lào còn yếu do giá cước vận chuyển và chí phí cao. • Về xuất khẩu: Kim ngạch xuất khẩu của Lào với Việt Nam tăng khá nhanh, năm 1993 tăng gấp 5,5 lần năm 1992; năm 1994 tăng gấp 2 lần năm 1993; năm 1998 tăng gấp 3 lần năm 1997 và năm 1999 đạt 195 triệu USD, tăng gấp 3,7 lần năm 1997. Tốc độ tăng kim ngạch xuất khẩu thời kỳ 1996-2000 là 5,8%/năm, xuất khẩu chủ yếu qua các cửa khẩu biên giới; tỷ trọng giữa xuất khẩu chính ngạch qua cửa khẩu biên giới Lào-Việt như bảng (2.2)Bảng (2.2) TỶ TRỌNG VÀ KIM NGẠCH XUẤT KHẨU CHÍNH NGẠCH QUA CÁC CỬA KHẨU BIÊN GIỚI LÀO-VIỆT NAM Đơn vị: Triệu USD 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001Kim ngạch xuất khẩu chính 83,3 84,0 108,5 52,7 144 195 111,6 67,8ngạchTrong đó: kim ngạch xuất khẩuchính ngạch qua các cửa khẩu 47,9 44,2 49,79 45,18 93,6 124,9 81,32 59,1biên giớiTỷ trọng xuất khẩu qua các cửakhẩu trên tổng kim ngạch xuất 56,3 52,63 45,89 85,73 58,06 64,05 72,87 87,17(%) 43 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com Nguồn: Số liệu thông kê chính thức của Tổng cục thống kế Việt Nam vàTổng cục Hải quan. • Về nhập khẩu: Tốc độ tăng kim ngạch nhập khẩu chính ngạch của Lào với Việt nam thời kỳ 1996-2000 đạt 26%/năm. Kim ngạch nhập khẩu chính ngạch qua các cửu khẩu biên giới chiếm tỷ trọng chủ yếu, năm 1995 đạt 84,56% tổng kim ngạch nhập khẩu, chỉ có năm 1994 đạt thấp nhất là 37,14%. Bảng (2.3) TỶ TRỌNG VÀ KIM NGẠCH NHẬP KHẨU CHÍNH NGẠCH QUA CÁC CỬA KHẨU Đơn vị : triệu USD 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001Kim ngạch nhập khẩu 40,5 20,5 54,9 46,1 73,3 164,3 66,4 62,4chính ngạchTrong đó: kim ngạchnhập khẩu chính ngạch 15,04 17,42 41,93 30,4 43,4 105,5 32,65 47,63qua các cửa khẩu biêngiớiTỷ trọng nhập khẩuqua các cửa khẩu trên 37,14 84,6 76,39 65,9 52,9 64,2 49,17 76,33tổng kim ngạch nhậpkhẩu (%) Nguồn:- Số liệu thông kê chính thức của Tổng cục thống kế Việt Namvà Tổng cục Hải quan • Về xuất nhập khẩu tiểu ngạch: Khi đề cập đến hoạt động xuất nhập khẩu Lào-Việt Nam, ngoài việc đềcập tới hoạt động trao đổi hàng hóa Trung ương, cũng cần phải quan tâm đến 44 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comtrao đổi thương mại địa phương. Hoạt động xuất nhập khẩu tiểu ngạch haichiều phát triển rất nhanh, đặc biệt kể từ khi chính phủ hai Bên ký Hiệp địnhvề quy chế quản lý biên giới tháng 3/1990, theo đó hai Bên thỏa thuận xâydựng hai cặp cửa khẩu quốc tế là cửa khẩu Lao Bảo - Đenxavẳn, cửa khẩuCầu Treo-Nậm Phao; và 13 cặp cửa khẩu do các địa phương ký kết gồm 6 cửakhẩu chính, 7 cửa khẩu phụ; thêm vào đó là 27 đường mòn qua lại giao lưubuôn bán giữa các tỉnh, huyện, xã, bản. Hoạt động chợ biên giới diễn ra khásôi nổi làm cho kim ngạch XNK tiểu ngạch liên tục tăng mạnh những nămgần đây: Bảng (2.4) KIM NGẠCH XUẤT NHẬP KHẨU TIỂU NGẠCH GIỮA LÀO VỚI VIỆT NAM Đơn vị: Tỷ đồng 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000Kim ngạch xuấtnhập khẩu tiểu 36,39 36,52 47,16 49,04 52,26 38,64 90,08 80,62 100ngạchTrong đó, xuất 12,42 15,83 21,06 18,48 16,52 12,74 74,53 22,73 30khẩu tiểu ngạchTrong đó, nhập 23,42 20,69 26,1 30,56 36,74 25,9 15,55 58,25 70khẩu tiểu ngạch Nguồn:Số liệu thống kê từ Hải quan các cửa khẩu Việt Nam-Lào,Trung tâm Thông tin Hải quan Kim ngạch xuất nhập khẩu tiểu ngạch giữa Việt Nam với Lào tăng bìnhquân 14,62%/năm trong thời kỳ 1996-2000. Tuy kim ngạch xuất nhập khẩutiểu ngạch không lớn so với kim ngạch xuất nhập khẩu chính ngạch , nhưngvới hình thức trao đổi hàng hóa theo con đường tiểu ngạch đã giúp cho đời 45 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comsống người dân tại các tỉnh vùng biên giới hai Bên cải thiện một bước đángkể, thông qua hệ thống chợ đường biên hai nước trao đổi một số sản phẩmthiết yếu phục vụ đời sống người dân vùng biên và sử dụng chính nguồn tàinguyên, lao động của mỗi nước. Mặt hàng trao đổi tiểu ngạch của hai nướcchủ yếu là hàng tiêu dùng thực phẩm và một số công cụ lao động như: vảivóc, muối ăn, đường, đồ dùng gia đình, lưỡi cày, cuốc, chiếu cói, dầu hỏa, tônlợp nhà, giấy vở học sinh, tỏi, hồ tiêu... Hàng của Lào chủ yếu là hàng nônglâm sản: cà phê, sa nhân, cánh kiến, song mây, xương thú... ngoài ra Lào cònxuất thêm một số mặt hàng có nguồn gốc từ Thái Lan và Trung Quốc: quầnáo, mì chính, phích Trung Quốc.. 2. Về Cơ cấu mặt hàng Các mặt hàng xuất khẩu của Lào sang Việt nam Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu giữa Lào - Việt Nam là xe máy, gỗ,thạch cao, xe ô tô... trong giai đoạn 1991 - 1998 và năm 2000, xe máy và linhkiện xe máy là nhóm hàng xuất khẩu có kim ngạch lớn nhất, với giá trị xuấtkhẩu trong giai đoạn 1991 - 1998 và 2000 đạt 295, 65 triệu USD, chiếm63,58% tổng giá trị xuất khẩu, chủ yếu là xe máy sản xuất tại Thái Lan, trungchuyển qua Lào và tái xuất sang Việt Nam. Nhóm hàng lâm sản đứng thứ hai về giá trị xuất khẩu, chủ yếu là gỗ trònvà gỗ xẻ với trị giá 66,4 triệu USD, chiếm 15,72% trong tổng giá trị xuấtkhẩu; song mây đạt trị giá 1,33 triệu USD, chiếm 2,48%... Nhóm mặt hàng có kim ngạch lớn thứ ba là thạch cao tự nhiên, đạt kimngạch 20,8 triệu USD, chiếm 5% tổng giá trị xuất khẩu, mặt hàng thạch cao tựnhiên được khai thác tại nam Lào. Do vậy, chủ yếu xuất khẩu sang Việt Nam 46 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comqua cửa khẩu Đen Sa Vẳn. Mặt hàng có kim ngạch lớn thứ tư là ô tô nguyênchiếc khối lượng 635 chiếc, trị giá 11,3 triệu USD, chiếm 2,72% tổng giá trịxuất khẩu của Lào sang Việt Nam. Một số mặt hàng và mặt hàng kim ngạch đáng kể là gạo nếp khoảng 4,16triệu USD; máy móc thiết bị dụng cụ các loại khoảng 9,8 triệu USD; Vải 3triệu USD, ti vi, tủ lạnh... các mặt hàng này chiếm khoảng 10% tổng giá trịxuất khẩu chính ngạch giữa Lào - Việt Nam. Các nhóm mặt hàng nói trên chủ yếu là nhập từ Thái Lan sau xuất khẩusang Việt Nam qua các cửa khẩu biên giới Lào - Việt như: Đen Sa Vẳn (SaVẳn Na Khệt) - Lao Bảo (Quảng Trị), Năm Phao (Bo Ly Khăm Say) - CầuTreo (Hà Tĩnh), Năm Căn (Xiêng Khuảng) - Năm Căn (Nghệ An)... Tuynhiên một số mặt hàng lâm sản như: Gỗ các loại, Thạch cao là khai thác tạiLào. Các mặt hàng xuất khẩu tiểu ngạch đa dạng và phong phú hơn với trên40 nhóm mặt hàng, thể hiện trong năm 2001 mà trong đó mặt hàng lớn nhất làgỗ các loại, đạt được khoảng 60 triệu USD; thứ hai là gạo nếp khoảng 13,5 tỷVND; xe máy nguyên chiếc với 832 chiếc, trị giá 12,6 tỷ VND; đồ điện giadụng, chủ yếu là ti vi, tủ lạnh trị giá khoảng 15 tỷ VND... Các nhóm mặt hàngkhác có kim ngạch tiểu ngạch khác là: hàng bách hóa tiêu dùng các loại, hànglâm sản, ngô hạt, phế liệu kim loại, đồ sứ các loại, vải, vật liệu xây dựng...Bảng (2.5) CƠ CẤU MẶT HÀNG XUẤT KHẨU CỦA LÀO SANG VIỆT NAM Đơn vị: Tỷ đồng 47 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com 2000 2001 TRỊ GIÁ TỶ TRỌNG TRỊ GIÁ TỶ TRỌNGTổng KNCN 111,6 100 67,8 100 Các cửa khẩu chính 45,632 40,88 50,3323 74,231. Gỗ các loại 30,0975 26,96 25,5553 37,692. Linh kiện xe máy 11,5515 10,35 21,0071 30,983. Thạch cao 2,1381 1,91 1,4751 2,174. Quả hạt sa nhân 0,7965 0,71 0,1879 0,275. Song mây 0,2241 0,2 0,6707 0,986. Nhãn quả khô 0,2239 0.2 0 0 Nguồn: Tổng cục Hải quan Các mặt hàng nhập khẩu từ Việt nam Các mặt hàng nhập khẩu chính ngạch từ Việt Nam vào Lào chủ yếu làxăng dầu, hàng nông sản (lạc, gạo...), gỗ chế biến, tơ sợi, các loại vật liệu xâydựng (sắt, thép, xi măng, nhựa đường), một số chủng loại máy móc, thiết bị,phụ tùng các loại và hàng tiêu dùng các loại, hàng dệt may, tơ tằm... cụ thểnhư sau. Chiếm tỷ trọng cao nhất là về khối lượng lưu chuyển trao đổi cũng nhưgiá trị kim ngạch nhập khẩu từ Việt Nam vào thị trường Lào là nhóm hàngnguyên vật liệu. Thứ nhất: Là xăng dầu các loại đây là nhóm hàng có kim ngạch lớn nhất,chủ yếu là do các doanh nghiệp Việt Nam nhập khẩu qua các cảng biển sau 48 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comđó tái xuất sang Lào, trong giai đoạn 1992 - 1998 và năm 2000, Lào đã nhậpkhẩu từ Việt Nam 127,55 nghìn tấn xăng dầu các loại, trị giá 35,6 triệu USD(riêng năm 2000 đạt 5,2 triệu USD), chiếm 17,34% tổng kim ngạch xuất khẩuchính ngạch, Lào nhập khẩu xăng dầu của Việt Nam chủ yếu từ các cảng biểnmiền Trung qua các cửa khẩu Nặm Căn (chiếm hơn 40%), Đen Sa Vẳn, NặmPhạo, Bản Lơi. Thứ hai: Sắt, thép và các vật liệu xây dựng khác (nhựa đường, xi măng)là những mặt hàng nhập khẩu chiếm tỷ trọng lớn thứ hai trong tổng kim ngạchnhập khẩu chính ngạch từ Việt Nam vào thị trường Lào, trong giai đoạn 1992- 1998 và năm 2000, sắt, thép nhập khẩu từ Việt Nam vào thị trường Lào đạt100 nghìn tấn trị giá 221,65 triệu USD (riêng năm 2000 đạt 3,85triệu USD),chiếm 10,54% tổng kim ngạch nhập khẩu chính ngạch từ Việt Nam vào thịtrường Lào. Nhập khẩu xi măng đạt 80 nghìn tấn, trị giá 8,8 triệu USD (riêngnăm 2000 đạt 2,79 triệu USD), chiếm 4,28% tổng kim ngạch nhập khẩu chínhngạch từ Việt Nam vào thị trường Lào. Nhập khẩu nhựa đường với khốilượng trên 50 nghìn tấn, trị giá trên 8,5 triệu USD. Các nhóm mặt hàng nhậpkhẩu từ Việt Nam chủ yếu đi qua các cửa khẩu, Đen Sa Vẳn, Nặm Phạo, BảnLơi, Nặm Căn. Thứ ba: Các mặt hàng nông sản - thực phẩm, lâm sản, thủy sản với nhiềuchủng loại: gạo, tỏi, lợn sữa chế biến, rượu bia các loại, mì ăn liền, trâu sống,lợn sống, cà phê, gỗ chế biến, hàng hải sản đông lạnh... hàng năm đã nhậpkhẩu từ Việt Nam vào thị trường Lào với khối lượng hàng hóa khá lớn, chủyếu đi qua cửa khẩu Đen Sa Vẳn, Nặm Phạo, Bản Lơi, Nặm Căn. Một số mặthàng có khối lượng hàng hóa trao đổi và giá trị kim ngạch nhập khẩu khá lớntrong giai đoạn 1992 -1998 và năm 2000 như: gạo và thóc các loại đạt 55,9nghìn tấn, trị giá 16,33 triệu USD, chiếm 8,1% tổng kim ngạch nhập khẩu từ 49 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comViệt Nam vào thị trường Lào, nhập khẩu gỗ chế biến đạt 68,9 nghìn m3, trịgiá 13,1 triệu USD; tỏi khô đạt 26,1 nghìn tấn, trị giá 8,22 triệu USD. Thứ tư: Nhóm mặt hàng công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp với nhiềuchủng loại đa dạng như nguyên phụ liệu dệt may, phân bón, máy móc thiết bị,dụng cụ, phụ tùng, dược phẩm, hóa mỹ phẩm và một số loại hàng tiêu dùngkhác chiếm tỷ trọng 5 -7% giá trị kim ngạch nhập khẩu từ Việt Nam vào thịtrường Lào. Về mặt hàng nhập khẩu tiểu ngạch, giá trị nhập khẩu tiểu ngạch 10 mặthàng chủ yếu chiếm khoảng 60% tổng giá trị nhập khẩu tiểu ngạch hàng nămcủa Lào từ Việt Nam. Trong đó mặt hàng có kim ngạch lớn nhất là sắt thépxây dựng các loại đạt trên 13,79 tỷ Kíp (trên 20 tỷ VND), xi măng đạt trên 13tỷ Kíp (trên 19 tỷ VND), hàng thực phẩm tươi sống (chủ yếu là thịt lợn) đạtkhoảng 9 tỷ Kíp (khoảng 13 tỷ VND), vật liệu xây dựng và trang trí nội thấtđạt trên 7,5 tỷ Kíp (khoảng 11 tỷ VND), lạc nhân đạt trên 6,2 tỷ Kíp (trên 9 tỷVND), muối ăn khoảng 6,9 tỷ Kíp (khoảng 10 tỷ VND), quần áo gần 4,8 tỷKíp (gần 7 tỷ VND), xà phòng trên 4 tỷ Kíp (trên 6 tỷ VND), hàng thủ côngmỹ nghệ trên 4 tỷ Kíp (trên 6 tỷ VND)... các mặt hàng khác có kim ngạch caolà: tỏi khô đạt trên 2,75 tỷ Kíp (trên 4 tỷ VND), đồ dùng gia đình đạt trên 2,75tỷ Kíp (trên 4 tỷ VND), hải sản đạt trên 2,75 tỷ Kíp (trên 4 tỷ VND), máymóc thiết bị phụ tùng các loại đạt trên 3,4 tỷ Kíp (trên 5 tỷ VND). Nhìn chungcơ cấu hàng hóa Lào nhập khẩu từ Việt Nam vào thị trường Lào còn nghèo vềchủng loại, chưa có các mặt hàng chủ lực có sức “đột phá” đẩy kim ngạchtăng nhanh, kim ngạch xuất nhập khẩu chính ngạch và tiểu ngạch qua cácnăm cũng như lưu lượng hàng hóa qua lại không ổn định.Bảng (2.6) MẶT HÀNG NHẬP KHẨU CỦA LÀO TỪ VIỆT NAM NHỮNG NĂM GẦN ĐÂY 50 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com NĂM 1998 1999 2000 2001Tên mặt hàng Lượng Trị giá Lượng Trị giá Lượng Trị giá Lượng Trị giá ($1000) ($1000) ($1000) ($1000)Cà phê (tấn) 1.592 2.395,3 54 50,5 407 217,5 100 50,5Gạo (tấn) 2.867 823,8 494 107,9 5.667 1.101.14 5.520 948,28Giày dép - 234,1 - 2.730,5 - 4,3 - 214,97Hải sản - 7.608,7 - 3.321,8 - 63 - 27,39Hàng dệt may - 2.246 - 8.867,4 - 2.361,65 - 9.382,89Rau qủa các loại - 4.456,4 - 9.234,7 - 2.095,6 - 1.626,33Chè (tấn) - - 59 60,9 -Quế - - - 0,35 -Lạc nhân (tấn) - - 8.667 2.401,7 18.299 9.643 5.900 3.303,6Hạt tiêu (tấn) - - 816 6.426,7 120 438,7 5 13,55Thiếc (tấn) - - 84 485,2Hàng thủ công - - - 931 44,54mỹ nghệLinh kiện vi tinh - - 12 63,71Mỳ gói - - - 124,7 657,15Sản phẩm gỗ 204,73Sản phẩm nhựa 435,6 687,53 982,89Thanh đá 21,62Dầu ăn (tấn) 30 12,39Dây, cáp điện 28,45 58,52 Nguồn: Tổng cục hải quan- Trung tâm Tin học và thống kê Việt Nam 3. Về hình thức thương mại Đối với Lào và Việt Nam, việc trao đổi hàng hóa giữa hai nước càng ngày càng phát triển. Đặc biệt, việc trao đổi hàng hóa giữa các địa phương biên giới đã làm cho mối quan hệ giữa các tỉnh kết nghĩa với nhau được hình thành trong điều kiện mới. Vì thế quan hệ trao đổi hàng hoá giữa Lào và Việt 51 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comNam bao gồm nhiều hình thức nhưng ở đây tác giả sẽ đề cập đến một sốphương thức sau:3.1. Hàng đổi hàng Phương thức hàng đổi hàng giữa hai nước phát triển nhất là ngay từnăm 1976 khi mà việc trao đổi ngoại thương giữa hai nước đã bắt đầu pháttriển. Đặc biệt, việc trao đổi hàng hóa giữa các địa phương dọc biên giới đãlàm cho mối quan hệ giữa các tỉnh kết nghĩa với nhau được hình thành trongđiều kiện mới. Bên cạnh đó, hai nước đã ký Hiệp định thương mại 5 năm thờikỳ 1976-1980 tạo hành lang pháp lý cho việc buôn bán giữa hai nước và Hiệpđịnh thương mại thời kỳ 1981-1985 có tầm quan trọng hơn hẳn so với Hiệpđịnh lần trước cả về mặt khối lượng và cơ cấu mặt hàng. Ngoài ra, các nghịđịnh thư thương mại hàng năm cũng được ký kết. Như vậy, từ năm 1976, hainước hoạt động xuất nhập khẩu trên cơ sở các Hiệp định và Nghị định thưthương mại trên, mở ra giai đoạn mới trong quan hệ đối ngoại. Việc trao đổilúc này chủ yếu là theo hình thức hàng đổi hàng có ưu tiên đặc biệt, Việt Namchuyển sang Lào những vật tư quan trọng như: sắt, thép, xi măng, xăng dầu;các thực phẩm thiết yếu; thuốc chữa bệnh; quần áo và hàng tiêu dùng. Chođến năm 2000 và 2001 kim ngạch xuất nhập khẩu trong phương thức hàng đổihàng của Lào với Việt Nam đã giảm xuống . Nguyên nhân là do cơ chế hàngđổi hàng không còn nữa, chủ yếu là thực hiện các hợp đồng tồn tại của năm1999. Thêm vào đó Lào lại đóng cửa rừng để bảo vệ cho môi trường trong khigỗ chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu hàng xuất khẩu sang Việt Nam. Các mặthàng linh kiện xe máy dạng CKD và IKD cũng bị hạn chế đến mức tối đa dophía Việt Nam thực hiện bảo hộ xe máy sản xuất trong nước và tăng tỷ lệ nộiđịa hóa trong xe máy lên 40 % (năm 2001). Cho nên hiện nay phương thứchàng đổi hàng chỉ tồn tại ở khu vực biên giới. 52 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com3.2. Phương thức xuất nhập khẩu trực tiếp Như chúng ta đã biết phương thức xuất nhập khẩu trực tiếp là phươngthức kinh doanh mà người nhập khẩu và xuất khẩu trực tiếp quan hệ với nhauđể tiến hành thương lượng và trao đổi hàng hóa. Đối với quan hệ thương mạihàng hoá giữa Lào và Việt nam phương thức này cũng đóng vai trò quantrọng trong các hình thức thể hiện các mặt hàng xuất nhập khẩu giữa hai nướccàng tăng lên và có những bước phát triển vượt bậc cả về trị giá kim ngạchxuất nhập khẩu, cả về mặt hàng và các lĩnh vực thương mại, dịch vụ. Trongnhững năm gần đây kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam với Lào đã có sự tănglên và được thể hiện ở bảng (5) và bảng (6) về mặt hàng xuất nhập khẩu giữaLào và Việt Nam.3.3. Mua bán tại hội chợ và triển lãm Hội chợ là thị trường hoạt động định kỳ, được tổ chức vào một thờigian và địa điểm cố định trong một thời gian nhất định, tại đó người bán đemtrình bày hàng hóa và tiếp xúc với người mua để ký kết hợp đồng mua bán. Đối với Lào và Việt Nam về mua bán tại hội chợ triển lãm hai nước đãthỏa thuận như: xây dựng các siêu thị, trung tâm giới thiệu hàng hóa của haibên ở các địa phương của Lào. Theo nghị định của bộ thương mại số0996/TM-CATBD ngày 21-3-2001 Việt Nam đã cho phép trích 150 triệuđồng từ nguồn vốn hỗ trợ hợp tác năm 2001 để hỗ trợ trả tiền thuê cửa hànggiới thiệu, bán sản phẩm Lào tại Hà Nội . Mới nhất là trong dịp lễ That Luôngvào tháng 11 năm 2003 đã có hội chợ hàng Việt nam chất lượng cao tại Thủđô Viêng Chăn với sự tham dự của hơn 40 cửa hàng của các công ty ViệtNam tham gia và được ưa chuộng tại thị trường Lào. Hiện nay phương thứcnày đang được ưu tiên phát triển và ngày càng được quan tâm nhiều. 53 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com Ngoài các phương thức trên còn có nhiều phương thức khác được diễnra giữa Lào Việt Nam nhưng không được sử dụng phổ biến và rộng rãi, dophạm vi giới hạn của khoá luận nên không thể đề cập cụ thể.III. THỰC TRẠNG VỀ CƠ SỞ VẬT CHẤT KỸ THUẬT CỦA HOẠT ĐỘNGTHƯƠNG MẠI CỦA CÁC CỬA KHẨU BIÊN GIỚI GIỮA LÀO VÀ VIỆT NAM1. Giới thiệu hệ thống cửa khẩu biên giới giữa Lào và Việt Nam Sau khi “Hiệp ước hoạch định biên giới giữa hai nước” được ký kếtngày 24/01/1986 cùng với 11 cặp cửa khẩu trên tuyến biên giới Lào - ViệtNam là việc hình thành 7 chợ biên giới với quy mô lớn, nhỏ khác nhau. Trênmỗi khu vực cửa khẩu, ngoài các công trình xây dựng như trạm liên hợp (hảiquan, thuế vụ, công an...) và các công trình phụ trợ là các công trình thươngmại như: như cửa hàng xăng dầu, bách hoá, kho hàng, văn phòng đại diện đãbước đầu được xây dựng và chú trọng phát triển không chỉ bằng vốn ngânsách Nhà nước Trung ương và địa phương mà bằng nguồn vốn của các doanhnghiệp thuộc mọi thành phần kinh tế. Tuy nhiên, đó mới chỉ là những cơ sởvật chất tối thiểu nhất cho hoạt động thương mại của mỗi cửa khẩu.Bảng (2.7) CÁC CỬA KHẨU BIÊN GIỚI GIỮA LÀO VÀ VIỆT NAM TÊN CỬA KHẨU PHÍA LÀO ĐƯỜNG QUA TÊN CỬA KHẨU PHÍA BIÊN GIỚI VIỆT NAM CỬA KHẨU QUỐC TẾ1. Năm Phạo (Bo Ly Khăm Say) Đường 8 Cầu Treo (Hà Tĩnh)2. Đen Sa Vẳn (Sa Vẳn Na Khệt) Đường 9 Lao Bảo (Quảng Trị)3. Thông Khảm (Khăm Muôn) Đường 12 Cha Lo (Quảng Bình) 54 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com4. Nặm Căn (Xiêng Khuảng) Đường 7 Nặm Căn (Nghệ An) CỬA KHẨU QUỐC GIA5. Tây Trang (Phổng Sa Ly) Đường 42 Tây Trang (Lai Châu)6. Bản Đan (Hua Phăn) Tỉnh lộ 105 Chiềng Khương (Sơn La)7. Sốp Bua (Hua phăn) Đường 43 Pa Háng (Sơn La)8. Na Meo (Hua Phăn) Đường 217 Na Meo (Thanh Hóa)9. Sa Muôi (Sa La Văn) La Lay (Quảng Trị)10. Giang Giơn (A Ta Pư) Đường 18 Bờ Y (Kon Tum) Lưu ý: Cửa khẩu Tây Trang - Tây Trang; Na Meo - Na Meo dự kiếntrong năm (2003) là cửa khẩu quốc tế. Các cửa khẩu phụ trên biên giới Lào -Việt Nam: 1. Noong Tau (Hua Phăn) - Tén Tẫu (Thanh Hóa); 2. Ta Lâu (HuaPhăn) - Khẹo (Thanh Hóa); 3. Tha Đo (Xiêng Khuảng) - Ta Đo (Nghệ An); 4.Nặm Sắc (Bo Ly Khăm Say) - Sơn Hồng (Hà Tĩnh); 5. Ma La Đốc (Bo LyKhăm Say) - Kim Quang (Hà Tĩnh); 6. Đăc Ta Oóc (Sê Kong) - đường 14D -Đăc Oóc (Quảng Nam). Bảng (8) TƯ LIỆU TỔNG QUÁT VỀ CÁC TỈNH CÓ CỬA KHẨU BIÊN GIỚI VÀ CHỢ BIÊN GIỚI GIỮA CHDCND LÀO VÀ CHXHCN VIỆT NAM CÁC CỬA KHẨU BIÊN GIỚI GIỮA CÁC CẶP CHỢ BIÊN GIỚI GIỮA HAI LÀO VÀ VIỆT NAM NƯỚC CHIỀU DÀI ĐƯỜNG BIÊN GIỚI 2.069 KM. Các tỉnh của Lào Các tỉnh của Phía Lào Phía Việt Nam 55 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com Việt Nam 1. Phổng Sa Ly 1. Lai Châu 1. Xốp Hun Tây Trang 2. Luông Phạ Bang Lai Châu 2. Xốp Bau Pa Háng 3. Hủa Phăn 2.Sơn La 3. Bản Đan Chiềng Khương Hủa Phăn 3. Thanh Hoá 4. Bản Lơi Na Meo Hủa Phăn 4. Nghệ An 5. Nặm Căn Nặm Căn 4. Xiêng Khoảng Nghệ An 6. Na Pe Cầu treo 5. Bo Ly Khăm Say Nghệ An 7. Thông Khảm Cha Lo Bo Ly Khăm Say 5. Hà Tĩnh 8. Đen Xạ Vẳn Lao Bảo 6. Khăm Muôn Hà Tĩnh 9. Giang Dơn Bờ Y Khăm Muôn 6. Quảng Bình 10. Phu Nhang A Lưới 7. Xa Vẳn Na Khệt 7. Quảng Trị 11. Đắc Chưng Đắc Chưng 8. Xa Lạ Văn 8. Thừa Thừa Huế 9. Sê Kong Thừa Thừa Huế Sê Kong 9. Quảng Nam Sê Kong 10. Kon Tum 10. At Ta Pư Kon Tum Để có thể phát triển hoạt động thương mại tại các khu vực cửa khẩu biêngiới ở địa hình miền núi cao, đáp ứng nhu cầu giao lưu hàng hoá, trước hết làcác cửa khẩu quốc tế và cửa khẩu chính thì đòi hỏi không chỉ có các côngtrình thương mại hiện đại như Trung tâm thương mại, cửa hàng, kho ngoạiquan, trạm trung chuyển hàng hoá ... mà cần đòi hỏi phải phát triển hệ thốngcơ sở hạ tầng giao thông, điện, nước, hạ tầng thông tin liên lạc, trang bị cácphương tiện tiên tiến cho các lực lượng liên ngành ở cửa khẩu để thực hiện 56 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comviệc kiểm tra, kiểm soát hàng hoá, người và phương tiện vận tải qua lại mộtcách nhanh chóng, thuận tiện và chính xác. Đối chiếu theo các tiêu chí đó thìhiện nay, tất cả các cửa khẩu đều chưa có hoặc nếu có thì cũng rất lạc hậu.2. Thực trạng về cơ sở vật chất kỹ thuật thương mại của các cửa khẩubiên giới2.1. Thực trạng về cơ sở vật chất kỹ thuật thương mại của các cửa khẩubiên giới của Lào Hiện nay trên các khu vực cửa khẩu dọc tuyến biên giới Lào - Việt Nam,ở Lào đã có quy trình cải thiện về cơ sở vật chất kỹ thuật thương mại cho cáctuyến đường biên giới như: Về cơ sở hạ tầng đã được cải tiến, hầu hết đường chính đi qua biên giớiđã đặt trạm cửa khẩu, các đường xương cá, đường nhân sinh dẫn tới các cửakhẩu, vùng sâu, vùng xa, các điểm dân cư tập trung được xây dựng thành cácđường chính và xây dựng các đường dọc theo biên giới. Đối với cơ sở hạ tầng thông tin liên lạc phục vụ hoạt động kinh tế vàthương mại, ngoài một số cửa khẩu quốc tế và cửa khẩu chính, hiện nay cáccửa khẩu khác đã được xây dựng trạm thu phát sóng truyền hình, sóng thôngtin vô tuyến. Về cơ sở hạ tầng điện, nước, đến nay tất cả các khu vực dân cưvà khu vực cửa khẩu biên giới đều đã có điện lưới quốc gia và đã có nướcmáy(nước sạch) để sinh hoạt. Về các công trình thương mại, đến nay ngoài cửa khẩu lớn như: Na Pe(nặm Phạo), Đen Xạ Vẳn, Nặm Căn, còn có Thông Khảm, Bạn Lơi, GiangDơn đã được xây dựng hệ thống cửa hàng bán hàng tiêu dùng, cửa hàng xăngdầu, kho bãi kiểm hoá, riêng ở cửa khẩu Na pe đã xây dựng cửa hàng cửa 57 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comhàng miễn thuế và nhiều cửa hàng thương mại khác.2.2. Thực trạng về cơ sở vật chất kỹ thuật thương mại của các cửa khẩubiên giới của Việt Nam Đến nay trên các khu vực cửa khẩu dọc tuyến biên giới Việt Nam - Lào.Việt Nam đã hoàn thiện song nhiều công trình và đạt được kết quả cao, quathực trạng về cơ sở vật chất kỹ thuật thương mại của các cửa khẩu biên giớicho biết: Về cơ sở hạ tầng đã xây dựng song một số đường chính đi đến các cửakhẩu quốc tế và các cửa khẩu lớn như: cửa khẩu Cầu Treo, Lao Bảo, NặmCăn, Cha Lo... và thông các tuyến đường khác đi đến cửa khẩu, đặc biệt đã tusửa lại kịp thời tuyến đường 8, đã bị thiên tai hồi tháng 10/2002, ngoài ra cònxây dựng được nhiều công trình khác. Về cơ sở hạ tầng thông tin liên lạc phục vụ cho hoạt động thương mại vàhoạt động khác, đã xây dựng mạng lưới thông tin, truyền thông, trạm thu phátsóng truyền hình, về điện lực đều đã có điện lưới quốc gia và có nguồn nướcsạch cho tất cả các cửa khẩu. Về các công trình thương mại, đến nay tất cả các cửa khẩu đã có hệthống chợ biên giới và các cửa hàng bán hàng tiêu dùng, cửa hàng xăng dầu,kho bãi kiểm hoá, riêng cửa khẩu Lao Bảo đã khởi công xây dựng xongTrung tâm thương mại Lao Bảo, nhiều chợ khu cửa khẩu biên giới được nângcấp, các hộ kinh doanh cá thể cũng sôi động hơn. 58 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comIV. ĐÁNH GIÁ TỔNG QUÁT1. Những thành công Qua phân tích chi tiết quan hệ thương mại hàng hoá giữa Lào và ViệtNam và các nội dung cơ bản về hoạt động thương mại xuất nhập khẩu hànghoá giữa Laò và Việt Nam trong những năm qua, cho phép chúng tôi rút ranhững thành công cơ bản sau: + Quan hệ thương mại Lào - Việt Nam ngày càng được củng cố, pháttriển và đạt được những thành tựu đáng khích lệ. Kim ngạch xuất nhập khẩugiữa hai nước tăng trưởng với nhịp điệu khá lớn nhất là những năm 1998,1999 và năm 2001 đóng góp nhất định trong tăng trưởng GDP, GNP của mỗinước. + Quan hệ thương mại Lào - Việt Nam nói chung, thương mại xuất nhậpkhẩu hàng hoá nói riêng đã được chính phủ hai nước xác định có vị trí quantrọng trong quá trình hợp tác kinh tế, văn hoá, khoa học kỹ thuật giữa hainước. Vì vậy trong thập kỷ vừa qua Chính phủ hai nước đã ký kết Hiệp địnhthương mại dài hạn (10 năm từ năm 1991 đến năm 2000), Hiệp định trunghạn (5 năm từ năm 1991 đến 1996 và từ năm 1996 đến năm 2001), Hiệp địnhthương mại trung niên (có giá trị và hiệu lực 1 năm). Tuỳ theo phạm vi củatừng loại Hiệp định mà có mục tiêu, nội dung, biện pháp thực hiện được xácđịnh phù hợp và khả thi. Các Hiệp định thương mại đã được hai bên thực hiện nghiêm chỉnh vàsáng tạo thích ứng với điều kiện và tình thế cụ thể, đã góp phần đáng kể thúcđẩy thương mại hai nước nói chung và thương mại xuất nhập khẩu hàng hoáhai nước phát triển cả số lượng và hiệu quả. 59 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com + Trong thương mại xuất nhập khẩu hàng hoá, bằng các chính sáchthương mại giữa hai nước được hoạch định xác đáng, chú trọng trong triểnkhai và có những giải pháp kịp thời, điều chỉnh hợp lý sau điều tra, tạo nênkết quả đáng khích lệ của thương mại xuất nhập khẩu, góp phần làm sôi độngthị trường và mặt hàng xuất nhập khẩu giữa hai nước Lào - Việt Nam, thúcđẩy quan hệ kinh tế - thương mại hai nước với các nước trong khu vực vàquốc tế.2. Những tồn tại và nguyên nhân. * Những tồn tại: Bên cạnh những mặt làm được, những thành công trên,quan hệ thương mại Lào - Việt Nam nói chung và quan hệ thương mại hànghóa xuất nhập khẩu giữa hai nước nói riêng còn tồn tại nhiều hạn chế cơ bảnnhư: + Về kim ngạch xuất nhập khẩu: Quan hệ thương mại Lào - Việt Nammặc dù ngày càng được củng cố, phát triển nhưng quy mô của sự hợp tác,những kết quả đạt được trong thập kỷ qua chưa tương xứng với vị trí của nóvà vì vậy tác động cuả nó tới sự phát triển thương mại hai nước còn rất thấp.Tốc độ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu chưa cao và chưa ổn định. Hoạtđộng thương mại qua biên giới Lào - Việt Nam chưa phản ánh thực chất nhucầu và khả năng phát triển nội tại của bản thân mỗi nền kinh tế. + Các Hiệp định thương mại có tiến bộ thực hiện còn chậm, hiệu lựcthấp khi gặp những điều kiện không thuận lợi như thiên tai, hoặc tác động tiêucực từ nhân tố, điều kiện của môi trường kinh doanh quốc tế hoặc khu vực. + Về phía các cơ chế, chính sách của Nhà nước: Trong hoạt động xuấtnhập khẩu, chính sách thị trường và mặt hàng xuất khẩu nói chung còn nhiều 60 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comhạn chế, chủ yếu là những mặt hàng truyền thống. Các mặt hàng của ViệtNam đã định vị được trên thị trường Lào, trong khi đó các mặt hàng xuấtkhẩu của Lào sang Việt Nam, ngoại trừ xe gắn máy mang nhãn hiệu Honda,còn mặt hàng khác hầu như chưa có được vị thế trên thị trường. Việc áp dụngcác chính sách ưu đãi tại các địa phương còn thiếu chủ động, linh hoạt, cònnhiều quy định chồng chéo, mâu thuẫn, làm ảnh hưởng đến hoạt động kinhdoanh trên thị trường khu vực biên giới, đòi hỏi phải được nhanh chóng bổsung, hoàn thiện. + Về cơ cấu mặt hàng và chất lượng hàng hóa xuất nhập khẩu: cơ cấuhàng hóa xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu còn nghèo nàn. Phần lớn hàng hóanhập khẩu từ Thái Lan tái xuất sang Việt Nam, trong khi đó Việt Nam chưacó các mặt hàng mũi nhọn, chủ lực để đẩy nhanh kim ngạch xuất khẩu sangthị trường Lào và qua Lào tới Đông Bắc Thái Lan. Chất lượng hàng hóa nhìnchung còn khá hạn chế và thường không có sự quản lý của các cơ quan quảnlý chất lượng của Nhà nước. + Về cơ sở vật chất kỹ thuật: Tại các cửa khẩu quốc gia và đặc biệt làcửa khẩu quốc tế giữa hai nước đã bắt đầu hình thành một cơ sở vật chất, kỹthuật nền tảng cho hoạt động thương mại như cửa hàng, kho hàng, văn phòngđại diện... nhưng nhìn chung kết cấu hạ tầng cho hoạt động thương mại ở cácvùng cửa khẩu còn quá thiếu thốn, nghèo nàn lạc hậu, hạn chế rất lớn đếnhiệu quả hoạt động thương mại tại các cửa khẩu nói chung và giữa hai nướcnói riêng. Hệ thống các chợ biên giới chưa được chú trọng xây dựng và pháttriển đúng mức, mặc dù nó là nhân tố hàng đầu thúc đẩy phát triển giao lưu,trao đổi hàng hóa của dân cư biên giới. Kết cấu hạ tầng giao thông, thông tinliên lạc còn rất thiếu thốn lạc hậu không đáp ứng được nhu cầu trao đổi thôngtin liên lạc của hai bên. 61 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com + Về chủ thể tham gia thương mại biên giới: Hệ thống tổ chức hoạt độngkinh doanh thương mại giữa Lào - Việt Nam tại các vùng cửa khẩu biên giớimới bước đầu manh nha hình thành và phần lớn còn mang tính tự phát, chưacó định hướng phát triển rõ ràng, cụ thể. Hoạt động kinh doanh xuất nhậpkhẩu qua các cửa khẩu biên giới Lào - Việt Nam hiện có nhiều doanh nghiệpthuộc các thành phần kinh tế tham gia nhưng thiếu sự tổ chức và phối hợp nêndễ bị các doanh nghiệp khác ép giá và điều kiện thanh toán, làm tăng mức độrủi ro cho kết quả kinh doanh. + Về phương thức thanh toán: Do tính đa dạng của chủ thể tham gia vàphương thức kinh doanh trên thị trường khu vực biên giới nên các phươngthức trao đổi, thanh toán cũng rất đa dạng. Tuy nhiên, thanh toán qua ngânhàng theo các tiêu chuẩn quốc tế trong hoạt động xuất nhập khẩu giữa hainước còn chiếm tỉ lệ khá thấp. Do việc thanh toán không được thực hiện quangân hàng nên các hiện tượng lừa đảo, chiếm dụng vốn và các hiện tượng tiêucực khác dễ xảy ra, làm tăng rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu. Việckhông kiểm soát được các giao dịch qua ngân hàng cũng làm tăng tình trạngthất thu thuế và làm hạn chế các hoạt động tín dụng của các ngân hàng đối vớihoạt động xuất nhập khẩu tại biên giới. * Nguyên nhân: Thực trạng của quan hệ thương mại Lào - Việt Nam nóichung, quan hệ thương mại hàng hoá xuất nhập khẩu nói riêng như trên là docác nguyên nhân: + Nguyên nhân khách quan: - Quá trình hội nhập kinh tế và thương mại của hai nước với các nướctrong khu vực và thế giới đang diễn ra mạnh mẽ, với sự thay đổi nhanh củamôi trường quốc tế, bên cạnh các tác động tích cực, còn ảnh hưởng tiêu cực 62 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comtới quan hệ thương mại hai nước trong thời gian qua. - Thực trạng nền kinh tế thiểu phát, thiểu cầu và thiểu nước trong khu vựctrong đó có Việt Nam và Lào có tác động ngăn cản sự phát triển của thươngmại nội địa và thương mại xuất nhập khẩu. Cùng với thực trạng nền kinh tế,cuộc khủng hoảng tài chính trong thập kỷ 90, có xu thế lan rộng toàn thế giới làmột trong những tác động rất lớn giảm thiểu quan hệ thương mại nói chung,quan hệ thương mại hàng hoá xuất nhập khẩu Lào - Việt Nam nói riêng. - Trong thập kỷ 90 nhất là các năm 1998, 1999, và 2000 Lào - ViệtNam gặp phải nhiều thiên tai với mức thiệt hại khá nặng nề đã tác động làmgiảm xu thế phát triển kinh tế quốc gia nói chung, thương mại xuất nhậpkhẩu nói riêng. + Nguyên nhân chủ quan: - Thực thi tư duy kinh tế mở với định hướng xuất khẩu một mặt tạo điềukiện cho sự phát triển thương mại quốc tế của hai quốc gia, nhưng mặt kháccũng đòi hỏi một hệ thống chính sách đồng bộ tạo điều kiện và môi trường đểmỗi nước thực hiện tốt quan hệ thương mại xuất nhập khẩu song phương. Hệthống các chính sách thương mại của Việt Nam và nhất là của Lào trong thậpkỷ 90 chưa được tạo lập một cánh kịp thời vì vậy cũng có mặt ở những thờiđiểm khác nhau tác động làm giảm xu thế phát triển quan hệ thương mại giữahai nước. - Mặc dù, tốc độ phát triển kinh tế của Lào - Việt Nam trong thập kỷ 90được đánh giá là những nước có tốc độ phát triển khả ổn định, nhưng với tốcđộ phát triển khá ổn định trong khu vực, tốc độ phát triển vừa qua vẫn chưatạo ra những điều kiện thật sự thuận lợi cho sự phát triển thương mại xuất 63 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comnhập khẩu hai nước. - Hệ thống tổ chức quản lý hoạt động thương mại xuất nhập khẩu hainước vận hành chưa thực sự có hiệu quả. Cơ sở vật chất kỹ thuật thương mạiở các khu vực cửa khẩu còn nghèo nàn lạc hậu tác động không tốt đến hoạtđộng xuất nhập khẩu. - Các doanh nghiệp xuất nhập khẩu hai nước chưa năng động, tích cựcnghiên cứu, triển khai các giải pháp có hiệu quả để mở rộng thị trường và mặthàng xuất nhập khẩu. Tóm lại: Những phân tích chi tiết và đánh giá chung về thành công vàtồn tại của thực trạng quan hệ thương mại giữa Lào và Việt Nam nói chung vàquan hệ thương mại hàng hoá nói riêng trong chương 2 đã tạo ra những cơ sởthực tiễn toàn diện, khách quan cho chúng tôi tiếp cận và đề xuất những giảipháp hoàn thiện ở chương 3. 64 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com CHƯƠNG 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP VỀ PHÁT TRIỂN QUAN HỆ THƯƠNG MẠI HÀNG HOÁ GIỮA LÀO VÀ VIỆT NAM TRONG THỜI GIAN TỚII. DỰ BÁO KIM NGẠCH VÀ MỘT SỐ NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN QUAN HỆTHƯƠNG MẠI HÀNG HOÁ GIỮA LÀO VÀ VIỆT NAM1. Dự báo về một số nhân tố tác động đến quan hệ thương mại hàng hoágiữa Lào và Việt Nam1.1. Các nhân tố quốc tế Sau vụ khủng bố 11- 9 -2002 xẩy ra ở Mỹ, theo dự báo của ngân hàngthế giới, tăng trưởng kinh tế thế giới trong năm tới sẽ không đạt được nhưmức tăng trưởng trong thập kỷ khác, các Trung tâm kinh tế lớn trên thị trườngnhư: Mỹ, EU, Nhật Bản nếu bị suy giảm và sẽ phục hồi chậm chạp vào năm2003. Đặc biệt sau sự kiện 11-9-2002, việc mở rộng quy mô chống khủng bốcủa Mỹ và các nước đồng minh. Thêm vào đó, việc Mỹ tấn công Iraq ngày20/ 03/ 2003 và dịch bệnh SARS lây lau đã có tác động mạnh mẽ đến nềnkinh tế thế giới và hoạt động thương mại quốc tế. Chính những vấn đề nàyảnh hưởng đến thị trường khu vực, thị trường xuất nhập khẩu của Lào và ViệtNam, một số ngành bị giảm sút như: thương mại, du lịch, xuất khẩu lao động,làm tăng giá một số mặt hàng xuất nhập khẩu giữa Lào - Việt Nam. Do đó, cótác động đến hoạt động thương mại hàng hoá giữa Lào và Việt Nam trongthời gian tới. 65 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com ASEAN là khu vực thị trường rộng lớn và được đánh giá là khu vực pháttriển năng động, với tốc độ hội nhập và chỉ số mở cửa nền kinh tế khá cao vàcũng là khu vực có tốc độ tăng FDI cao so với các nước đang phát triển.ASEAN đã đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế cao suốt gần hai thập kỷ cuối thế kỷXX. Sau khi suy giảm trong những năm 1997 - 1999 do ảnh hưởng của cuộckhủng hoảng kinh tế, nền kinh tế hầu hết các nước ASEAN đã phục hồi và dựbáo có thể đạt trên 6% trong giai đoạn 2000 - 2005. Sự phát triển của nền kinhtế Thái Lan, Malaysia, Singapore và của các quốc gia trong khối ASEANtrong những năm tới sẽ tác động mạnh mẽ đến quan hệ thương mại hàng hoágiữa Lào và Việt Nam. Đặc biệt, lộ trình thực hiện CEPT/AFTA trong thời gian tới sẽ tạo nhữngđiều kiện thuận lợi để phát triển thương mại khu vực. Bên cạnh đó, sự pháttriển giao thông hành lang Đông - Tây trong tiểu vùng sông Mê Kông và Hiệpđịnh khu vực ASEAN về vận tải đa phương thức, vận tải liên quốc gia sẽ đemlại những triển vọng mới trong sự phát triển thương mại hàng hoá của Lào vàViệt Nam. Trung Quốc là một thị trường lớn. Bằng các chương trình cải cách nềnkinh tế, Trung Quốc đã đạt được tốc độ tăng trưởng cao trong những năm gầnđây. Hàng hoá của Trung Quốc có sức cạnh tranh cao về giá cả và tính đadạng của sản phẩm khá phù hợp với nhu cầu của thị trường Lào và Việt Nam.Nằm giáp biên giới phía Nam của Trung Quốc là thị trường xuất nhập khẩuvà tái xuất khẩu quan trọng của Lào và Việt Nam, có ảnh hưởng trực tiếp tớisự phát triển quan hệ thương mại hàng hoá giữa Lào và Việt Nam. Xu hướngnày sẽ có tác động mạnh hơn cùng với việc xây dựng dự án phát triển giaothông vận tải của các nước tiểu vùng sông Mê Kông. 66 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com Việc Trung Quốc trở thành thành viên của WTO sẽ tạo điều kiện choTrung Quốc những cơ hội lớn để phát triển thương mại quốc tế, đồng thời tạonên sức ép cạnh tranh đáng kể đối với các nước trong khu vực và theo dựđoán sẽ có tác động mạnh đến hoạt động xuất nhập khẩu và tái xuất khẩu củaLào và Việt Nam trong thời gian qua.1.2. Các nhân tố từ Việt Nam + Hiệp định thương mại Việt Nam - Mỹ. Việc hoàn tất Hiệp định thương mại song phương giữa Việt Nam - Mỹ làmột cốt lịch sử làm cơ sở cho kinh tế song phương giữa hai nước Việt Nam vàMỹ. Những nỗ lực mà Việt Nam đã thực hiện trong việc kết thúc thắng lợitrong việc đàm phán thương mại Việt - Mỹ đã được đánh giá cao và có xu thếphát triển mạnh về thương mại hàng hoá xuất nhập khẩu, kim ngạch xuấtnhập khẩu ngày càng tăng. Do vậy, dẫn đến tăng trưởng GDP trong nước.Hoạt động Hiệp định thương mại song phương Việt Nam - Mỹ là một bướcquan trọng tiến tới Việt Nam gia nhập tổ chức thương mại thế giới WTO vàhội nhập vào nền kinh tế khu vực và thế giới, Mỹ ủng hộ mạnh mẽ việc ViệtNam gia nhập WTO. Theo dự báo đây là một bước tiến quan trọng đối vớiViệt Nam, để sản phẩm hàng hoá của Việt Nam có cơ hội thâm nhập vào thịtrường quốc tế, tăng sức cạnh tranh đối với thị trường trong khu vực và tạođiều kiện cho việc tái xuất hàng hoá của quốc gia Lào, đồng thời tạo nên sứcép đáng kể đối với CHDCND Lào, tình hình kinh tế trong nước được ổn định.Sau khi sự kiện 11-9-2001 xẩy ra ở Mỹ tình hình kinh tế một số nước trongkhu vực bất ổn định kể cả Lào và Việt Nam. 67 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com + Hiệp định gia nhập vào AFTA. Lộ trình thực hiện CEPT/ AFTA dự báo trong thời gian tới sẽ tạo điềukiện thuận lợi cho việc phát triển thương mại khu vực, bên cạnh đó sự pháttriển hành lang Đông - Tây trong tiểu vùng sông Mê Kông và Hiệp địnhthương mại khung ASEAN về vận tải đa phương thức, vận tải liên quốc gia sẽđem lại những triển vọng mới cho sự phát triển quan hệ thương mại của ViệtNam với các nước trong khu vực đặc biệt là quan hệ thương mại hàng hoáxuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Lào. Dự báo xuất khẩu của Việt Nam sang thị trường ASEAN sẽ tăngkhoảng 16 - 17% trong giai đoạn 2000 - 2005 và khoảng 13 - 14% tronggiai đoạn 2006 - 2010, lên tới 15,67 tỷ USD vào năm 2005 và 29,52 tỷUSD vào năm 2010.1.3. Các nhân tố từ Lào Cộng hoà dân chủ nhân dân Lào có diện tích 236.800 km 2 với dân sốhơn 5 triệu người, GDP năm 1999 đạt 1.065.817 triệu Kíp, tốc độ tăng trưởngbình quân đạt 6,4%/năm trong giai đoạn 1995-1999, GDP bình quân đầungười năm 1999 đạt 193.785 triệu Kíp, tốc độ bình quân 3.4%/năm, nôngnghiệp chiếm tỷ trọng lớn 52,2% GDP năm 1999, trong khi công nghiệp vàdịch vụ chỉ chiếm 21,9% và 25,2% GDP. Lào là một quốc gia không có biển, xung quanh là 5 nước láng giềng vớiđường biên giới dài 6.080 km. Mạng lưới đường bộ dài 24.00 km, vận tảiđường bộ đạt 1.312.000 tấn trong năm 1999, vận tải đường thuỷ đạt 695.00tấn và vận tải đường không đạt 1.500 tấn trong năm 1999. Lào xuất khẩu chủ yếu là hàng may mặc, gỗ, sản phẩm gỗ, thuỷ điện, cà 68 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comphê, một số hàng chế tạo và nhập khẩu hàng tiêu dùng, vật liệu xây dựng thiếtbị điện nguyên liệu cho sản xuất hàng dệt may và lắp ráp xe máy. Kim ngạchxuất khẩu của Lào đã tăng từ 311,2 triệu USD năm 1995 lên 356,8 triệu USDnăm 1999 và kim ngạch nhập khẩu tăng từ 588,8 triệu USD năm 1995 lên604,3 triệu USD năm 1999. Lào xuất khẩu chủ yếu sang các nước trong khuvực châu á như Thái Lan, Việt Nam, Trung Quốc, Đài Loan và các nước côngnghiệp phát triển như Pháp, Đức, Anh, Italy, Mỹ, Nhật Bản trong khi nhậpkhẩu chủ yếu từ các nước trong khu vực như Thái Lan, Việt Nam, TrungQuốc, Singago và Nhật Bản. Xuất khẩu của Lào sang Việt Nam đã tăng từ 3.917 ngàn USD năm 1990lên 84.032 ngàn USD năm 1995 và 111.596 ngàn USD năm 2000. Nhập khẩucủa Lào từ Việt Nam tăng từ 15.995 ngàn USD năm 1990 lên 20.607 ngànUSD năm 1996 và 66. 379 ngàn USD năm 2000. Tổng kim ngạch xuất nhậpkhẩu của Lào với Việt Nam đã tăng từ 19.912 ngàn USD năm 1990 lên104.639 ngàn USD năm 1995 và đạt 177.993 ngàn USD năm 2000. Hàng hoácủa Lào xuất sang Việt Nam. Ngoài các mặt hàng tiêu dùng được sản xuất từThái Lan (đồ gia dụng, thuốc lá, thực phẩm chế biến...), chủ yếu là thạch cao,hàng lâm sản (gỗ, song mây, sa nhân). Lào nhập từ Việt Nam chủ yếu là hàngnông sản (chiếm 80%) bao gồm gạo, thịt các loại, trâu bò sống, hải sản, rauquả, dược phẩm, xi măng, sắt thép, đồ nhựa, đồ gia dụng, thực phẩm... Từ năm 1997, Lào đã trở thành thành viên của ASEAN, tham gia AFTA,với thời gian thực hiện hoàn toàn các cam kết CEPT/AFTA là năm 2008. Mặcdù tiến trình thực hiện CEPT/AFTA sẽ không ảnh hưởng nhiều đến quan hệthương mại giữa Lào và Việt Nam do lộ trình kéo dài tới thời gian gần cuốigiai đoạn dự báo, những thoả thuận khác trong khuôn khổ ASEAN, đặc biệt làchương trình phát triển hành lang Đông - Tây sẽ đem lại nhiều thuận lợi cho 69 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comsự phát triển thương mại biên giới giữa Lào và Việt Nam, Lào - Việt Nam -Thái Lan nói riêng và phát triển thương mại khu vực nói chung với các tuyếnđường trọng yếu: + Laem Chabang - Mukdahan/ Savănakêt (Biên giới Lao - Thai Lan) -Bản Đông - Lao Bảo (biên giới Lào - Việt) - Đông Hà - Đà Nẵng. + Luang Phạ Bang (Biên giới Lào - Việt Nam) Hà Nội - Điện Biên - TâyTrang/ Đèo Tây Trang. + Vinh - Đèo Keo Nha/ Nepe (Biên giới Lào - Việt Nam) - Laksao - BanLao - Thà Khech/ Na Khon Pha Nom (Biên giới Lào - Thái) - Uđon Thani. + Đà Nẵng - Pak Xê - Ubôn Ratham - Nakhon Rathxasima. + Vũng Ang - Bãi Dinh/ Ban Talak (Biên giới Lào - Việt Nam) - Tha Khẹch. Theo dự báo về triển vọng phát triển hành lang giao thông, luồng hàngvận tải qua cửa khẩu biên giới Lào - Việt Nam có thể tăng từ 394 ngàn tấnnăm 1995 lên 1.629 ngàn tấn năm 2010. Cùng với quá trình triển khai chương trình phát triển hành lang Đông -Tây, Chính phủ Lào đã xây dựng những chương trình phát triển kinh tế cửakhẩu như: khu kinh tế cửa khẩu Nặm Phạo - Cầu Treo, khu thương mại tự doĐen Sa Vẳn - Lao Bảo... từ năm 1999 CHDCND Lào đã đầu tư triển khai mộtsố công trình hạ tầng quan trọng của vùng Lak Xao và cửa khẩu như nâng cấpđường xá, xây dựng kho ngoại quan, chợ biên giới, các cơ sở dịch vụ dulịch... đồng thời cấp phép cho một số doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vàovùng Lak Xao và cửa khẩu hoạt động kinh doanh thương mại, du lịch, chếbiến gỗ, sản xuất tiểu thủ công nghiệp và hàng tiêu dùng khác. 70 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com Chính phủ Lào đã có chủ trương xây dựng phát triển khu thương mại tựdo Den Sa Vẳn (đối diện với cửa khẩu quốc tế Lao Bảo) với chính sáchthương mại tự do nhằm thu hút mạnh mẽ đầu tư nước ngoài, đặc biệt là TháiLan. Lào cũng đã đầu tư xây dựng một số công trình hạ tầng quan trọng tạikhu vực cửa khẩu, đặt kế hoạch đầu tư nâng cấp đường 9 từ Sê Nô đến DenSa Vẳn, chuẩn bị xây dựng cầu Mê Kông II. Tuy vậy, cũng gặp nhiều khókhăn, công trình chưa thực hiện tốt được vì các công nghệ thi hành còn lạchậu một phần cũng vì thiên tai trong những năm vừa qua. Trong chương trình “tăng cường quan hệ thương mại Lào - Việt Nam nóichung, quan hệ thương mại hàng hoá giữa Lào - Việt Nam nói riêng, đã triểnkhai thực hiện thoả thuận Cửa Lò” được tiến hành giữa Bộ thương mại củahai nước từ ngày 19-22/6/2001, Bộ thương mại hai nước đã thống nhất cácnguyên tắc về tạo điều kiện thuận lợi cho mậu dịch giữa hai nước, trong đó cóhoạt động biên mậu. Sau khi có thoả thuận Cửa Lò, bên Lào đã giảm thuế chohàng Việt Nam nhập khẩu vào thị trường Lào và yêu cầu Việt Nam triển khainhững thoả thuận đã được ký kết về vấn đề này. Việc thực hiện chương trìnhnày sẽ đem lại những cơ hội mới cho sự phát triển quan hệ thương mại hànghoá giữa Lào và Việt Nam. Dự báo, đến năm 2005, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu giữa Lào và ViệtNam sẽ đạt khoảng 385 triệu USD và đến năm 2010 sẽ đạt 1.050 triệu USD,trong đó Lào xuất khẩu sang Việt Nam 215 triệu USD và 550 triệu USD vànhập khẩu từ Việt Nam 170 triệu USD và 500 triệu USD trong giai đoạntương ứng. 71 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com2. Dự báo mặt hàng và kim ngạch xuất nhập khẩu của Lào với Việt Namtrong thời gian tới. So với những năm trước, mặt hàng xuất khẩu của Lào không có đột biếnlớn, chủ yếu vẫn xuất khẩu những mặt hàng, ngoài các mặt hàng tiêu dùngđược sản xuất từ Thái Lan như: máy móc, phụ tùng, Ôtô, xe máy CKD, IKD(đồ gia dụng, thuốc lá, thực phẩm chế biến...), chủ yếu là thạch cao, hàng lâmsản (gỗ, song mây, sa nhân), nguyên vật liệu dệt, may, da. Dự báo khối lượngxuất khẩu của một số mặt hàng chủ yếu giữa Lào và Việt Nam thời kỳ 2001 -2010 là: nhóm mặt hàng máy móc, phụ tùng, Ôtô, xe máy CKD, IKD trongnhững năm tới sẽ giảm dần còn 20 - 25% năm 2005 và từ 15 - 18% năm 2010.Nhóm mặt hàng nguyên vật liệu dệt, may, da, hiện nay nhóm này đang chiếmkhoảng 1% trên tổng kim ngạch xuất khẩu của Lào sang Việt Nam. Dự báotrong những năm tới sẽ tăng từ 3 - 5% tổng kim ngạch xuất khẩu của Làosang Việt Nam năm 2005 và từ 6 - 9% năm 2010. Nhóm mặt hàng nông sảnvà lâm sản, nhóm mặt hàng xuất khẩu này của Lào sang Việt Nam có giá trịvà kim ngạch xuất khẩu lớn nhất là các mặt hàng lâm sản chế biến. Dự báotrong những năm tới tỷ trọng kim ngạch sẽ tăng từ 32% đến 37% năm 2005và từ 48% đến 50% năm 2010. Theo dự báo của viện chiến lược phát triển (Bộ kế hoạch và Đầu tư), đếnnăm 2005 kim ngạch xuất khẩu của CHDCND Lào là 927 triệu USD và kimngạch nhập khẩu là 1.081 triệu USD. Đến năm 2010, những con số đó là1.380 triệu USD và 1.610 triệu USD. Trong chiến lược xuất khẩu của Lào đến năm 2010 đã chỉ rõ cần phảichú trọng đến thị trường Việt Nam, coi đây là thị trường tiềm năng của Lào. 72 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comtrong hoạt động xuất khẩu với Việt Nam cần phải chú ý đến lợi thế là hệthống đường bộ chạy qua cửa khẩu biên giới một số nước trong khu vực đểphát triển mạnh hình thức tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu, quá cảnh để tăngkim ngạch và nâng cao hiệu quả xuất khẩu. Căn cứ vào tình hình xuất khẩu với Việt Nam trong những năm vừa qua,đồng thời căn cứ vào các mối quan hệ thương mại chủ yếu tác động đến quátrình giao lưu kinh tế qua các cửa khẩu trên tuyến biến giới Lào - Việt Namtrong thời gian tới, dự báo kim ngạch xuất nhập khẩu của Lào với Việt Namđến năm 2010.Bảng( 3.1) DỰ BÁO KIM NGẠCH XUẤT NHẬP KHẨU CỦA LÀO VỚI VIỆT NAM THỜI KỲ 2001- 2010 Đơn vị tính: triệu USD 2000 2005 2010Kim ngạch xuất khẩu của Lào sang 178 215,000 550,000Việt NamKim ngạch nhập khẩu từ Việt Nam 66,4 170,000 500,000vào Lào 73 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comII. MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ PHÁT TRIỂN QUAN HỆ THƯƠNG MẠI HÀNGHOÁ GIỮA LÀO VÀ VIỆT NAM1 Hoàn thiện hệ thống chính sách để phát triển quan hệ thương mại hànghoá giữa Lào và Việt Nam * Chính sách xuất nhập khẩu. Về chính sách xuất nhập khẩu, Chính phủ hai nước đã ra quyết định số46/2001/QĐ-TTg ngày 4/4/2001 về quản lý xuất nhập khẩu hàng hoá thời kỳ2001 - 2005. Như vậy lần đầu tiên Chính phủ hai nước đã có quyết định về cơchế xuất nhập khẩu hàng hoá 5 năm thay cho các quyết định điều hành xuấtnhập khẩu hàng hoá năm trước đây. Tại thông tư số 11/2001/TT-BTM ngày18/4/2001 của Bộ thương mại hướng dẫn thực hiện quyết định số46/2001/QĐ-TTg của thủ tướng Chính phủ, đã hướng dẫn danh mục các hànghoá cần xuất khẩu cấm nhập khẩu, danh mục hàng hoá xuất khẩu theo giấyphép của Bộ thương mại kèm theo thời gian áp dụng cho từng mặt hàng. Nhưvậy, quy định chung về xuất nhập khẩu hàng hoá thời kỳ 2001 - 2005 đã đượcxác định nhưng các vấn đề đặc thù cho hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩuhàng hoá giữa Lào và Việt Nam vẫn chưa được xác lập cụ thể. Để phát triển quan hệ thương mại hàng hoá giữa Lào và Việt Nam đếnthời kỳ năm 2005, 2010 cần phải có chính sách xuất nhập khẩu phù hợp, nhưchính sách mặt hàng, chính sách xuất khẩu, nhập khẩu, chính sách phát triểncác phương thức kinh doanh, chính sách tiền tệ ngân hàng. - Chính sách mặt hàng xuất nhập khẩu. 74 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com Xây dựng chính sách mặt hàng xuất khẩu có tính ổn định, lâu dàinhằm tạo được những sản phẩm có tầm chiến lược, có khối lượng, giá trịlớn, chất lượng cao, có khả năng cạnh tranh với thị trường nước ngoài...phù hợp với ưu thế, tiềm năng nổi trội của hai nước. Trên cơ sở đó, xâydựng chính sách mặt hàng xuất khẩu đối với từng khu vực, phù hợp với yêucầu của từng thị trường. Thương nhân hai nước được xuất khẩu hàng hoá theo ngành nghề đã ghitrong giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, trừ những mặt hàng cấm xuấtkhẩu. Đối với hàng xuất khẩu có điều kiện (hàng xuất khẩu theo đầu mối,theo hạn ngạch, theo giấy phép của Bộ thương mại hoặc Bộ quản lý chuyênngành). Bộ thương mại hoặc Bộ quản lý chuyên ngành sẽ xem xét chọn đầumối, hoặc phân bổ hạn ngạch, hoặc cấp giấy phép đối với hàng hoá quy địnhtại quyết định của chính phủ hàng năm về quản lý điều hành xuất khẩu hoặctheo luật thương mại hai nước. Cơ cấu mặt hàng xuất khẩu sẽ chuyển dịch theo hướng gia tăng xuấtkhẩu sản phẩm chế biến và chế tạo, nhất là các sản phẩm có hàm lượng côngnghệ và trí tuệ cao, giảm dần tỷ trọng hàng thô, nâng cao tỷ trọng dịch vụ.Cần ưu tiên cao cho các ngành sản xuất hàng hoá xuất khẩu, còn đối với cácngành thay thế nhập khẩu mà năng lực sản xuất trong nước đã đáp ứng đượcnhu cầu thì không nên tăng thêm đầu tư. Cần đầu tư vào các ngành hàng chủlực và các dự án nâng cao cấp độ chế biến, từ đó nâng cao khả năng cạnhtranh của hàng hoá. + Hàng hoá nhập khẩu từ Việt Nam. Hàng hoá nhập khẩu từ Việt Nam có thể chia thành 3 nhóm chính, đó là: 75 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com 1. Nhập khẩu hàng hoá do Việt Nam sản xuất để tiêu dùng tại thị trườngtrong nước như: hàng bách hoá, hàng thực phẩm chế biến, hàng vật liệu xâydựng... 2. Nhập khẩu hàng hoá do Việt Nam sản xuất để tái xuất sang nước thứba như: những mặt hàng nông sản, dệt may, giầy dép... 3. Nhập khẩu những mặt hàng do Việt Nam tái xuất như: xăng dầu, thiếtbị máy móc... Nhà nước cần có các chính sách hợp lý để kiểm soát hoạt động nhậpkhẩu. Cần hạn chế nhập khẩu ở nhóm hàng một, hai và xu hướng sẽ tăng kimngạch nhập khẩu ở nhóm hàng ba. - Chính sách xuất khẩu, nhập khẩu. Hiện Nước CHDCND Lào đang có chính sách hỗ trợ, khuyến khích vàđẩy mạnh xuất khẩu, chủ yếu là các biện pháp tài chính, thực chất là trợ cấpxuất khẩu. Trong thời gian tới cần chuyển dần các trợ cấp xuất khẩu thành cácbiện pháp như hỗ chợ các doanh nghiệp khảo sát thâm nhập thị trường, hỗ trợcác hoạt động xúc tiến thương mại, hỗ trợ mở rộng sản xuất, kinh doanh, tưvấn kinh doanh, đào tạo nguồn nhân lực, kiện toàn hệ thống tổ chức... Nhưvậy, vừa phù hợp với quá trình hội nhập vừa nâng cao khả năng cạnh tranhcủa doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu, có khả năng cạnhtranh trên thị trường thế giới. Nhà nước đang dùng các hàng rào thuế quan và phi thuế quan để hạn chếnhập khẩu và bảo hộ xuất khẩu trong nước. Theo quá trình hội nhập, chúng taphải giảm dần các hàng rào thuế và cắt bỏ dần các hàng rào phi thuế quan vàthuế hoá các hàng rào phi thuế. 76 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com Lào - Việt Nam đang cố gắng tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi vàổn định không chỉ dành cho những nhà đầu tư nước ngoài mà cả những nhàđầu tư trong nước. Do đó, trong lĩnh vực xuất nhập khẩu, điều quan trọng làphải tạo cho tâm lý ổn định cho các nhà kinh doanh hàng hoá xuất nhập khẩubằng cách thiết lập một biểu thuế ổn định với những hướng dẫn đầy đủ vàchính xác. Tuy nhiên, tính ổn định trong luật thuế xuất nhập khẩu cần đượchiểu một cánh tương đối. Bởi một biểu thuế được duy trì quá lâu là một điềuphi thực tế, rất khó thực hiện, do không phải lúc nào quan điểm và chính sáchxuất nhập khẩu của Nhà nước cũng giống nhau. Hơn nữa nền kinh tế hai nướcđang phải thực hiện những chuyển biến hết sức mạnh mẽ, cộng với sự thayđổi nhanh chóng của nền kinh tế thế giới và trong các quan hệ thương mại,biểu thuế xuất nhập khẩu phải có sự thích ứng linh hoạt. Tuy nhiên, với xuhướng chung là nền kinh tế thế giới và khu vực đang dần đi vào thế ổn địnhthì một biểu thuế ổn định luôn là một công cụ hỗ trợ đắc lực cho các doanhnghiệp kinh doanh xuất nhập khẩu yên tâm hoạt động trên thị trường. - Chính sách khuyến khích mở rộng các phương thức kinh doanh. Hiện nay đối với thị trường Việt Nam chủ yếu sử dụng phương thức kinhdoanh xuất nhập khẩu trực tiếp, Nhà nước cần có các chính sách khuyếnkhích phát triển các hình thức kinh doanh như mua bán qua trung gian, đổihàng, đấu thầu quốc tế, gia công quốc tế, mở các siêu thị tại thị trường ViệtNam để đẩy mạnh hoạt động xuất nhập khẩu sang thị trường Việt Nam. Cácchính sách khuyến khích hỗ trợ như hỗ trợ về vốn, về thông tin, về xúc tiếnthương mại, về tư vấn kinh doanh, về nguồn nhân lực... - Chính sách tiền tệ, ngân hàng. Hiện nay Lào và Việt Nam đã xây dựng ngân hàng hữu nghị Lào - Việt 77 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comNam, và ngân hàng hữu nghị Việt Nam - Lào, trụ sở tại Viêng Chăn (Lào) vàHà Nội (Việt Nam),và có chi nhánh tại Paksê tỉnh Chăm Pa Sak (Lào), điềunày đã tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu giữahai nước. Trong thời gian tới cần phải mở rộng chi nhánh ra các tỉnh, thànhphố của hai nước, đồng thời mở rộng quan hệ các ngân hàng thương mại Làovới các ngân hàng thương mại Việt Nam, để thực hiện thanh toán cho các hợpđồng xuất nhập khẩu, trước mắt có thể thanh toán bằng đồng đô la Mỹ, tiếntới sẽ thanh toán bằng đồng Kíp Lào và đồng Việt Nam, đảm bảo thanh toánđể phát triển thương mại một cách thuận tiện lành mạnh, hạn chế được rủi ro.Tổ chức sắp xếp lại các lực lượng kinh doanh ngoại hối thuộc các thành phầnkinh tế tại khu vực cửa khẩu. Các hoạt động này phải thông qua cấp giấy phépvà chịu sự chỉ đạo chặt chẽ của ngân hàng Nhà nước. * Chính sách phát triển khu kinh tế, khu thương mại cửa khẩu vàchợ biên giới - Chính sách phát triển khu kinh tế, khu thương mại cửa khẩu. + Các khu vực kinh tế cửa khẩu được áp dụng thí điểm một số chínhsách, đã có những bước phát triển quan trọng so với các cửa khẩu chưa đượcáp dụng thí điểm, đề nghị chính phủ tiếp tục cho mở rộng chính sách này sangcác cửa khẩu khác như Cha Lo, Năm Căn, Na Meo... + Hàng năm Nhà nước đầu tư riêng cho khu kinh tế cửa khẩu qua ngânsách tỉnh từ 50% trở lên của tổng số thu ngân sách của Nhà nước trên địa bànkhu kinh tế cửa khẩu. Đề nghị đối với những khu cửa khẩu có cơ sở hạ tầngcòn thấp, mức thu chưa cao, tỷ lệ này nên cao hơn và áp dụng ổn định liên tục5 năm đầu sau đó mới điều chỉnh lại. Để tạo cơ sở cho tỉnh lập kế hoạch sửdụng khoảng đầu tư này có hiệu quả hơn. 78 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com + Nhà nước có chính sách để phát triển giao thông và hành lang Đông- Tây và phát triển thương mại khu vực nói chung với các tuyến đườngtrọng yếu: 1. Laem Chabang - Mukdahan/ Savănakêt (Biên giới Lào – Thái Lan)- Bản Đông - Lao Bảo (biên giới Lào - Việt) - Đông Hà - Đà Nắng. 2. Luang Phạ Bang (Biên giới Lào - Việt Nam) Hà Nội - Điện Biên -Tây Trang/ Đèo Tây Trang. 3. Vinh - Đèo Keo Nha/ Nepe (Biên giới Lào - Việt Nam) - Laksao -Ban Lao - Thà Khech/ Na Khon Pha Nom (Biên giới Lào - Thái) - UđonThani. 4. Đà Nẵng - Pak Xê - Ubôn Ratham - Nakhon Rathxasima. 5. Vũng Ang - Bãi Dinh/ Ban Talak (Biên giới Lào - Việt Nam) - ThaKhech. Sự phát triển của hành lang Đông - Tây trong tiểu vùng sông Mê Kôngsẽ có tác dụng thúc đẩy hoạt động thương mại hàng hoá qua biên giới giữaLào và Việt Nam. - Chính sách phát triển chợ cửa khẩu và chợ biên giới. Để phát triển thương mại hàng hoá tại các vùng cửa khẩu biên giới Lào -Việt Nam. Việc phát triển chợ cửa khẩu chợ biên giới giữ một vị trí rất quantrọng. Bộ thương mại hai nước đã ban hành quy chế tổ chức và quản lý chợbiên giới Lào - Việt Nam. Qua phân tích thực trạng để thực hiện tốt phươngán quy hoạch và phát triển chợ, kiến nghị: 79 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com + Đối với các tỉnh có cửa khẩu quốc tế, giao lưu hàng hoá phát triển, dođó có nguồn thu cao từ thuế xuất nhập khẩu, Nhà nước cần có quy định chophép trích một phần ngân sách để phát triển chợ biên giới ở các vùng cửakhẩu mà hoạt động thương mại còn chưa phát triển. Các tỉnh còn khó khănnhư Atapư - Kon Tum, Hủa Phăn, Xiêng Khuảng, Nhà nước cần có chínhsách phân bổ kinh phí từ nguồn của Trung ương hỗ trợ địa phương 100% đểxây dựng các chợ đường biên. + Theo quy định hiện hành, mức độ khuyến khích đối với hàng hoá traođổi tại chợ biên giới đi qua cửa khẩu Lào - Việt Nam không quá 300.000 Kíptương đương 500.000 đồng/lần/ngày được miễn thuế, phần còn lại vượt quyđịnh trên phải nộp thuế xuất nhập khẩu theo quy định của mỗi nước. Với quyđịnh này phần nào đã ràng buộc cư dân và thương nhân không mang quá trịgiá hàng hoá vào chợ trong mỗi lần và đã ảnh hưởng đến sản xuất và kinhdoanh. Về lâu dài cần thay đổi quy định này theo hướng mặt hàng nào cầnkhuyến khích sản xuất kinh doanh thì không hạn chế về giá trị, các mặt hàngcòn lại đều phải chịu thuế xuất nhập khẩu như bình thường.2. Hoàn thiện hệ thống tổ chức quản lý và điều hành hoạt động thươngmại hàng hoá giữa Lào và Việt Nam * Các giải pháp tổ chức quản lý điều hành. - Tổ chức lại lực hoạt động thương mại xuất nhập khẩu hàng hoágiữa Lào và Việt Nam. Việc mua bán trao đổi hàng hoá giữa Lào và Việt Nam có thể chia thànhba nhóm: + Nhóm mua bán trao đổi diễn ra ở khu vực cửa khẩu biên giới. 80 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com + Nhóm mua bán trao đổi hàng hoá ở các chợ biên giới: có chợ có banquản lý, nhưng nhiều chợ chưa có ban quản lý. Có chợ có hải quan, cũng cónhiều chợ chưa có hải quan. Những chợ chưa có lực lượng hải quan, khi hàngvận chuyển vào nội địa chỉ có chứng từ thu thuế của ngành thuế. Do đó, chưacó thuế nhập khẩu theo chứng từ thu của hải quan, có thể coi đây là hàng nhậplậu và bị tịch thu. + Nhóm trao đổi hàng hoá theo các đường mòn biên giới và hai bên cánhgà của cửa khẩu. Đây là lực lượng khó quản lý. Trong thời gian tới, hoạt động mua bán ở khu vực biên giới tổ chức lạitheo hướng: + Chấm dứt tình trạng mua bán trao đổi hàng hoá theo các đườngmòn, và hai bên cánh gà cửa khẩu mà chỉ tập trung ở các cửa khẩu và chợbiên giới. + Riêng đối với các mặt hàng còn hạn chế nhập khẩu bằng các biện phápphi thuế thì buộc các doanh nghiệp và các thương nhân phải thực hiện xuấtnhập khẩu, theo các cửa khẩu quốc gia và quốc tế và phải nộp thuế theo quyđịnh Nhà nước và giao cho một đầu mối quản lý là hải quan. + Phải quy hoạch và nâng cấp cơ sở vật chất cho các chợ biên giới. Cácchợ biên giới thống nhất do các sở thương mại, các tỉnh biên giới sắp xếp tổchức và quản lý, tạo môi trường tốt để thu hút và đẩy mạnh các hoạt độngmua bán trao đổi hàng hoá tại các chợ biên giới. Quy chế quản lý chợ biêngiới cần được chỉnh lý bổ sung cho phù hợp với tình hình thực tế. Đồng thờiđề nghị với Nhà nước ở những chợ chưa có hải quan cho phép các tỉnh cóđường biên giới được phép quy định thuế xuất nhập khẩu theo đường biên 81 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com“tiểu ngạch” ở mức độ thấp hơn biểu thuế xuất nhập khẩu chung để khuyếnkhích phát triển hoạt động xuất nhập khẩu ở đây, đồng thời tăng thêm nguồnthu, phát triển cơ sở hạ tầng, cải thiện đời sống dân cư biên giới. - Đơn giản hoá các thủ tục tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thươngmại và du lịch. Các cơ quan quản lý Nhà nước về thương mại như sở thương mại, Hảiquan, Bộ đội biên phòng, kiểm dịch động thực vật, Kiểm dịch y tế, Cơ quanthuế vụ, quản lý thị trường... Cần cải cánh thủ tục theo hướng tinh giản gọnnhẹ đáp ứng tốt cho hoạt động thương mại tại các khu vực biên giới. Đặc biệtlà lực lượng hải quan cần thực hiện nghiêm túc luật hải quan và các văn bảnpháp quy về hải quan, để tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động thương mạixuất nhập khẩu. Đồng thời các cơ quan này phải phối hợp chặt chẽ đồng bộcùng với các cơ quan chính quyền tổ chức quản lý và điều hành tốt các hoạtđộng thương mại hàng hoá xuất nhập khẩu giữa Lào và Việt Nam. - Thường xuyên phổ biến các quy định, các chính sách của Nhà nước tớicác đối tượng hoạt động thương mại hàng hoá xuất nhập khẩu giữa Lào vàViệt Nam. Đây là điều đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp nhỏ, doanhnghiệp tư nhân, các hợp tác xã, các hộ cá nhân. Các đối tượng này lại chiếmmột tỷ lệ lớn nhưng ít hiểu biết, về các quy định và chính sách của Nhà nước.Phổ biến các quy định và chính sách của Nhà nước, đặc biệt chính sách liênquan đến hoạt động thương mại hàng hoá xuất nhập khẩu sang Việt Nam, làmcho các đối tượng hoạt động xuất nhập khẩu thấy rõ các trách nhiệm và quyềnlợi của mình trong hoạt động kinh doanh. Từ đó phát huy hết các lợi thế đểphát triển kinh doanh, tránh các trường hợp tiêu cực do không am hiểu pháp 82 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comluật, làm chậm trễ mất cơ hội kinh doanh và tăng chi phí dẫn đến làm giảmkhả năng cạnh tranh của hàng hoá. - Kiện toàn lại bộ máy tổ chức quản lý, nâng cao trình độ và phẩm chấtđạo đức cho các cán bộ quản lý. Tăng cường công tác thanh tra kiểm tra vàgiám sát. * Tăng cường các hoạt động ngoại giao, đàm phán với phía Việt Nam đểđẩy mạnh hoạt động đàm phán thương mại hàng hoá Lào - Việt Nam. Các hoạt động ngoại giao và tiền đề, là cơ sở để phát triển các hoạt độngthương mại. từ đây đến năm 2005 cần tập trung vào một số vấn đề như: - Triển khai ký kết các Hiệp định, các bản nghi nhớ, các bản thảo thuậngiữa Bộ thương mại của hai nước, giữa các Bộ... nhằm tạo ra hành lang pháplý, môi trường thuận lợi để các doanh nghiệp hai nước dễ dàng thâm nhậpkhảo sát thị trường thực hiện các hoạt động xúc tiến thương mại thành lập cáctrung tâm hỗ trợ thương mại, mở văn phòng đại diện, tổ chức và tham gia cáchội chợ triển lãm, mở các cửa hàng giới thiệu sản phẩm trên thị trường củahai nước. Đặc biệt tạo điều kiện để các doanh nghiệp hai nước mở các đại lý,các siêu thị, tham gia các đấu thầu quốc tế, các hoạt động đầu tư... - Hai bên cần thường xuyên bàn bạc và thống nhất để có các chính sáchưu tiên và phát triển các cặp cửa khẩu và chợ biên giới, đặc biệt là đầu tư cơsở vật chất kỹ thuật thương mại, tạo nên sự tương đồng và đối xứng giữa haibên cửa khẩu để phát huy hết lợi thế và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt độngthương mại của hai bên cùng phát triển. - Hai bên nên thành lập các cơ quan chuyên trách và Chính phủ mỗinước cho phép Uỷ ban nhân dân các tỉnh có đường biên giới được thành lập 83 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comcác tổ chức chuyên trách để thường xuyên tiếp xúc thông báo cho nhau nhữngthông tin cần thiết như chủ trương của mỗi bên, kiến nghị với Chính phủ,những yêu cầu về hợp tác kinh tế, thương mại, văn hoá, du lịch... * Các giải pháp đẩy mạnh hoạt động nghiên cứu thị trường và xúc tiếnthương mại. Tổ chức hướng dẫn và thành lập các đoàn doanh nghiệp của hai nước đểkhảo sát thực tế tình hình thị trường, tìm kiếm cơ hội kinh doanh. Trên cơ sởđó để các doanh nghiệp tiến hành ký kết các hợp đồng xuất nhập khẩu và thựchiện các hoạt động thương mại khác. Tổ chức các trung tâm hỗ trợ thương mại, giúp các doanh nghiệp thànhlập văn phòng đại diện, chi nhánh... Tổ chức hướng dẫn các doanh nghiệp tham gia các hội chợ triển lãm,giới thiệu quảng cáo hàng hoá, tìm kiếm bạn hàng và thị trường tiêu thụ. Thường xuyên tổ chức các cuộc hội thảo về thị trường và hoạt động xuấtnhập khẩu với nhau, đồng thời cung cấp các thông tin cần thiết cho nhau. Hướng dẫn và tư vấn giúp các doanh nghiệp mở các siêu thị, xây dựnghệ thống đại lý, mở các cửa hàng bán và giới thiệu sản phẩm, tham gia cáchoạt động đấu thầu và mua sắm quốc tế để đa dạng hoá và phát triển các hoạtđộng kinh doanh của mỗi nước. Tiến hành hỗ trợ tư vấn kinh doanh, giới thiệu các hình thức kinh doanhmới, các nghiệp vụ kinh doanh giúp các doanh nghiệp hạn chế các rủi ro,nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp. Hỗ trợ việc đào tạo nguồn nhân lực cho doanh nghiệp. 84 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com * Các giải pháp về chống buôn lậu và gian lận thương mại ở khu biêngiới Lào - Việt Nam. Hoạt động buôn lậu và gian lận thương mại ở khu vực biên giới Lào -Việt Nam xẩy ra rất phức tạp. Tăng cường hoạt động chống buôn lậu và gianlận thương mại không những góp phần ổn định thị trường, thúc đẩy sản xuấttrong nước, phát triển kinh tế xã hội mà còn góp phần thúc đẩy hoạt độngthương mại hàng hoá xuất nhập khẩu ở khu vực biên giới. Hoạt động này rấtphức tạp và khó khăn, đòi hỏi phải có thời gian và liên quan đến nhiều ngành,nhiều lĩnh vực khác nhau. Sau đây là một số biện pháp nhằm ngăn ngừa vàhạn chế hoạt động buôn lậu và gian lận thương mại ở khu vực biên giới Lào -Việt Nam. - Các bộ, các ngành, đặc biệt là bộ thương mại và tổng cục hải quan vàsoát lại hệ thống văn bản pháp quy liên quan đến hoạt động xuất nhập khẩu,kịp thời sửa đổi bổ sung, để tránh có các khe hở lợi dụng buôn lậu, gian lậnthương mại. Đây là một vấn đề khó khăn và phức tạp, nhưng lại là một biệnpháp có tính chất phòng ngừa rất hữu hiệu nhằm hạn chế buôn lậu và gian lậnthương mại. - Cần phối hợp đồng bộ các lực lượng chống buôn lậu và gian lận thươngmại như: quản lý thị trường, hải quan, công an, bộ đội biên phòng... ở khu vựcbiên giới cửa khẩu và trong nội địa tạo thành một hệ thống nhất. Tránh trườnghợp trông chờ vào nhau hoặc chồng chéo và vô hiệu hoá lẫn nhau. Định kỳ phải tổ chức họp các cơ quan có chức năng chống buôn lậu đểcùng nhau kiểm điểm, rút kinh nghiệm, bàn biện pháp tổ chức phối hợp và cónhững kiến nghị báo cáo cấp trên. 85 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com - Thường xuyên tổ chức các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ, nâng cao tinhthần trách nhiệm và phẩm chất đạo đức cho lực lượng chống buôn lậu. Tăngcường cơ sở vật chất kỹ thuật và điều kiện hoạt động cho lực lượng chốngbuôn lậu và gian lận thương mại. - Có chính sách tuyên truyền giáo dục cho các chủ thể kinh doanh xuấtnhập khẩu, đặc biệt cho nhân dân các thôn (bản), xã, các huyện biên giới, tạocông ăn việc làm, nâng cao đời sống dân trí để họ không tham gia vào cáchoạt động buôn lậu mà tố giác các hoạt động buôn lậu. - Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra giám sát của các cơ quanchức năng trong các hoạt động xuất nhập khẩu và trong các hoạt độngchống buôn lậu.3. Tăng cường cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật thương mại cho các cửakhẩu biên giới * Các nguyên tắc chung. Đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật thương mại cho các cửakhẩu biên giới giữ một vai trò quan trọng, tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩyhoạt động thương mại tại khu cửa khẩu biên giới Lào - Việt Nam. Hiện nay, cơ sở vật chất kỹ thuật thương mại hầu hết các cửa khẩu biêngiới Lào - Việt Nam còn thiếu thốn, nghèo nàn và lạc hậu, cản trở đến sự pháttriển của hoạt động thương mại, cần phải tăng cường đầu tư nâng cấp, nhưngkhả năng tài chính thì còn có hạn và gặp nhiều khó khăn, do đó không thể đầutư một cách đồng đều và tràn lan được. Một vấn đề cần đặt ra là: phải đầu tưthế nào để lợi ích đem lại trên chi phí đầu tư là cao nhất, để thực hiện đượcđiều đó, khi tăng cường đầu tư phát triển cần tuân thủ một số nguyên tắc sau: 86 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com - Quá trình đầu tư phải đảm bảo tôn trọng chủ quyền lãnh thổ, tuân thủcác hiệp định đã được ký kết giữa hai bên và các điều ước quốc tế. - Phải căn cứ vào vai trò vị trí và đặc điểm của từng cửa khẩu cụ thể,vào quy mô và xu hướng phát triển hoạt động thương mại tại mỗi cửa khẩu đểquyết định nội dung và quy mô đầu tư cho thích hợp, đảm bảo hiệu quả củahoạt động đầu tư. - Đảm bảo mức độ tương đồng giữa hai bên cửa khẩu, cần có sự bàn bạcgiữa hai bên khi triển khai các hoạt động trong khu vực nhằm tạo ra sự hợptác các nguồn lực giữa hai bên. Tìm kiếm các vị trí nhằm tạo ra khả năng pháttriển đối xứng (các yếu tố tương đồng) và ở đó có mối liên hệ tốt trong nội địađể phát huy nguồn lực và tránh xảy ra tranh chấp, lấn chiếm. - Dễ dàng kiểm tra, kiểm soát các hoạt động thương mại, bảo vệ đượcmôi trường, đảm bảo trật tự an ninh biên giới, phòng chống được buôn lậu,gian lận thương mại và các tệ nạn xã hội. - Có khả năng mở rộng và phát triển bền vững trong tương lai. * Nội dung tăng cường đầu tư và phát triển cơ sở hạ tầng, vật chất kỹthuật thương mại cho cửa khẩu biên giới Lào - Việt Nam. Như phần thực trạng ta thấy hệ thống cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuậtthương mại cho cửa khẩu biên giới Lào - Việt Nam rất thiếu thốn, nghèo nànvà lạc hậu, để phát triển hoạt động thương mại, từ nay đến năm 2005 cần quyhoạch đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật thương mại cho cửakhẩu biên giới Lào - Việt Nam như sau: - Quy hoạch xây dựng hệ thống trung tâm thương mại. 87 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com Trung tâm thương mại tại các cửa khẩu là tổng hợp các loại hình kinhdoanh và dịch vụ phục vụ cho hoạt động thương mại, đặc biệt là hoạt độngxuất nhập khẩu, có vai trò quan trọng đối với sự phát triển thương mại hànghoá tại các khu vực cửa khẩu. Thông qua hoạt động của các trung tâm thươngmại, có thể mở rộng và phát triển các mối quan hệ thương mại hàng hoá, tăngkim ngạch xuất nhập khẩu, thúc đẩy nhanh quá trình hội nhập trong khu vựcvà thế giới. Trung tâm thương mại là nơi để các nhà sản xuất, kinh doanh thực hiệnquá trình tìm bạn hàng, thị trường thực hiện các hoạt động xúc tiến thươngmại, giới thiệu sản phẩm, cơ hội đầu tư, tiến hành giao dịch, đàm phán, ký kếtcác hợp đồng xuất nhập khẩu, thực hiện giao dịch hàng hoá, hoàn tất các thủtục thanh toán... Vì vậy Trung tâm thương mại phải bao gồm các khu chứcnăng như sau: + Khu văn phòng giao dịch cho các công ty, các chi nhánh của các doanhnghiệp sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trong và ngoài nước. Đây là khu rấtquan trọng của một trung tâm thương mại. + Khu trưng bầy, giới thiệu và bán sản phẩm hàng hoá, đồng thời dànhcho việc tổ chức hội chợ triển lãm khi cần thiết. + Khu dịch vụ phục vụ cho hoạt động thương mại như: thông tin, bảohiểm, ngân hàng, bưu chính viễn thông, vận tải, kiểm nghiệm hàng hoá... + Khách sạn và căn hộ cho thuê, phòng hội thảo, hội nghị. + Bến bãi đỗ xe. 88 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com - Quy hoạch xây dựng hệ thống kho bãi. Hệ thống kho bãi tại các cửa khẩu biên giới Lào - Việt Nam gồm có haihình thức: 1. Kho ngoại quan: Để phục vụ cho các hoạt động xuất nhập khẩu tại cáckhu vực cửa khẩu biên giới cần thiết phải xây các kho ngoại quan, đặc biệtđối với các cửa khẩu có quy mô lớn và hình thức kinh doanh xuất nhập khẩuđa dạng. Kho ngoại quan là để cho doanh nghiệp gửi hàng chờ làm thủ tục hảiquan khi nhập khẩu hàng hoá, đã làm thủ tục hải quan để xuất cảnh hàng hoánhưng còn chờ giao hàng, hoặc khi kinh doanh tái xuất khẩu hàng hoá. 2. Kho dự trữ và bảo quản hàng hoá: Kho dự trữ bảo quản hàng hoá cócác chức năng rất quan trọng, dùng để bảo quản hàng hoá khi hàng chờ đưavào nội địa hoặc chờ làm thủ tục hải quan để xuất khẩu, đặc biệt là nơi dự trữhàng hoá xuất nhập khẩu. Đây là vấn đề rất quan trọng vì thị trường hai nướctư nhân là chủ yếu cho nên lô hàng xuất nhập khẩu thường nhỏ nhưng tầnxuất lại cao. Để hàng hoá xuất nhập khẩu đều đặn cho thị trường hai nước cầnphải có kho dự trữ hàng hoá. Do xu hướng vận chuyển hàng bằng container ngày càng phát triểncho nên các kho cần phải có các bãi chữa container và các hàng hoá cồngkềnh khác. + Quy hoạch xây dựng bãi kiểm hoá và giao nhận hàng hoá. Tại các khu vực cửa khẩu cần phải có các bãi tập kết hàng hoá để hảiquan kiểm tra hàng hoá trước khi hàng hoá quá cảnh. Đồng thời cũng phải có 89 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.combãi để tiến hành nghiệp vụ giao nhận và kiểm tra hàng hoá xuất nhập cảnh. Tuỳ vào từng cửa khẩu mà quy mô kho bãi cho thích hợp. Nên bố trí bãikiểm hoá và giao nhận hàng hoá gần với kho hàng và có kèm các dịch vụ như:bốc dỡ, vận tải kiểm nghiệm hàng hoá... cho các hoạt động thương mại đượcthuận tiện. + Quy hoạch cửa khẩu và chợ biên giới. Việc đầu tư xây dựng các chợ cửa khẩu và chợ biên giới phải phù hợpvới từng điều kiện cụ thể. Phải căn cứ vào khả năng trao đổi và xu hướng pháttriển của từng vùng mà xác định quy mô chợ cho thích hợp. Kế hoạch quy mô đầu tư xây dựng các trung tâm thương mại, kho bãi,chợ cửa khẩu và chợ biên giới nên được chia thành hai giai đoạn: từ nay đếnnăm 2005 và giai đoạn 2005 - 2010. Các cửa khẩu được ưu tiên đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, vật chất kỹthuận thương mại phục vụ xuất nhập khẩu được sếp theo tứ tự sau: 1. Cửa khẩu Đen Sa Văn - Lao Bảo (Sa Văn Na Khệt - Quảng Trị). Đâylà cửa khẩu quan trọng nhất trên tuyến biên giới Lào - Việt Nam. Nó nằm trêntuyến đường 9, cửa khẩu này có khu trung tâm thương mại lớn nhất. Dễ choviệc hoạt động thương mại trong khu vực. 2. Cửa khẩu Nặm Phạo - Cầu Treo (Bo Li Khăm Say - Hà Tĩnh) nằmtrên tuyến đường 8, cách thủ đô Viêng Chăm khoảng 300km và thủ đô HàNội hơn 400km. Đây là cửa khẩu quốc tế có tuyến đường gần thủ đô của hainước nhất và là cửa khẩu quan trọng trong việc giao lưu hàng hoá với nhaugiữa hai cửa khẩu này và các tỉnh lân cận. 90 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com 3. Cửa khẩu Nặm Căn (Xiêng Khuảng - Nghệ An). Cửa khẩu này đãđược Chính phủ hai nước Lào - Việt Nam mở thành cửa khẩu quốc tế ngày6/1/2003 vừa qua. Đây là cửa khẩu có tầm quan trọng trong việc trao đổi hànghoá giữa các tỉnh lân cận. 4. Các cửa khẩu còn lại. Từ nay đến năm 2005 sẽ xây dựng trung tâm thương mại, hệ thống khobãi và chợ trung tâm với quy mô lớn cho các cửa khẩu Đen Sa Vẳn - Lao Bảo,Nặm Phạo - Cầu Treo, Nặm Căn, ưu tiên dặc biệt cho cửa khẩu Đen Sa Vẳn -Lao Bảo. các cửa khẩu và các chợ biên giới khác cần được nâng cấp, sửa chữađể tạo điều kiện thuận lợi phát triển thương mại trong thời gian tới. Nhu cầu về vốn cho xây dựng cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật thươngmại là rất lớn. Cho nên phải sử dụng các biện pháp thích hợp để thu hút cácnguồn vốn. Ngoài sử dụng nguồn tài chính theo những ưu đãi tài chính trongquyết định số 53/2001/QĐ-TTg ngày 19/4/2001 của thủ tướng Chính phủ củahai nước về chính sách đối với khu kinh tế cửa khẩu, cần sử dụng các biệnpháp liên doanh, liên kết với các thành phần kinh tế khác, với phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm” và sử dụng các nguồn vốn ngắn hạn và dàihạn ở địa phương để tiến hành đầu tư xây dựng. 91 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com KẾT LUẬN Nhân dân Lào -Việt Nam từ bao đời nay đã có quan hệ gắn bó với nhau.Bác Hồ đã từng tổng kết mối quan hệ đặc biệt hữu nghị đó trong những câuthơ: Thương nhau mấy núi cũng trèo Mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua Việt Nam-Lào hai nước chúng ta Tình sâu hơn nước Hồng Hà Cửu Long (Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 11, trang 44) Quan hệ kinh tế - thương mại Lào - Việt Nam từ sau năm 1975 đến nayđã trải qua nhiều bước thăng trầm khác nhau thế nhưng vẫn tồn tại và pháttriển mạnh hơn bao giờ hết. Bối cạnh kinh tế thế giới, xu hướng chung toàncầu đã ảnh hưởng tới mối quan hệ của các quốc gia nói chung, giữa Lào vàViệt Nam nói riêng. Việt Nam là đối tác quan trọng của Lào hiện nay. Triểnvọng quan hệ hợp tác kinh tế - thương mại Lào - Việt Nam trong thời gian tớisẽ phát triển hơn nữa khi nền kinh tế Lào từng bước hoàn thiện tiến trình côngnghiệp hoá, hiện dại hoá đất nước, hội nhập và mở cửa vào nền kinh tế khuvực và thế giới của Lào, cùng với tiến trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế và thựchiện chính sách tự do hóa thương mại ở Việt Nam cùng với môi trường quốctế vô cùng thuận lợi thúc đẩy hơn nữa quan hệ kinh tế - thương mại giữa ViệtNam - Lào và các nước trên thế giới. Để đẩy mạnh hơn nữa quan hệ kinh tế - thương mại, đặc biệt là hoạtđộng xuất nhập khẩu giữa Việt Nam và Lào thì hai nước cần phải nghiên cứuđể nắm chắc được đặc điểm và tính chất của thị trường, đặc biệt là về chính 92 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.comsách thương mại, các quy định về quản lý xuất nhập khẩu, về thị hiếu và tậpquán tiêu dùng, yêu cầu về mẫu mã hàng hoá, tính thời trang và chất lượnghàng hoá, phải thấy hết được những thuận lợi và khó khăn khi thâm nhập vàothị trường của mỗi bên. Từ đó mà lựa chọn định hướng đúng đắn về việc xuấtnhập khẩu hàng hoá vào từng thị trường cụ thể của mỗi nước. Mặt khác cũngcần có giải pháp thích hợp và mạnh mẽ cả về phía Nhà Nước và doanh nghiệpđể tạo điều kiện thuận lợi cho việc hoạt động thương mại giữa hai nước ngàycàng phát triển . Nhìn chung quan hệ kinh tế - thương mại giữa Việt Nam - Lào khác hẳnvới quan hệ kinh tế - thương mại của Việt Nam hay Lào với các nước lánggiềng khác trong khu vực. Đó là quan hệ đặc biệt, luôn ổn định, phát triển liêntục, không có sự gian đoạn. Đây thực sự là hai người bạn láng giềng thủychung cùng chia sẻ ngọt bùi, sẽ cùng phát huy nội lực và hợp tác hỗ trợ nhauvươn lên, vợưt qua khó khăn thách thức., tiếp tục hội nhập với nền kinh tếkhu vực và thế giới, vì lợi ích của mỗi nước, vì hoà bình hữu nghị hợp tác vàsự phát triển chung. Do thời gian nghiên cứu còn hạn chế, nguồn tài liệu khan hiếm và hơnnữa bản thân người viết là lưu học sinh nên ngôn ngữ viết cũng bị hạn chế;bản Khóa luận chắc chăn không tránh khỏi những thiếu sót nhất định. Em rấtmong nhận được sự đóng góp và chỉ bảo thêm của các thầy cô. Em xin chân trọng cảm ơn! 93 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com TÀI LIỆU THAM KHẢO1. Bản thảo thuận “Chiến lược hợp tác kinh tế, văn hoá, khoa học kỹ thuật giữa CHĐCN Lào và CHXHCN Việt Nam giai đoạn từ năm 2001 đến năm 2010”.2. Giáo trình kinh tế ngoại thương - nhà xuất bản giáo duc - 1997.3. Giáo trình quan hệ kinh tế quốc tế - GS-PTS Tô Xuân Dân và PTS Vũ Chi Lọc, Nhà xuất bản Hà Nội.4. Hiệp định giữa CHXHCN Việt Nam và Hợp Chủng Quốc Hoa Kỳ về quan hệ thương mại, Nhà xuất bản thống kê - 2001.5. Kinh tế Lào và quá trình chuyển đổi cơ cấu. Viện kinh tế thế giới, 1999.6. Kinh tế các nước Đông Nam á. Nhà xuất bản thống kê - Hà Nội -1997.7. Quy hoạch phát triển kinh tế xã hội đến năm 2010 và tầm nhìn đến năm 2020 của CHDCND Lào. Viện chiến lược và phát triển. Bộ kế hoạch và đầu tư, Hà Nôi - 20008. Số liệu thống kê Bộ thương mại Lào từ năm 1991-20019. Số liệu thống kê Bộ thương mại Việt Nam từ năm 1991-200110. Thảo thuận của Uỷ ban kế hoạch Nhà nước về chiến lược phát triển kinh tế xã hội đế năm 2020, 2010 và kế hoách phát triển kinh tế - xã hội 5 năm lần thứ V (2001 - 2005) tại Đại hội lần thứ VII của Đảng NDCM Lào 94 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp http://luanvan.forumvi.com11. Tư liệu kinh tế các nước thành viên ASEAN. Tổng cục thống kê. Nhà xuất bản thống kê. Hà Nội - 2001.12. Tổng kết quan hệ thương mại giữa Lào - Việt Nam giai đoạn 1999 - 2000 và kế hoạch năm 2001 -2002 của Bộ thương mại CHĐCN Lào - 2000.13. Thảo thuận giữa hai chính phủ nước CHĐCN Lào và CHXHCN Việt Nam “Về việc tạo điều kiện thuận lợi cho người, phương tiện hàng hóa qua lại biên giới và khuyến khích phát triển hợp tác thương mại, đầu tư giữa Lào và Việt Nam” - 8/2002.14. Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nhà xuất bản chính trị quốc gia, Hà Nội -2001.15. Văn kiện Đại hội Đại biểu lần thứ VII của Đảng NDCM Lào, Viêng Chăn - 2001.16. http://vnexpress.net/Vietnam/Kinh17. http://vnexpress.net/Vietnam/Kinh-doanh/2003/06/3B9C8886/18. Laos http://www.countries.com/countries/laos/19. vietnamexpress.net20. http://www.aseansec.org/amm/prolao97.htm21. http://www.laoembassy.com/news/laosmfa.htm22. http://vnexpress.net/Vietnam/Kinh-doanh/2003/04/3B9C7492 95 Một số giải pháp nhằm thúc đẩy quan hệ thương mại hàng hoá giữa CHDCND Lào và CHXHCN Việt Nam

Khóa luận tốt nghiệp một số giải pháp thúc đẩy qhkt Lào và Việt Nam

by Nguyễn Công Huy

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

1 Embed 1

Statistics

Khóa luận tốt nghiệp một số giải pháp thúc đẩy qhkt Lào và Việt Nam Document Transcript