Luan van tien si kinh te quoc dan neu (5)

1,305 views
1,225 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,305
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
13
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Luan van tien si kinh te quoc dan neu (5)

  1. 1. Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr−êng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n Bïi vÜnh kiªnchÝnh s¸ch ph¸t triÓn c«ng nghiÖp t¹i ®Þa ph−¬ng (nghiªn cøu ¸p dông víi tØnh b¾c ninh) Hµ néi, n¨m 2009
  2. 2. Bé gi¸o dôc vµ ®µo t¹o Tr−êng ®¹i häc kinh tÕ quèc d©n Bïi vÜnh kiªnchÝnh s¸ch ph¸t triÓn c«ng nghiÖp t¹i ®Þa ph−¬ng (nghiªn cøu ¸n dông víi tØnh b¾c ninh) Chuyªn ngµnh: QU¶N Lý KINH TÕ M· sè: 62.34.01.01 Ng−êi h−íng dÉn khoa häc: 1. PGS. TS. §oµn ThÞ Thu Hµ 2. PGS. TS. Lª Xu©n B¸ Hµ néi, n¨m 2009
  3. 3. i L I CAM OAN Tôi xin cam oan ây là công trình nghiên c u c ariêng tôi. Các s li u, k t lu n nêu trong Lu n án là trungth c, có ngu n g c rõ ràng. Nh ng k t lu n khoa h c c aLu n án chưa t ng ư c ai công b . Tác gi Lu n án BÙI VĨNH KIÊN
  4. 4. ii M CL CTRANG PH BÌAL I CAM OAN.....................................................................................................iM C L C ..............................................................................................................iiDANH M C CÁC T VI T T T..........................................................................vDANH M C CÁC B NG S LI U .....................................................................viDANH M C CÁC BI U , TH .................................................................viiDANH M C CÁC HÌNH V ...............................................................................viiDANH M C CÁC PH L C..............................................................................viiiL IM U .........................................................................................................1CHƯƠNG 1 CƠ S LÝ LU N VÀ TH C TI N V CHÍNH SÁCH PHÁTTRI N CÔNG NGHI P T I A PHƯƠNG ........................................................61.1 CÔNG NGHI P T I A PHƯƠNG ...........................................................................6 1.1.1 Khái ni m công nghi p t i a phương..................................................6 1.1.2 Vai trò c a công nghi p t i a phương.................................................9 1.1.3 Các y u t nh hư ng n s phát tri n công nghi p t i a phương ...141.2 CHÍNH SÁCH PHÁT TRI N CÔNG NGHI P T I A PHƯƠNG........................19 1.2.1 Khái ni m và ch c năng c a chính sách phát tri n công nghi p t i a phương ...............................................................................................19 1.2.2 Phân lo i h th ng chính sách phát tri n công nghi p t i a phương..28 1.2.3 Ho ch nh và t ch c th c hi n chính sách phát tri n công nghi p t i a phương..........................................................................................34 1.2.4 ánh giá chính sách phát tri n công nghi p t i a phương.................381.3 KINH NGHI M QU C T VÀ TRONG NƯ C V CHÍNH SÁCH PHÁT TRI NCÔNG NGHI P T I A PHƯƠNG ...............................................................................45 1.3.1. Kinh nghi m c a Châu Âu v chính sách phát tri n công nghi p t i a phương ...............................................................................................46 1.3.2. Kinh nghi m c a m t s nư c Châu Á và vùng lãnh th v chính sách phát tri n công nghi p t i a phương .................................................48 1.3.3. Chính sách phát tri n công nghi p t i m t s a phương Vi t Nam 53 1.3.4. Nh ng bài h c kinh nghi m cho B c Ninh..........................................55 K t lu n chương 1 .........................................................................................56
  5. 5. iiiCHƯƠNG 2 TH C TR NG CHÍNH SÁCH PHÁT TRI N CÔNG NGHI PT NH B C NINH GIAI O N 1997 – 2007........................................................582.1.TÌNH HÌNH PHÁT TRI N CÔNG NGHI P T NH B C NINH TH I GIANQUA ....................................................................................................................................58 2.1.1. i u ki n t nhiên, kinh t , xã h i c a t nh B c Ninh tác ng n quá trình công nghi p hoá, hi n i hoá.....................................................58 2.1.2. Khái quát tình hình phát tri n công nghi p t nh B c Ninh 1997 - 2007 ...................................................................................................622.2. TH C TR NG CÁC CHÍNH SÁCH PHÁT TRI N CÔNG NGHI P T NH B CNINH GIAI O N 1997-2007 ..........................................................................................68 2.2.1. Các giai o n hình thành và t ch c th c hi n chính sách phát tri n công nghi p t nh B c Ninh ..........................................................................68 2.2.2. Th c tr ng chính sách phát tri n công nghi p giai o n 1997- 2007 ...732.3. ÁNH GIÁ CHUNG V CHÍNH SÁCH PHÁT TRI N CÔNG NGHI P T NHB C NINH GIAI O N 1997-2007.................................................................................99 2.3.1. ánh giá chính sách theo cách ti p c n 3 giác ................................99 2.3.2. ánh giá chính sách theo 6 tiêu chí cơ b n ....................................... 100 2.3.3. ánh giá quá trình ho ch nh chính sách phát tri n công nghi p ..... 106 2.3.4. ánh giá t ch c th c hi n chính sách .............................................. 107 2.3.5. ánh giá chung v chính sách phát tri n công nghi p t nh B c Ninh giai o n 1997-2007 ....................................................................... 113 K t lu n chương 2 ....................................................................................... 120CHƯƠNG 3 NH HƯ NG VÀ GI I PHÁP HOÀN THI N CÁC CHÍNH SÁCHCH Y U NH M Y M NH PHÁT TRI N CÔNG NGHI P T NH B CNINH .................................................................................................................. 1223.1. B I C NH TRONG NƯ C VÀ QU C T TÁC NG N CHÍNH SÁCHPHÁT TRI N CÔNG NGHI P T NH B C NINH .......................................................122 3.1.1. B i c nh qu c t và nh ng tác ng ch y u .................................... 122 3.1.2. Nh ng tác ng trong nư c .............................................................. 126 3.1.3. Nh ng thu n l i và khó khăn tác ng n ho ch nh chính sách phát tri n công nghi p t nh B c Ninh ....................................................... 1273.2. M C TIÊU, NH HƯ NG PHÁT TRI N CÔNG NGHI P VÀ QUAN I MHOÀN THI N CHÍNH SÁCH PHÁT TRI N CÔNG NGHI P T NH B C NINH ...130
  6. 6. iv 3.2.1. M c tiêu và nh hư ng phát tri n công nghi p t nh B c Ninh.......... 130 3.2.2. Quan i m hoàn thi n chính sách phát tri n công nghi p t nh B c Ninh ......................................................................................................... 1353.3. HOÀN THI N CÁC CHÍNH SÁCH CH Y U PHÁT TRI N CÔNG NGHI PT NH B C NINH.............................................................................................................141 3.3.1. Chính sách u tư phát tri n công nghi p.......................................... 141 3.3.2. Chính sách h tr ti p c n t ai ..................................................... 149 3.3.3. Chính sách thương m i, th trư ng.................................................... 150 3.3.4. Chính sách khoa h c, công ngh ....................................................... 153 3.3.5. Chính sách c i thi n môi trư ng kinh doanh ..................................... 154 3.3.6. Chính sách phát tri n ngu n nhân l c ............................................... 155 3.3.7. Chính sách phát tri n công nghi p b n v ng..................................... 1583.4. CÁC GI I PHÁP CH Y U....................................................................................159 3.4.1. Gi i pháp tăng cư ng ch c năng, vai trò qu n lý Nhà nư c .............. 159 3.4.2. Gi i pháp i m i hoàn thi n quy trình ho ch nh, t ch c th c hi n và phân tích chính sách.......................................................................... 1613.5. M T S XU T VÀ KI N NGH .....................................................................166 3.5.1. V i Trung ương và Chính ph .......................................................... 166 3.5.2. V i a phương................................................................................. 168 K t lu n chương 3 ....................................................................................... 169K T LU N......................................................................................................... 170DANH M C CÁC CÔNG TRÌNH KHOA H C Ã CÔNG B C A TÁC GICÓ LIÊN QUAN N N I DUNG C A LU N ÁN ........................................ 172DANH M C TÀI LI U THAM KH O ............................................................. 173PH L C............................................................................................................ 178
  7. 7. v DANH M C CÁC T VI T T T1. C M T TI NG VI TCNH Công nghi p hoáH H Hi n i hoáH ND H i ng nhân dânKCN Khu công nghi pKCNC Khu công ngh caoKCX Khu ch xu tUBND U ban nhân dânSXKD S n xu t kinh doanhDNNN Doanh nghi p nhà nư c TNN u tư nư c ngoài2. C M T TI NG ANHASEAN Association of South East Asian Nations (Hi p h i các nư c ông Nam Á)BO Building-Operation (Xây d ng-Kinh doanh)BOT Building-Operation-Transfer (Xây d ng-Kinh doanh-Chuy n giao)BT Building-Transfer (Xây d ng-Chuy n giao)CZ Commercial Zone (Khu Thương m i)EPZ Export Proccessing Zone (Khu ch xu t)FDI Foreign Direct Investment ( u tư tr c ti p nư c ngoài)GDP Gross Domestic Product (T ng s n ph m qu c n i)ICD Inland Clearance Deport (C ng c n)IEAT Industrial Estates Authority of Thailand (Ban qu n lý các KCN Thái Lan)TIEA Industrial Estates Association (Hi p h i KCN Thái Lan)UNIDO United Nation Industrial Development Organization (T ch c phát tri n công nghi p c a Liên Hi p Qu c)USD The United-States Dollar ( ô la M )VAT Value Added Tax (Thu giá tr gia tăng)WEPZA World Export Processing Zones Association (Hi p h i KCX Th gi i)NICs New Industrial Countries (Các nư c công nghi p m i)
  8. 8. vi DANH M C CÁC B NG S LI UB ng 2.1. Cơ c u s d ng t t nh B c Ninh năm 2005 .........................................59B ng 2.2. T c tăng giá tr gia tăng, giá tr s n xu t công nghi p B c Ninh giai o n 1997 - 2008...................................................................................................62B ng 2.3. Di n tích t và v n u tư các khu công nghi p giai o n 1997 - 2007 .......74B ng 2.4. S làng ngh và lao ng trong nh ng làng ngh t nh B c Ninh Ngu n:S Công Thương t nh B c Ninh ............................................................................78B ng 2.5. T ng h p ho t ng trong các làng ngh , năm 2005 ..............................79B ng 2.6. Năng su t lao ng bình quân c a ngành công nghi p trong khu v c tưnhân m t s t nh năm 2002 (giá tr s n xu t/lao ng tính theo giá 1994)...........79B ng 2.7. So sánh v các s n ph m làng ngh năm 2001 (tính theo giá 1994) .......80B ng 2.8. T c tăng trư ng bình quân c a các s n ph m ch l c c a B c Ninh(Theo giá 1994) Ngu n: [11] .................................................................................83B ng 2.9. Các nhóm s n ph m có t c tăng trư ng cao hơn m c bình quân c angành công nghi p giai o n 2003 - 2007 (Theo giá 1994)....................................84B ng 2.10. Cơ c u t s n xu t công nghi p t nh B c Ninh n năm 2010 ............86B ng 2.11. Dân s và dân s trong tu i lao ng t 2003 n 2007 ..................95B ng 2.12. T ng s lao ng làm vi c trong các ngành và lao ng c a ngành côngnghi p Ngu n: [11]...............................................................................................95B ng 2.13. T c tăng năng su t lao ng bình quân so v i các t nh lân c n........96B ng 2.14. B ng t ng h p m c chi cho h tr phát tri n công nghi p ................. 103
  9. 9. vii DANH M C CÁC BI U , THBi u 2.1. Cơ c u kinh t t nh B c Ninh năm 1997 – 2007 .................................61Bi u 2.2. Cơ c u giá tr s n xu t công nghi p theo thành ph n kinh t (%, theogiá th c t ) ............................................................................................................63Bi u 2.3. Giá tr s n xu t công nghi p trên a bàn (Theo giá 1994) và ch sphát tri n GTSXCN...............................................................................................66Bi u 2.4. Quy mô v n u tư và su t v n u tư bình quân ..............................75Bi u 2.5. S lư ng d án u tư qua các năm ...................................................76 th 3.1. D tính nhu c u v n cho phát tri n các giai o n ( t ng)............... 144 DANH M C CÁC HÌNH VHình 1.1 Mô hình ti p c n chính sách phát tri n công nghi p t i a phương.........26Hình 1.2 Mô hình nghiên c u chính sách phát tri n công nghi p t i a phương theohư ng phát tri n b n v ng .....................................................................................40Hình 2.1 Các y u t phát tri n công nghi p b n v ng.......................................... 112
  10. 10. viii DANH M C CÁC PH L CPh l c 1: T c tăng trư ng GDP theo giá so sánh 1994 phân theo ba khu v ckinh t t 1997-2008 ........................................................................................... 178Ph l c 2: Thu và l i nhu n ngành công nghi p phân theo khu v c kinh t ........ 179Ph l c 3: Cơ s và lao ng ngành công nghi p phân theo khu v c kinh t ........ 180Ph l c 4: Tài s n và ngu n v n ngành công nghi p có n 31/12 hàng năm....... 181Ph l c 5: Doanh thu ngành công nghi p phân theo khu v c kinh t ................... 182Ph l c 6: Giá tr s n xu t công nghi p theo giá th c t c a các ơn v h ch toán c l p phân theo ngành công nghi p c p 2 ......................................................... 183Ph l c 7: M t s ch tiêu kinh t ch y u t nh B c Ninh..................................... 184Ph l c 8: M t s ch tiêu c a B c Ninh so v i vùng KTT B c B và c nư cnăm 2005 ............................................................................................................ 185Ph l c 9: V n u tư xây d ng trên a bàn t nh B c Ninh................................. 186Ph l c 10: D báo dân s B c Ninh n năm 2020 ............................................ 187Ph l c 11: D báo nh p tăng GDP B c Ninh n năm 2020 .......................... 188Ph l c 12: D báo s d ng lao ng B c Ninh n năm 2020............................ 189Ph l c 13: D báo nhu c u u tư B c Ninh n năm 2020................................ 190Ph l c 14: D báo huy ng ngân sách t GDP B c Ninh n năm 2020........... 191Ph l c 15: D báo tăng trư ng GTSX công nghi p và Nông nghi p .................. 192Ph l c 16: T ng h p d án c p GCN T theo ngành ngh lĩnh v c n 31/12/2008.193Ph l c 17: Di n tích các KCN, khu ô th theo quy ho ch n năm 2015........... 194Ph l c 18: B ng t ng h p t l l p y trong các KCN t p trung năm 2008 ...... 195
  11. 11. 1 L IM U 1. Tính c p thi t c a tài nghiên c u Cùng v i s phát tri n c a n n kinh t th gi i, các mô hình công nghi p hoá ư c ra i nh m ưa các qu c gia ang phát tri n rút ng n kho ng cách v i cácnư c phát tri n. Trong xu hư ng ó, chính sách công nghi p ư c ra i nh m d nd t các n l c phát tri n t t i m c tiêu c t lõi c a chi n lư c công nghi p hoácũng như chi n lư c phát tri n c a m i qu c gia. Chính sách công nghi p hư ng t i nh hình c u trúc ngành công nghi phi u qu trong m i quan h liên ngành, s d ng cơ ch th trư ng phân b ngu nl c, huy ng các ngu n v n cho phát tri n công nghi p, phát huy l i th so sánh vànâng cao năng l c c nh tranh qu c gia. ng th i chính sách công nghi p cũng ph it n d ng ưu th c a các vùng, a phương trong t ch c không gian kinh t cho s nxu t công nghi p. Trong xu th h i nh p và toàn c u hoá hi n nay, m i qu c gia ph i khôngng ng i m i, thúc y s phát tri n n n kinh t c a mình nh m theo k p và ch ng h i nh p v i n n kinh t toàn c u. Nư c ta xu t phát t n n kinh t l c h u,kém phát tri n, có th theo k p s phát tri n c a n n kinh t th gi i, t ư cm c tiêu xây d ng n n kinh t th trư ng theo nh hư ng XHCN òi h i ng vàNhà nư c ph i có chi n lư c và chính sách phát tri n kinh t phù h p, th c hi nt ng bư c CNH-H H t nư c m t cách v ng ch c. Chính sách phát tri n công nghi p là m t b ph n h u cơ và quan tr ng c ah th ng chính sách kinh t . Trong ti n trình CNH-H H t nư c, chính sách pháttri n công nghi p nh m m c tiêu phát tri n công nghi p t nư c. Văn ki n các ih i ng toàn qu c l n th VI, VII ã xác nh “Ti n hành quy ho ch các vùng,trư c h t là các a bàn tr ng i m, các Khu ch xu t, Khu kinh t c bi t, Khucông nghi p t p trung”. Ti p theo, n Ngh quy t i h i l n th VIII năm 1996 ã xác nh rõ: “Hình thành các Khu công nghi p t p trung (bao g m c KCX,KCNC) t o a bàn thu n l i cho vi c xây d ng các cơ s công nghi p m i. Pháttri n m nh công nghi p nông thôn và ven ô th . các thành ph , th xã, nâng c p,c i t o các cơ s công nghi p hi n có, ưa các cơ s không có kh năng x lý ônhi m ra ngoài thành ph , h n ch vi c xây d ng cơ s công nghi p m i xen l nkhu dân cư”. H i ngh l n 4 c a Ban ch p hành Trung ương khoá VIII ã xác nhhư ng phát tri n Khu công nghi p trong th i gian t i là “Phát tri n t ng bư c vànâng cao hi u qu c a các Khu công nghi p”. Ngh quy t i h i ng X ã nh nm nh ”Nâng cao ch t lư ng, s c c nh tranh, hàm lư ng khoa h c công ngh và t
  12. 12. 2tr ng giá tr tăng thêm, giá tr n i a trong s n ph m công nghi p. Phát tri n côngnghi p và xây d ng g n v i phát tri n d ch v , phát tri n ô th và b o v môitrư ng”... “Hoàn ch nh quy ho ch các khu, c m, i m công nghi p trong ph m vic nư c; hình thành các vùng công nghi p tr ng i m; g n vi c phát tri n s n xu tv i m b o các i u ki n sinh ho t cho ngư i lao ng.” B c Ninh là m t t nh m i ư c tái l p năm 1997, n m phía b c Th ô HàN i, có nhi u l i th v v trí a lý, ti m năng t ai và con ngư i. Xu t phát t m tt nh nông nghi p là chính (chi m g n 50% GDP), vi c phát tri n công nghi p trong ó vi c xây d ng các KCN t p trung, phát tri n các c m công nghi p làng ngh , angh ư c xác nh là khâu t phá y nhanh t c chuy n d ch cơ c u kinh tc a t nh t nông nghi p - công nghi p - d ch v sang công nghi p - d ch v - nôngnghi p là nh hư ng úng n nh m ph n u n năm 2015 B c Ninh cơ b n trthành t nh công nghi p như Ngh quy t i h i ng b t nh B c Ninh l n th16(2001-2005), l n th 17(2006-2010) ra. Như v y, t nh B c Ninh ph i có chi nlư c phát tri n công nghi p và quan tr ng là xây d ng chính sách phát tri n côngnghi p t i a phương phù h p. Tuy nhiên, chính sách phát tri n công nghiêp t i aphương nhi u t nh trong ó có B c Ninh còn t n t i nhi u b t c p làm h n ch sphát tri n công nghi p nói riêng và phát tri n kinh t - xã h i nói chung. Chính sách phát tri n công nghi p t i a phương c n thi t và r t quan tr ng,nhưng Vi t Nam v n tương i m i m , chưa ư c quan tâm úng m c m t cáchcó h th ng. Do ó, c n ư c quan tâm nghiên c u y hơn c v m t lý lu n vàt ng k t th c ti n. Xu t phát t nh ng cơ s lý lu n và th c ti n y tôi ch n tài“Chính sách phát tri n công nghi p t i a phương, nghiên c u áp d ng v i t nhB c Ninh” làm Lu n án Ti n s c a mình. 2. Tình hình nghiên c u Trên th gi i ã có nhi u nghiên c u c a các nhà kinh t h c v chính sáchcông nghi p như Motoshigte Ito trong cu n "Phân tích kinh t v chính sách côngnghi p"; Shinji Fukawa trong "Chính sách công nghi p và chính sách c a Nh tB n trong th i kỳ tăng trư ng"; Goro Ono v i tác ph m "Chính sách công nghi pcho công cu c i m i. M t s kinh nghi m c a Nh t B n" (Nhà xu t b n Chínhtr qu c gia 1998). Trong quá trình nghiên c u v s th n kỳ c a ông Á, nhi utác gi ã nghiên c u v vai trò c a Nhà nư c trong th c hi n các chính sách côngnghi p như: Chang (1981), Noland, Pack (2000, 2002), Pindez (1982), Donges(1980), Reich (1982).
  13. 13. 3 Các nhà khoa h c Vi t Nam cũng c p n các n i dung v chính sách côngnghi p thông qua nghiên c u kinh nghi m c a nư c ngoài như: “Lý thuy t v l i th sosánh: S v n d ng trong chính sách công nghi p và thương m i c a Nh t B n” (Tr nQuang Minh, Nhà xu t b n Khoa h c xã h i, Hà N i, 2000); “Kinh t h c phát tri n vcông nghi p hoá và c i cách n n kinh t ” (PGS.TS c nh, Nhà xu t b n Chínhtr Qu c gia, Hà N i 2004). M t s tác gi ti p c n chính sách công nghi p qua nghiênc u v công nghi p hóa Vi t Nam như: “M t s v n công nghi p hoá, hi n ihoá Vi t Nam” (GS. TS Hoài Nam, Nhà xu t b n Khoa h c xã h i, 2003); “Côngnghi p hoá, hi n i hoá Vi t Nam: Phác th o l trình” (PGS. TS Tr n ình Thiên,Nhà xu t b n Chính tr Qu c gia, 2002); “Tăng trư ng và công nghi p hoá, hi n ihoá Vi t Nam” (TS. Võ Trí Thành, Nhà xu t b n Khoa h c xã h i, 2007),... Bên c nh ó, m t s tác gi ã có nh ng nghiên c u v công nghi p nông thônnhư: TS Nguy n i n, GS.TS. Nguy n K Tu n, TS. Nguyên Văn Phúc. M t s nghiênc u v t nh B c Ninh như: Nguy n Th Th o - “Phát huy l i th nh m y m nh pháttri n kinh t t nh B c Ninh”; Nguy n S - “Quá trình CNH – H H nông nghi p, nôngthôn t nh B c Ninh t 1986 n nay, th c tr ng, kinh nghi m và gi i pháp”. Tuy nhiên, chưa có công trình nghiên c u v chính sách phát tri n công nghi pt i a phương v i cách ti p c n t nghiên c u lý lu n v chính sách công nghi p ápd ng cho vùng, a phương, hay nói cách khác nghiên c u chính sách phát tri n côngnghi p t i a phương t chính sách công nghi p và lý lu n v phát tri n vùng, lãnh th . Trong th i gian qua, th c hi n ch trương c a ng và Nhà nư c v pháttri n kinh t -xã h i, t nh B c Ninh ang xây d ng nh hư ng phát tri n cho mình,th hi n qua các Văn ki n i h i ng b t nh, các văn b n v chi n lư c và quyho ch t ng th phát tri n kinh t -xã h i c a t nh ư c xác nh trong t ng th i kỳ. T nh B c Ninh cũng ã hình thành m t s chính sách nh m phát tri n cácKCN t p trung, các c m công nghi p v a và nh , c m công nghi p làng ngh ,khuy n khích chuy n i t tr ng lúa năng su t th p sang nuôi tr ng thu s n,khuy n khích ào t o ngh cho nông dân,… Song, có tính h th ng, toàn di ncho phát tri n công nghi p thì c n có nh ng nghiên c u t ng th m i áp ng nhuc u phát tri n trong giai o n m i. Cho n nay chưa có công trình nghiên c u nào ã ư c công b trùng tên v i tài c a Lu n án này. 3. M c tiêu và nhi m v nghiên c u M c tiêu c a Lu n án là trên cơ s nghiên c u lý lu n và phân tích th ctr ng chính sách phát tri n công nghi p t nh B c Ninh, Lu n án xu t phươnghư ng, gi i pháp hoàn thi n chính sách phát tri n công nghi p t nh B c Ninh nh m y nhanh phát tri n công nghi p c a t nh theo hư ng CNH-H H.
  14. 14. 4 th c hi n m c tiêu t ng quát trên, Lu n án ra m t s nhi m v cth sau: - Làm rõ cơ s lý lu n v chính sách phát tri n công nghi p nói chung vàchính sách phát tri n công nghi p t i a phương nói riêng; - Nghiên c u kinh nghi m và chính sách phát tri n công nghi p c a m t squ c gia trên th gi i; - Phân tích ánh giá th c tr ng phát tri n công nghi p và chính sách pháttri n công nghi p c a t nh B c Ninh trong giai o n 1997-2007; - Tìm ra nh ng h n ch và nguyên nhân trong chính sách phát tri n côngnghi p c a t nh; - xu t phương hư ng và gi i pháp nh m hoàn thi n chính sách phát tri ncông nghi p c a T nh B c Ninh giai o n n năm 2020. 4. i tư ng và ph m vi nghiên c u i tư ng nghiên c u: Lu n án t p trung vào nghiên c u chính sách phát tri n công nghi p t i t nhB c Ninh dư i giác là công c qu n lý kinh t . Ph m vi nghiên c u: tài t p trung nghiên c u m t s chính sách phát tri n công nghi p t nhB c Ninh trong quá trình phát tri n 10 năm và tác ng c a nó t i s phát tri n côngnghi p t i a phương như: Chính sách u tư phát tri n công nghi p; h tr ti pc n t ai; thương m i th trư ng; khoa h c công ngh ; c i thi n môi trư ng kinhdoanh; phát tri n ngu n nhân l c; phát tri n công nghi p b n v ng. Các chính sáchnày ã tác ng thúc y phát tri n công nghi p nói chung, các KCN t p trung quymô l n và phát tri n các khu công nghi p v a và nh , các khu công nghi p làngngh nói riêng trên a bàn t nh. V th i gian tài t p trung nghiên c u chính sách phát tri n công nghi pt nh B c Ninh trong giai o n 1997 (Năm tái l p t nh B c Ninh) n năm 2007 và ra phương hư ng và gi i pháp hoàn thi n chính sách phát tri n công nghi p c at nh cho giai o n 2008-2020. 5. Phương pháp nghiên c u tài ư c th c hi n v i phương pháp lu n duy v t bi n ch ng, phươngpháp duy v t l ch s ; các phương pháp c th ư c s d ng bao g m: phương phápt ng h p, phân tích h th ng, th ng kê, so sánh trên cơ s các s li u th c t t ód báo xu t các phương hư ng gi i pháp cho giai o n ti p theo. tài k t h p s d ng các s li u th ng kê t k t qu c a các công trìnhnghiên c u khoa h c ã ư c công b , các s li u t các s ban ngành c a t nh B c
  15. 15. 5Ninh, các báo cáo c a U ban nhân dân t nh B c Ninh, báo cáo c a các B vàChính ph , các văn ki n c a Ban ch p hành Trung ương ng và c a t nh ng bvà ngu n T ng c c Th ng kê, C c th ng kê B c Ninh. 6. óng góp m i c a lu n ánLu n án ã có nh ng óng góp chính sau ây: - H th ng hoá và làm rõ lý lu n cơ b n v chính sách phát tri n công nghi pt i a phương trong quá trình CNH-H H. Xây d ng các phương pháp ánh giáchính sách theo quan i m cân b ng t ng th theo 3 giác và cân b ng b ph ntheo 6 tiêu chí, làm cơ s cho quá trình ho ch nh, th c thi và ánh giá chính sáchphát tri n công nghi p t i a phương; - Phân tích th c tr ng chính sách phát tri n công nghi p t nh B c Ninh tronggiai o n 1997-2007; làm rõ quan h tác ng c a các chính sách phát tri n côngnghi p t i s phát tri n công nghi p quy mô l n hi n i và phát tri n công nghi ptruy n th ng, công nghi p nông thôn; - Góp ph n ánh giá vai trò c a chính quy n a phương trong quá trìnhho ch nh, th c thi, ánh giá các chính sách phát tri n công nghi p c a t nh trongquá trình phát tri n; - Xây d ng các quan i m, phương hư ng và xu t các gi i pháp nh mhoàn thi n m t s chính sách ch y u nh m y m nh phát tri n công nghi p phùh p v i tình hình c th c a t nh B c Ninh trong giai o n 2008-2020; - ưa ra nh ng ki n ngh góp ph n hoàn thi n chính sách c a ng vàNhà nư c nh m phát tri n công nghi p nói chung, công nghi p các a phươngtrong quá trình CNH-H H. 7. K t c u c a lu n án Ngoài ph n m u; k t lu n; m c l c; ph l c; danh m c tài li u tham kh o;Lu n án k t c u thành 3 chương: Chương 1: Cơ s lý lu n và th c ti n v chính sách phát tri n công nghi pt i a phương Chương 2: Th c tr ng chính sách phát tri n công nghi p t nh B c Ninhgiai o n 1997-2007 Chương 3: nh hư ng và gi i pháp hoàn thi n các chính sách ch y unh m y m nh phát tri n công nghi p t nh B c Ninh.
  16. 16. 6CHƯƠNG 1 CƠ S LÝ LU N VÀ TH C TI N V CHÍNH SÁCH PHÁT TRI N CÔNG NGHI P T I A PHƯƠNG1.1 CÔNG NGHI P T I A PHƯƠNG1.1.1 Khái ni m công nghi p t i a phương Có nhi u quan i m khác nhau v khái ni m công nghi p t i a phương. Cóquan i m cho r ng khái ni m công nghi p t i a phương là m t khái ni m ư cdùng ch m t b ph n c a ngành công nghi p ư c ti n hành a phương, haychính xác hơn là các ho t ng s n xu t mang tính ch t công nghi p di n ra aphương. M t s tác gi khác ã s d ng thu t ng công nghi p t i a phươngbao hàm toàn b nh ng ho t ng phi nông nghi p di n ra trong ph m vi lãnh thc a m i a phương, t c là bao g m c xây d ng và các ho t ng d ch v khác. Nóbao g m các ngành ngh ti u, th công nghi p, th công c truy n, các ngành nghcông nghi p m i, các t ch c ho t ng d ch v nông thôn v i các quy mô khácnhau. Nói n công nghi p t i a phương là nói n phát tri n ngành ngh côngnghi p, các t ch c ho t ng kinh t ngoài nông nghi p a phương. Vi c t n t i nh ng ý ki n khác nhau v khái ni m công nghi p t i aphương ch y u xu t phát t th c tr ng các doanh nghi p công nghi p a phươngcòn nh bé và có s chia c t trong qu n lý gi a Trung ương và a phương; quy môvà chính sách phát tri n công nghi p t i a phương chưa ư c xác nh rõ ràng,h p lý. các a phương có t tr ng nông nghi p l n trong cơ c u kinh t thì côngnghi p t i a phương l i càng nhi u v , nhi u d ng, quy mô còn manh mún vàchưa n nh, trình công ngh th p kém. M c chuyên môn hoá và phát tri ncông nghi p và d ch v nông thôn còn th p, có khi nhi u ngành ngh công nghi pvà d ch v an xen v i nhau, khó tách bi t. Nhưng i u ó d d n t i cách hi u ng nh t khái ni m công nghi p t i a phương v i công nghi p nông thôn. Trư c nh ng quan i m khác nhau như trên, c n ti p c n khái ni m côngnghi p t i a phương theo nh ng góc khác nhau. Th nh t, ti p c n theo a bàn phát tri n kinh t t i a phương, công nghi pt i a phương ư c xem như khu v c công nghi p ư c b trí theo a bàn qu n lý.Cách ti p c n này thư ng ư c chính quy n a phương s d ng cho vi c l p kho ch phát tri n kinh t - xã h i trong vùng lãnh th c a h . T quan i m này côngnghi p t i a phương có th ư c coi như m t b ph n c a kinh t a phương,phát tri n theo m t t l h p lý khi so v i các ngành kinh t khác c a a phương.
  17. 17. 7 Th hai, ti p c n theo ngành, công nghi p t i a phương ư c coi là m t bph n c a ngành công nghi p ư c b trí, phân b t i a phương có m i liên k tch t ch v i các doanh nghi p khác trong ngành này và phát tri n trong t ng thphát tri n ngành công nghi p c a c nư c. Th ba, ti p c n góc phát tri n kinh t - xã h i, công nghi p t i aphương ư c hình thành t m t th c t là m c tăng dân s cao, i s ng th p,ru ng t canh tác h n h p, th t nghi p và bán th t nghi p nhi u trong khu v cnông thôn. Công nghi p t i a phương ư c coi như m t phương ti n t o ra vi clàm và thu nh p cho nh ng ngư i dân và là phương th c thu hút có hi u qu l clư ng lao ng dư th a ang gia tăng nông thôn. Theo như cách ti p c n này côngnghi p t i a phương bao g m toàn b nh ng ho t ng s n xu t công nghi p vành ng d ch v liên quan nông thôn. ây là phương ti n phát tri n kinh t - xã h ivà gi i quy t nh ng v n trong khu v c nông thôn nói chung và c ng c côngnghi p nông thôn nói riêng. Như v y, khái ni m công nghi p t i a phương s ư c ti p c n trong b i c nh mà ho t ng phát tri n công nghi p ư c tri n khait i m i a phương ư c coi như là phương ti n t o ra vi c làm và thu nh p chongư i dân, thu hút lao ng dư th a c a a phương c bi t là khu v c nôngthôn. Quá trình phát tri n công nghi p m i a phương cũng bao g m các ho t ng h tr tiêu th s n ph m và t o thu n l i trong quá trình s n xu t. Nh ngngành công nghi p ã hình thành và phát tri n cũng như ư c b trí t i a phươngd a trên nh ng l i th v c i m t nhiên, kinh t - xã h i, ngu n l c và nh ngl i th khác, s d ng có hi u qu ngu n nguyên li u ho c lao ng t i a phương. Th tư, ti p c n t góc t ch c không gian kinh t - xã h i theo lý thuy tphát tri n vùng a phương. Các lý thuy t phát tri n vùng ã ch ra các nguyên lý tch c không gian kinh t - xã h i sao cho có hi u qu nh t tác ng n s phát tri nc a vùng nh m tăng cư ng hi u ng và liên k t các quá trình phát tri n trong m ttr t t kinh t xã h i hư ng t i phát tri n b n v ng. Cơ c u kinh t vùng, aphương là bi u hi n v m t v t ch t c th c a phân công lao ng xã h i theo lãnhth . Cơ c u công nghi p theo lãnh th h p lý là k t qu tr c ti p c a t ch c khônggian kinh t - xã h i. Khi ti n hành t ch c không gian c n tính toán l a ch nphương án t t nh t xác nh các i tư ng vào lãnh th m t cách t i ưu. Chính vì v y, vi c t ch c không gian kinh t – xã h i t i vùng a phươngkhông ch b trí h p lý các i tư ng mà còn sàng l c các i tư ng gi l i tronglãnh th phù h p v i s c ch a c a vùng a phương. T ó thúc y s pháttri n cao hơn c a cơ c u vùng a phương. ó chính là k t qu l a ch n và hình
  18. 18. 8thành các ngành kinh t , các thành ph n, t ch c kinh t phù h p v i c i m tnhiên, kinh t , xã h i, phong t c, t p quán c a vùng a phương. Cơ c u kinh tvùng a phương h p lý ph i m b o hai nhóm m c tiêu cơ b n: m c tiêu pháttri n c a b n thân vùng a phương; m c tiêu c a n n kinh t qu c dân th c hi ntheo ch c năng vùng a phương trong chi n lư c phát tri n c a qu c gia. Lý thuy t phát tri n vùng luôn nh n m nh n vai trò c a vùng ng l c, c cphát tri n hay các khu v c theo hình th c phát tri n tr ng i m lãnh th . Do ó, tch c không gian kinh t – xã h i vùng a phương c n ch a ng nh ng khu v cnày phát huy hi u qu l i th so sánh, nâng cao năng l c c nh tranh vùng aphương. Các hình th c cơ b n là: vùng ng l c hay vùng kinh t tr ng i m (thu cvùng l n qu c gia); chùm và chu i ô th ; hành lang kinh t ; c khu kinh t ; khucông nghi p; khu vư n ươm công nghi p. Như v y, t i vùng a phương, các doanhnghi p, cơ s s n xu t công nghi p có th ư c phân b theo các c i m t ch ckhông gian kinh t , t o thành các vùng, c c, khu v c có y u t ng l c phát tri n, ng th i có th t n t i dư i d ng các cơ s s n xu t quy mô nh và v a. Công nghi p v a và l n ư c t t i a phương như là k t qu c a chínhsách phi t p trung công nghi p c a Chính ph làm gi m m t công nghi p c acác ô th . Nh ng khu công nghi p như th thư ng ư c b trí t i khu giáp ranh c acác thành ph l n, v a có tác d ng gi m t i cho khu v c ô th và cung c p thêmvi c làm trong khu v c. i v i khu v c nông thôn vi c phát tri n công nghi pthông qua nh ng doanh nghi p công nghi p quy mô nh , v i cơ s s n xu t có trình công ngh thích h p, s d ng v n u tư phù h p v i ngư i dân nông thôn. Phát tri n công nghi p t i a phương là tìm cách phát huy các m t m nh,tìm ki m và t o ra nh ng th m nh m i, t o ra các giá tr gia tăng cho các ho t ngs n xu t, kinh doanh, thương m i,… liên quan n các ho t ng c a lĩnh v c côngnghi p t i a phương; s thay i các y u t và thái c a các tác nhân trong t ngth i i m nh t nh. Phát tri n công nghi p t i a phương ư c hi u ó là vi c ra cho lãnh thvùng a phương chi n lư c phát tri n công nghi p ư c b o m th c thi b i chínhsách phát tri n d a trên l i th ; chi n lư c này s thư ng xuyên ư c ánh giá và xác nh, i u ch nh theo s xu t hi n c a các tình hu ng, các y u t và tác nhân m i,hay theo s phát tri n c a môi trư ng kinh t , chính tr , xã h i có liên quan. Phát tri n công nghi p t i a phương không ch liên quan n vi c h i nh pv i th trư ng bên ngoài mà còn liên quan t i s xoá b nh ng l h ng t i aphương ó, nghĩa là khuy n khích các doanh nghi p tìm ki m nh ng nhà cung c p và
  19. 19. 9khách hàng ngay t i a phương c a mình. Khuy n khích s tương tác gi a các doanhnghi p a phương s t o ra cơ h i kinh doanh, phát tri n công ngh cũng như quymô u tư c a các doanh nghi p t o i u ki n thúc y phát tri n kinh t a phương. T các cách ti p c n y có th rút ra khái ni m công nghi p t i a phương ư c c p trong Lu n án này bao g m: Các ngành công nghi p, các cơ s s n xu t,kinh doanh, d ch v công nghi p trên a bàn m t t nh, vùng, theo ranh gi i a lýxác nh. Theo khái ni m này công nghi p t i a phương ã bao g m không phânbi t các lo i hình s h u, lo i hình qu n lý, quy mô thu c a bàn c a m t aphương xác nh. Công nghi p t i a phương là b ph n c a công nghi p qu c gia,g n v i không gian kinh t -xã h i c a a phương theo ranh gi i xác nh.1.1.2 Vai trò c a công nghi p t i a phương Phát tri n công nghi p t i a phương là nh ng n i dung quan tr ng, làh p ph n c a công nghi p c a m i qu c gia. Cho dù có nhi u cách ti p c n vành n nh khác nhau v phát tri n công nghi p t i a phương nhưng h u h t cácquan i m này u th ng nh t cao vai trò c a phát tri n công nghi p t i aphương, ó là:1.1.2.1 Phát tri n công nghi p t i a phương óng góp vào s tăng trư ng c a vùng a phương nói riêng và n n kinh t qu c dân nói chung S phát tri n kinh t áng ghi nh n c a các nư c ông Á trong hơn m t th pk g n ây mà c bi t là s tăng trư ng kinh t th n kỳ c a Trung Qu c ã ư cghi nh n như là m t hình m u c a th gi i v ho ch nh và th c thi phát tri n côngnghi p t i a phương. Trung Qu c v i phát tri n công nghi p t i a phương phùh p dư i mô hình các c khu kinh t trong 10 năm g n ây luôn duy trì t c tăngtrư ng cao và ã phát tri n n m c ư c g i là "Công xư ng c a th gi i". Ngoàira, các nư c, vùng lãnh th châu Á khác như Hàn Qu c, ài Loan có h th ng côngnghi p t i a phương phát tri n cũng ã t t c tăng trư ng bình quân cao hơn8%/năm trong vòng hơn th p niên qua. Ngay c các nư c như Malayxia và TháiLan có t c tăng trư ng 7-10% trong cu c kh ng kho ng tài chính gây thi t h itrong các năm 1997-1998 c a châu Á, cũng ã ph c h i, th c t các nư c này ã t nt c tăng trư ng hàng năm kho ng trên 5%. Phát tri n công nghi p t i a phương góp ph n huy ng v n tích lu , ngth i tác ng n phát tri n ngành nông nghi p và các ho t ng kinh t phi nôngnghi p khác t i ch , giúp hi n i hoá trong nông nghi p và tăng thu nh p c angư i dân. T i Trung Qu c ã c i cách toàn di n nông thôn sau năm 1978 v i s
  20. 20. 10phát tri n c a lo i hình “xí nghi p hương tr n” là bi u hi n rõ nét c a phát tri ncông nghi p t i a phương . Chính sách phát tri n công nghi p nông thôn là m t ph n quan tr ng trongchính sách phát tri n công nghi p t i a phương hư ng vào s d ng các s nph m c a nông nghi p cung c p như nguyên li u u vào và bán s n ph m c anó ra th trư ng nông thôn. Công nghi p nông thôn cũng có th t o ra m i liênk t gi a thành th và nông thôn b ng nh ng m i liên k t v i công nghi p l nthành th , giúp gi m kho ng cách gi a thành th và nông thôn không ch v thunh p và mà còn c k thu t. Hi u theo nghĩa v năng su t và s d ng lao ng, phát tri n công nghi pt i a phương nh hư ng gi a s d ng nhi u v n (công ngh hi n i) và côngnghi p nông thôn quy mô nh truy n th ng. Trong nhi u trư ng h p, s d ng kthu t trung bình, công ngh thích h p, do ó s d ng nhi u lao ng. Các nư c ang phát tri n cũng có chính sách b o v và phát tri n công nghi p nông thôntruy n th ng nhưng không ph i là quá trình s n xu t b ng nh ng máy móc l ch u l i th i. Như v y, phát tri n công nghi p nông thôn phù h p ã không làm suy gi mcông nghi p các khu công nghi p t p trung, mà b sung và làm m nh thêm chocông nghi p thành ph , ng th i t o ra nh ng l i th c a chính mình trong quá trìnhphát tri n do các y u t : + S v n ng mang tính a lý c a các y u t s n xu t không hoàn h o, pháttri n công nghi p phân tán s y nhanh m c s d ng các ngu n l c s n xu ts n có c a t nư c thông qua tăng cư ng ngu n l c t i ch . + S d ng công ngh thu hút nhi u lao ng làm cho h s v n/lao ngtrong công nghi p nông thôn th p hơn so v i công nghi p cùng quy mô thành th . i m này ư c coi là phù h p v i m c s d ng ngu n l c tương ng và khaithác các l i th so sánh c a khu v c nông thôn. + S n xu t quy mô nh thư ng linh ho t hơn và có kh năng thích ng hơnv i các hoàn c nh kinh t ang thay i hơn là s n xu t quy mô l n. + Công nghi p nông thôn hư ng vào phát tri n các doanh nghi p quy mônh nói chung là cơ s s n sinh ra tài năng và k năng kinh doanh. M t khác, phát tri n công nghi p hi n i t p trung theo vùng trong t ng aphương có tác ng lan to v kinh t và xã h i c a vùng, lãnh th t o áp l c lên hth ng cơ s h t ng k thu t, t o nên hi n tư ng di dân và t p trung lao ng, làmh t nhân hình thành ô th công nghi p,.. Tác ng lan to này nó kích thích s phát
  21. 21. 11tri n cho c vùng, t ng a phương. B i v y, t o ra s phát tri n không ch k t c uh t ng k thu t cho các ngành công nghi p mà còn kích thích xây d ng các côngtrình h t ng xã h i như nhà , b nh vi n, trư ng h c, khu vui chơi gi i trí, trungtâm thương m i,... T ây t o d ng s phát tri n ng b kinh t - xã h i c a vùng, a phương.1.1.2.2 Phát tri n công nghi p t i a phương góp ph n gi i quy t vi c làm, gi m nghèo và gi i quy t v n xã h i Phát tri n công nghi p t i a phương t o công ăn vi c làm, thu nh p, xoá ói gi m nghèo và góp ph n ti n t i phân ph i thu nh p công b ng hơn. T o vi clàm ư c coi như m t m c tiêu hàng u c a công nghi p hoá a phương vì khuv c nông thôn trong các nư c ang phát tri n tương i l c h u và ang g p ph itình tr ng th t nghi p và bán th t nghi p (tình tr ng nông nhàn). S vi c làm tăngthêm nh phát tri n công nghi p có th tính theo công th c: Ei = Ni x g (Vi) x Si Trong ó: Ei: s vi c làm tăng thêm hàng năm nh s tăng trư ng c a ngành i. Ni: H s thu hút lao ng c a ngành i. g (Vi): T c tăng trư ng hàng năm c a ngành i. Si: T tr ng lao ng c a ngành i so v i toàn b l c lư ng lao ng tham giaho t ng c a n n kinh t . Công nghi p hi n i s d ng nhi u v n và k thu t hi n i có th ch sd ng và thu hút m t lư ng lao ng nh , i v i các nư c ang phát tri n và n nnông nghi p l c h u không th nuôi s ng s dân nông thôn. Phát tri n công nghi pt i a phương óng góp vào chương trình công nghi p hoá nông thôn như là nh ngphương th c t o ra vi c làm phi nông nghi p trong khu v c nông thôn. m t squ c gia như Trung Qu c, n và In- ô-nê-xia, có nhi u ngư i làm vi c trongcác xí nghi p công nghi p nông thôn hơn là trong các xí nghi p công nghi p l n.Công nghi p nông thôn có xu hư ng s d ng nhi u lao ng. Tuy v y, khu v ccông nghi p truy n th ng các nư c ang phát tri n có năng su t lao ng th pthư ng tr ti n công cho công nhân r , i u ki n làm vi c không t t. Do ó, c n cónh ng chính sách tr giúp t phía chính quy n a phương hay t phía chính phchúng ti p t c t n t i và phát tri n trên cơ s t o môi trư ng thu n l i chúng t i m i. Nhưng hi n i hoá cũng c n ph i có th i gian, nên a s các nư c angphát tri n u ng h và b o v khu v c phi nông nghi p truy n th ng vì n u chúngb tri t tiêu, m t s lư ng l n ngư i dân nông thôn s m t nh ng ngu n thu nh p
  22. 22. 12mà h có và n u m t khi khu v c này b th tiêu thì nó không còn kh năng pháttri n tr l i. Phát tri n công nghi p t i a phương làm gi m s m t cân i xu thi n trong quá trình phát tri n kinh t xã h i. Các nư c ang phát tri n có n n kinht mang c trưng m nét hai khu v c: khu v c thành th và khu v c nông thôn.Khu v c nông thôn cơ b n là nghèo và l c h u. Khu v c thành th ch a ng ti mnăng phát tri n nhanh hơn. Phát tri n công nghi p t i a phương có th thúc ychuy n i nông thôn và do ó làm c u n i thu h p kho ng cách gi a thành thvà nông thôn. Di dân quá l n t i thành th t i m t s nư c ang phát tri n ã t othêm gánh n ng cho thành th và b l i khu v c nông thôn m t kho ng tr ng vthi u h t nhân l c, ngành ngh , k thu t và ti m năng phát tri n hơn trư c. Ngư idân t khu v c nông thôn di chuy n ra thành ph vì h không có nhi u vi c làmtrong khu v c nông thôn. Trong nhi u trư ng h p h chuy n t i thành ph snghèo ói và th t nghi p,... Phát tri n công nghi p t i a phương là phương ti nh n ch di dân t nông thôn vào thành ph và làm gi m các v n ô th hoá vàtăng dân s các thành ph l n mà không th ki m soát. Chính sách công nghi p a phương s h n ch xu hư ng này m t m c nào ó.1.1.2.3 Phát tri n công nghi p t i a phương nâng cao năng l c c nh tranh c a vùng a phương Áp l c c nh tranh ngày ang càng tăng lên i v i các nhà s n xu t cùng v ixu hư ng toàn c u hoá n n kinh t , h i nh p khu v c và th gi i. Trong tác ph m“l i th c nh tranh qu c gia” (1990), M. Porter v n d ng nh ng cơ s lý lu n c nhtranh trong m i qu c gia c a mình vào lĩnh v c c nh tranh qu c t và ưa ra lýthuy t n i ti ng là mô hình “viên kim cương”. Các y u t quy t nh c a mô hình là i u ki n v các y u t s n xu t, i u ki n v c u, các ngành h tr và b i c nhc nh tranh, chi n lư c và cơ c u doanh nghi p. Ngoài ra, còn có 2 bi n s b sunglà vai trò c a nhà nư c và y u t th i cơ. S thành công c a các qu c gia ngànhkinh doanh nào ó ph thu c vào 3 y u t cơ b n: l i th c nh tranh qu c gia, năngsu t lao ng b n v ng và s liên k t h p tác có hi u qu ư c th hi n môitrư ng phát tri n a phương. Phát tri n công nghi p t i a phương góp ph n quantr ng vào ki n t o năng l c c nh tranh c a vùng a phương trên cơ s áp ng cácyêu c u, gia tăng các y u t c nh tranh theo quan i m c a M. Porter. Th c t trong th c thi phát tri n công nghi p t i a phương, m t s qu c gia ã ng d ng thành công mô hình c a M. Porter . M t s vùng a phương khôngch tham gia c nh tranh trong nư c mà ã n i lên như là các a ch c nh tranh trênph m vi toàn c u. Trong hơn hai th p k qua, cùng v i h p tác kinh t toàn c u và
  23. 23. 13s tăng trư ng kinh t m nh m m t s qu c gia khu v c Châu Á, công nghi p trthành m t thành ph n cơ b n c a n n kinh t qu c dân m i qu c gia mà c bi tlà các nư c ang phát tri n. óng vai trò trung tâm tăng trư ng toàn c u là hth ng các khu công nghi p t i a phương. Các khu công nghi p t i a phương làcác nhóm ngành công nghi p có liên quan, ví d như ngành công nghi p ôtô. Nhi ukhu công nghi p khác nhau ang ư c hình thành các vùng khác nhau, các aphương, nh t là khu v c châu Á. H u h t chúng ư c phát tri n theo chi n lư c h ptác c a t ng hãng d a trên các l i th c a a phương. Các khu công nghi p doNh t B n ch o g m có khu công nghi p ôtô do Toyota kh i xư ng trong vàngoài Băng C c, Thái Lan. Khu thi t b văn phòng do Hãng Canon kh i xư ng ang ư c hình thành khu công nghi p Thăng Long, ngo i thành Hà N i, Vi tNam. Ngoài các khu công nghi p do Nh t B n ch o, m t khu công nghi p cht o ôtô ang ư c hình thành B c Kinh, Trung Qu c, thông qua s lãnh o c aHãng Hyundai c a Hàn Qu c. Các khu công nghi p ư c xây d ng các a phương g n ây ang thu húts quan tâm chú ý vì t c tăng trư ng nhanh, r t a d ng và có nhi u hình th c.Ví d , h th ng khu công nghi p hàng i n t tiêu dùng Penang, Malaixia, d atrên cơ s m i h p tác khu v c gi a các thương nhân c a Trung Qu c nư c ngoàikêu g i t t nh Phúc Ki n c a mi n nam Trung Qu c và chính sách ưu ãi u tưc a vùng Penang, Malaixia. Sau ó, các khu công nghi p ư c hình thành thôngqua sáng ki n c a Chính ph nư c ch nhà, như các c khu kinh t Trung Qu c. S hình thành các khu công nghi p ã h tr vi c tăng kh năng c nh tranhtrên toàn c u c a các hãng t o l p nên khu công nghi p và c a các a phương cókhu công nghi p. Do v y, các khu công nghi p ã góp ph n áng k vào quá trìnhcông nghi p hóa c a a phương và t o ra ng l c thúc y tăng trư ng kinh t c akhu v c. Th c t , ph n óng góp c a s n ph m ch t o công nghi p trong t ng s nph m xu t kh u c a các nư c châu Á tăng t 46,8% năm 1970 lên 86,1% năm2000. Công nghi p t i a phương ã tr thành m t y u t quan tr ng ng sau stăng trư ng n nh c a n n kinh t ông Á trong 30 năm qua. [39] Trong th p k 90 chúng ta ã b t u nh n th y m t s chuy n i t c nhtranh gi a các nư c, như gi a Nh t b n và Trung Qu c, thành cu c c nh tranh gi acác khu công nghi p các khu v c, a phương khác nhau. Ví d , cu c c nh tranhc a các t p oàn m nh v th ph n Trung Qu c ch c ch n di n ra gi a khu côngnghi p ch t o ôtô c a Hãng Toyota Thiên Tân và khu công nghi p ch t o ôtôc a hãng Honda Qu ng Châu. Các qu c gia và a phương u quan tâm t i thu
  24. 24. 14hút các khu công nghi p và nh gia tăng kích thích ho t ng c nh tranh s thúc yhơn n a s c l p v kinh t c a các a phương và các qu c gia. i u ó ư c coi làk t qu c a vi c th c hi n phát tri n công nghi p t i a phương trong i u ki n h inh p qu c t d a trên các lý thuy t c nh tranh c p vùng a phương.1.1.3 Các y u t nh hư ng n s phát tri n công nghi p t i a phương Phát tri n công nghi p qu c gia nói chung, công nghi p t i a phương nóiriêng không ch d a vào các y u t t i ch (y u t n i sinh) mà còn ph thu c vàocác y u t bên ngoài (y u t ngo i sinh) thông qua các m i quan h liên vùng trongm t qu c gia và trên ph m vi qu c t . Các y u t n i sinh c n quan tâm trong quá trình nghiên c u phân tích tch c s n xu t công nghi p t i a phương, bao g m: a lý kinh t , tài nguyên; cơs h t ng bao g m h t ng k thu t và xã h i; t xây d ng v i các c tính v vtrí a lý, a ch t công trình, kh năng m r ng; kh năng th trư ng; v n u tư,... Lý thuy t v l i th c nh tranh c a a phương ã k t h p lý thuy t v năngl c c nh tranh c a các doanh nghi p v i chuyên môn hoá theo ngành c a aphương và ư c Michael Porter ưa ra trong mô hình kim cương v các nhân tquy t nh l i th c nh tranh. T ó, có th th y các y u t tác ng n s phát tri ncông nghi p trong phát tri n kinh t a phương như sau:1.1.3.1 Các y u t u vào V trí c a a phương v các y u t u vào c n thi t c nh tranh trong m tngành như i u ki n tài nguyên thiên nhiên, t ai, lao ng, v n và cơ s h t ng.M i a phương ư c th a hư ng nh ng tài nguyên c u thành nên các y u t u vàoc a s n xu t khác nhau. Nh ng y u t này t o nên kh năng c nh tranh cơ b n chom i a phương hay ngành công nghi p trên cơ s l i th tuy t i ho c l i th sosánh v i các a phương khác. Tuy nhiên, cũng c n nh n m nh r ng ngu n tàinguyên giàu có là r t quan tr ng nhưng trong nhi u trư ng h p không quan tr ngb ng t l s d ng tài nguyên ó trong c u thành nên s n ph m. Các y u t u vào thư ng bao g m ngu n nhân l c, ngu n tài nguyên, ngu ntri th c, ngu n v n, k t c u h t ng. T l s d ng các y u t u vào c a các ngànhkhác nhau là khác nhau, vì v y m t a phương có th khai thác l i th c nh tranhthông qua vi c xây d ng chi n lư c phát tri n các ngành công nghi p v i t l sd ng y u t u vào thích h p nh t. Có th chia các y u t u vào s n xu t thành hai nhóm chính. Nhóm các y ut cơ b n bao g m ngu n tài nguyên thiên nhiên, v trí a lý, lao ng và v n. Nhóm
  25. 25. 15y u t cao c p g m cơ s h t ng thông tin, nhân l c có trình , các trung tâmnghiên c u và các trư ng i h c. Các y u t cơ b n thư ng s n có, không yêu c u u tư th i gian và v n l n. Các y u t cơ b n t o l p kh năng c nh tranh trongnh ng ngành nông nghi p ho c ngành không yêu c u u tư công ngh cao. Các y ut cao c p có vai trò ngày càng l n trong quy t nh kh năng c nh tranh c a m tqu c gia. Các y u t này òi h i u tư v t ch t và tài chính lâu dài và l n. Cũng cóth phân lo i ngu n y u t u vào thành ngu n t ng h p và ngu n c bi t. Ngu nt ng h p như h th ng ư ng giao thông, v n, ngu n nhân công b c th p có th ư cs d ng t t c các ngành công nghi p trong khi nh ng ngu n c bi t v k nănglao ng hay k t c u h t ng c bi t ch có th phát huy m t s ngành nh t nh.Trên th c t vi c ánh giá vai trò c a các y u t u vào trong xác nh kh năngc nh tranh c a m i a phương không ơn gi n. i u này ph thu c vào hi u qu sd ng các y u t này. Các y u t u vào phong phú không b o m m t s c c nhtranh cao. S c c nh tranh còn ph thu c vào công ngh s d ng và khai thác cácngu n l c này. M t i m c n lưu ý khác là các y u t v nhân l c, tri th c và v n cóth d ch chuy n gi a các qu c gia c bi t trong i u ki n phát tri n c a công nghthông tin. Vì v y, ngu n tri th c cao c p chưa h n t o kh năng c nh tranh cao n ungu n này có th d ch chuy n sang các qu c gia khác thu n l i cho s phát tri n hơn.1.1.3.2 Các nhóm y u t v c u th trư ng a phương Các y u t thu c nhóm này có ý nghĩa là căn c quan tr ng nh t cho s pháttri n công nghi p c v quy mô, cơ c u s n ph m cũng như v t c . i u ki n vc u th trư ng bao g m các y u t c u thành c u th trư ng; quy mô và s tăngtrư ng c a c u hư ng chuy n ra th trư ng nư c ngoài. Sau ây xem xét c th t ngy u t ó: Th nh t là c u thành c u th trư ng. Tác ng l n nh t c a c u th trư ng t ikh năng c nh tranh c a m t qu c gia th hi n trong c trưng c a c u th trư ng n i a. c trưng c u này quy t nh phương th c ti p c n, ánh giá và ph n ng c adoanh nghi p trong nư c i v i nhu c u c a ngư i tiêu dùng n i a. M t qu c giahay m t ngành công nghi p có kh năng c nh tranh cao khi c u th trư ng n i acung c p m t b c tranh toàn c nh và rõ ràng t o nh hư ng xác nh nhu c u thgi i, ho c khi c u n i a òi h i liên t c i m i c i ti n m u mã và công ngh . Th hai là quy mô và t c tăng trư ng c a c u. Quy mô c u và t c tăngtrư ng c a c u th trư ng n i a c ng c l i th c nh tranh a phương. Quy mô c uth trư ng l n cho phép doanh nghi p khai thác l i th theo quy mô ng th i khuy nkhích kinh doanh u tư vào thi t b , c i ti n công ngh và năng su t lao ng. u
  26. 26. 16tư này s xây d ng n n t ng cho doanh nghi p khi m r ng ra th trư ng qu c t . Quymô th trư ng n i a tác ng n l i th c nh tranh c a các ngành công nghi p khácnhau là khác nhau. Quy mô th trư ng n i a có vai trò quan tr ng trong các ngànhcông nghi p òi h i u tư l n v nghiên c u và phát tri n, quy mô s n xu t l n,công ngh cao. Tuy nhiên, y u t quy mô th trư ng ch t o d ng l i th c nh tranhcho a phương khi th trư ng th gi i cũng có nhu c u v hàng hoá và d ch v ó.M t y u t khác là s lư ng ngư i mua c l p. S lư ng ngư i mua c l p l n vàphong phú s thúc y c i ti n s n ph m và công ngh . Ngư c l i s lư ng ngư imua nh s h n ch s năng ng c a các doanh nghi p và gây khó khăn cho doanhnghi p khi tham gia th trư ng qu c t . V t c tăng trư ng c a c u th trư ng nhanh s thúc y các doanh nghi p u tư cao hơn vào nghiên c u và phát tri n, nhanh chóng ng d ng các phát ki nm i vào s n xu t. Y u t t c tăng trư ng c a c u càng quan tr ng trong xu thphát tri n c a khoa h c công ngh . Trong xu hư ng h i nh p v i n n kinh t qu c tthì c u th trư ng a phương hư ng m nh sang th trư ng nư c ngoài v i các yêuc u và i u ki n cao hơn th trư ng trong nư c.1.1.3.3 Các ngành có liên quan và h tr c a a phương Các ngành công nghi p t i a phương có m i quan h v i nhau, h tr l nnhau nh m nâng c o kh năng c nh tranh c a c vùng và qu c gia. Nhân t này trư ch t g m ngành công nghi p cơ khí ch t o các thi t b ch bi n và dây chuy n chbi n. ây là m t ngành r t quan tr ng trong vi c th c hi n u tư i m i công nghcho công nghi p. Ti p n, ph i k n ngành s n xu t và cung c p năng lư ng màch y u là i n năng cho công nghi p ch bi n cũng vô cùng quan tr ng. M c cơkhí hoá, t ng hoá cũng như ng d ng các công ngh hi n i các khâu ch bi n,b o qu n ph thu c vào s cung c p i n n nh và v i m c giá ch p nh n ư c.Ti p sau, ph i k n ngành s n xu t bao bì các lo i ph c v ch c năng b o qu n vàc ch c năng thương m i cho công nghi p. Vai trò c a bao bì ngày càng quan tr ngvà có ý nghĩa l n i v i ngành s n xu t nguyên li u nông, lâm s n; s n xu t lâmnghi p v i khai thác và tr ng r ng. Ngành này v a ư c xem xét là ngành liên quannhưng ng th i cũng ư c coi là ngành s n xu t nguyên li u b o m u vào c acông nghi p. Ngành sau cùng xét n là ngành thương m i, gi i quy t u ra chocông nghi p. M c tiêu th s n ph m c a công nghi p, m c th trư ng hóa c as n ph m tùy thu c s phát tri n, năng ng c a ngành thương m i. B o m cho quátrình tái s n xu t m r ng t giai o n s n xu t, lưu thông, trao i t i tiêu dùng ư c th c hi n hi u qu .
  27. 27. 17 S tác ng c a các ngành có liên quan d n n s hình thành các ngành côngnghi p c nh tranh. Qua các ngành công nghi p này mà các doanh nghi p có th liênk t h p tác trong các ho t ng s n xu t t o ra s n ph m t i ngư i tiêu dùng cu icùng. Các ho t ng h p tác trong phát tri n công ngh , s n xu t, phân ph i,marketing ho c d ch v sau bán hàng. S t n t i c a các ngành có liên quan c a nư cngoài trên th trư ng n i a t o i u ki n trao i thông tin, trao i công ngh . Tuynhiên, s t n t i c a các ngành có liên quan t nư c ngoài này l i có th tr thànhm i e do i v i các ngành công nghi p s n có trong nư c thông qua vi c t o l pnh ng cơ h i xâm nh p m i. Ngoài ra, s phát tri n c a ngành này còn tuỳ thu c vào s phát tri n c a cácngành d ch v như giao thông v n t i, h i quan, b o hi m, y t ,... t i a phương.1.1.3.4 Chi n lư c c a doanh nghi p và c i m c nh tranh trong các ngành t i a phương ây là m t i u ki n phát tri n công nghi p nh hư ng t i l i th c nh tranhc a m t ngành hay a phương. Nhân t này là phương pháp t o l p, t ch c và qu nlý m t doanh nghi p cũng như tình hình c nh tranh trên th trư ng c a a phương.Có ba n i dung c th g m: Th nh t, chi n lư c và cơ c u t ch c c a các doanh nghi p t i a phương.M c c nh tranh và qu n lý c a m t doanh nghi p thư ng ch u nh hư ng b i ctrưng c a a phương ó. Ngành công nghi p s có l i th c nh tranh khi các phươngpháp và các thông l qu n lý phù h p v i c trưng c a qu c gia và kh năng c nhtranh c a ngành. Chi n lư c phát tri n doanh nghi p ph thu c vào thông l qu n lý,quan i m c a các nhà lãnh o, ào t o cán b , quan h v i khách hàng, quan i mm r ng th trư ng ra nư c ngoài, m i quan h gi a lao ng và qu n lý. Doanhnghi p s t ư c l i th c nh tranh qu c t khi xâm nh p vào m t th trư ng có yêuc u qu n lý phù h p v i cơ c u t ch c trong th trư ng n i a. Th c ti n ã choth y, khi doanh nghi p c a Italia v i cơ c u t ch c là các doanh nghi p v a và nhcùng phương pháp qu n lý mang tính gia ình không th có l i th c nh tranh khixâm nh p vào th trư ng c, m t th trư ng công nghi p quen v i k t c u t ch ccó th b c. Th hai, các y u t m c tiêu. M c tiêu c a qu c gia và doanh nghi p t o ng l c cho m i công dân, m i nhà qu n lý. L i th c nh tranh m i qu c gia phthu c vào n l c và m c tiêu ph n u c a t ng doanh nghi p và m i cá nhân. M ctiêu c a m i doanh nghi p ph thu c vào k t c u s h u, ng l c c a ch s h u và c trưng qu n lý c a nhà nư c. N u có s th ng nh t trong m c tiêu c a nhà nư c,
  28. 28. 18doanh nghi p và m i cá nhân thì ch c ch n qu c gia ó s t ư c l i th c nh tranhhơn các qu c gia khác. Th ba, y u t c nh tranh n i a. Nhi u nhà kinh t cho r ng c nh tranh n i a không mang l i l i ích cho chính qu c gia ó mà ch d n n nh ng h n ch vl i th c nh tranh so v i các qu c gia khác do c nh tranh ngăn c n khai thác l i thkinh t quy mô. Tuy nhiên, trên th c t hi m có ngành công nghi p nào có th m nhc nh tranh trên th trư ng qu c t l i không ã và ang ch u s c c nh tranh gay g ttrên th trư ng n i a. C nh tranh t th trư ng n i a òi h i doanh nghi p ph ikhông ng ng i m i, c i ti n công ngh , nâng cao ch t lư ng s n ph m và d ch v ,t o nhi u s n ph m m i cũng như có nh ng gi i pháp t n t i và thành công trên thtrư ng. C nh tranh trên th trư ng n i a không nh ng t o ra nh ng l i th m i chodoanh nghi p mà còn làm gi m nh ng h n ch , ng th i nh ng kinh nghi m c nhtranh này s giúp ích cho doanh nghi p trên th trư ng qu c t . C nh tranh n i a òih i nhà nư c nhìn nh n l i chính sách và có nh ng bi n pháp hoàn thi n chính sáchqu n lý vĩ mô t ó tăng cư ng s c c nh tranh c a m i qu c gia.1.1.3.5 Y u t s thay i Trong th c t , có nh ng thành công c a m t a phương hay c a m t ngànhcông nghi p c a a phương l i d a trên các y u t ng u nhiên. Nh ng y u t ng unhiên có th k n như nh ng phát ki n m i trong công ngh , trong khoa h c ư cáp d ng, hay tác ng c a thiên nhiên như ng t, sóng th n,... Các y u t ng unhiên tác ng n các a phương là khác nhau, song m i a phương có th t nd ng y u t ng u nhiên b o v ho c tăng cư ng l i th c nh tranh cho mình. Y ut ng u nhiên hi u theo nghĩa là s thay i nêu trên v a có th t o cơ h i và cũng cóth t o nguy cơ cho các a phương, các ngành và c các doanh nghi p. Do ó, khnăng d báo và phán oán cũng như nh ng ng x c a chính quy n a phương,ngành công nghi p và doanh nghi p có ý nghĩa quan tr ng khi xem xét và phân tích i u ki n này.1.1.3.6 Vai trò c a Nhà nư c Nhà nư c v i vai trò qu n lý vĩ mô c a mình có tác ng l n và toàn di n ns phát tri n c a ngành công nghi p t i a phương. Nhà nư c là nhà s n xu t, là htiêu dùng l n nh t, Nhà nư c là nhà u tư, ng th i cũng là ngư i i vay và chovay l n nh t. Nhà nư c c n th c hi n các ch c năng như nh hư ng; t o i u ki nmôi trư ng, i u ti t và ki m soát. Nhà nư c th c hi n vai trò qu n lý c a mình
  29. 29. 19thông qua vi c v n d ng các quy lu t khách quan, các chính sách, các nguyên t c vàphương pháp qu n lý nói chung m t cách toàn di n.1.2 CHÍNH SÁCH PHÁT TRI N CÔNG NGHI P T I A PHƯƠNG1.2.1 Khái ni m và ch c năng c a chính sách phát tri n công nghi p t i aphương1.2.1.1 Khái ni m chính sách công nghi p và chính sách phát tri n công nghi p t i a phương Có nhi u quan ni m v ph m trù "chính sách". Theo t i n gi i thích thu tng hành chính: “chính sách là sách lư c và k ho ch c th t ư c m c íchnh t nh, d a vào ư ng l i chính tr chung và tình hình th c t ”. Kinh t gia FrancEllis l i cho r ng: "chính sách ư c xác nh như là ư ng l i hành ng mà chínhph l a ch n i v i m i lĩnh v c c a n n kinh t , k c các m c tiêu mà chính phtìm ki m và s l a ch n các phương pháp theo u i các m c tiêu ó". Có ngư il i cho r ng: có chính sách c a nhà nư c, có chính sách c a doanh nghi p. Giáotrình c a i h c Kinh t qu c dân nêu: "chính sách là h th ng quan i m, chtrương, bi n pháp và qu n lý ư c th ch hoá b ng pháp lu t c a nhà nư c gi iquy t các v n kinh t , xã h i c a t nư c"[32]. Nh ng quan ni m trên c p n ph m trù chính sách theo nh ng khía c nhkhác nhau và theo nh ng m c ích khác nhau. Tuy nhiên, khi c p n ph m trùchính sách c n ph i làm rõ: Chính sách là gì, ai là ngư i t o ra nó, nó tác ng nai, n cái gì. T yêu c u trên có th hi u r ng, chính sách là công c , là bi n phápcan thi p c a nhà nư c vào m t ngành, m t lĩnh v c hay toàn b n n kinh t theonh ng m c tiêu nh t nh, v i nh ng i u ki n th c hi n nh t nh và trong m tth i h n xác nh. Công nghi p là h th ng ngành và lĩnh v c có nhi u c i m mang tính cthù. Tính c thù trong ho t ng kinh t , xã h i c a công nghi p òi h i nhà nư cph i có bi n pháp can thi p khác v i các ngành và lĩnh v c khác. S òi h i ó làcơ s khách quan hình thành nên các chính sách phát tri n công nghi p (g i t t làchính sách công nghi p). Chính sách công nghi p là m t khái ni m xu t hi n t th k 18 Tây Âu,trong ý tư ng v n n kinh t ph i h p xu t hi n Pháp ã có nh ng khái ni m vchính sách công nghi p. Tuy nhiên, ch t sau chi n tranh th gi i th hai khi chínhph Nh t B n ưa ra ch trương khuy n khích phát tri n công nghi p thì m t kháini m c th v chính sách công nghi p m i th c s xu t hi n và ư c làm rõ.
  30. 30. 20 Theo tính ch t, ph m vi và quan h gi a ch th và i tư ng chính sách cóth phân lo i m t s nh nghĩa chính sách công nghi p như sau: -M ts nh nghĩa t p trung vào s can thi p c a chính ph nh m thay icơ c u kinh t theo hư ng ưu tiên phát tri n m t s ngành nh t nh: " Can thi p c a chính ph nh m thay i cơ c u kinh t theo hư ng ưutiên các ngành mà nó tin r ng các ngành này có th t o nên tăng trư ng nhanhhơn là quá trình phát tri n công nghi p t nhiên d a trên l i th so sánh."(Noland và Pack, 2002). "Bao g m m t lo t các bi n pháp can thi p ưu tiên m t s ngành nh t nh nh m tăng năng su t và t m quan tr ng c a chúng trong ngành ch t o."(Pack, 2000) "Là m t chính sách hư ng t i m t s ngành nh t nh (và c doanh nghi p)nh m t o nên m t k t qu mà chính ph nghĩ r ng có hi u qu i v i toàn n n kinht ." (Chang, 1994). "Chính sách công nghi p là nh ng n l c c a chính ph thay i cơ c u côngnghi p nh m t o nên tăng trư ng d a trên năng su t." (Ngân hàng Th gi i, 1992). -M ts nh nghĩa khác l i nh n m nh n s l ch hư ng c a chính sáchcông nghi p kh i các l c lư ng th trư ng: "Nh ng can thi p nh m i hư ng c a các k t qu th trư ng theo hư ng cól i cho c qu c gia" (Di n àn kinh t th gi i - WEF, 2002). "Chính sách công nghi p bao g m t t c các bi n pháp nh m t o ra m cphát tri n công nghi p cao hơn m c mà các l c lư ng th trư ng t do t ora."(Lall, 1996). - M t s tác gi khác l i li t kê nh ng bi n pháp can thi p n m trong khuônkh chính sách công nghi p. "...Ưu tiên m t s ngành có ti m năng; t o ngu n nhân l c có trình ; pháttri n h t ng; chính sách vùng" (Reich, 1982). "...Các chính sách h tr công nghi p chung như chính sách ngu n nhân l c;các khuy n khích tài chính và tài khoá i v i u tư; các chương trình u tư côngc ng; các chính sách mua s m công; các khuy n khích tài khoá cho R&D; các chínhsách i v i c p doanh nghi p như h tr R&D c th ; chính sách ch ng cquy n; các chính sách sát nh p nh m t o ra các t p oàn l n; h tr các doanhnghi p nh ; các chính sách vùng như phát tri n h t ng xã h i và k thu t và thi tl p các khu liên h p công nghi p; b o h thương m i; nâng c p s n ph m trong cácngành công nghi p s d ng nhi u lao ng" (Pinder, 1982).
  31. 31. 21 - Có tác gi nh nghĩa chính sách công nghi p là chính sách bao hàm b t kỳbi n pháp nào tác ng n công nghi p: "Chính sách công nghi p bao g m t t ccác can thi p c a chính ph tác ng n công nghi p" (Donges, 1980). Do s thi u th ng nh t trong các nghiên c u v nh nghĩa chính sáchcông nghi p, hi u chính sách này c n ph i xem xét tính ch t, ph m vi vàhoàn c nh c th c a tài li u nghiên c u. T ng h p các nh nghĩa nêu trên, cóth ưa ra m t nh nghĩa như sau: “Chính sách công nghi p là chính sách doChính ph ra t m c tiêu c a mình v phát tri n công nghi p”. Chínhsách công nghi p bao g m nh ng lĩnh v c mà Chính ph can thi p m t cách cóý th c và ư c ti n hành trư c h t nh m s a ch a s thi u hoàn thi n c a cơch th trư ng trong phân b ngu n l c t ư ct c tăng trư ng kinh tnhanh hơn. Vi t Nam hi n nay, chính sách công nghi p là m t thu t ng ư c s d ngph bi n g n v i quá trình th c hi n chi n lư c công nghi p hoá, hi n i hoá tnư c. Ph m vi và s d ng n i hàm c a chính sách công nghi p r t khác nhau vàkhông ng nghĩa v i khái ni m công nghi p hoá. T góc kinh t chính tr h c,v i tư cách là m t quá trình, phương th c c i bi n ch kinh t , khái ni m côngnghi p hoá là quá trình c i bi n n n kinh t nông nghi p d a trên n n t ng k thu tth công, mang tính hi n v t, t c p - t túc thành n n kinh t công nghi p - thtrư ng. ây cũng là n i dung kinh t c a quá trình xây d ng m t xã h i d a trênn n t ng văn minh công nghi p. C i bi n k thu t, t o d ng n n công nghi p (khíac nh v t ch t - k thu t) và phát tri n kinh t th trư ng (khía c nh cơ ch , th ch )là hai m t c a quá trình công nghi p hoá. Theo i tư ng so n th o và ban hành chính sách có các chính sách côngnghi p c a Trung ương và chính sách a phương. Chính sách công nghi p c aTrung ương là chính sách do các c p Trung ương so n th o và ban hành (t Chínhph cho n các B , Ngành Trung ương). Chính sách công nghi p Trung ương cóph m vi tác ng r ng, huy ng các ngu n l c l n v i s tham gia c a nhi u c p,nhi u ngành. Như v y, theo i tư ng so n th o có th nh nghĩa: Chính sách pháttri n công nghi p t i a phương là chính sách do t ng a phương so n th o,ban hành theo phân c p c a h th ng qu n lý Nhà nư c hi n hành. Chính sáchphát tri n công nghi p t i a phương có ph m vi tác ng theo t ng a phươngtương ng v i c p so n th o và ban hành chúng. Vì v y, m c huy ngngu n l c và ph m vi nh hư ng nh hơn. Cơ s hình thành chính sách phát
  32. 32. 22tri n công nghi p t i a phương d a trên s l a ch n chi n lư c, m c tiêu pháttri n c a a phương, chính sách công nghi p c a qu c gia và v n d ng các lýthuy t v phát tri n vùng, phát huy l i th so sánh, nâng cao năng l c c nh tranh;t ch c không gian kinh t , phát huy vai trò c a c p chính quy n a phươngtrong ph m vi phân c p c a Chính ph . Tác gi cho r ng: Chính sách phát tri n công nghi p t i a phương ư cxác nh là nh ng quy t sách c a chính quy n a phương theo th m quy n ư cpháp lu t quy nh, ư c th hi n thành văn b n nh m khuy n khích và m b otính liên t c trong các ho t ng s n xu t, u tư, kinh doanh cho ngành côngnghi p trên a bàn trong t ng th i kỳ nh t nh trên cơ s th c hi n nh hư ngphát tri n và chính sách công nghi p c a qu c gia. Chính sách phát tri n công nghi p t i a phương tác ng lên t ng ph nho c toàn b các ngành công nghi p hi n có ho c s thu hút vào u tư t i aphương. Như v y chính sách phát tri n công nghi p t i a phương v a bao g mchính sách có tác ng tr c ti p trên bình di n liên ngành v a bao g m các chínhsách có tác ng trên bình di n n i b ngành trên a bàn. Chính sách phát tri ncông nghi p t i a phương có tác d ng thu hút các doanh nghi p t các vùngkhác n a phương, gi chân các doanh nghi p ang t n t i, ng th i khuy nkhích t o ra các doanh nghi p m i. Các tác nhân phát tri n công nghi p c a vùng a phương bao g m các c p qu n lý, các doanh nghi p trong và ngoài lãnh ththu c khu v c nhà nư c và tư nhân, và các t ch c phi l i nhu n, các hi p h idoanh nghi p. V i áp l c c nh tranh ngày càng tăng lên i v i các nhà s n xu t cùngv i xu hư ng toàn c u hoá n n kinh t và h i nh p khu v c và th gi i, cácdoanh nghi p c n ph i n l c nhi u nh m tăng l i th c nh tranh. Chính sáchphát tri n công nghi p t i a phương phát huy năng l c sáng t o thúc ynh ng ho t ng mà h có l i th , ng th i sàng l c các y u t không mangl i l i th c nh tranh cho h . i u này làm tăng c u t i a phương cho các nhàcung c p, các t ch c cung c p d ch v và các t ch c h tr . M t khác, i v inhi u ngành công nghi p, s lư ng các a phương có tính năng ng tăngkhông ng ng. Tính năng ng c a các doanh nghi p cũng tăng. S c nh tranhgi a các a phương xu t hi n và ngày càng tăng khi u mu n gi chân ho cthu hút nh ng doanh nghi p trên a bàn nh m tăng thu ngân sách và t o vi clàm, thu nh p cho dân cư a phương.
  33. 33. 23 Chính sách phát tri n công nghi p t i a phương xây d ng l i th c nh tranhc a a phương và c a các doanh nghi p trên a bàn. ó là các ho t ng ư cth c hi n b i chính quy n a phương, các hi p h i doanh nghi p, các doanh nghi pvà các i tư ng khác nh m xoá b nh ng c n tr và gi m chi phí cho các doanhnghi p, y m nh tính c nh tranh c a các doanh nghi p và t o ra l i th vư t tr icho t ng a phương và các doanh nghi p thu c vùng ó. Chính sách phát tri n công nghi p t i a phương d a trên vi c tăng cư ngquan h gi a chính quy n v i khu v c tư nhân và các t ch c phi l i nhu n cùngv i c ng ng dân cư a phương nh m nâng cao năng l c c nh tranh và s tăngtrư ng b n v ng. Chính sách phát tri n công nghi p t i a phương có m i quan hv i các ho t ng khác trong phát tri n kinh t a phương như: xây d ng quyho ch, k ho ch, chính sách marketing, các chương trình phát tri n kinh t , nângc p cơ s h t ng, phát tri n th trư ng, s d ng ngu n l c, c i t o môi trư ng utư t i a phương có tính c nh tranh cao. Do có nhi u quan i m khác nhau v chính sách nên vi c xác nh n i dungcác chính sách phát tri n công nghi p trong m t s tình hu ng v n chưa ng nh t.Chính sách công nghi p trong i u ki n m i ư c ti p c n ng b bao g m cácchính sách b ph n tác ng n các y u t s n xu t, th trư ng và c nh tranhthương m i, bao g m: - Chính sách tác ng t i cơ c u công nghi p c a m t qu c gia thông quab o h và thúc y m t s ngành công nghi p nào ó, ph i h p vi c chuy n d chcác ngu n l c gi a các ngành công nghi p v i nhau b ng cách can thi p vào vi c nh giá xu t kh u, b ng vi c u tư tr c ti p vào m t hay m t vài ngành nào óho c áp d ng nh ng bi n pháp khuy n khích v tài chính như tr c p, thu . - Nh ng chính sách tác ng t i s phát tri n công ngh và tăng cư ngph bi n thông tin thông qua s a ch a nh ng cái g i là “s th t b i c a thtrư ng”; thúc y s phân b ngu n l c theo hư ng ã ư c xác nh b ng cáchkhuy n khích phát tri n công ngh và cung c p thông tin chính xác v th trư ngvà tri n v ng c a c u. - Nh ng chính sách tác ng t i phúc l i kinh t d a trên cơ s can thi ptr c ti p vào vi c t ch c c a các ngành công nghi p riêng bi t thông qua ph ih p vi c phân b ngu n l c và nâng cao c nh tranh gi a các ngành côngnghi p riêng bi t b ng cách ban hành các lo i văn b n “hư ng d n hành chính”khác nhau nh m i u ti t tăng ho c gi m kh năng c a các t ch c và t ch cl i s n xu t.
  34. 34. 24 - Nh ng chính sách tác ng t i môi trư ng bên ngoài c a các ngànhcông nghi p thông qua xác nh rõ tri n v ng c a qu c gia, c a khu v c, c at ng ngành công nghi p, bao g m vi c khuy n khích các công ty v a và nh vàcông nghi p t i a phương, thúc y quá trình t o vi c làm trong doanh nghi pvà chuy n d ch cơ s công nghi p, hư ng d n h tr vi c ngăn ng a ônhi m môi trư ng và ti t ki m năng lư ng, h n ch xu t kh u t phát nh m iphó v i nh ng xung t m u d ch. Trong b i c nh toàn c u hoá hi n nay, c n xây d ng chính sách côngnghi p trên cơ s chu i giá tr . Chu i giá tr ư c hi u là chu trình các ho t ng s n xu t, d ch v , k t giai o n nghiên c u, sáng ch , qua các quá trìnhs n xu t, phân ph i, tiêu th , n ngư i tiêu dùng cu i cùng, nh m m c ícht o ra giá tr gia tăng và tính c nh tranh cao hơn cho s n ph m. Có tác gi ưara quan i m v h th ng chính sách công nghi p có s tác ng c a các y u tn i l c và ngo i vi [51]. Xây d ng chính sách công nghi p trong i u ki n n n kinh t th trư ngvà tác ng c a Nhà nư c thúc y qúa trình công nghi p hoá, th c thi chínhsách công nghi p. Hay nói cách khác, vi c thi t k chính sách công nghi p ph it p trung vào x lý v n vai trò c a Nhà nư c, c a th trư ng và nh ng“trư ng h p” can thi p vào th trư ng. Trên cơ s ó xác nh m i quan hgi a chính sách công nghi p và chính sách kinh t vĩ mô chính sách côngnghi p khác v i chính sách vĩ mô ch các chính sách vĩ mô i u ti t chínhsách công nghi p liên quan n ki m soát cung và phân b u tư. Xu t phát tquan i m phù h p có th th y m i quan h c a chính sách công nghi p trongh th ng chính sách kinh t . - Chính sách công nghi p liên quan n chính sách tài chính, ti n t . Th cch t chính sách tài chính, ti n t v i các công c lãi su t, thu , ã tác ng tr c ti p n các ngành công nghi p theo các nhóm l a ch n và ưu tiên, khuy n khích hayh n ch . Chính sách công nghi p liên qu n n kh năng huy ng v n. M t chínhsách công nghi p úng n, phù h p v i i u ki n t nư c, phù h p v i l i ích xãh i và nhân dân s huy ng ư c v n trong xã h i. - Chính sách công nghi p liên quan n chính sách khoa h c công ngh .Chính sách khoa h c công ngh khuy n khích các ngành công nghi p m i, eml i giá tr gia tăng cao trong s n ph m. - Chính sách công nghi p liên quan tr c ti p t i chính sách thương m i, xu t,nh p kh u. M i quan h ó là cơ s xem xét, l a ch n th c hi n chính sách công
  35. 35. 25nghi p hư ng vào xu t kh u hay thay th nh p kh u. Trong i u ki n m i, chínhsách công nghi p và chính sách thương m i có m i quan h tr c ti p mà khi ho ch nh ph i chú ý ng b , nh m phát huy l i th so sánh và nâng cao năng l c c nhtranh qu c gia. - Chính sách công nghi p liên quan ch t ch v i chính sách phát tri n vùng. i v i các vùng kinh t tr ng i m, công nghi p là ngành kinh t quan tr ng thúc y s phát tri n c a vùng. Chính sách vùng bao g m các bi n pháp tác ng thúc y các ngành công nghi p theo hư ng l a ch n. S l a ch n các vùng nh m thúc y quá trình công nghi p hoá ư c d a trên các y u t : H i t các i u ki n thu nl i nh t nh, t p trung ti m l c kinh t ; có t tr ng l n trong t ng GDP qu cgia; có kh năng tích lu u tư; có kh năng thu hút các ngành công nghi p m i vàcác ngành d ch v then ch t. T s phát tri n ó s có tác ng lan truy n s phânb công nghi p, d ch v ra các vùng xung quanh v i ch c năng là trung tâm c am t lãnh th l n hơn. - Chính sách công nghi p có m i quan h v i các công c c a n n kinh t qu cdân, i di n là quy ho ch và k ho ch, các ho t ng marketing a phương, thu hút u tư, h tr phát tri n doanh nghi p nh và v a. Quy ho ch t ng th phát tri n kinht - xã h i, quy ho ch không gian kinh t và ô th xác nh các m c tiêu c a chính sáchcông nghi p hư ng t i. Quá trình công nghi p hoá g n bó v i quá trình ô th hoá nênchính sách công nghi p c n có s phù h p v i chính sách phát tri n ô th . Các nư cphát tri n ã xây d ng ư c nh ng khu ô th công nghi p hi n i. Tuy nhiên trong lu n án này, tác gi ti p c n chính sách phát tri ncông nghi p t i a phương t các chính sách b ph n mà nó có tác ngtr c ti p hay gián ti p t i s phát tri n công nghi p t i a phương, trên cơs chính quy n a phương tuân th các chính sách c a Nhà nư c trung ương (xem Hình 1.1). Tóm l i, chính sách công nghi p trong i u ki n hi n nay ã ư c hi utheo nghĩa r ng và có xu hư ng bi n i. Khi nghiên c u, ho ch nh chínhsách công nghi p c n xét theo nh ng ph m v c th : h th ng chính sách côngnghi p cơ b n l n; h th ng chính sách phát tri n khu v c công nghi p theo xuhư ng chuy n d ch cơ c u kinh t hư ng t i hi n i; h th ng chính sách pháttri n các ngành công nghi p. Chính sách công nghi p có m i quan h ch t chv i chính sách kinh t vĩ mô, chính sách tài chính, ti n t , thương m i, khoah c, công ngh , ngu n nhân l c, chính sách phát tri n vùng và công c kho ch hoá n n kinh t qu c dân.
  36. 36. 261.2.1.2 Các ch c năng cơ b n c a chính sách phát tri n công nghi p t i a phương Tương t như các chính sách khác, chính sách phát tri n công nghi p t i aphương cũng có ba ch c năng cơ b n ó là ch c năng nh hư ng, ch c năng i uti t, ch c năng t o ti n phát tri n và khuy n khích phát tri n cho các ho t ng liên quan n công nghi p trong ph m vi c a vùng lãnh th . Chính sách công nghi p qu c gia Chính sách phát tri n Chính sách phát công nghi p tri n vùng, a t i a phương phương Chính Chính Chính Chính Chính Chính Chính sách sách sách sách sách sách sách u tư h tr thương khoa c i phát phát phát ti p m i,th h c, thi n tri n tri n tri n c n t trư ng công môi ngu n công công ai (3) ngh trư ng nhân nghi p nghi p (2) (4) kinh l c b n (1) doanh (6) v ng (5) (7) Hình 1.1 Mô hình ti p c n chính sách phát tri n công nghi p t i a phương 1-Ch c năng nh hư ng ư c th hi n thông qua vi c chính sách phát tri ncông nghi p t i a phương xác nh nh ng ch d n chung cho quá trình ra quy t nhc a các ch th kinh t , xã h i liên quan n các ho t ng phát tri n công nghi p t i a phương. Chính sách phát tri n công nghi p t i a phương ra nh ng gi i h ncho phép c a các quy t nh, nh c nh các ch th nh ng quy t nh nào có th (n mtrong khuôn kh cho phép c a chính sách) và nh ng quy t nh nào là không th(không n m trong khuôn kh cho phép c a chính sách). B ng cách ó chính sách
  37. 37. 27hư ng các ho t ng liên quan n phát tri n c a vùng lãnh th t i vi c th c hi nvi c phát tri n lĩnh v c công nghi p c a a phương. Chính sách phát tri n côngnghi p t i a phương là s can thi p tích c c c a chính quy n vào s phát tri n côngnghi p di n ra trên a bàn, lãnh th a phương. m b o duy trì cho các ho t ng và s phát tri n c a các ngành công nghi p c a mình các qu c gia ngày càng ưa ra nhi u hơn các chính sách phát tri n công nghi p c bi t là phát tri n côngnghi p t i a phương. Ch c năng nh hư ng luôn ư c coi là m t trong nh ng ch cnăng quan tr ng nh t c a chính sách phát tri n công nghi p t i a phương. i u này ư c kh ng nh b i vai trò nh hư ng c a chính sách phát tri n công nghi p t i aphương i v i các ch th kinh t , chính tr và xã h i nh m hư ng t i vi c t ư cnh ng m c tiêu ã ra c a m i qu c gia, vùng a phương. Chính sách phát tri ncông nghi p t i a phương nh hư ng các doanh nghi p u tư phát tri n theo ưutiên cơ c u ngành, các khu v c c n thi t theo quy ho ch m b o môi trư ng,phát tri n b n v ng vùng a phương, gi i quy t công ăn vi c làm, k t h p v i pháttri n công ngh cao, nh hư ng phát tri n công nghi p ph tr ,... 2- Ch c năng i u ti t: Ba vai trò qua tr ng nh t c a nhà nư c trong n n kinh tth trư ng ư c xác nh là huy ng ngu n l c, phân b ngu n l c và bình n kinh tnh m m b o tính hi u qu trong s d ng ngu n l c, t o nên n nh xã h i và tăngtrư ng b n v ng. góc này, chính sách phát tri n công nghi p t i a phương ư cban hành nh m gi i quy t nh ng v n phát sinh, th c hi n ch c năng i u ti t trongphát tri n công nghi p trên a bàn theo chính sách công nghi p c a qu c gia và chínhsách phát tri n vùng a phương. Chính sách phát tri n công nghi p t i a phương i uti t kh c ph c tình tr ng m t cân i trong vi c s d ng, phát huy hi u qu ngu n l cc a xã h i, i u ti t nh ng hành vi, ho t ng không phù h p trong phát tri n côngnghi p, nh m t o ra m t hành lang pháp lý cho các ho t ng hư ng t i vi c t ư ccác m c tiêu ã ra. Chính sách phát tri n công nghi p t i a phương i u ti t sd ng h p lý ngu n tài nguyên thiên nhiên, s d ng có hi u qu t ai, b o v môitrư ng , s d ng ngu n lao ng dôi dư trong quá trình công nghi p hoá nông thôn.Không nh ng th , chính sách phát tri n công nghi p t i a phương còn i u ti t sphát tri n hài hoà gi a các khu v c trên a bàn trên cơ s t n d ng nh hư ng lan toc a các khu v c tr ng i m, c c tăng trư ng, khu công nghi p, khu kinh t ,.... 3- Ch c năng t o ti n và khuy n khích phát tri n: Chính sách phát tri n côngnghi p t i a phương là công c nh m th c hi n ch c năng t o ti n , khuy n khíchxã h i phát tri n theo xu hư ng ã ra. Chính sách phát tri n công nghi p t i aphương hư ng t i thúc y tăng trư ng b n v ng cho ngành công nghi p c a a
  38. 38. 28phương thông qua vi c xây d ng môi trư ng thu n l i cho doanh nghi p, th c hi ncác chính sách tăng cư ng ti p c n các y u t s n xu t như: t ai, tín d ng, ngu nnhân l c có ch t lư ng, xúc ti n thương m i và u tư, ti p c n th trư ng,… 1.2.2 Phân lo i h th ng chính sách phát tri n công nghi p t i a phương H th ng chính sách phát tri n công nghi p t i a phương là m t t ng thnhi u chính sách có quan h g n bó v i nhau, bao g m c các chính sách c a Nhànư c Trung ương và các chính sách c a chính quy n a phương nh m th c hi nm c tiêu, nh hư ng phát tri n công nghi p t i a phương theo nh hư ng m ctiêu phát tri n công nghi p chung c a Nhà nư c. i tư ng tác ng c a chính sáchcông nghi p là nhi u ngành, lĩnh v c có quan h tr c ti p hay gián ti p t i s pháttri n công nghi p. B n thân trong m i a phương ph i th c hi n các chính sách c aNhà nư c trung ương, nhưng ng th i theo phân c p, a phương cũng ban hànhcác chính sách thu c th m quy n c a mình, nh m thúc y s phát tri n côngnghi p c a a phương mình. Trong lu n án này ch gi i h n nghiên c u các chínhsách thu c th m quy n c a a phương, vì th h th ng các chính sách này cũng baog m nhi u chính sách b ph n v i r t nhi u m c tiêu, gi i pháp và công c tác ngkhác nhau. Có th phân lo i các chính sách phát tri n công nghi p t i a phươngthành nh ng lo i khác nhau, tuỳ theo nh ng tiêu chí khác nhau. (1) - Phân lo i theo i tư ng ch u s tác ng c a chính sách: chính sách pháttri n cơ s h t ng; chính sách phát tri n doanh nghi p; chính sách phát tri n các doanhnghi p v a và nh , chính sách thu hút các nhà u tư nư c ngoài,... Các i tư ng ch us tác ng ch y u nh m thúc y s phát tri n công nghi p trong t ng th phát tri nkinh t xã h i c a a phương. Trong m i i tư ng ch u s tác ng l i có th phân rathành các chính sách b ph n tác ng v i các i tư ng c th hơn. (2) - Phân lo i theo th i gian th c hi n: Chính sách phát tri n công nghi pcũng như các chính sách kinh t khác, có th phân thành các chính sách dài h n,chính sách trung h n và chính sách ng n h n. Chính sách dài h n thư ng là chính sách mang tính nh hư ng v i các m ctiêu mang tính nh tính và ph i th c hi n trong th i gian dài (thư ng là trên 10năm). ó là nh ng chính sách có quan h và nh m th c hi n các m c tiêu có tính vĩmô, t o s cân i trong c h th ng ngành công nghi p. Chính sách trung h n là nh ng chính sách có th i h n th c hi n t ư cm c tiêu trong kho ng t 5-10 năm. Các chính sách lo i này thư ng là chính sách
  39. 39. 29mang tính nh tính nhưng quy mô nh hơn, trong ó cũng có th có nh ng m ctiêu ư c nh lư ng rõ. Các chính sách ng n h n là nh ng bi n pháp i u ti t ng n h n thư ng t 1 n dư i 5 năm, ôi khi ch trong m t kho ng th i gian r t ng n như các chính sách i phó v i n n hàng gi , hàng kém ch t lư ng ho c i u ti t giá c c a m t lo ihàng hoá, d ch v nào ó khi có nh ng bi n ng b t thư ng x y ra. (3) - Phân lo i theo tính ch t tác ng: G m các chính sách tác ng tr cti p và chính sách tác ng gián ti p. Chính sách tác ng tr c ti p n ho t ng c a các ngành công nghi p vàcác nhà u tư ch y u là các chính sách ưu ãi v kinh t . H th ng bi n pháp ưu ãi v kinh t ư c xây d ng và áp d ng xu t phát t l i ích c a qu c gia và l i íchlâu dài c a nhà u tư. Các bi n pháp ưu ãi kinh t áp d ng ph i m b o tính c nhtranh cao i v i các khu v c s n xu t, các khu công nghi p ph m vi trong nư cvà qu c t theo nguyên t c bình ng, các bên cùng có l i, ư c th ch hoá v m tpháp lý. ng th i các bi n pháp này cũng ư c i u ch nh linh ho t theo k pnh ng bi n ng, thay i c a tình hình chính tr , kinh t trong nư c và th gi i.Các ưu ãi v kinh t h p d n, tính c nh tranh cao nhưng cũng c n ph i m b otính n nh lâu dài m b o quy n l i c a nhà u tư. Chính sách tác ng gián ti p n ho t ng c a các ngành công nghi p chy u là chính sách m b o s phát tri n ng b h t ng k thu t và xã h i. Pháttri n cơ s h t ng k thu t và xã h i có th coi là nhân t , i u ki n quy t nhvi c thu hút các nhà u tư trư c m t cũng như lâu dài. Khi ch n a i m th chi n d án, nhà u tư cũng thư ng quan tâm n cơ s h t ng k thu t và xã h ic a khu v c vì nó m b o cho các ho t ng kinh t , góp ph n nâng cao hi u qu u tư c a doanh nghi p. (4) - Phân lo i theo a bàn t ch c s n xu t và hư ng tác ng c a chínhsách: Trong lu n án này s phân tích sâu v s tác ng c a chính sách theo a bànt ch c s n xu t và hư ng tác ng c a các chính sách b ph n:1.2.2.1 Theo a bàn t ch c s n xu t công nghi p (1)- Chính sách phát tri n công nghi p nông thôn: Công nghi p nông thônbao g m: Công nghi p c truy n, các cơ s công nghi p phi t p trung. Công nghi p c truy n: Công nghi p hoá nông thôn g n v i giai o nchuy n i t n n kinh t nông nghi p truy n th ng sang n n công nghi p hi n i.Nh ng ngành công nghi p c truy n này ư c phát tri n trong b i c nh gia tăng lao ng trong nông thôn, phát tri n nông nghi p nói chung và chuy n d ch n n s n

×