i                           Lêi cam ®oan      T«i xin cam ®oan To n bé néi dung luËn ¸n n y l c«ng tr×nh nghiªncøu cña riª...
ii                                                     Môc lôcTrang phô b×aLêi cam ®oan .....................................
iii         Danh môc c¸c ch÷ viÕt t¾tATM            : Automated teller Machine – M¸y rót tiÒn tù ®éngCSCNT          : C¬ s...
iv        danh môc c¸c b¶ng biÓu, s¬ ®å, h×nh vÏDanh môc b¶ngB¶ng 1.1: T×nh h×nh ph¸t h nh, thanh to¸n thÎ Visa trªn thÕ g...
vB¶ng 2.11: Thùc tr¹ng ho¹t ®éng hÖ thèng POS cña c¸c NHTM ViÖt Nam giai             ®o¹n 2006 – 2008........................
1                                 më ®Çu1-TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò t i nghiªn cøu      Ng y nay thÎ ® thùc sù trë th nh ph−¬n...
22- T×nh h×nh nghiªn cøu cña ®Ò t i      Tra cøu t¹i Kho d÷ liÖu LuËn ¸n cña Th− viÖn quèc gia ( H Néi) tÝnh®Õn hÕt th¸ng ...
3phÇn, mét NHTM Nh n−íc. Bëi vËy nghiªn cøu sinh cho r»ng, c«ng tr×nh luËn¸n ®−îc lùa chän nãi trªn ch−a cã ai nghiªn cøu....
46- §ãng gãp cña luËn ¸n      Víi ®Ò t i: “Nh÷ng gi¶i ph¸p ph¸t triÓn dÞch vô thÎ t¹i c¸c Ng©nh ng th−¬ng m¹i nh n−íc ë Vi...
5                                    Ch−¬ng 1:Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ ph¸t triÓn dÞch vô thÎ                 cña ng©n hµng ...
6ng©n h ng ph¸t triÓn th× h×nh thøc n y chiÕm vÞ trÝ quan träng. Nã gãp phÇn®¸ng kÓ gi¶m bít chi phÝ còng nh− thêi gian gi...
7      - C¨n cø v o thêi h¹n sö dông vèn, tÝn dông ®−îc chia l m 3 lo¹i: TÝndông ng¾n h¹n, tÝn dông trung h¹n v tÝn dông d...
8       H×nh thøc thanh to¸n thÎ l sù kÕt hîp c¸c h×nh thøc thanh to¸n nh−thanh to¸n chøng tõ, thanh to¸n ®iÖn tö; kÕt hîp...
9nhà hàng sang tr ng     New York lúc b y gi nên có tên g i là Diners Club.Công ty American Express cũng theo gót Diners C...
10       Vì s ti n l i c a th này và nhu c u òi h i c a khách hàng, BankCard Association ư c hình thành, vào năm 1965 Bank...
11        Như ã nói        trên, mãi t i năm 1970 s ra   i c a máy i n toán (IBMcomputer nó to như cái xe bò) thì k ngh cr...
12niÖm vÒ thÎ kh¸c nhau. Nh−ng tùu chung l¹i, b¶n chÊt cña thÎ thanh to¸n lmét ph−¬ng tiÖn thanh to¸n, chi tr¶ m ng−êi së ...
13ph¸t triÓn chøc n¨ng sö dông cña c¸c lo¹i thÎ hiÖn nay, dùa trªn sù ph¸t triÓncña c«ng nghÖ th× môc ®Ých sö dông cña thÎ...
14nhÊt cña thÎ hiÖn nay, nã ® kh¾c phôc ®−îc nhiÒu nh−îc ®iÓm cña thÎ tõ,®¶m b¶o tÝnh an to n cao v cã thÓ sö dông cho c¸c...
15dông. Tuy nhiªn, l i suÊt phÇn gi¸ trÞ kh¸ch h ng ch−a tr¶ th−êng cao h¬n l isuÊt tÝn dông th«ng th−êng.        - XÐt tõ...
16thÎ: ng−êi ta chia thÎ ra th nh 3 lo¹i chÝnh: ThÎ th−êng (standard card), thÎv ng (gold card) v thÎ th−îng h¹ng (Primery...
17      5 sè tiÕp theo l sè thø tù cña thÎ.      1 sè tiÕp theo l sè thÎ chÝnh.      1 sè tiÕp theo l sè thÎ phô.      1 s...
181.1.4. Chñ thÓ trong qu¸ tr×nh ph¸t h nh, sö dông v thanh to¸n thÎ      C¸c chñ thÓ tham gia trong qu¸ tr×nh ph¸t h nh, ...
19cña m×nh ®Ó b¶o l nh. Tuy nhiªn, trong tr−êng hîp n y cã thÓ x¶y ra rñi ro donghÜa vô cña ng−êi b¶o l nh kh«ng thùc hiÖn...
20chÝnh thøc hoÆc l thanh viªn liªn kÕt cña mét tæ chøc thÎ quèc tÕ, thùc hiÖndÞch vô thanh to¸n theo tho¶ −íc ký kÕt víi ...
21dông ®−îc ®Çu t− cña c¸c NHPHT kh¸c. §iÒu n y ®Æc biÖt cã ý nghÜa ®èi víilÜnh vùc thÎ ATM.      Víi viÖc kh¶o s¸t c¸c ch...
22tiÒn mÆt. H¬n n÷a, thuËn tiÖn h¬n nhiÒu so víi tiÒn mÆt, khi sö dông thÎ tÝndông hoÆc thÎ thanh to¸n, kh¸ch h ng cã kh¶ ...
23hÕt mét lÇn sè nî, thÎ tÝn dông cho phÐp kh¸ch h ng cã thÓ thanh to¸n métl−îng tiÒn tèi thiÓu hoÆc cã thÓ tr¶ nhiÒu h¬n ...
24trÞ gia t¨ng kh¸c… khi thanh to¸n b»ng thÎ tÝn dông néi ®Þa t¹i c¸c ®iÓm cungcÊp h ng ho¸, dÞch vô l th nh viªn liªn kÕt...
25thÎ, c¸c ®iÓm tiÕp nhËn thÎ (Merchant) còng ®−îc h−ëng lîi Ých kh«ng nhá tõdÞch vô thÎ cô thÓ :      Thø nhÊt, mçi ®iÓm ...
261.1.6. Vai trß cña ph¸t triÓn dÞch vô thÎ ®èi víi ng©n h ng th−¬ng m¹i v        nÒn kinh tÕ1.1.6.1. §èi víi NHTM        ...
27th−êng phô thuéc v o t×nh h×nh thÞ tr−êng, l−u l−îng h ng ho¸ v quy m« muac¸c ho¸ ®¬n mua h ng ho¸, dÞch vô.        - LÖ...
28tr−êng thÎ ® ®ång thêi ph¸t triÓn thÞ tr−êng d nh cho c¸c h×nh thøc thanhto¸n kh¸c.      * Ho¹t ®éng kinh doanh thÎ trùc...
29®Ó ph¸t triÓn c¸c dÞch vô kh¸c song song nh− : §Çu t− hoÆc b¶o hiÓm cho c¸cs¶n phÈm. th«ng tin vÒ c¸c lo¹i h×nh dÞch vô ...
30m¸y mãc ®iÖn tö thuËn tiÖn, nhanh chãng.      *Gãp phÇn thùc hiÖn biÖn ph¸p kÝch cÇu cña nh n−íc:      Sù tiÖn lîi m thÎ...
31con ng−êi kh«ng chØ ®¬n thuÇn l mua ®−îc h ng ho¸ m ph¶i mua b¸n víi ®étho¶ thuËn tèi ®a. ThÎ thanh to¸n sÏ ®¸p øng nhu ...
32cø v o ®ã thùc hiÖn cã sù ®iÒu chØnh cho phï hîp víi ho n c¶nh v ®iÒu kiÖncô thÓ cña ng©n h ng m×nh, cña quèc gia m×nh. ...
33               S¬ ®å 1.1: M« h×nh tæng qu¸t vÒ ph¸t h nh thÎ      - T¹o v cËp nhËt hå s¬ qu¶n lý thÎ bao gåm c¸c th«ng t...
34h nh, khi nhËn ®−îc yªu cÇu in l¹i thÎ, thay thÕ thÎ v n©ng cÊp thÎ cña kh¸chh ng th× ph¶i kiÓm tra l¹i c¸c ®iÒu kiÖn ®¶...
35       S¬ ®å 1.2: M« h×nh tæng qu¸t vÒ thanh to¸n thÎ cña §VCNT      Giao dÞch thùc hiÖn t¹i §VCNT/§¦TM ®−îc trang bÞ m¸...
36viÖc cÊp phÐp ho n th nh hoÆc giao dÞch d−íi h¹n møc quy ®Þnh, §VCNTthùc hiÖn viÖc in ho¸ ®¬n thanh to¸n thÎ, yªu cÇu kh...
37gia m tæ chøc thÎ quèc tÕ hoÆc NHPHT quy ®Þnh, th«ng th−êng nh− sau:      . §èi víi §VCNT kinh doanh nh nghØ, c¨n hé: US...
38xuÊt tr×nh chËm so víi quy ®Þnh (late present) hoÆc ho¸ ®¬n kh«ng cã ch÷ kýcña chñ thÎ, hoÆc sè tiÒn giao dÞch qu¸ h¹n m...
39®¬n, sè l−îng ho¸ ®¬n, ng y nép b¶ng kª, tªn v ch÷ ký ng−êi nép, tªn v ch÷ký cña nh©n viªn ng©n h ng nhËn theo mÉu do NH...
40      H ng ng y, NHTTT cËp nhËt v tËp hîp to n bé c¸c giao dÞch thÎ b»ngEDC, giao dÞch th−êng, giao dÞch ®Æc biÖt, giao ...
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)

662

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
662
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Luan van tien si kinh te quoc dan neu (10)"

  1. 1. i Lêi cam ®oan T«i xin cam ®oan To n bé néi dung luËn ¸n n y l c«ng tr×nh nghiªncøu cña riªng t«i. C¸c sè liÖu, t− liÖu ®−îc sö dông trong luËn ¸n cã nguångèc râ r ng, trung thùc. Cho ®Õn thêi ®iÓm n y to n bé néi dung luËn ¸n ch−a®−îc c«ng bè trong bÊt cø c«ng tr×nh nghiªn cøu t−¬ng tù n o kh¸c. T¸c gi¶ LuËn ¸n Ho ng TuÊn Linh
  2. 2. ii Môc lôcTrang phô b×aLêi cam ®oan ............................................................................................................. iMôc lôc ...................................................................................................................... iiDanh môc c¸c ch÷ viÕt t¾t ............................................................................ iiidanh môc c¸c b¶ng biÓu, s¬ ®å, h×nh vÏ .................................................. ivmë ®Çu.......................................................................................................................... 1Ch−¬ng 1: Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ ph¸t triÓn dÞch vô thÎ cñang©n hµng th−¬ng m¹i ....................................................................................... 5 1.1. Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm v vai trß cña thÎ .................................................. 5 1.2. NghiÖp vô ph¸t h nh v thanh to¸n thÎ cña ng©n h ng th−¬ng m¹i..... 31 1.3. Ph¸t triÓn h×nh thøc thanh to¸n thÎ ë mét sè n−íc trªn thÕ giíi v b i häc kinh nghiÖm ®èi víi ViÖt Nam ....................................................... 44Ch−¬ng 2: Thùc tr¹ng ph¸t triÓn dÞch vô thÎ t¹i c¸c ng©nhµng th−¬ng m¹i nhµ n−íc viÖt nam ....................................................... 66 2.1. Tæng quan vÒ c¸c Ng©n h ng th−¬ng m¹i nh n−íc v thÞ tr−êng thÎ ViÖt Nam ..................................................................................................... 66 2.2. Thùc tr¹ng ho¹t ®éng ph¸t triÓn dÞch vô thÎ cña c¸c NHTM Nh n−íc ViÖt Nam ............................................................................................ 75 2.3. §¸nh gi¸ thùc tr¹ng ph¸t triÓn dÞch vô thÎ t¹i c¸c Ng©n h ng th−¬ng m¹i nh n−íc ............................................................................................... 97Ch−¬ng 3: Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn dÞch vô thÎ t¹i c¸c Ng©nhµng th−¬ng m¹i nhµ n−íc ViÖt Nam ..................................................... 137 3.1. §Þnh h−íng ph¸t triÓn dÞch vô thÎ ë ViÖt Nam trong thêi gian tíi .... 137 3.2. Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn dÞch vô thÎ t¹i c¸c Ng©n h ng th−¬ng m¹i nh n−íc ë ViÖt Nam ....................................................................................... 144 3.3. Mét sè kiÕn nghÞ................................................................................. 167KÕt LuËn.................................................................................................................. 179Danh môc c«ng tr×nh cña t¸c gi¶ ........................................................... 183Danh môc Tµi liÖu tham kh¶o .................................................................... 184
  3. 3. iii Danh môc c¸c ch÷ viÕt t¾tATM : Automated teller Machine – M¸y rót tiÒn tù ®éngCSCNT : C¬ së chÊp nhËn thÎDNNN : Doanh nghiÖp Nh n−íc§VCNT : §¬n vÞ chÊp nhËn thÎGDP : Thu nhËp quèc néiNHCT : Ng©n h ng c«ng th−¬ngNH§T&PT : Ng©n h ng ®Çu t− v ph¸t triÓnNHNN : Ng©n h ng Nh n−ícNHNo & PT NT : Ng©n h ng n«ng nghiÖp v ph¸t triÓn n«ng th«nNHNT : Ng©n h ng ngo¹i th−¬ng ViÖt NamNHTM : Ng©n h ng th−¬ng m¹iNHTW : Ng©n h ng trung −¬ngNQH : Nî qu¸ h¹nTCTD : Tæ chøc tÝn dôngTCTQT : Tæ chøc thÎ quèc tÕTD : TÝn dôngTDNH : TDNHTCKT : Tæ chøc kinh tÕTSB§ : T i s¶n b¶o ®¶mTP.HCM : Th nh phè Hå ChÝ MinhVCB : Vietcombank – Ng©n h ng ngo¹i th−¬ng ViÖt NamVN§ : §ång ViÖt NamUSD : §« la Mü
  4. 4. iv danh môc c¸c b¶ng biÓu, s¬ ®å, h×nh vÏDanh môc b¶ngB¶ng 1.1: T×nh h×nh ph¸t h nh, thanh to¸n thÎ Visa trªn thÕ giíi................... 55B¶ng 1.2: T×nh h×nh ph¸t h nh, thanh to¸n thÎ Visa theo khu vùc ................. 55B¶ng 1.3: TØ lÖ gi¸ trÞ rßng kh«ng ho n tr¶ so víi tæng gi¸ trÞ giao dÞch ........ 58B¶ng 1.4: T×nh h×nh giao dÞch thÎ gi¶ m¹o so víi tæng trÞ gi¸ giao dÞch to n cÇu v theo khu vùc (Net fraud as percent of Card Sales Volume) ®Õn cuèi th¸ng 12 n¨m 2002 ......................................................... 59B¶ng 1.5: TØ lÖ gi¶ m¹o ph©n theo lo¹i thÎ (programe)................................... 60B¶ng 2.1: Nguån vèn v d− nî cho vay cña Ng©n h ng n«ng nghiÖp v ph¸t triÓn n«ng th«n ViÖt Nam ph©n chia theo vïng kinh tÕ giai ®o¹n 2004 - 2007 ................................................................................... 69B¶ng 2.2: Thùc tr¹ng ph¸t h nh v thanh to¸n thÎ néi ®Þa cña c¸c NHTM ViÖt Nam giai ®o¹n 2006 – 2008 .......................................................... 73B¶ng 2.3: Thùc tr¹ng ph¸t h nh v thanh to¸n thÎ quèc tÕ cña c¸c NHTM ViÖt Nam giai ®o¹n 2006 - 2008........................................................... 74B¶ng 2.4: Thùc tr¹ng ph¸t h nh v thanh to¸n thÎ quèc tÕ cña c¸c Ng©n h ng th−¬ng m¹i nh n−íc ViÖt Nam giai ®o¹n 2006 - 2008................ 79B¶ng 2.5: Sè l−îng thÎ tÝn dông quèc tÕ cña NHNTVN ph¸t h nh giai ®o¹n 2002 - 2007 ................................................................................... 81B¶ng 2.6: Thùc tr¹ng sö dông thÎ tÝn dông quèc tÕ cña NHNTVN giai ®o¹n 2002 - 2007 ................................................................................... 81B¶ng 2.7: Thùc tr¹ng thanh to¸n thÎ quèc tÕ cña NHNTVN giai ®o¹n 2002 - 2007 .. 82B¶ng 2.8: Thùc tr¹ng ph¸t h nh thÎ néi ®Þa cña c¸c NHTM ViÖt Nam giai ®o¹n 2006 – 2008.......................................................................... 83B¶ng 2.9: Thùc tr¹ng ho¹t ®éng hÖ thèng ATM cña c¸c NHTM ViÖt Nam giai ®o¹n 2006 – 2008.......................................................................... 87B¶ng 2.10: Thùc tr¹ng ho¹t ®éng cña hÖ thèng ATM cña Ng©n h ng ngo¹i th−¬ng ViÖt Nam giai ®o¹n 2002 - 2007....................................... 88
  5. 5. vB¶ng 2.11: Thùc tr¹ng ho¹t ®éng hÖ thèng POS cña c¸c NHTM ViÖt Nam giai ®o¹n 2006 – 2008.......................................................................... 89B¶ng 2.12: Thùc tr¹ng rñi ro thÎ tÝn dông trong lÜnh vùc thanh to¸n cña NHNTVN giai ®o¹n 2003 - 2007................................................ 125B¶ng 2.13: Thùc tr¹ng gi¶ m¹o trong lÜnh vùc thanh to¸n thÎ t¹i NHNTVN xÐt theo lo¹i thÎ giai ®o¹n 2003 - 2007............................................. 125Danh môc s¬ ®å, h×nh vÏS¬ ®å 1.1: M« h×nh tæng qu¸t vÒ ph¸t h nh thÎ............................................... 33S¬ ®å 1.2: M« h×nh tæng qu¸t vÒ thanh to¸n thÎ cña §VCNT ........................ 35BiÓu ®å 1.1: Thùc hiÖn v dù ®o¸n thÞ phÇn cña c¸c lo¹i thÎ t¹i thÞ tr−êng Mü (Thanh to¸n) ........................................................................ 51BiÓu ®å 1.2: ThÞ phÇn ph¸t h nh thÎ trªn thÕ giíi ®Õn hÕt 2002 ..................... 52BiÓu ®å 1.3: T×nh h×nh chung vÒ ho¹t ®éng cña c¸c tæ chøc thÎ quèc tÕ ........ 52BiÓu ®å 1.4: T×nh h×nh ph¸t h nh thÎ Visa v Mastercard khu vùc Ch©u ¸ - Th¸i B×nh D−¬ng ........................................................................ 53BiÓu ®å 1.5: T×nh h×nh thanh to¸n thÎ Visa v Mastercard khu vùc Ch©u ¸ - Th¸i B×nh D−¬ng...................................................................... 53BiÓu ®å 1.6: T×nh h×nh ph¸t h nh v thanh to¸n thÎ Mastercard khu vùc Ch©u ¸ - Th¸i B×nh D−¬ng.......................................................... 54BiÓu ®å 1.7: T×nh h×nh ph¸t h nh v thanh to¸n thÎ Visa khu vùc Ch©u ¸ - Th¸i B×nh D−¬ng ........................................................................ 54BiÓu ®å 2.1: ThÞ phÇn thÎ quèc tÕ cña c¸c Ng©n h ng th−¬ng m¹i nh n−íc tÝnh ®Õn hÕt n¨m 2007................................................................ 78BiÓu ®å 2.2. T×nh h×nh ph¸t h nh thÎ néi ®Þa n¨m 2007 ................................. 84BiÓu ®å 2.3: HÖ thèng m¸y ATM t¹i thÞ tr−êng ViÖt Nam ®Õn hÕt n¨m 2007.......... 86S¬ ®å 3.1: M« h×nh ®Ò xuÊt Trung t©m chuyÓn m¹ch v thanh to¸n bï trõ thÎ néi ®Þa.................................................................................. 150
  6. 6. 1 më ®Çu1-TÝnh cÊp thiÕt cña ®Ò t i nghiªn cøu Ng y nay thÎ ® thùc sù trë th nh ph−¬ng tiÖn thanh to¸n kh«ng dïngtiÒn mÆt phæ biÕn trªn thÕ giíi, kh«ng chØ ®èi víi c¸c n−íc cã nÒn kinh tÕ ph¸ttriÓn m cßn ®ang kh«ng ngõng më réng ë c¶ c¸c nÒn kinh tÕ ®ang ph¸t triÓn.Còng chÝnh v× sù ph¸t triÓn ®ã m hiÖn nay h×nh th nh nªn nh÷ng th−¬ng hiÖuthÎ næi tiÕng trªn to n cÇu, sù ra ®êi mét sè c«ng ty thÎ quèc tÕ ®−îc nhiÒung−êi biÕt ®Õn. §ång thêi nhiÒu tËp ®o n ng©n h ng trªn thÕ giíi còng c¹nhtranh m¹nh mÏ trong viÖc ph¸t h nh v thanh to¸n thÎ, ®em l¹i nguån thu nhËp®¸ng kÓ v t¨ng thu nhËp tõ dÞch vô thÎ trong tæng thu nhËp cña ng©n h ng. Thùc hiÖn c«ng cuéc ®æi míi nÒn kinh tÕ v ®æi míi ho¹t ®éng ng©nh ng, hÖ thèng ng©n h ng ViÖt Nam trong nh÷ng n¨m qua ® cã nh÷ng biÖnph¸p cô thÓ ph¸t triÓn dÞch vô thÎ, gãp phÇn gi¶m tû träng thanh to¸n b»ng tiÒnmÆt trong nÒn kinh tÕ v ®em l¹i tiÖn Ých cho ng−êi d©n, cho c¸c ®¬n vÞ cungøng dÞch vô. DÉn ®Çu trong ph¸t triÓn dÞch vô thÎ chÝnh l c¸c Ng©n h ngth−¬ng m¹i nh n−íc, m næi bËt nhÊt l Ng©n h ng ngo¹i th−¬ng ViÖt Nam.Khèi c¸c NHTM nh n−íc ® thùc sù l ®Çu t u, l trô cét trong sù ph¸t triÓncña thÞ tr−êng thÎ ViÖt Nam. Tuy nhiªn hiÖn nay dÞch vô thÎ còng ch−a thùc sù ph¸t triÓn, ch−a thùc sù®em l¹i tiÖn Ých cho c¸c chñ thÎ còng nh− trë th nh ph−¬ng tiÖn thanh to¸n kh«ngdïng tiÒn mÆt phæ biÕn trong nÒn kinh tÕ. §ång thêi trong xu h−íng më cöa thÞtr−êng dÞch vô t i chÝnh theo cam kÕt gia nhËp WTO ®Æt ra nh÷ng c¬ héi línnh−ng còng nh÷ng th¸ch thøc kh«ng nhá ®èi víi c¸c NHTM ViÖt Nam nãi chung,m trong ®ã chñ ®¹o l c¸c NHTM nh n−íc nãi riªng vÒ ph¸t triÓn dÞch vô thÎ. Do ®ã, viÖc t×m ra c¸c gi¶i ph¸p chung ®Ó thóc ®Èy h×nh thøc thanh to¸nthÎ l mét nhu cÇu cÊp b¸ch v cÇn thiÕt trong giai ®o¹n hiÖn nay, phï hîp víichiÕn l−îc ph¸t triÓn cña Héi c¸c ng©n h ng thanh to¸n thÎ ViÖt Nam. V× vËyluËn ¸n chän ®Ò t i: “Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn dÞch vô thÎ t¹i c¸c Ng©n h ngTh−¬ng m¹i Nh n−íc ViÖt Nam”, xuÊt ph¸t tõ yªu cÇu cÊp b¸ch ®ã.
  7. 7. 22- T×nh h×nh nghiªn cøu cña ®Ò t i Tra cøu t¹i Kho d÷ liÖu LuËn ¸n cña Th− viÖn quèc gia ( H Néi) tÝnh®Õn hÕt th¸ng 6-2008, cã 2 c«ng tr×nh luËn ¸n tiÕn sü kinh tÕ viÕt vÒ dÞch vô thÎcña c¸c NHTM ViÖt Nam; trong ®ã: 1- LuËn ¸n: “Nh÷ng gi¶i ph¸p gãp phÇn nh»m ph¸t triÓn h×nh thøc thanhto¸n thÎ ng©n h ng ë ViÖt Nam “, cña NCS NguyÔn Danh L−¬ng, b¶o vÖ t¹iHéi ®ång chÊm luËn ¸n cÊp Nh n−íc t¹i tr−êng §¹i häc kinh tÕ quèc d©n, HNéi, n¨m 2003. 2- LuËn ¸n: “ Gi¶i ph¸p c¬ b¶n nh»m ph¸t triÓn thÞ tr−êng thÎ ng©n h ngt¹i ViÖt Nam “ cña NCS TrÇn TÊn Léc, b¶o vÖ t¹i Héi ®ång chÊm luËn ¸n cÊpNh n−íc t¹i tr−êng §¹i häc kinh tÕ Th nh phè Hå ChÝ Minh, n¨m 2004. C¶ hai luËn ¸n nãi trªn ®Òu nghiªn cøu vÒ thÎ ng©n h ng nãi chung, sèliÖu v thùc tr¹ng ë v o giai ®o¹n thÞ tr−êng thÎ ng©n h ng ch−a ph¸t triÓn, ViÖtNam ch−a gia nhËp WTO. §©y míi l giai ®o¹n ®Çu c¬ cÊu l¹i hai khèi NHTM,nªn c«ng nghÖ ng©n h ng, dÞch vô phi tÝn dông,... ch−a ph¸t triÓn. KÕt luËn v c¸c gi¶i ph¸p hai luËn ¸n trªn ®−a ra ch−a dù b¸o ®−îc sùph¸t triÓn ®a d¹ng cña c¸c s¶n phÈm thÎ, tèc ®é ph¸t triÓn nhanh cña thÞ tr−êngthÎ hiÖn nay, c«ng nghÖ thÎ ®ang ®−îc c¸c NHTM triÓn khai, còng nh− yªu cÇutÊt yÕu kh¸ch quan v viÖc thèng nhÊt liªn kÕt m¹ng thanh to¸n thÎ Bank Netcña hÇu hÕt c¸c NHTM hiÖn nay; sù tham gia cña c¸c tæ chøc ngo i ng nh ng©nh ng v o dÞch vô thÎ, ®Æc biÖt l ng nh b−u chÝnh viÔn th«ng, thuÕ,.... §©y còngl 6 kÕt luËn v gi¶i ph¸p nh»m ho n thiÖn, ph¸t triÓn v n©ng cao hiÖu qu¶ ph¸ttriÓn dÞch vô thÎ cña c¸c NHTM hiÖn nay còng nh− trong thêi gian tíi m luËn¸n cña Nghiªn cøu sinh thùc hiÖn tËp trung nghiªn cøu. Bªn c¹nh ®ã cßn 2 c«ng tr×nh luËn ¸n tiÕn sü nghiªn cøu vÒ më réngthanh to¸n qua Ng©n h ng th−¬ng m¹i nãi chung cña NCS Bïi Kh¾c S¬n vNCS Lª §øc L÷, kh«ng viÕt chuyªn vÒ thÎ. Ngo i ra cßn mét sè ®Ò t i nghiªn cøu khoa häc kh¸c vÒ thanh to¸n nãichung kh«ng cã tÝnh cËp nhËt, mét sè luËn v¨n th¹c sü viÕt vÒ dÞch vô thÎ,..nh−ng ë c¸c khÝa c¹nh hÑp cña mét chi nh¸nh NHTM, hay mét NHTM cæ
  8. 8. 3phÇn, mét NHTM Nh n−íc. Bëi vËy nghiªn cøu sinh cho r»ng, c«ng tr×nh luËn¸n ®−îc lùa chän nãi trªn ch−a cã ai nghiªn cøu.3- Môc ®Ých nghiªn cøu cña luËn ¸n - HÖ thèng ho¸ nh÷ng vÊn ®Ò lý luËn c¬ b¶n vÒ dÞch vô thÎ cña ng©nh ng th−¬ng m¹i. - Ph©n tÝch v ®¸nh gi¸ thùc tr¹ng ph¸t triÓn dÞch vô thÎ t¹i c¸c NHTMNh n−íc ViÖt Nam trong giai ®o¹n hiÖn nay. - §Ò suÊt gi¶i ph¸p v mét sè kiÕn nghÞ nh»m ph¸t triÓn dÞch vô thÎ t¹ic¸c NHTM Nh n−íc ViÖt Nam.4- §èi t−îng v ph¹m vi nghiªn cøu cña luËn ¸n - §èi t−îng: DÞch vô thÎ cña c¸c Ng©n h ng th−¬ng m¹i. - Ph¹m vi nghiªn cøu: ph¸t h nh v thanh to¸n thÎ cña c¸c NHTM Nhn−íc ViÖt Nam tÝnh ®Õn hÕt n¨m 2007; b o gåm c¶ Ng©n h ng th−¬ng m¹i cæphÇn ngo¹i th−¬ng ViÖt Nam. Bëi v× tõ n¨m 2007 trë vÒ tr−íc, NHTM cæ phÇnngo¹i th−¬ng ViÖt Nam vÉn ho¹t ®éng nh− mét NHTM Nh n−íc.5- Ph−¬ng ph¸p nghiªn cøu cña luËn ¸n Ph−¬ng ph¸p chñ yÕu ®Ó nghiªn cøu luËn ¸n n y l kÕt hîp mét sèph−¬ng ph¸p nghiªn cøu khoa häc kinh tÕ: duy vËt lÞch sö, duy vËt biÖnchøng, ph−¬ng ph¸p ®iÒu tra - ph©n tÝch - tæng hîp thèng kª, so s¸nh. Ngo ira, luËn ¸n sÏ sö dông c¸c b¶ng biÓu, s¬ ®å, m« h×nh, sè liÖu trong v ngo in−íc ®Ó tÝnh to¸n v minh ho¹, sö dông sè liÖu cña c¸c Tæ chøc thÎ quèc tÕ,c¸c vÊn ®Ò thùc tiÔn cña c¸c ng©n h ng ® ph¸t h nh v thanh to¸n thÎ ë ViÖtNam ®Ó so s¸nh, ph©n tÝch, chøng minh. XuÊt ph¸t tõ nhËn thøc lý luËn v thùc tiÔn ho¹t ®éng vÒ dÞch cô thÎ cñac¸c n−íc trªn thÕ giíi, ®Æc biÖt l c¸c n−íc trong khu vùc, trªn c¬ së c¸c luËtlÖ, quy ®Þnh cña c¸c tæ chøc thÎ Quèc tÕ v luËt ph¸p ViÖt Nam, c¸c quy chÕ,quy ®Þnh cña Ng©n h ng Nh n−íc ®Ó ph©n tÝch, ®¸nh gi¸, t×m ra v kiÕn nghÞc¸c gi¶i ph¸p ®Ó ph¸t triÓn dÞch vô thÎ ë VN.
  9. 9. 46- §ãng gãp cña luËn ¸n Víi ®Ò t i: “Nh÷ng gi¶i ph¸p ph¸t triÓn dÞch vô thÎ t¹i c¸c Ng©nh ng th−¬ng m¹i nh n−íc ë ViÖt Nam”, t¸c gi¶ mong muèn ®−a ra nh÷nggi¶i ph¸p khoa häc, tÝnh th«ng lÖ quèc tÕ v ph× hîp víi ®Æc thï cña ViÖt Nam.Néi dung c«ng tr×nh nghiªn cøu hy väng gãp phÇn l t i liÖu tham kh¶o chogi¶ng d¹y v ® o t¹o vÒ chuyªn ng nh; l t i liÖu tham kh¶o cho x©y dùngchÝnh s¸ch; tham kh¶o cho c¸c NHTM x©y dùng chiÕn l−îc v ®Ò ra c¸c gi¶iph¸p trong viÖc ph¸t triÓn ho¹t ®éng thÎ cña m×nh.7- KÕt cÊu cña luËn ¸n. Ngo i phÇn më ®Çu, kÕt luËn, danh môc c¸c c«ng tr×nh t¸c gi¶ ® c«ng bè,c¸c biÓu b¶ng sè sè liÖu, biÓu ®å, s¬ ®å, phô lôc v danh môc t i liÖu tham kh¶o,néi dung chÝnh cña luËn ¸n ®−îc tr×nh b y trong 190 trang, gåm 3 ch−¬ng: Ch−¬ng 1: Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ ph¸t triÓn dÞch vô thÎ cña ng©nh ng th−¬ng m¹i Ch−¬ng 2: Thùc tr¹ng ph¸t triÓn dÞch vô thÎ t¹i c¸c Ng©n h ngth−¬ng m¹i nh n−íc ë ViÖt Nam Ch−¬ng 3: Gi¶i ph¸p ph¸t triÓn dÞch vô thÎ t¹i c¸c Ng©n h ngth−¬ng m¹i nh n−íc ë ViÖt Nam
  10. 10. 5 Ch−¬ng 1:Nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n vÒ ph¸t triÓn dÞch vô thÎ cña ng©n hµng th−¬ng m¹i1.1. Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm vµ vai trß cña thÎ1.1.1. Sù ra ®êi cña thÎ1.1.1.1. Chøc n¨ng thanh to¸n cña tiÒn tÖ víi sù ra ®êi cña thÎ Ho¹t ®éng cña ng©n h ng th−¬ng m¹i l thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng tiÒn tÖ,tÝn dông v thanh to¸n. TiÒn tÖ l mét ph¹m trï lÞch sö ra ®êi, tån t¹i v ph¸t triÓn g¾n liÒn víitiÕn tr×nh ra ®êi, ph¸t triÓn cña s¶n xuÊt v l−u th«ng h ng ho¸. Ngo i nh÷ngchøc n¨ng c¬ b¶n nh− th−íc ®o gi¸ trÞ, ph−¬ng tiÖn l−u th«ng, ph−¬ng tiÖncÊt tr÷, ph−¬ng tiÖn thanh to¸n..., tiÒn tÖ cßn l ph−¬ng tiÖn ®Ó thùc hiÖnc¸c ho¹t ®éng kh¸c nh− tÝn dông, ®Çu t−... Trong giai ®o¹n hiÖn nay, tiÒn tÖcã sù thay ®æi vÒ vai trß v vÞ trÝ. TiÒn tÖ l mét trong nh÷ng c«ng cô ®Ó nhn−íc ®iÒu h nh c¸c ho¹t ®éng kinh tÕ theo mét chÝnh s¸ch nhÊt ®Þnh cña m×nh,nã liªn quan mËt thiÕt víi thÞ tr−êng v thÓ hiÖn sù tæng hîp th«ng tin vÒ c¸cthÞ tr−êng ®ã. Cho ®Õn nay, tiÒn tÖ ® tr¶i qua c¸c h×nh th¸i biÓu hiÖn chñ yÕu nh−:tiÒn thùc, tiÒn danh nghÜa, tiÒn ghi sæ v tiÒn ®iÖn tö. TiÒn thùc l mét lo¹i h ng ho¸ chung, cã gi¸ trÞ néi t¹i ®−îc thõa nhËn,phôc vô cho qu¸ tr×nh s¶n xuÊt v trao ®æi h ng ho¸. TiÒn thùc cã thÓ l kimlo¹i quý hiÕm hoÆc l c¸c ®å vËt cã gi¸ trÞ kh¸c tuú v o sù c«ng nhËn trongqu¸ tr×nh ph¸t triÓn cña lÞch sö. TiÒn danh nghÜa l mét thø tiÒn tÖ m b¶n th©n nã kh«ng cã hoÆc kh«ng®ñ gi¸ trÞ. Nã ®−îc sö dông dùa trªn viÖc thÞ tr−êng chÊp nhËn l−u th«ng tiÒnthùc kh«ng ®ñ gi¸ v sù tÝn nhiÖm cña nh÷ng ng−êi sö dông. TiÒn ghi sæ: l mét h×nh th¸i tiÒn tÖ ®−îc sö dông t¹i c¸c hÖ thèng ng©nh ng b»ng c¸ch ghi chÐp trong sæ s¸ch kÕ to¸n. Khi nÒn kinh tÕ v hÖ thèng
  11. 11. 6ng©n h ng ph¸t triÓn th× h×nh thøc n y chiÕm vÞ trÝ quan träng. Nã gãp phÇn®¸ng kÓ gi¶m bít chi phÝ còng nh− thêi gian giao dÞch. TiÒn ®iÖn tö: Trong thêi ®¹i hiÖn nay, khi khoa häc kü thuËt v c«ngnghÖ ng©n h ng ph¸t triÓn, cã thÓ nãi mét biÓu hiÖn h×nh th¸i tiÒn tÖ míi ® ra®êi. §ã l “TiÒn ®iÖn tö”, “VÝ ®iÖn tö”, “TiÒn th«ng minh”, “TiÒn nhùa”... v®Òu l tªn gäi cña c¸c lo¹i thÎ sÏ ®−îc ®Ò cËp d−íi ®©y. Tuy nhiªn, còng cãquan ®iÓm cho r»ng c¸c lo¹i thÎ kh«ng ®−îc coi l tiÒn tÖ bëi nhÏ nã kh«ng cã®Çy ®ñ c¸c chøc n¨ng cña tiÒn thùc, nã chØ l biÓu hiÖn tæng hîp cña c¸c h×nhth¸i tiÒn tÖ kh¸c. Qu¸ tr×nh vËn ®éng cña tiÒn tÖ trong nÒn kinh tÕ, trong d©n c− v quac¸c tæ chøc ng©n h ng ® ph¸t sinh ra viÖc cã ng−êi t¹m thêi cã tiÒn nh n rçihoÆc cã ý ®Þnh ®Çu t− lÊy l i, trong khi ng−êi kh¸c thiÕu vèn ®Ó s¶n xuÊt kinhdoanh. §©y l c¬ së kh¸ch quan ®Ó tÝn dông ra ®êi. HiÓu mét c¸ch tæng qu¸tth× tÝn dông l sù vay m−în cã ho n tr¶. Tõ khi ra ®êi, tÝn dông ® nhanhchãng trë th nh chøc n¨ng c¬ b¶n cña ng©n h ng v ng y mét ph¸t triÓn c¶ vÒquy m« v h×nh thøc. TÝn dông ng©n h ng cã hai ®Æc ®iÓm c¬ b¶n l : - Ng©n h ng së h÷u hoÆc qu¶n lý mét sè vèn b»ng tiÒn, chuyÓn giaocho ng−êi kh¸c (ng−êi vay) sö dông trong mét thêi h¹n nhÊt ®Þnh. - Sau khi sö dông, ng−êi vay ph¶i ho n tr¶ cho ng©n h ng mét gi¸ trÞlín h¬n sè vèn nhËn ban ®Çu. PhÇn lín h¬n ®ã l l i vay ng©n h ng. Tãm l¹i, b¶n chÊt cña tÝn dông ng©n h ng l quan hÖ ph©n phèi vèn trªnnguyªn t¾c ho n tr¶ v cã l i. C¨n cø v o nh÷ng c¸ch nh×n kh¸c nhau, tÝn dông ng©n h ng cã c¸c lo¹isau: - C¨n cø v o c¸ch thøc cho vay v ho n tr¶, tÝn dông ®−îc chia l m c¸clo¹i: TÝn dông tõng lÇn, tÝn dông tuÇn ho n v tÝn dông tr¶ gãp. - C¨n cø v o ®èi t−îng cho vay, tÝn dông ®−îc chia l m 2 lo¹i: TÝn dôngvèn l−u ®éng v tÝn dông vèn cè ®Þnh. - C¨n cø v o môc ®Ých sö dông vèn, tÝn dông ®−îc chia l m 2 lo¹i: TÝndông s¶n xuÊt v l−u th«ng h ng ho¸ v tÝn dông tiªu dïng.
  12. 12. 7 - C¨n cø v o thêi h¹n sö dông vèn, tÝn dông ®−îc chia l m 3 lo¹i: TÝndông ng¾n h¹n, tÝn dông trung h¹n v tÝn dông d i h¹n. - C¨n cø v o néi dung nghiÖp vô, tÝn dông ng©n h ng gåm c¸c h×nh thøccho vay, chiÕt khÊu th−¬ng phiÕu v giÊy tê cã gi¸ kh¸c, b¶o l nh, cho thuª t ichÝnh v c¸c h×nh thøc kh¸c theo quy ®Þnh cña ph¸p luËt. Bªn c¹nh chøc n¨ng tiÒn tÖ v tÝn dông, chøc n¨ng thanh to¸n cña ng©nh ng chiÕm mét vÞ trÝ quan träng, ®Æc biÖt trong giai ®o¹n hiÖn nay. Víi chøcn¨ng n y, c¸c NHTM ®ãng vai trß trung gian thùc hiÖn c¸c yªu cÇu cña kh¸chh ng nh»m tho¶ m n môc ®Ých cña hä th«ng qua c¸c h×nh thøc thanh to¸n, thuhé, chi hé, chuyÓn tiÒn... b»ng c¸ch trÝch chuyÓn trªn sæ s¸ch ghi chÐp, lu©nchuyÓn th«ng tin tõ quyÒn së h÷u cña ng−êi n y sang ng−êi kh¸c, tõ n¬i n ysang n¬i kh¸c m kh«ng sö dông ®Õn tiÒn mÆt. ViÖc tiÕn h nh thanh to¸n theonguyªn t¾c trªn ®−îc gäi chung l thanh to¸n kh«ng dïng tiÒn mÆt. Thanh to¸n kh«ng dïng tiÒn mÆt qua ng©n h ng l c¬ së c¬ b¶n ®Ó lu©nchuyÓn tiÒn tÖ trong nÒn kinh tÕ. Trªn c¬ së c¸c chøc n¨ng tiÒn tÖ, tÝn dông ng y mét ph¸t triÓn dùa trªnc¬ së thanh to¸n kh«ng dïng tiÒn mÆt qua ng©n h ng gi÷a c¸c n−íc ® trëth nh phæ biÕn v ®Æc biÖt l dùa trªn nÒn t¶ng cña ph¸t triÓn c«ng nghÖ tinhäc, th«ng tin víi tèc ®é nhanh, mét h×nh thøc thanh to¸n, mét ph−¬ng tiÖnthanh to¸n v¨n minh míi ® ra ®êi, nhanh chãng ®−îc ®êi sèng x héi ë nhiÒun−íc thõa nhËn v ph¸t triÓn: h×nh thøc thanh to¸n thÎ. Nh÷ng n¨m ®Çu thÕ kû XX, kinh tÕ h ng ho¸ ph¸t triÓn m¹nh mÏ, thÞtr−êng trao ®æi h ng ho¸ kh«ng cßn bã hÑp trong ph¹m vi tõng quèc gia, nhucÇu tiªu dïng c¸ nh©n kh«ng ngõng t¨ng lªn cïng víi sù ph¸t triÓn v−ît bËccña khoa häc kü thuËt v c«ng nghÖ tin häc. Còng trong nh÷ng n¨m n y, ®ång®« la Mü ® cã ¶nh h−ëng lín trªn thÞ tr−êng tiÒn tÖ quèc tÕ, c¸c cuéc khñngho¶ng thÕ giíi x¶y ra.... T×nh h×nh trªn ® buéc c¸c ng©n h ng, tæ chøc t ichÝnh, tÝn dông cña c¸c n−íc liªn kÕt víi nhau, ®−a ra c¸c h×nh thøc, ph−¬ngtiÖn thanh to¸n chung to n cÇu. Mét trong c¸c h×nh thøc thanh to¸n ®ã l h×nhthøc thanh to¸n thÎ.
  13. 13. 8 H×nh thøc thanh to¸n thÎ l sù kÕt hîp c¸c h×nh thøc thanh to¸n nh−thanh to¸n chøng tõ, thanh to¸n ®iÖn tö; kÕt hîp c¸c nghiÖp vô cña ng©n h ngnh− tiÒn göi, cho vay... dùa trªn c¬ së nÒn t¶ng c«ng nghÖ ng©n h ng ph¸ttriÓn. ThÎ ra ®êi l mét tÊt yÕu kh¸ch quan trong thêi ®¹i ng y nay.1.1.1.2. Sù ra ®êi cña thÎ Kho ng hơn 3000 năm trư c ây, do nhu c u trao i hàng hoá òi h ivà cho s buôn bán c a các doanh thương th i ó ti n l i hơn, nên tínd ng ã l n u tiên ư c s d ng t i Assyria, Babylon và Egypt, mãi t i uth k 14 ngân phi u ti n trang (Bill of exchange) và chi phi u (forerunner ofbanknotes, m i ư c m i ư c hình thành, các món n và thanh toán hoá ơn ư c gi i quy t b ng cách tr trư c 1/3 ti n m t (coins) ph n còn l i b ng Billof exchange. Cho n th k th 17, khi ti n gi y ®−îc ph¸t minh, thì vi cmua bán và trao i m i d dàng hơn nhi u. Năm 1730 ông Christopher Thornton, doanh thương v bàn t(furniture) ã qu ng cáo và ưa ra chương trình mua tr góp u tiên trongl ch s thương m i c a loài ngư i. Trong kho¶ng thêi gian t th k 18 t i u th k 20, nh ng ngư i Tallymen bán trang ph c cho khách hàng b»ngcách tr góp hàng tu n. H ư c g i là Tallymen vì h sơ tr ti n c a khách u c lưu gi và tính toán trên m t mi ng g (wooden stick), ti n n ư c ghitrên m t u và ti n tr hàng tu n ư c kh c trên u kia. Chương trình muatr góp “Buy now, pay later” mãi t i năm 1920 m i ư c gi i thi u t i HoaKỳ, d ch v này v n còn gi i h n t ng c a hàng. Con ngư i theo s ti n hoá, vì nhu c u ti n ích òi h i ã phát minh rati n c c (coins) ti n gi y, ngân phi u, chi phi u, và cũng do nhu c u òi h inên. Kho ng năm 1951 ông Frank X. McNamara (v t khai sinh ra th tínd ng) dã thành l p công ty u tiên phát hành th tín d ng, 200 chi c thCredit Card u tiên ã c p cho nh ng ngư i giàu có và có ti ng tăm trong xãh i t i New York và nh ng chi c th này ch ư c s d ng h n ch trong 27
  14. 14. 9nhà hàng sang tr ng New York lúc b y gi nên có tên g i là Diners Club.Công ty American Express cũng theo gót Diners Club cho ra i chi c thAmerican Express, vì s h n ch ch s d ng trong vi c ăn u ng, du l chnên lo i th này v n chưa ư c ph bi n r ng rãi n m i t ng l p xã h i vàchưa ư c xem như là chi c th th n kỳ (the Magic Card). Song song v i s ra i c a 2 th này các công ty bán l , xăng d ucũng cho ra i m t lo i th g i là Charge Card cũng còn gi i h n là lo i nàych xài ư c công ty c p th này thôi. Như th Sears thì ch mua hàngSears, Shell thì ch xăng các cây xăng Shell v.v... V y thì chi c th th nkỳ - c phát minh lúc nào?. Trong th i kỳ NhÞ Th chi n, t t c các credit card và Charge card ã c m s d ng, cho n sau th chi n thì m i ư c ph bi n r ng rãi tr l i.Vì l i t c mang l i t th tín d ng khá nhi u nên các ngân hàng b t unhúng tay vào. Tuy nhiên v n ch ư c s d ng trong ph m vi m t aphương và các c a hàng bán l . Cho n năm 1970, khi mà k thu t i n toánb t u phát tri n và h th ng căn b n cho “The Standards for MagneticStrip” ư c hình thành, thì k ngh Credit card m i th c s phát tri n m nhm và tr nên m t ph n c a th i kỳ Thông Tin “Information Age”. Chi c th Th n Kỳ “Revolving Credit Card” l n u tiên c p cho ngư is d ng t i ti u bang California (Hoa Kỳ) do Bank of America phát hành nêng i là BankAmericard và nhanh chóng ph bi n r ng rãi kh p ti u bang. Cáith th n kỳ này ã b t u m t bư c ti n quan trong cho k ngh credit card.Th BankAmericard ã cho ngư i s d ng mét s l a ch n trong vi c thanhtoán ti n b c. H có th tr h t 1 l n ho c tr góp t ng tháng (minimumpayment) s ti n thi u còn l i, ngân hàng s b t u tính ti n l i. Phươngpháp này ư c ti p t c th c hi n cho n ngày nay .Th này còn thêm m tưu i m mà ai cũng thích là n u k t ti n, ngư i s d ng (cardholder) có th rangân hàng mư n ti n nhanh, g n, l mà không c n ph i i n nh ng th t cmư n ti n phi n toái.
  15. 15. 10 Vì s ti n l i c a th này và nhu c u òi h i c a khách hàng, BankCard Association ư c hình thành, vào năm 1965 Bank of America ã c pgi y phép (Licensing) cho nh ng ngân hàng l n, nh kh p Hoa Kỳ, cho phépnh ng ngân hàng này c p th BankAmericard cho khách hàng s d ng( ương nhiên ph i tr ti n cho Bank of America). T i năm 1969 h u h t cácth tín d ng do nh ng ngân hàng c l p c p u chuy n qua lo i thBankAmericard ho c MasterCharge Card. Cho nên có th nói Bank ofAmerica là v t khai sinh ra cái th th n kỳ này và l i t c mang l i t nh ngchi c th này ã góp ph n không nh ưa Bank of America t m t ngân hàng a phương (local bank) thành 1 trong nh ng ngân hàng l n nh t th gi i . Th tín d ng c p phát ngày càng nhi u, công vi c x lý hoá ơn cho t ngtrương m c (account) nhi u n n i các h th ng ngân hàng không m ươngn i và t ód n n s ra i c a các h i th tín d ng (Credit card associations)như Interlink Association, Western State Bank Card Association, và NationalBankAmericard nc. Trong kho ng th i gian này các ho¸ ơn chưa ư c i n thoá, v n còn dùng các lo i hoá ơn b ng gi y (1 ngư i khách mua hàng hay rótti n, ngư i thâu ngân ph i g i i n tho i xin thanh toán hoá ơn (approvecharge) sau khi ngân hàng c p th (Issue Bank) ng ý tr ti n thì s cho ngư inh n (merchant) 1s (authorization number) r i ngư i nh n l y 1 hoá ơn (g m3 copy) t credit card và hoá ơn này lên m t cái máy (Imprinter) cà qua cà l i(slide) vài l n nh ng con s trên th in xu ng hoá ơn, sau ó i n s b nglái, s phone và ch ký c a ngư i ch th (cardholder). 1 b n giao cho ngư ikhách, 1 b n deposit vào ngân hàng và 1 b n ngư i nh n gi . Ngư i Vi t chúngta thư ng nói ùa m i khi tr ti n b ng th là Cà thÎ. Ch m t transaction thôi ãm t nhi u thì gi như v y, các b n th nghĩ m i ngày ngân hàng x lý c trămtri u transaction thì m t bao nhiêu th i gian. ây cũng là d p nh ng ngư i“cho tôi ăn ké v i” có cơ h i ki m ăn Credit card fraud (nh gian l n th tínd ng) .
  16. 16. 11 Như ã nói trên, mãi t i năm 1970 s ra i c a máy i n toán (IBMcomputer nó to như cái xe bò) thì k ngh credit card m i r qua 1 con ư ngthênh thang r ng m . Cho phép ngư i nh n th (retail establishment or merchant)nh n tr b ng th 24 gi / 1 ngày và cũng gi m m t s lư ng gi y t áng k . Kho ng gi a th p niên 70 k ngh credit card mon men tìm ki m kháchhàng trên th trư ng qu c t , nhưng g p vài tr ng i vì ch America cho nênBankAmericard i thành Visa và Master Charge vì trong 1 v ki n ã ithành Master Card. Kho ng năm 1979 nh s ti n b trong ngành i n t và i n toán cánhân (electronic & PC personal computer) k ngh credit card l i ti n thêm 1bư c quan tr ng n a. S ti n b này ã cho phép ngư i nh n th “chà” swipeth c a khách hàng qua máy (dial-up terminal) và m i th t c ư c i n thoá (electronic processing) nên ã ti t ki m ư c r t nhi u thì gi và ti n b c ng th i cũng n y sinh ra k ngh tái ch gi y cũ (paper recycle) vài ngư iVi t cũng làm giàu nh k ngh tái ch này (recycling industry) T i Nh t B n, th JCB ư c hình thành vào năm 1961 b i Ngân hàngSanwa và b t u hư ng ra th trư ng ngoài Nh t B n vào năm 1981, m ctiêu ch y u hư ng vào th trư ng du l ch và gi i trí. Vào năm 1966, có 14 Ngân hàng c a M ã liên k t l i v i nhauhình thành t ch c Inter-Bank (Interbank Card Association-ICA), m t t ch ccó kh năng trao i thông in các giao d ch th tín d ng và phát hành th v itên g i Master Charge, sau ó, năm 1977 i tên thành Master Card. MasterCard và Visa Card là hai lo i th tín d ng ph bi n nh t trên th gi i hi n nay. Nhìn chung, ngành công nghi p th Ngân hàng th c s phát tri n trong30 năm g n ây, Vi t Nam vào u nh ng năm 1990 m i quan h v i chth và i lý là v n trung tâm c a vi c kinh doanh th Ngân hàng.1.1.2. Kh¸i niÖm v ph©n lo¹i thÎ1.1.2.1 Kh¸i niÖm Tõ c¸c gãc ®é xem xÐt, nghiªn cøu kh¸c nhau, ng−êi ta ®−a ra c¸c kh¸i
  17. 17. 12niÖm vÒ thÎ kh¸c nhau. Nh−ng tùu chung l¹i, b¶n chÊt cña thÎ thanh to¸n lmét ph−¬ng tiÖn thanh to¸n, chi tr¶ m ng−êi së h÷u thÎ cã thÓ dïng ®Ó tho¶m n nhu cÇu vÒ tiªu dïng cña m×nh, kÓ c¶ rót tiÒn mÆt hoÆc sö dông nã l mc«ng cô thùc hiÖn c¸c dÞch vô tù ®éng do ng©n h ng hoÆc c¸c tæ chøc kh¸ccung cÊp. ThÎ kh«ng ho n to n l tiÒn tÖ, nã l biÓu t−îng vÒ sù cam kÕt cñang©n h ng hoÆc tæ chøc ph¸t h nh b¶o ®¶m thanh to¸n nh÷ng kho¶n tiÒn dochñ thÎ sö dông b»ng tiÒn cña ng©n h ng cho chñ thÎ vay hoÆc tiÒn cña chÝnhchñ thÎ ® göi t¹i ng©n h ng. B¶n chÊt cña thÎ cã thÓ hiÓu qua c¸c kh¸i niÖm vÒ thÎ nh− sau: - Theo kh¸i niÖm tæng qu¸t th×: ThÎ l mét danh tõ chung chØ mét vËtnhá, gän, chøa ®ùng c¸c th«ng tin nh»m sö dông v o mét hoÆc mét sè môc®Ých n o ®ã. Do vËy, thÎ sÏ ®−îc g¾n víi nh÷ng tÝnh chÊt, ®Æc ®iÓm, néi dungriªng biÖt ®Ó trë th nh mét lo¹i cô thÓ nh− thÎ tÝn dông, thÎ ghi nî... - XÐt vÒ gi¸c ®é ph¸t h nh th×: ThÎ l mét ph−¬ng tiÖn do ng©n h ng,c¸c ®Þnh chÕ t i chÝnh hoÆc c¸c c«ng ty ph¸t h nh dïng ®Ó giao dÞch mua b¸nh ng ho¸, dÞch vô hoÆc rót tiÒn mÆt. - §øng tõ gi¸c ®é c«ng nghÖ thanh to¸n th×: ThÎ l ph−¬ng thøc thanhto¸n ghi sæ ®iÖn tö sè tiÒn cña c¸c giao dÞch cÇn thanh to¸n thùc hiÖn trªn hÖthèng thanh to¸n ®−îc kÕt nèi gi÷a c¸c chñ thÓ tham gia dùa trªn nÒn t¶ngc«ng nghÖ ng©n h ng v tin häc viÔn th«ng. - Theo quan ®iÓm cña NHNN VN thÓ hiÖn qua quy chÕ ph¸t h nh, södông v thanh to¸n thÎ ng©n h ng ban h nh theo QuyÕt ®Þnh 371/1999/QD-NHNN1 ng y 19/10/1999 cña Thèng ®èc Ng©n h ng Nh n−íc v xÐt theomôc ®Ých sö dông th×: ThÎ ng©n h ng l mét ph−¬ng tiÖn thanh to¸n tiÒn h ngho¸, dÞch vô kh«ng dïng tiÒn mÆt hoÆc cã thÓ ®−îc rót tiÒn mÆt t¹i c¸c m¸yrót tiÒn tù ®éng hoÆc c¸c ng©n h ng ®¹i lý; hoÆc: ThÎ ng©n h ng l métph−¬ng tiÖn thanh to¸n kh«ng dïng tiÒn mÆt m chñ thÎ cã thÓ sö dông ®Ó róttiÒn mÆt hoÆc thanh to¸n chi phÝ mua h ng ho¸, sö dông dÞch vô t¹i c¸c ®iÓmchÊp nhËn. Theo quan ®iÓm cña luËn ¸n th×: XuÊt ph¸t tõ thùc tiÔn qua qu¸ tr×nh
  18. 18. 13ph¸t triÓn chøc n¨ng sö dông cña c¸c lo¹i thÎ hiÖn nay, dùa trªn sù ph¸t triÓncña c«ng nghÖ th× môc ®Ých sö dông cña thÎ kh«ng cßn bã hÑp trong t×nh lÜnhvùc cô thÓ nh− lóc míi h×nh th nh. Víi mét tÊm thÎ kh«ng chØ dïng ®Ó thanhto¸n t¹i §VCNT ®Ó mua h ng ho¸ dÞch vô, còng kh«ng chØ dïng ®Ó rót tiÒnmÆt... m víi mét tÊm thÎ, kh¸ch h ng cã thÓ võa dïng ®Ó mua h ng, rót tiÒnmÆt, chuyÓn kho¶n, xem sao kª t i kho¶n cña m×nh t¹i ng©n h ng, giao dÞchmua b¸n qua Internet, tr¶ c−íc phÝ dÞch vô c«ng céng; chñ thÎ cã thÓ võa södông b»ng tiÒn göi cña m×nh t¹i ng©n h ng, võa sö dông tiÒn vay nÕu ®−îcng©n h ng chÊp nhËn... Nh− vËy, chóng ta cã thÓ hiÓu kh¸i niÖm cña ThÎ lch×a kho¸ ®a n¨ng ®Ó chñ thÎ kÕt nèi víi c¸c chñ thÓ kh¸c tham gia hÖ thèngthanh to¸n thÎ phôc vô qu¸ tr×nh l−u chuyÓn h ng ho¸, tiÒn tÖ ®−îc tho¶ thuËntr−íc nh»m thùc hiÖn c¸c dÞch vô tho¶ m n nhu cÇu cña m×nh. LuËn cø ®Ó ®−ara kh¸i niÖm n y l sù kÕt hîp gi÷a néi dung, môc ®Ých, t¸c dông... cña c¸clo¹i thÎ qua thùc tiÔn ph¸t sinh, ph¸t triÓn nh− tr×nh b y trªn.1.1.2.2. Ph©n lo¹i thÎ Xem xÐt tõ c¸c gãc ®é kh¸c nhau, cã c¸c c¸ch ph©n lo¹i thÎ kh¸c nhau. - XÐt tõ gãc ®é cÊu t¹o vËt lý v ph−¬ng thøc qu¶n lý giao dÞch: ng−êita chia thÎ ra th nh 4 lo¹i chÝnh: + ThÎ kh¾c ch÷ næi (Embossing Card): L lo¹i thÎ s¬ khai ban ®Çu, c¸cth«ng tin c¬ b¶n ®−îc kh¾c næi trªn thÎ, lo¹i n y nhanh chãng bÞ thay thÕ bëitÝnh b¶o mËt kÐm, dÔ l m gi¶. + ThÎ tõ (Magnetic stripe): ThÎ ®−îc phñ mét b¨ng tõ víi 2 hoÆc 3 d¶ighi c¸c th«ng tin cÇn thiÕt. C¸c th«ng tin n y th−êng l th«ng tin cè ®Þnh vÒchñ thÎ v vÒ thÎ còng nh− sè liÖu kÕt nèi. Khi tr×nh ®é c«ng nghÖ ph¸t triÓn,nã ® béc lé nh÷ng ®iÓm yÕu do møc ®é b¶o mËt kh«ng cao, dÔ bÞ kÎ gian lîidông ®äc th«ng tin v l m gi¶ thÎ hoÆc t¹o c¸c giao dÞch gi¶, g©y thiÖt h¹i chochñ thÎ hoÆc ng©n h ng. + ThÎ Chip (Smart Card – ThÎ th«ng minh): ThÎ ®−îc s¶n xuÊt dùa trªnnÒn t¶ng kü thuËt vi xö lý. MÆt tr−íc cña thÎ ®−îc g¾n mét Chip ®iÖn tö theonguyªn t¾c xö lý nh− mét m¸y tÝnh nhá. §©y l thÕ hÖ míi nhÊt v hiÖn ®¹i
  19. 19. 14nhÊt cña thÎ hiÖn nay, nã ® kh¾c phôc ®−îc nhiÒu nh−îc ®iÓm cña thÎ tõ,®¶m b¶o tÝnh an to n cao v cã thÓ sö dông cho c¸c môc ®Ých kh¸c nhau nh−gäi ®iÖn tho¹i c«ng céng, tr¶ c−íc phÝ cÇu ®−êng, mua x¨ng dÇu... Tuy nhiªnchi phÝ ®Ó s¶n xuÊt thÎ “chip” vÉn cßn cao. + ThÎ tõ cã chip: L lo¹i thÎ tõ cã g¾n c¶ chip, nh»m môc ®Ých sö dông®−îc c¶ trªn 2 hÖ thèng chÊp nhËn thanh to¸n thÎ tõ v hÖ thèng thanh to¸nthÎ chip. - XÐt tõ gãc ®é nh×n nhËn néi dung b¶n chÊt kinh tÕ cña nguånthanh to¸n: ng−êi ta chia thÎ ra th nh 4 lo¹i chÝnh: + ThÎ Ghi nî (debit card): l ph−¬ng tiÖn thanh to¸n, chi tr¶ hoÆc róttiÒn mÆt trªn c¬ së sè tiÒn cña chÝnh chñ thÎ göi t¹i ng©n h ng. ThÎ n y kh«ngt¹o tÝn dông, ho¹t ®éng theo nguyªn t¾c t−¬ng tù thÎ ATM. Mçi lÇn sö dông,ng©n h ng sÏ tù ®éng trõ ngay sè tiÒn t−¬ng øng trªn t i kho¶n cña chñ thÎ + ThÎ TÝn dông (Credit Card): H×nh thøc cña thÎ t−¬ng tù nh− thÎthanh to¸n ng©n h ng, ®iÓm kh¸c biÖt c¬ b¶n l néi dung kinh tÕ: mçi lÇn södông giao dÞch l mét lÇn nhËn nî vay ng©n h ng. Sö dông thÎ n y, ng©n h ngtho¶ thuËn cÊp mét h¹n møc cho chñ thÎ v chñ thÎ ®−îc sö dông trong h¹nmøc ®ã, ®Õn thêi h¹n quy ®Þnh ph¶i ho n tr¶ cho ng©n h ng. Do ®ã, c¬ së södông thÎ tÝn dông l ph¸t h nh trªn t i kho¶n tiÒn vay ng©n h ng. + ThÎ du lÞch v gi¶i trÝ (Travel and Entertainment Card – T&E card):Ng−êi dïng thÎ n y kh«ng ph¶i tr¶ l i nh−ng ph¶i thanh to¸n trong thêi h¹nmét th¸ng. Chñ thÎ cña lo¹i n y chñ yÕu l doanh nh©n ®i du lÞch v nh÷ngng−êi cã thu nhËp cao, ®ång thêi sè ®iÓm chÊp nhËn thanh to¸n lo¹i n y còngÝt. Lo¹i n y gåm American Express Card v Diner Club. §Ó kÝch thÝch v t¹othÕ c¹nh tranh, khi sö dông lo¹i thÎ n y, chñ thÎ th−êng ®−îc h−ëng thªm métsè dÞch vô kh¸c miÔn phÝ. + ThÎ thanh to¸n (Charge Card): chñ yÕu do c¸c cöa h ng ph¸t h nh.VÒ néi dung kinh tÕ nã t−¬ng tù nh− thÎ tÝn dông nh−ng chØ ®−îc sö dôngtrong hÖ thèng cöa h ng ph¸t h nh thÎ m th«i. C¸c cöa h ng ph¸t h nh thÎn y nh»m môc ®Ých tiÕp thÞ v gi÷ kh¸ch b»ng c¸ch gi¶m gi¸ h ng khi sö
  20. 20. 15dông. Tuy nhiªn, l i suÊt phÇn gi¸ trÞ kh¸ch h ng ch−a tr¶ th−êng cao h¬n l isuÊt tÝn dông th«ng th−êng. - XÐt tõ gãc ®é nghiÖp vô ng©n h ng: ng−êi ta chia thÎ ra th nh 3 lo¹i chÝnh: + ThÎ t i kho¶n: ®−îc ph¸t h nh dùa trªn c¬ së sè d− tiÒn göi cña chñthÎ t¹i ng©n h ng, hiÖn nay lo¹i n y chñ yÕu gåm: 1- Maestro (do Master Card ph¸t h nh) ®−îc sö dông réng r i ë NamMü v khu vùc Ch©u ¸ - Th¸i B×nh D−¬ng. 2- Plus (do Visa ph¸t h nh) ®−îc sö dông nhiÒu ë Ch©u ¢u, nhÊt l ëPh¸p. 3- JCB (do ng©n h ng NhËt B¶n ph¸t h nh) ®−îc sö dông nhiÒu ë Ch©u¸ v mét sè n−íc Ch©u ¢u. 4- ThÎ Cirrus (do Visa ph¸t h nh) v ATM Mastercard (do Mastercardph¸t h nh) ®−îc sö dông chñ yÕu qua m¸y ATM + ThÎ TÝn dông: ph¸t h nh trªn c¬ së tÝn dông, gåm: 1- Visa card (do Visa International ph¸t h nh) ®−îc sö dông réng kh¾ptrªn thÕ giíi, xong nhiÒu nhÊt l ë Ch©u ¢u. 2- Master card (do Master International ph¸t h nh) còng ®−îc sö dôngréng r i trªn to n cÇu. 3- Amex (do American Express ph¸t h nh) sö dông nhiÒu ë B¾c Mü. - ThÎ t i kho¶n v tÝn dông: cã Blue card (do ng©n h ng Ph¸p ph¸th nh): lo¹i thÎ n y ®−îc ph¸t h nh trªn c¬ së tiÒn göi nh−ng ®−îc cÊp mét h¹nmøc sö dông v−ît qu¸ sè d− (over draft). Th«ng th−êng thÎ sö dông sè d− tiÒngöi cña chñ thÎ, khi hÕt nã sÏ tù ®éng chuyÓn sang sö dông theo c¬ chÕ thÎ tÝndông. - XÐt tõ gãc ®é chñ thÓ ph¸t h nh: ng−êi ta thÎ chia ra th nh 3 lo¹ichÝnh: ThÎ do ng©n h ng ph¸t h nh, thÎ do c¸c tæ chøc phi ng©n h ng ph¸th nh v thÎ liªn kÕt. - XÐt tõ gãc ®é chñ thÎ: ng−êi ta chia thÎ ra th nh 2 lo¹i chÝnh: ThÎ c¸nh©n v thÎ c«ng ty hoÆc thÎ chÝnh v thÎ phô. - XÐt tõ gãc ®é møc ®é tÝn nhiÖm cña chñ thÎ v trÞ gi¸ sö dông cña
  21. 21. 16thÎ: ng−êi ta chia thÎ ra th nh 3 lo¹i chÝnh: ThÎ th−êng (standard card), thÎv ng (gold card) v thÎ th−îng h¹ng (Primery card) - XÐt tõ gãc ®é ph¹m vi l·nh thæ sö dông: ng−êi ta chia thÎ ra th nh 2lo¹i chÝnh: ThÎ néi ®Þa (local card) v thÎ quèc tÕ (international card)1.1.3. §Æc ®iÓm v cÊu t¹o cña thÎ Tõ buæi s¬ khai, thÎ ®−îc l m b»ng kim lo¹i, qua qu¸ tr×nh chän läc,®Õn nay hÇu hÕt c¸c lo¹i thÎ ®−îc l m b»ng nhùa cøng (Plastic) víi kÝch th−ícth«ng th−êng l 95 mm X 55 mm X 0,76 mm, gåm 3 líp: lâi thÎ l líp nhùacøng ë gi÷a v 2 líp nhùa c¸n phñ 2 mÆt. Tuú theo ph−¬ng ph¸p truy cËp vqu¶n lý, xö lý th«ng tin cña thÎ m thÎ ®−îc cÊu t¹o d¶i b¨ng tõ (thÎ tõ) hoÆcm¹ch vi ®iÖn tö (Chip) ghi sè liÖu (gäi l thÎ Chip) hoÆc cã c¶ b¨ng tõ, c¶ Chip(thÎ tõ cã Chip). MÆt tr−íc cña thÎ: Th−êng bao gåm: * NÒn thÎ, m u thÎ tuú thuéc v o tõng ng©n h ng tù chän v tuú thuécv o h¹ng thÎ do ng©n h ng ph¸t h nh quy ®Þnh. * Tªn v logo cña ng©n h ng ph¸t h nh, huy hiÖu cña tæ chøc thÎ vbiÓu t−îng cña tæ chøc ®ã nh− MasterCard, Visa, American express, DinersClub, JCB... . §èi víi thÎ Chip th× Chip sÏ ®−îc bè trÝ ë mÆt tr−íc. . Sè thÎ: Mçi thÎ ®−îc Ên ®Þnh mét sè riªng biÖt ®Ó qu¶n lý tuú thuécquy ®Þnh cña tæ chøc thÎ quèc tÕ. cô thÓ nh−: - §èi víi thÎ VISA th−êng l d y sè gåm 16 ch÷ sè hoÆc 13 ch÷ sè innæi theo nguyªn t¾c sau: * B¾t ®Çu b»ng sè “4”. * Lo¹i 16 sè chia l m 4 nhãm rêi nhau: 4xxx xxxx xxxx xxxx * Lo¹i 13 sè còng chia l m 4 nhãm rêi nhau: 4xxx xxx xxx xxx - §èi víi MasterCard: sè thÎ gåm 16 sè in næi, b¾t ®Çu b»ng sè “5”,chia l m 4 nhãm rêi nhau: 5xxx xxxx xxxx xxxx 6 sè ®Çu l m sè ng©n h ng ph¸t h nh (BIN). 2 sè tiÕp theo l m sè chi nh¸nh ph¸t h nh.
  22. 22. 17 5 sè tiÕp theo l sè thø tù cña thÎ. 1 sè tiÕp theo l sè thÎ chÝnh. 1 sè tiÕp theo l sè thÎ phô. 1 sè cuèi cïng l sè kiÓm tra. - §èi víi thÎ AMEX gåm 15 ch÷ sè in næi, b¾t ®Çu b»ng sè “37” hoÆc“34” chia th nh 3 nhãm t¸ch nhau: 37xx xxxxxx xxxxx hoÆc 34xx xxxxxx xxxxx - §èi víi thÎ JCB gåm 16 ch÷ sè in næi, chia th nh 4 nhãm t¸ch biÖt,b¾t ®Çu b»ng sè “35”: 35xx xxxx xxxx xxxx * Ng y hiÖu lùc cña thÎ: ®−îc in næi trªn thÎ, th«ng th−êng sÏ ®−îc inhiÖu lùc tõ th¸ng, n¨m ®Õn th¸ng, n¨m, nghÜa l tõ ng y ®Çu cña th¸ng b¾t ®Çu®Õn ng y cuèi cña th¸ng kÕt thóc. Cã tr−êng hîp thÎ chØ ghi ng y hiÖu lùccuèi cïng cña thÎ hoÆc ®èi víi thÎ ATM ng y ghi trªn thÎ l¹i l ng y ph¸th nh thÎ ATM v cã hiÖu lùc sö dông tõ ng y ®ã. PhÝa tr−íc ng y hiÖu lùc cßn ®−îc in m sè ng©n h ng ph¸t h nh do c¸ctæ chøc thÎ quèc tÕ Ên ®Þnh l m tham chiÕu. M sè n y ph¶i phï hîp víi tªnng©n h ng ph¸t h nh in trªn thÎ. * Hä v tªn chñ thÎ, tªn c«ng ty. Ngo i ra mÆt tr−íc cßn in thªm mét sè yÕu tè b¶o mËt kh¸c tuy theotõng lo¹i thÎ nh− Visa cã ch÷ V nghiªng in sau ng y hiÖu lùc, Master Card cãch÷ M v C viÕt dÝnh v o nhau, Amex in sè mËt m cña ®ît ph¸t h nh, thÎJCB cã ch÷ “G” (nÕu l thÎ v ng)... MÆt sau cña thÎ: Th−êng bao gåm: . D¶i b¨ng tõ (®èi víi thÎ tõ hoÆc thÎ tõ cã Chip) cã kh¶ n¨ng l−u tr÷c¸c th«ng tin: sè thÎ, ng y hiÖu lùc, tªn ng©n h ng ph¸t h nh, tªn chñ thÎ,ng y hiÖu lùc, m sè c¸ nh©n chñ thÎ (Personal Identificate Number – PIN) . D¶i b¨ng d nh cho chñ thÎ ký ch÷ ký mÉu ®Ó ®¬n vÞ chÊp nhËn thÎkiÓm tra khi sö dông. HiÖn nay c«ng nghÖ in thÎ cho phÐp cã thÓ in ch÷ kýn y lªn mÆt tr−íc cña thÎ. Mét sè h−íng dÉn cÇn thiÕt ®èi víi chñ thÎ, sè ®iÖn tho¹i liªn l¹c...
  23. 23. 181.1.4. Chñ thÓ trong qu¸ tr×nh ph¸t h nh, sö dông v thanh to¸n thÎ C¸c chñ thÓ tham gia trong qu¸ tr×nh ph¸t h nh, sö dông v thanh to¸nthÎ l nh÷ng nh©n tè chñ yÕu t¹o nªn thuËn lîi hay khã kh¨n, t¹o nªn lîinhuËn hoÆc rñi ro, tæn thÊt cho c¸c bªn tham gia. Trªn c¬ së xem xÐt, ph©n tÝch c¸c chñ thÓ ®ã ®Ó cã thÓ t×m ra nh÷ng ®Æc®iÓm c¬ b¶n, nh÷ng v−íng m¾c cã thÓ x¶y ra còng nh− nh÷ng rñi ro tiÒm Ènnh»m thùc hiÖn tèt c¸c nghÜa vô cña m×nh v h¹n chÕ tíi møc thÊp nhÊt nh÷ngtæn thÊt x¶y ra. Chñ thÓ trong lÜnh vùc ph¸t h nh thÎ bao gåm: - Ng©n h ng ph¸t h nh, tæ chøc ph¸t h nh thÎ: l ng©n h ng, tæ chøc®−îc Ng©n h ng Trung −¬ng hoÆc c¬ quan cã thÈm quyÒn cña n−íc së t¹i chophÐp thùc hiÖn nghiÖp vô ph¸t h nh thÎ, cÊp thÎ cho c¸c chñ thÎ l c¸ nh©n södông, chÞu tr¸ch nhiÖm thanh to¸n v cung cÊp c¸c dÞch vô liªn quan ®Õn thήã. §èi víi viÖc ph¸t h nh thÎ quèc tÕ cßn ph¶i ®−îc phÐp cña Tæ chøc thÎquèc tÕ ®ã cho phÐp sau khi thÈm tra c¸c ®iÒu kiÖn theo quy ®Þnh. - Ng©n h ng ®¹i lý ph¸t h nh, tæ chøc ®¹i lý ph¸t h nh: Trªn c¬ së hîp®ång ®¹i lý ph¸t h nh, mét ng©n h ng hoÆc mét tæ chøc cã thÓ thay mÆt ng©nh ng ph¸t h nh thÎ cho chñ thÎ víi tªn ng©n h ng ph¸t h nh. Hîp ®ång ®¹i lýph¶i quy ®Þnh ®Çy ®ñ, chi tiÕt quyÒn v nghÜa vô cña c¸c bªn nh»m cã c¬ sëph©n ®Þnh tr¸ch nhiÖm khi x¶y ra tranh chÊp. - Chñ thÎ: L ng−êi ®−îc ng©n h ng ph¸t h nh thÎ cÊp thÎ ®Ó södông.Chñ thÎ bao gåm chñ thÎ chÝnh v chñ thÎ phô. Chñ thÎ chÝnh l ng−êi®øng tªn ®Ò nghÞ ng©n h ng cÊp thÎ v ph¶i chÞu ho n to n tr¸ch nhiÖm xö lý,thanh to¸n c¸c vÊn ®Ò liªn quan ®Õn viÖc sö dông thÎ cña m×nh, kÓ c¶ thÎ phôph¸t h nh kÌm theo thÎ chÝnh. Chñ thÎ phô l ng−êi ®−îc cÊp thÎ theo ®Ò nghÞcña chñ thÎ chÝnh. - Ng−êi b¶o l nh ph¸t h nh: L ng−êi ®øng ra dïng t i s¶n cña m×nh®¶m b¶o víi ng©n h ng, tæ chøc ph¸t h nh vÒ viÖc sÏ thùc hiÖn thay nghÜa vôcña chñ thÎ trong tr−êng hîp chñ thÎ kh«ng thùc hiÖn hoÆc thùc hiÖn kh«ng®Çy ®ñ nghÜa vô cña m×nh. Trong thùc tÕ, ng−êi b¶o l nh cã thÓ dïng uy tÝn
  24. 24. 19cña m×nh ®Ó b¶o l nh. Tuy nhiªn, trong tr−êng hîp n y cã thÓ x¶y ra rñi ro donghÜa vô cña ng−êi b¶o l nh kh«ng thùc hiÖn ®−îc. - Nh cung cÊp dÞch vô hç trî: ®Ó thóc ®Èy viÖc ph¸t h nh, sö dông vthanh to¸n thÎ, còng nh− n©ng cao chÊt l−îng xö lý cña c¸c qu¸ tr×nh th× b¶nth©n ng©n h ng ph¸t h nh, ng©n h ng thanh to¸n v c¶ tæ chøc thÎ quèc tÕcòng kh«ng ®ñ søc hoÆc l m kh«ng cã hiÖu qu¶ cao c¸c c«ng viÖc marketingph¸t triÓn thÞ tr−êng, ®¶m tr¸ch mét sè c«ng ®o¹n nh− chuyÓn m¹ch gi÷a c¸cng©n h ng thanh to¸n thÎ kh¸c nhau, b¶o qu¶n v l−u tr÷ gi÷ liÖu lÞch sö..., dovËy, mét sè c«ng ty ® ®øng ra thùc hiÖn dÞch vô hç trî v ®−îc chia xÎ lîinhuËn tõ c¸c th nh viªn h−ëng lîi. Chñ thÓ trong lÜnh vùc sö dông thÎ bao gåm: - Chñ thÎ: L ng−êi sö dông thÎ ®Ó chi tr¶ tiÒn mua h ng ho¸, dÞch vô hoÆcrót tiÒn mÆt hoÆc thùc hiÖn c¸c giao dÞch t¹i m¸y rót tiÒn tù ®éng (ATM). - C¸c m¸y mãc trang thiÕt bÞ chñ thÎ tù giao dÞch: bao gåm c¸c thiÕt bÞdo ng©n h ng l¾p ®Æt t¹i trô së ng©n h ng hoÆc n¬i c«ng céng. ThiÕt bÞ n y chñyÕu l ATM. Ngo i ra, cßn cã m¸y tÝnh c¸ nh©n nèi m¹ng Internet ®Ó chñ thÎthùc hiªn giao dÞch Internet Banking, m¸y cËp nhËt Passbook, ®iÖn tho¹i... - DÞch vô Internet: Víi mét m¸y tÝnh c¸ nh©n ®−îc nèi m¹ng Internet,chñ thÎ cã thÓ sö dông sè thÎ v PIN cña m×nh ®Ó mua h ng ho¸, dÞch vô hoÆcchuyÓn tiÒn cho ng−êi kh¸c. Tuy nhiªn, hiÖn nay sö dông ph−¬ng thøc n y dÔx¶y ra rñi ro, tranh chÊp do tin tÆc cã thÓ sao chÐp sè liÖu vÒ thÎ ®Ó lîi dôngthùc hiÖn c¸c giao dÞch gi¶ m¹o. Chñ thÓ trong lÜnh vùc thanh to¸n thÎ bao gåm: - §¬n vÞ chÊp nhËn thÎ: l tæ chøc hoÆc c¸ nh©n chÊp nhËn thanh to¸ntiÒn mua h ng ho¸, dÞch vô b»ng thÎ theo hîp ®ång ký kÕt víi ng©n h ng ph¸th nh hoÆc ng©n h ng thanh to¸n thÎ. §VCNT cã thÓ ®−îc trang bÞ m¸y IDC,CAT hoÆc m¸y c ho¸ ®¬n thÎ (imprinter) ®Ó thùc hiÖn viÖc xin cÊp phÐp hoÆcthanh to¸n. - Ng©n h ng thanh to¸n thÎ: l ng©n h ng ®−îc ng©n h ng ph¸t h nh thÎuû quyÒn thùc hiÖn dÞch vô thanh to¸n thÎ theo hîp ®ång; hoÆc l th nh viªn
  25. 25. 20chÝnh thøc hoÆc l thanh viªn liªn kÕt cña mét tæ chøc thÎ quèc tÕ, thùc hiÖndÞch vô thanh to¸n theo tho¶ −íc ký kÕt víi Tæ chøc thÎ quèc tÕ ®ã. Ng©nh ng thanh to¸n thÎ trùc tiÕp ký hîp ®ång víi c¸c d¬n vÞ chÊp nhËn thÎ ®Ó tiÕpnhËn v xö lý c¸c giao dÞch thÎ t¹i §VCNT, cung cÊp c¸c dÞch vô hç trî,h−íng dÉn, cho §VCNT nghiÖp vô xö lý còng nh− chuyÓn t¶i c¸c th«ng tincÇn thiÕt trong qu¸ tr×nh giao dÞch. Ng©n h ng thanh to¸n thÎ còng cã thÓ®ång thêi l NHPHT. - M¸y rót tiÒn tù ®éng: L ®iÓm giao dÞch cña ng©n h ng ph¸t h nh thÎhoÆc ng©n h ng thanh to¸n thÎ, ®−îc kÕt nèi trùc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp vÒNHPHT m t¹i ®ã, chñ thÎ trùc tiÕp giao dÞch víi t i kho¶n cña m×nh t¹i ng©nh ng ®Ó tho¶ m n c¸c nhu cÇu cña m×nh th«ng qua m sè c¸ nh©n (PIN) trªnc¬ së c¸c dÞch vô m m¸y ATM cung øng. - Tæ chøc thÎ quèc tÕ: L mét tæ chøc gåm mét hoÆc mét sè c¸c ng©nh ng, ®Þnh chÕ t i chÝnh hoÆc tæ chøc phi t i chÝnh g¾n víi mét th−¬ng hiÖu®éc quyÒn s¶n phÈm thÎ (nh− Visa International, Mastercard International,American Express, Diner Club, JCB...). Trªn c¬ së th−¬ng hiÖu ®ã, cã thÓ uûquyÒn cho c¸c ng©n h ng, tæ chøc kh¸c ph¸t h nh thÎ d−íi th−¬ng hiÖu cñam×nh. TCTQT cã ®iÒu lÖ v quy chÕ ho¹t ®éng riªng, chÞu tr¸ch nhiÖm tæ chøcv h−íng dÉn c¸c th nh viªn cña m×nh thùc hiÖn theo ®óng quy chÕ, quy ®Þnh®Ò ra còng nh− cã tr¸ch nhiÖm ph©n xö, ho gi¶i nh÷ng tranh chÊp trong qu¸tr×nh vËn h nh. - Trung t©m chuyÓn m¹ch (Switching Center): l mét ®Çu mèi kÕt nèi hÖthèng thanh to¸n gi÷a c¸c hÖ thèng NHTTT, c¸c tæ chøc thanh to¸n thÎ kh¸cnhau ®Ó c¸c NHTTT ®ã cã thÓ thùc hiÖn trao ®æi giao dÞch víi nhau mÆc dïmçi hÖ thèng cã nh÷ng ®Æc thï riªng. Trung t©m chuyÓn m¹ch ®−îc h×nhth nh nh»m môc tiªu kÕt nèi c¸c §VCNT, NHTTT, NHPHT, TCTQT th nhmét m¹ng l−íi réng kh¾p, gióp cho chñ thÎ cã thÓ sö dông thÎ ë ph¹m vi rénglín h¬n m kh«ng bÞ bã hÑp trong ph¹m vi §VCNT thuéc hÖ thèng thÎ cñam×nh. MÆt kh¸c trung t©m chuyÓn m¹ch cßn gióp cho c¸c NHPHT tiÕt kiÖmchi phÝ ®¸ng kÓ cho viÖc ®Çu t− më réng m¹ng l−íi chÊp nhËn thÎ do viÖc tËn
  26. 26. 21dông ®−îc ®Çu t− cña c¸c NHPHT kh¸c. §iÒu n y ®Æc biÖt cã ý nghÜa ®èi víilÜnh vùc thÎ ATM. Víi viÖc kh¶o s¸t c¸c chñ thÓ chñ yÕu tham gia v o qu¸ tr×nh ph¸t h nh, södông v thanh to¸n thÎ nh− trªn, chóng ta ® cã c¬ së ®Ó xem xÐt, ph©n tÝch tÊt c¶c¸c c«ng ®o¹n cña quy tr×nh xö lý nghiÖp vô liªn quan ®Õn thÎ còng nh− xem xÐtkh¶ n¨ng rñi ro liªn quan ®Õn tõng kh©u trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng.1.1.5. C¸c tiÖn Ých trong viÖc sö dông thÎ So víi c¸c ph−¬ng thøc thanh to¸n kh«ng dïng tiÒn mÆt truyÒn thèngkh¸c, thÎ ng©n h ng cã mét sè −u thÕ nhÊt ®Þnh bëi v× nã ®em l¹i sù tiÖn lîicòng nh− ®¶m b¶o sù an to n v hiÖu qu¶ kinh tÕ cho kh¸ch h ng trong qu¸tr×nh sö dông. V× vËy, thÎ ng©n h ng ®−îc xem nh− l ph−¬ng tiÖn thanh to¸nthay thÕ tiÒn mÆt h ng ®Çu trong c¸c giao dÞch tiªu dïng. MÆt kh¸c, chÝnh c¸ctiÖn Ých ®èi víi chñ thÎ l¹i gi¸n tiÕp t¸c ®éng ®Õn ho¹t ®éng kinh doanh cñac¸c ®iÓm cung cÊp h ng ho¸, dÞch vô (hay gäi l c¬ së chÊp nhËn thÎ) trongviÖc thóc ®Èy qu¸ tr×nh tiªu thô h ng ho¸, dÞch vô trong to n x héi. Mèi quanhÖ t−¬ng hç ®ã l nÒn t¶ng thuËn lîi cho dÞch vô thÎ ng y c ng ph¸t triÓn.1.1.5.1. TiÖn Ých ®èi víi kh¸ch h ng (chñ thÎ- Cardholder) - L ph−¬ng tiÖn thanh to¸n an to n v tiÖn dông: Tr−íc hÕt, xÐt d−íi gãc ®é b¶o mËt cña giao dÞch, thÎ l ph−¬ng tiÖngiao dÞch tiÖn lîi v an to n. C«ng nghÖ s¶n xuÊt thÎ ë tr×nh ®é cao, céng víic¸c biÖn ph¸p chèng gi¶ m¹o nh− m ho¸ th«ng sè tõ tÝnh hoÆc kü thuËt vim¹ch ®iÖn tö khiÕn nh×n chung thÎ rÊt khã bÞ l m gi¶. Cã thÓ nãi, nã l métc«ng cô thanh to¸n thay thÕ tiÒn mÆt cã nhiÒu lîi thÕ. Sè tiÒn cña kh¸ch h ng®−îc ®¶m b¶o b»ng ch÷ ký, ¶nh cña chñ thÎ hoÆc b»ng m sè b¶o mËt riªngm chØ cã duy nhÊt chñ thÎ biÕt. V× vËy, viÖc thÎ r¬i hoÆc mÊt c¾p ch−a ch¾c® bÞ rñi ro mÊt tiÒn, ®iÒu n y kh¸c víi tiÒn mÆt khi mÊt nghÜa l kh¶ n¨ng mÊttiÒn l ch¾c ch¾n. Ngo i ra, XÐt trªn ph−¬ng diÖn tiÖn dông, thay cho viÖc ph¶i cÇm trongtay l−îng tiÒn mÆt ®Ó phôc vô cho nhu cÇu thanh to¸n th× kh¸ch h ng chØ cÇnmét tÊm thÎ gän nhÑ rÊt thuËn lîi trong thanh to¸n v tr¸nh ®−îc rñi ro cÇm
  27. 27. 22tiÒn mÆt. H¬n n÷a, thuËn tiÖn h¬n nhiÒu so víi tiÒn mÆt, khi sö dông thÎ tÝndông hoÆc thÎ thanh to¸n, kh¸ch h ng cã kh¶ n¨ng chi tiªu ®a ngo¹i tÖ, kh«ngbÞ lÖ thuéc v o mét lo¹i ngo¹i tÖ cña mét n−íc n o. Víi t− c¸ch l mét ph−¬ng tiÖn thanh to¸n, thÎ ng©n h ng ®−îc coi lmét ph−¬ng tiÖn chiÕm −u thÕ tuyÖt ®èi trong thanh to¸n tiªu dïng. ThÎ ng©nh ng cho phÐp chñ thÎ mua h ng ho¸, dÞch vô ë bÊt cø mét c¬ së chÊp nhËnthÎ hoÆc mét ng©n h ng thanh to¸n n o hoÆc ®èi víi thÎ ATM l tai c¸c ®iÓmcã ®Æt m¸y ATM phôc vô tù ®éng 24/24. Ngo i ra, víi m¸y ATM, kh¸ch h ngcã thÓ tù thùc hiÖn c¸c giao dÞch ®¬n gi¶n nh− sao kª ho¹t ®éng t i kho¶n,chuyÓn tiÒn, thanh to¸n dÞch vô th−êng xuyªn nh− ®iÖn n−íc …hoÆc sao kª t ikho¶n ngay t¹i m¸y ATM. C¸c giao dÞch thÎ ®−îc thùc hiÖn nhanh h¬n nhiÒuso víi giao dÞch trùc tiÕp hoÆc giao dÞch tiÒn mÆt t¹i c¸c quÇy giao dÞch. ë ViÖtNam hiÖn nay, rÊt nhiÒu gia ®×nh cã con du häc ë n−íc ngo i sö dông dÞch vôthÎ tÝn dông quèc tÕ ®Ó thanh to¸n chi phÝ häc tËp sinh ho¹t ë n−íc ngo i métc¸ch kÞp thêi v nhanh chãng, ®ång thêi qu¶n lý v kiÓm so¸t hiÖu qu¶ viÖcchi tiªu cña con em th«ng qua sao kª h ng th¸ng göi vÒ cho gia ®×nh. Tuy nhiªn, cßn cã ®iÒu bÊt lîi cña viÖc sö dông thÎ l møc ®é tiÖn dôngcña thÎ l¹i l phô thuéc v o sè l−îng ®iÓm tiÕp nhËn thÎ hoÆc sè m¸y ATM. NÕu sè l−îng n y Ýt th× kh¸ch h ng chØ cã thÓ mua h ng ho¸ v dÞch vôhoÆc rót tiÒn t¹i mét sè Ýt ®Þa ®iÓm nhÊt ®Þnh . Tuy nhiªn, viÖc ®ã chØ tån t¹i ëmét sè n−íc míi b¾t ®Çu tham gia v o thÞ tr−êng thÎ nh− ViÖt nam, cßn ë c¸cn−íc ph¸t triÓn kh¸c trªn thÕ giíi sè ®iÓm sö dông thÎ nhiÒu v rÊt thuËn lîicho ng−êi sö dông. - §−îc hç trî tÝn dông mét c¸ch dÔ d ng khi cÇn: §èi víi lo¹i thÎ tÝn dông, thÎ tÝn dông l mét d¹ng cho vay thanh to¸nnªn kh¸ch h ng cã thÓ sö dông tiÒn øng tr−íc ®Ó phôc vô nhu cÇu thanh to¸ncña m×nh. Nãi c¸ch kh¸c, thÎ tÝn dông cho phÐp kh¸ch h ng tù do sö dông tÝndông cña ng©n h ng m kh«ng ph¶i ®Õn ng©n h ng xin vay v h ng th¸ng häph¶i thanh to¸n sè ® chi tiªu cho ng©n h ng c¨n cø trªn sao kª c¸c kho¶n chitiªu. Kh¸c víi cho vay th«ng th−êng khi ®Õn h¹n kh¸ch h ng ph¶i thanh to¸n
  28. 28. 23hÕt mét lÇn sè nî, thÎ tÝn dông cho phÐp kh¸ch h ng cã thÓ thanh to¸n métl−îng tiÒn tèi thiÓu hoÆc cã thÓ tr¶ nhiÒu h¬n h¹n møc tèi thiÓu n y m kh«ngbÞ mét kho¶n tiÒn ph¹t n o tõ phÝa ng©n h ng. V× vËy, th«ng th−êng, khchsh ng kh«ng tr¶ hÕt ngay mét lÇn mÆc dï hä cã ®ñ tiÒn thanh to¸n ®Ó ®−îch−ëng lîi Ých n y (theo thèng kª, kho¶ng 70% kh¸ch h ng kh«ng thanh to¸nngay to n bé sè tiÒn ph¶i thanh to¸n). Do ®ã, thÎ tÝn dông cung cÊp cho kh¸chhang kh¶ n¨ng më réng c¸c giao dÞch t i chÝnh cña m×nh, ®Æc biÖt trongtr−êng hîp cÇn thiÕt chi tiªu ngay trong th¸ng nh−ng cuèi th¸ng míi cã tiÒnth× cã thÓ ®−îc ®¸p óng ngay nhu cÇu thanh to¸n th«ng qua sö dông thÎ. Trªn thùc tÕ, còng cã nhiÒu kh¸ch h ng chØ thanh to¸n ë møc ®é sè tiÒntèi thiÓu m ng©n h ng quy ®inh v chÊp nhËn tr¶ l i cho sè du cßn l¹i. Tuynhiªn, møc phÝ v l i n y l chÊp nhËn ®−îc, ®Æc biÖt l trong tr−êng hîp khikh¸ch h ng thùc hiÖn c¸c giao dÞch ë mét n−íc kh¸c, chi phÝ n y l nhá h¬nrÊt nhiÒu so víi chi phÝ giao dÞch quèc tÕ. - Tèi ®a ho¸ lîi Ých kinh tÕ víi chi phÝ hîp lý : Víi tiÖn Ých an to n v tiÖn dông nªu trªn, thÎ ng©n h ng còng ® gi¸ntiÕp ®em l¹i lîi Ých kinh tÕ kh«ng nhá thÓ hiÖn qua tiÖn Ých tiÕt kiÖm vÒ thêigian, chi phÝ ®i l¹i giao dÞch …Khi kh¸ch h ng sö dông thÎ tÝn dông, kh¸chh ng sÏ ®−îc tiªu tiÒn tr−íc v tr¶ tiÒn sau miÔn phÝ (®Æc tr−ng cña thÎ tÝndông l “ Tiªu tr−íc tr¶ sau”). Trong tr−êng hîp ph¸t h nh thÎ ph¶i ký quühoÆc ph¶i cã sè d− tiÒn göi thanh to¸n nhÊt t¹i ng©n h ng th× ngo i c¸c tiÖn ÝchdÞch vô thanh to¸n mang l¹i th× kh¸ch h ng cßn ®−îc h−ëng l i suÊt trªn sè d−ch−a sö dông ®Õn (T−¬ng ®−¬ng víi l i suÊt kh«ng kú h¹n) hoÆc kh¸ch h ngcã thÎ sö dông thÎ ®Ó thÕ chÊp, ký quü khi cÇn thiÕt. Trong khi ®ã chi phÝ thùcsù cho viÖc sö dông thÎ kh«ng ph¶i l lín . Trªn thùc tÕ ngo i kho¶n lÖ phÝ b¾tbuéc th−êng niªn m chñ thÎ ph¶i nép (vÝ dô víi thÎ tÝn dông : 200 000 VNDcho thÎ v ng v 100 000 VND cho thÎ chuÈn) th× hÇu nh− to n bé giao dÞchph¸t sinh cña chñ thÎ kh«ng bÞ tÝnh l i, trõ ®èi víi thÎ tÝn dông sÏ bÞ tÝnh l itrªn sè tiÒn qu¸ h¹n thanh to¸n theo sao kª h ng th¸ng. Ngo i ra, chñ thÎ cßn ®−îc h−ëng nh÷ng −u ® i nhÊt ®Þnh vÒ dÞch vô gi¸
  29. 29. 24trÞ gia t¨ng kh¸c… khi thanh to¸n b»ng thÎ tÝn dông néi ®Þa t¹i c¸c ®iÓm cungcÊp h ng ho¸, dÞch vô l th nh viªn liªn kÕt ph¸t h nh thÎ víi ng©n h ng. §èI víi thÎ tÝn dông, tÝnh ®a d¹ng vÒ h¹n møc l mét trong nh÷ng ®Æc®iÓm næi bËt ®em l¹i sù h i lßng cho kh¸ch h ng . NhiÒu lo¹i thÎ tÝn dông cãh¹n møc rÊt cao d nh cho kh¸ch h ng VIP cã thu nhËp cao (thÎ Dinner Clupchuyªn d nh cho ng−êi cã thu nhËp tèi thiÓu 200 000 USD h ng n¨m) hoÆc cãnh÷ng thÎ d nh cho ng−êi cã thu nhËp trung b×nh (thÎ Master Card m VCBph¸t h nh cã h¹n møc tõ 60-90 triÖu VND cho tÎ chuÈn). Ngo i ra, ng©n h ngcòng ®Æt ra h¹n møc cho c¸c giao dÞch m kh¸ch h ng thùc hiÖn trong métng y nh»m h¹n chÕ tæn thÊt cho kh¸ch h ng trong tr−êng hîp kh¸ch h ng bÞmÊt thÎ hoÆc lé m c¸ nh©n (sè PIN). Ngo i ra, trong x héi hiÖn ®¹i ng y nay, cã nh÷ng ph−¬ng tiÖn khi södông th× ®−îc coi l hîp thêi, vÝ dô nh− xe m¸y, ®iÖn tho¹i cÇm tay…ThÎng©n h ng ng y nay d−êng nh− còng ®ang trë th nh mét thø mèt v ®èi víikh¸ch h ng l ng−êi tiªu dïng ® cã mét søc m¹nh t©m lý thóc ®Èy nhÊt ®Þnh.H¬n n÷a, víi viÖc ra ®êi Internet v c¸c dÞch bô to n cÇu kh¸c trong x héihiÖn ®¹i ng y nay, thÎ tÝn dông ®ãng vai trß rÊt lín trong viÖc cho phÐp ng−êimua h ng qua Internet. Cã thÓ nãi th−¬ng m¹i ®iÖn tö ph¸t triÓn dùa v o rÊtnhiÒu kh¶ n¨ng sö dông tiÒn ®iÖn tö, ®Æc biÖt l thÎ thanh to¸n. - KiÓm so¸t ®−îc chi tiªu : Víi sao kª h ng th¸ng do ng©n h ng göi ®Õn chñ thÎ ho n to n cã thÓkiÓm so¸t ®−îc chi tiªu cña m×nh trong th¸ng, ®ång thêi tÝnh to¸n ®−îc phÝ vl i nÕu tr¶ cho mçi kho¶n giao dÞch. Gi¸ cho tÊt c¶ nh÷ng lîi Ých m thÎ mang l¹i l kho¶n phÝ th−êng niªnm chñ thÎ ph¶i chÞu v tû lÖ l i nÕu nÕu kho¶n chi tiªu kh«ng ®−îc tr¶ ng©nh ng ®óng h¹n, l i suÊt n y cã thÓ cao ngang víi l i suÊt cña kho¶n vay thÊuchi. Tuy nhiªn, víi tÊt c¶ nh÷ng lîi m thÎ mang l¹i cho chñ thÎ th× kho¶n phÝn y kh«ng ®¸ng kÓ, cã thÓ chÊp nhËn ®−îc1.1.5.2. TiÖn Ých ®èi víi c¬ së chÊp nhËn thÎ Víi t− c¸ch l chñ thÓ tham gia quan träng trong qu¸ tr×nh thanh to¸n
  30. 30. 25thÎ, c¸c ®iÓm tiÕp nhËn thÎ (Merchant) còng ®−îc h−ëng lîi Ých kh«ng nhá tõdÞch vô thÎ cô thÓ : Thø nhÊt, mçi ®iÓm tiÕp nhËn thÎ l c¬ së kinh doanh ho¹t ®éng v× môctiªu tèi ®a ho¸ lîi nhuËn th«ng qua viÖc tèi ®a ho¸ l−îng h ng ho¸, dÞch vôb¸n ®−îc. Do ®ã, viÖc ng y c ng cã nhiÒu ng−êi sö dông thÎ tÝn dông ® t¸c®éng tíi hä nh− l mét nhu cÇu cña thÞ tr−êng. Tr−íc hÕt viÖc chÊp nhËn thanhto¸n thÎ mang l¹i lîi Ých cho c¸c CSCNT nh− mét biÖn ph¸p ®Ó më réng thÞtr−êng v doanh sè. Nhê v o tiÖn Ých më réng kh¶ n¨ng t i chÝnh cho chñ thÎ,thÎ tÝn dông ® gióp cho chñ thÎ chi tiªu v−ît qu¸ kh¶ n¨ng t i chÝnh ng¾n h¹ncña m×nh. V« h×nh dung, nã trë th nh ®ßn bÈy tÝch cùc ®èi víi søc mua tõ ®ãt¨ng c−êng cung øng h ng ho¸ dÞch vô cho CSCNT. Thø hai, víi viÖc chÊp nhËn thÎ thanh to¸n, ng−êi b¸n h ng cã kh¶ n¨nggi¶m nhiÓu c¸c chi phÝ vÒ qu¶n lý tiÒn mÆt nh− b¶o qu¶n, kiÓm ®Õm, nép v ot i kho¶n ë ng©n h ng …Ngo i ra, viÖc thanh to¸n gi÷a ng−êi mua v ng−êib¸n ®−îc ng©n h ng b¶o ®¶m võa nhanh chãng, thuËn tiÖn v chÝnh x¸c. Thø ba, viÖc chÊp nhËn thanh to¸n b»ng thÎ còng ®−îc xem nh− l métbiÖn ph¸p tÝch cùc gióp c¸c ®iÓm tiÕp nhËn thÎ ®−îc h−ëng lîi Ých tõ chÝnhs¸ch kh¸ch h ng cña ng©n h ng. Ngo i viÖc cung cÊp ®Çy ®ñ c¸c m¸y mãcthiÕt bÞ cÇn thiÕt phôc vô cho thanh to¸n thÎ (m¸y EDC c tay hoÆc kÕt nèim¹ng), hiÖn nhiÒu c¸c ng©n h ng g¾n c¸c −u ® i vÒ tÝn dông, dÞch vô thanhto¸n …víi hîp ®ång chÊp nhËn thanh to¸n thÎ nh− mét chÝnh s¸ch kh¸ch h ngkhÐp kÝn. Thø t−, thÎ tÝn dông quèc tª ®−îc coi l mét ph−¬ng tiÖn thanh to¸nquèc tª. HiÖn nay, gÇn nh− ®¹i ®a sè doanh sè thanh to¸n thÎ tÝn dông quèc tÕë ViÖt Nam ®Òu l doanh sè thanh to¸n cña kh¸ch n−íc ngo i. V« h×nh chungtrë th nh mét biÖn ph¸p xuÊt khÈu t¹i chç l mét ph−¬ng ph¸p ®Ó c¸c ®iÓmtiÕp nhÖn thÎ më réng thÞ tr−êng tiªu thô h ng ho¸ v dÞch vô cña m×nh ra thÞtr−êng tiªu thô h ng ho¸ v dÞch vô cña m×nh ra thÞ tr−êng n−íc ngo i. §ÆcbiÖt l khi mua hngf ho¸ qua Internet v kinh doanh th−¬ng m¹i ®iÖn tö ®angng y mét ph¸t triÓn h¬n.
  31. 31. 261.1.6. Vai trß cña ph¸t triÓn dÞch vô thÎ ®èi víi ng©n h ng th−¬ng m¹i v nÒn kinh tÕ1.1.6.1. §èi víi NHTM * Gãp phÇn thu hót kh¸ch h ng: Nhê v o nh÷ng tiÖn Ých m thÎ ng©n h ng mang l¹i cho kh¸ch h ng,dÞch vô n y ® cã vai trß quan träng trong viÖc thu hót, gi÷ ch©n kh¸ch h ng.Th«ng th«ng th−êng, khi kh¸ch h ng sö dông dÞch vô thÎ th× sÏ kÐo theo södông c¸c dÞch vô kh¸c, ®Æc biÖt l dÞch vô b¸n lÎ, vÝ dô nh− më t i kho¶nthanh to¸n, tÝn dông, tiÕt kiÖm…Ngo i ra, víi nh÷ng kh¸ch h ng ® tõng cãquan hÖ víi ng©n h ng th× ph¸t triÓn dÞch vô thÎ sÏ t¹o c¬ héi gi÷ ch©n kh¸chh ng, khi kh¸ch h ng cã nhu cÇu sö dông dÞch vô n y th× kh¸ch h ng sÏkh«ng cÇn ph¶i t×m ®Õn ng©n h ng kh¸c. H¬n n÷a, dÞch vô thÎ víi biÓu hiÖn vÒmét h×nh thøc thanh to¸n cña x héi v¨n minh, hiÖn ®¹i v tiÖn nghi. Qua ®ãcñng cè ®−îc lßng in cña kh¸ch h ng v o ng©n h ng ®Ó ng y c ng cã nhiÒukh¸ch h ng ®Õn víi ng©n h ng v sö dông nhiÒu h¬n n÷a dÞch vô cña ng©nh ng. *Gãp phÇn t¹o lîi nhuËn cho ng©n h ng Cïng víi ho¹t ®éng kinh doanh kh¸c, kinh doanh thÎ gãp phÇn t¹o ralîi nhuËn cho ng©n h ng th«ng qua mét sè kho¶n thu nh− sau: - L i cho vay : §èi víi thÎ tÝn dông, nã kh«ng chØ ®¬n thuÇn l mét dÞchvô thanh to¸n m nã cßn l mét dÞch vô cho vay víi ®é an to n cao. Th«ngth−êng v o cuèi th¸ng, kh¸ch h ng sÏ nhËn ®−îc sao kª chi tiªu trong ®ã ghirâ sè tiÒn ® sö dông v sè tiÒn tèi thiÓu ph¶i o¸n l¹i cho ng©n h ng. Tr−ênghîp kh¸ch h ng kh«ng cã kh¶ n¨ng thanh to¸n hÕt (chØ thanh to¸n ë sè tèithiÓu) th× sè d− nî cßn l¹i sÏ ®−îc tÝnh l i nh− mét kho¶n ng©n h ng chi kh¸chh ng vay. §©y l mét kho¶n thu kh«ng nhá mang l¹i cho ng©n h ng. - ChiÕt khÊu th−¬ng m¹i: §©y l kho¶n thu ®èi víi lo¹i thÎ tÝn dung.kho¶n thu n y ph¸t sinh trªn doanh sè thanh to¸n cña c¸c ®iÓm tiÕp nhËn thÎ.Khi c¸c CSCNT tr×nh ho¸ ®¬n thanh to¸n b»ng thÎ tÝn dông lªn ng©n h ng,ng©n h ng sÏ tÝnh triÕt khÊu mét kho¶n trªn doanh thu. Tû lÖ chiÕt khÊu n y
  32. 32. 27th−êng phô thuéc v o t×nh h×nh thÞ tr−êng, l−u l−îng h ng ho¸ v quy m« muac¸c ho¸ ®¬n mua h ng ho¸, dÞch vô. - LÖ phÝ th−êng niªn, phÝ ph¸t h nh thÎ: L kho¶n phÝ m chñ thÎ ph¶itr¶ cho quyÒn sö dông thÎ, vÝ dô víi lo¹i thÎ Visa Card do NHNT ph¸t h nh cã2 møc phÝ kh¸c nhau l 200 000 VND cho mét thÎ v ng v 100 000 VND chomét thÎ th−êng, hoÆc ®èi víi thÎ VCB connect 24 phÝ ph¸t h nh thÎ l 100 000VND. - PhÝ rót tiÒn mÆt: L kho¶n phÝ thu ®−îc trªn mçi giao dÞch rót tiÒn mÆt®−îc ¸p dông ®èi víi thÎ tÝn dông v thÎ ghi nî. - PhÝ ®¹i lý thanh to¸n: Víi c¸c giao dÞch l m ®¹i lý thanh to¸n thÎ cñang©n h ng ph¸t h nh, ng©n h ng ®¹i lý sÏ ®−îc h−ëng mét phÇn chiÕt khÊutrªn doanh sè thanh to¸n to n bé. Víi nhiÒu ng©n h ng trong giai ®o¹n ®Çuth©m nhËp v o thÞ tr−êng thÎ th× ®©y l nguån thu lín nhÊt. - C¸c kho¶n thu phô kh¸c: PhÝ t¨ng h¹n møc tÝn dông t¹m thêi, phÝ cÊpl¹i thÎ mÊt c¾p, thÊt l¹c, tra so¸t … Ngo i ra, viÖc sö dông thÎ thanh to¸n t¹o ®iÒu kiÖn cho c¸c ng©n h ngcã thÓ më réng thÞ tr−êng v kh¸ch h ng m kh«ng cÇn ph¶i më thªm nhiÒuchi nh¸nh, do ®ã tiÕt kiÖm ®−îc c¸c chi phÝ vÒ më réng m¹ng l−íi cho ng©nh ng. * Gãp phÇn c¶i thiÖn c«ng t¸c thanh to¸n: Ho¹t ®éng kinh doanh cña hÖ thèng ng©n h ng th−¬ng m¹i ® t¹o ®iÒukiÖn cho c¶ NHTM v kh¸ch h ng cã thÓ tù ®éng ho¸ c¸c giao dÞch, ®Èynhanh tèc ®é thanh to¸n, n©ng cÊp chÊt l−îng dÞch vô. ngo i ra, sù ph¸t triÓncña ho¹t ®éng kinh doanh thÎ cßn t¹o ra mét ®éng lùc thóc ®Èy c¸c h×nh thøcthanh to¸n kh¸c th«ng qua viÖc thóc ®Èy sù hiÖn ®¹i ho¸ c«ng nghÖ trong mçing©n h ng. §ång thêi quy m« cña thÞ tr−êng thÎ t¨ng lªn ®i kÌm víi sè l−înggia t¨ng cña c¸c ®iÓm tiÕp nhËn thÎ trong quan hÖ giao dÞch víi ng©n h ng.b¶n th©n c¸c ®iÓm tiÕp nhËn n y còng l c¸c tæ chøc kinh tÕ nh− kh¸ch s¹nnh h ng, siªu thÞ, trung t©m th−¬ng m¹i…v còng cã nhu cÇu sö dông c¸clo¹i h×nh giao dÞch d nh cho giíi doanh nh©n. V« h×nh chung khi ph¸t triÓn thÞ
  33. 33. 28tr−êng thÎ ® ®ång thêi ph¸t triÓn thÞ tr−êng d nh cho c¸c h×nh thøc thanhto¸n kh¸c. * Ho¹t ®éng kinh doanh thÎ trùc tiÕp t¸c ®éng ®Õn viÖc më réng chong©n h ng: ThÎ tÝn dông l mét c¸ch dÔ nhÊt cho ng©n h ng më réng tÝ dông vcòng l mét ph−¬ng thøc thuËn tiÖn cho ng−êi ®i vay. Do h¹n møc tÝn dôngl tuÇn ho n, kh¸ch h ng cã thÓ vay tiÒn, ho n tr¶ tiÒn v vay l¹i tiÕp mét c¸chkh¸ dÔ d ng. Bëi vËy, th«ng qua ho¹t ®éng thÎ tÝn dông, ng©n h ng t¨ngc−êng ®−îc c«ng t¸c cho vay cña m×nh. * L m t¨ng l−îng vèn huy ®éng cho ng©n h ng: Trong c¬ chÕ ph¸t h nh v thanh to¸n thÎ tÝn dông, ®Ó thuËn lîi chothanh to¸n, c¸c CSCNT khi ký hîp ®ång tiÕp nhËn thÎ th−êng më t i kho¶n t¹ing©n h ng thanh to¸n (®©y kh«ng ph¶i l ®iÒu kiÖn b¾t buéc nh−ng l¹i ®em l¹inhiÒu lîi Ých cho c¸c CSCNT) . Sau khi giao dÞch thÎ ph¸t sinh, CSCNT göiho¸ ®¬n thanh to¸n cho ng©n h ng v ng©n h ng sÏ c¨n cø v o ®ã ®Ó ghi cãv o t i kho¶n tiÒn göi v o t i kho¶n tiÒn göi cña CSCNT. ChÝnh ®iÒu n y ®l m t¨ng sè d− t i kho¶n tiÒn göi nãi chung v t¨ng vèn huy ®éng cho ng©nh ng. Ngo i ra, khi ® më t i kho¶n n y, khi ®ã sè d− tiÒn göi sÏ trë th nhmét con sè ®¸ng kÓ. Ngo i ra, ng©n h ng cã thÓ thªm nguån vèn huy ®éng tõ c¸c chñ thÎ.Th«ng th−êng, ®Ó ®−îc ph¸t h nh thÎ, chñ thÎ sÏ ph¶i ký quü hoÆc cã sè d− t ikho¶n tiÒn göi theo quy ®Þnh cña ng©n h ng (trõ tr−êng hîp l tÝn chÊp ®èiph¸t h nh thÎ tÝn dông). Do ®ã, tæng sè d− tiÒn göi cña ng©n h ng còng sÏt¨ng theo. * §a d¹ng ho¸ ho¹t ®éng kinh doanh ng©n h ng gãp phÇn ph©n t¸nrñi ro: ThÎ thanh to¸n ra ®êi, l m phong phó thªm s¶n phÈm dÞch vô ng©nh ng, mang ®Õn cho ng©n h ng mét ph−¬ng tiÖn thanh to¸n ®a tiÖn Ých, tho¶m n tèt nhÊt nhu cÇu cña kh¸ch h ng. Kh«ng chØ nh− vËy, ë c¸c n−íc ph¸ttriÓn, ph¸t triÓn dÞch vô ph¸t h nh v thanh to¸n thÎ ng©n h ng cã thªm c¬ héi
  34. 34. 29®Ó ph¸t triÓn c¸c dÞch vô kh¸c song song nh− : §Çu t− hoÆc b¶o hiÓm cho c¸cs¶n phÈm. th«ng tin vÒ c¸c lo¹i h×nh dÞch vô n y sÏ ®−îc göi ®Õn cho kh¸chh ng sö dông thÎ cïng víi sao kª h ng th¸ng cña ng©n h ng. Nh− vËy, kinh doanh thÎ cßn t¹o ra sù “hç trî chÐo “ rÊt cã hiÖu qu¶cho ng©n h ng, tõ ®a d¹ng ho¸ ho¹t ®éng kinh doanh ®ã sÏ l m ph©n t¸n rñi rotrong ho¹t ®éng kinh doanh cña mçi ng©n h ng th−¬ng m¹i. h¬n n÷a, tû lÖ lîinhuËn t−¬ng ®èi cao tõ kinh doanh thÎ cã thÓ bï ®¾p cho ho¹t ®éng kÐm sinhlêi h¬n cña ng©n h ng trong giai ®o¹n nhÊt ®Þnh.1.1.6.2. §èi víi nÒn kinh tÕ x héi Ho¹t ®éng kinh doanh thÎ cña hÖ thèng NHTM ng y c ng ph¸t triÓn nã® thÓ hiÖn vai trß lín cña m×nh trong sù ph¸t triÓn kinh tÕ x héi. §iÒu n y®−îc thÓ hiÖn trªn c¸c mÆt sau: * Gãp phÇn gi¶m khèi l−îng tiÒn mÆt trong l−u th«ng tõ ®ã tiÕt gi¶mchi phÝ x héi: L mét ph−¬ng tiÖn thanh to¸n kh«ng dïng tiÒn mÆt, vai trß ®Çu tiªncña tÎ l l m gi¶m khèi l−îng tiÒn mÆt trong l−u th«ng. ë nh÷ng n−íc ph¸ttriÓn, thanh to¸n tiªu dïng b»ng thÎ chiÕm tû träng lín nhÊt trong tæng sè c¸cph−¬ng tiÖn thanh to¸n. Nhê ®ã m khèi l−îng còng nh− ¸p lùc tiÒn mÆt trongl−u th«ng gi¶m ®Êng kÓ. Tõ ®ã, viÖc sö dông thÎ trong thanh to¸n ®−îc xemnh− l mét gi¶i ph¸p ®Ó gi¶m chi phÝ l−u th«ng trong x héi so víi h×nh thøcthanh to¸n b»ng tiÒn mÆt. §Æc biÖt, ®èi víi ng©n h ng nh n−íc gi¶m ®−îc chiphÝ kiÓm ®Õm, in Ên, b¶o qu¶n v gi¶m bít ®−îc sù tham gia cña nh©n viªnng©n h ng. * T¨ng nhanh khèi l−îng vèn chu chuyÓn, thanh to¸n trong nÒnkinh tÕ: HÇu hÕt mäi giao dÞch thÎ trong ph¹m vi quèc gia hay to n cÇu ®Òu®−îc thùc hiÖn v thanh to¸n trùc tuyÕn (online) v× vËy tèc ®é chu chuyÓn,thanh to¸n nhanh h¬n nhiÒu so víi nh÷ng giao dÞch qua ph−¬ng tiÖn thanhto¸n kh¸c nh− : SÐc, uû nhiÖm thu, uû nhiÖm chi… Thay v× thùc hiÖn c¸c giaodÞch trªn giÊy tê, víi giao dÞch thÎ, mäi th«ng tin ®Òu ®−îc xö lý qua hÖ thèng
  35. 35. 30m¸y mãc ®iÖn tö thuËn tiÖn, nhanh chãng. *Gãp phÇn thùc hiÖn biÖn ph¸p kÝch cÇu cña nh n−íc: Sù tiÖn lîi m thÎ mang l¹i cho ng−êi sö dông, c¬ së chÊp nhËn thÎ,ng©n h ng…khiÕn cho ng y c ng cã nhiÒu ng−êi −a chuéng sö dông thÎ, t¨ngc−êng chi tiªu b»ng thÎ. §iÒu n y l m cho thÎ trë th nh mét c«ng cô h÷u hiÖugãp phÇn thùc hiÖn biÖn ph¸p “ kÝch cÇu” cña nh n−íc. KhuyÕn khÝch ph¸th nh, thanh to¸n thÎ còng l khuyÕn khÝch t¨ng cÇu tiªu dïng. §iÒu n y còngt¹o nªn mét kªnh cung øng vèn hiÖu qu¶ cña c¸c ng©n h ng th−¬ng m¹i. * C¶i thiÖn m«i tr−êng v¨n minh th−¬ng m¹i, thu hót kh¸ch du lÞchv ®Çu t− n−íc ngo i: Thanh to¸n b»ng thÎ l gi¶m bít c¸c giao dÞch thñ c«ng, tiÕp cËn víiph−¬ng tiÖn v¨n minh cña thÕ giíi do ®ã sÏ t¹o ra mét m«i tr−êng th−¬ng m¹iv¨n minh hiÖn ®¹i h¬n. §©y còng l yÕu tè thu hót kh¸ch du lÞch, c¸c nh ®Çut− n−íc ngo i v o trong n−íc.1.1.7. C¸c yÕu tè ¶nh h−ëng ®Õn sù ph¸t triÓn cña dÞch vô thÎ1.1.7.1. Thãi quen tiªu dïng cña ng−êi d©n Thãi quen tiªu dïng cña ng−êi d©n cã ¶nh h−ëng lín ®Õn sù ph¸t triÓncña thÎ. Thãi quen tiªu dïng cña ng−êi d©n sÏ t¹o ra m«i tr−êng cho thanhtoan thÎ. Mét thÞ tr−êng m ng−êi d©n chØ cã thãi quen tiªu b»ng tiÒn mÆt sÏkh«ng thÓ l m«i tr−êng tèt ®Ó ph¸t triÓn thÞ tr−êng thÎ. ChØ chi viÖc thanhto¸n ®−îc thùc hiÖn chñ yÕu qua hÖ thèng ng©n h ng th× thÎ thanh to¸n míithùc sù ph¸t huy hiÖu qu¶ sö dông cña nã.1.1.7.2. Tr×nh ®é d©n trÝ Tr×nh ®é d©n trÝ thÓ hiÖn th«ng qua nhËn thøc cña ng−êi d©n vÒ thÎ, métph−¬ng tiÖn thanh to¸n ®a tiÖn Ých tõ ®ã cã tiÕp cËn v cã thãi quen sö dôngthÎ. Tr×nh ®é d©n trÝ cao ®ång nghÜa víi nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn vÒ mäI mÆt, tiÕpcËn víi nÒn v¨n minh thÕ giíi, øng dông víi nh÷ng th nh tùu khoa häc küthuËt phôc vô con ng−êi.1.1.7.3. Thu nhËp cña ng−êi dïng thÎ Thu nhËp cao ®ång nghÜa víi møc sèng cao h¬n. Khi ®ã, nhu cÇu cña
  36. 36. 31con ng−êi kh«ng chØ ®¬n thuÇn l mua ®−îc h ng ho¸ m ph¶i mua b¸n víi ®étho¶ thuËn tèi ®a. ThÎ thanh to¸n sÏ ®¸p øng nhu cÇu n y cña hä. Khi møcsèng ®−îc n©ng cao, nhu cÇu du lÞch, gi¶i trÝ cña con ng−êi còng ®−îc caoh¬n. ThÎ thanh to¸n l ph−¬ng tiÖn h÷u hiÖu nhÊt ®¸p øng nhu cÇu n y cña hä.MÆt kh¸c, chØ cã mét møc thu nhËp kh¸ cao v æn ®Þnh míi cã thÓ ®¸p øng®−îc nh÷ng ®iÒu kiÖn cña ng©n h ng khi ph¸t h nh thÎ. Nhu thu nhËp thÊp, dïkh¸ch h ng cã nhu cÇu dïng thÎ, ng©n h ng còng kh«ng thÓ ®¸p øng ®−îc.1.1.7.4. Tr×nh ®é øng dông c¸c tiÕn bé kü thuËt c«ng nghÖ cña ng©n h ng Thanh to¸n thÎ g¾n liÒn víi c¸c m¸y mãc thiÕt bÞ hiÖn ®¹i. NÕu hÖthèng m¸y mãc n y cã trôc trÆc th× sÏ g©y ¸ch t¾c trong to n hÖ thèng.V× vËy,® ®−a ra dÞch vô thÎ, ng©n h ng ph¶i ®¶m b¶o mét c«ng nghÖ thanh to¸n hiÖn®¹i theo kÞp yªu cÇu cña thÕ giíi. H¬n n÷a, chØ cã tr×nh ®é kü thuËt cao th×viÖc v©n h nh, b¶o d−ìng, duy tr× hÖ thèng m¸y mãc phôc vô ph¸t h nh, thanhto¸n thÎ míi cã hiÖu qu¶, gi¶m gi¸ th nh dÞch vô, tõ ®ã thu hót thªm ng−êi södông.1.1.7.5. M«i tr−êng ph¸p lý M«i tr−êng ph¸p lý ®−îc xem l yÕu tè quan träng ¶nh h−ëng ®Õn sùph¸t triÓn cña thÎ. Mét m«i tr−êng ph¸p lý ho n thiÖn, chÆt chÏ, ®Çy ®ñ hiÖulùc míi cã thÓ ®¶m b¶o cho quyÒn lîi cña tÊt c¶ c¸c bªn tham gia ph¸t h nh,thanh to¸n, sö dông thÎ.1.2. NghiÖp vô ph¸t hµnh vµ thanh to¸n thÎ cña ng©n hµngth−¬ng m¹i1.2.1. Ph¸t h nh thÎ ViÖc ph¸t h nh, sö dông v thanh to¸n thÎ ph¶i tu©n theo ph¸p luËt cñan−íc së t¹i, quy ®Þnh cña Tæ chøc thÎ quèc tÕ, c¸c v¨n b¶n, tho¶ thuËn mangtÝnh ph¸p lý, c¸c quy tr×nh, quy ph¹m... liªn quan. XuÊt ph¸t tõ c¬ së lý luËn, tõ thùc tiÔn ®ßi hái, tõ nhu cÇu ph¸t triÓnkh¸ch quan cña viÖc sö dông thÎ v ®Æc biÖt l tõ kh¶ n¨ng ®¸p øng cña khoahäc kü thuËt, c«ng nghÖ, viÔn th«ng hiÖn nay, mét quy tr×nh xö lý cô thÓnh−ng mang tÝnh tæng qu¸t ®−îc ®−a ra l m c¬ së ®Ó c¸c chñ thÓ liªn quan c¨n
  37. 37. 32cø v o ®ã thùc hiÖn cã sù ®iÒu chØnh cho phï hîp víi ho n c¶nh v ®iÒu kiÖncô thÓ cña ng©n h ng m×nh, cña quèc gia m×nh. S¬ ®å 1.1 sau ®©y m« t¶ tæng qu¸t qu¸ tr×nh ph¸t h nh thÎ. Tuú tõng ®iÒukiÖn, tr×nh ®é v ho n c¶nh cña mçi n−íc, mçi ng©n h ng m cã sù ®iÒu chØnhcho phï hîp. Cô thÓ nh− cã ng©n h ng th× chi nh¸nh ph¸t h nh thÎ v ng©n h ngth−¬ng m¹i trung −¬ng l mét sÏ kh«ng cã c¸c b−íc (3) v (9); cã hÖ thèng ng©nh ng giao cho C«ng ty thÎ ph¸t h nh th× “TRUNG ¦¥NG” sÏ ®−îc thay b»ng“C¤NG TY THΔ v sÏ ph¸t sinh mét sè luång lu©n chuyÓn phô kh¸c... Sau khi nhËn ®−îc thÎ v m sè c¸ nh©n, chñ thÎ cã thÓ sö dông thÎ t¹ic¸c ®Þa ®iÓm chÊp nhËn thÎ nh− trùc tiÕp t¹i ng©n h ng, m¸y rót tiÒn tù ®éng,c¸c §VCNT (s¬ ®å 1.2 gäi chung l §VCNT) ®Ó mua h ng ho¸, dÞch vô hoÆcrót tiÒn mÆt, chuyÓn kho¶n (nÕu ®−îc phÐp) NghiÖp vô ph¸t h nh thÎ bao gåm ph¸t h nh thÎ míi v ph¸t h nh l¹i: * Ph¸t h nh thÎ míi: khi tiÕp nhËn hå s¬ ®Ò nghÞ ph¸t h nh thÎ, ph¶ikiÓm tra c¸c yÕu tè: . §èi t−îng: cã n»m trong diÖn ®−îc phÐp sö dông thÎ kh«ng, . §iÒu kiÖn: vÒ t− c¸ch ph¸p nh©n, n¨ng lùc h nh vi d©n sù, n¨ng lùc t ichÝnh ®Ó x¸c ®Þnh c¬ së ph¸t h nh (thÎ tÝn dông hay thÎ ghi nî, tÝn chÊp haythÕ thÕ chÊp, tû lÖ bao nhiªu...). §èi víi ph¸t h nh thÎ ghi nî cÇn kiÓm tratr¹ng th¸i t i kho¶n tiÒn göi cña ng−êi ®Ò nghÞ ph¸t h nh. . Bé hå s¬ yªu cÇu ph¸t h nh thÎ cña kh¸ch h ng tèi thiÓu gåm §¬n ®ÒnghÞ ph¸t h nh thÎ, Hîp ®ång sö dông thÎ v c¸c giÊy tê liªn quan kh¸c. Trªn c¬ së xem xÐt c¸c néi dung ®ã, n¬i ph¸t h nh thùc hiÖn: - XÐt duyÖt yªu cÇu ph¸t h nh thÎ: C¸n bé thÈm ®Þnh hå s¬ yªu cÇu ph¸th nh thÎ v ph©n lo¹i kh¸ch h ng theo c¸c lo¹i h¹ng ®Æc biÖt (VIP), h¹ng IhoÆc h¹ng th−êng tr×nh cÊp cã thÈm quyÒn phª duyÖt.
  38. 38. 33 S¬ ®å 1.1: M« h×nh tæng qu¸t vÒ ph¸t h nh thÎ - T¹o v cËp nhËt hå s¬ qu¶n lý thÎ bao gåm c¸c th«ng tin chñ yÕu nh−tªn chñ thÎ, ng y sinh, sè chøng minh nh©n d©n, h¹n møc tÝn dông thÎ, h¹nmøc tiÒn mÆt, ®Þa chØ th−êng tró, ®Þa chØ liªn l¹c, sè t i kho¶n, uû quyÒn ng©nh ng tù ®éng trÝch nî... - Göi d÷ liÖu ®Õn n¬i xö lý in thÎ ®Ó in thÎ cho kh¸ch, nhËn thÎ ® in vPIN, kiÓm tra l¹i t×nh tr¹ng cña thÎ ®Ó giao cho kh¸ch theo nguyªn t¾c giaotrùc tiÕp hoÆc göi t¸ch rêi thÎ v PIN. * Ph¸t h nh thÎ thay thÕ, thÎ in l¹i, thÎ n©ng cÊp: T¹i chi nh¸nh ph¸t
  39. 39. 34h nh, khi nhËn ®−îc yªu cÇu in l¹i thÎ, thay thÕ thÎ v n©ng cÊp thÎ cña kh¸chh ng th× ph¶i kiÓm tra l¹i c¸c ®iÒu kiÖn ®¶m b¶o nh− t i s¶n ký quÜ, thÕ chÊp(nÕu cÇn) trong tr−êng hîp n©ng cÊp thÎ, t¹o d÷ liÖu thÎ thay thÕ, thÎ n©ng cÊpgöi n¬i xö lý in thÎ ®Ó thùc hiÖn. Sau khi in xong, chi nh¸nh ph¸t h nh kiÓmtra t×nh tr¹ng thÎ nh− tr−êng hîp nhËn thÎ míi. * In thÎ kú h¹n míi: H ng th¸ng, n¬i in thÎ in ra danh s¸ch c¸c thÎ sÏhÕt h¹n v o th¸ng sau ®Ó c¸c chi nh¸nh ph¸t h nh th«ng b¸o cho chñ thÎ ®Ó cãý kiÕn vÒ viÖc tiÕp tôc sö dông hay chÊm døt. NÕu kh«ng cã ý kiÕn g× cña chñthÎ th× mÆc nhiªn thÎ chÊm døt sö dông. Trong tr−êng hîp thÎ tiÕp tôc sö dôngsÏ xö lý t−¬ng tù nh− ph¸t h nh l¹i.1.2.2. Quy tr×nh thanh to¸n thÎ Quy tr×nh thanh to¸n thÎ tæng qu¸t ®−îc quy ®Þnh tõ khi chñ thÎ b¾t ®Çusö dông thÎ cho ®Õn khi ho n th nh to n bé nghÜa vô ®èi víi ng©n h ng v c¸cbªn liªn quan, kÓ c¶ nghÜa vô theo cam kÕt. Quy tr×nh thanh to¸n cã thÓ chiara c¸c c«ng ®o¹n chÝnh l thanh to¸n t¹i §VCNT, thanh to¸n t¹i NHTTT,NHPHT, Tæ chøc thÎ quèc tÕ. Trong quy tr×nh thanh to¸n thÎ, ®èi víi c¸c thÎ tÝn dông quèc tÕ th× viÖcthanh to¸n sÏ ®−îc tiÕn h nh qua Tæ chøc thÎ quèc tÕ ngo¹i trõ c¸c ng©n h ngph¸t h nh thÎ cã tho¶ thuËn riªng, cßn l¹i th× c¸c NHPHT trùc tiÕp ®ãng vaitrß Tæ chøc thÎ quèc tÕ.1.2.2.1. Thanh to¸n thÎ t¹i §VCNT hoÆc ®iÓm øng tiÒn mÆt T¹i §VCNT ph¶i kiÓm tra thÎ v th«ng tin chñ thÎ tr−íc khi giao dÞchtheo c¸c yÕu tè quy ®Þnh vÒ b¶o mËt cña thÎ theo quy ®Þnh.
  40. 40. 35 S¬ ®å 1.2: M« h×nh tæng qu¸t vÒ thanh to¸n thÎ cña §VCNT Giao dÞch thùc hiÖn t¹i §VCNT/§¦TM ®−îc trang bÞ m¸y EDC: Khi chñ thÎ sö dông thÎ t¹i §VCNT/§¦TM ®−îc trang bÞ m¸y EDC,m¸y sÏ tù ®éng xin cÊp phÐp giao dÞch. NÕu giao dÞch bÞ tõ chèi cÊp phÐp,§VCNT hoÆc ®iÓm øng tiÒn mÆt cã thÓ tiÕp tôc thùc hiÖn giao dÞch cÊp phÐpvíi sè tiÒn nhá h¬n hoÆc liªn hÖ víi n¬i cÊp phÐp ®Ó ®−îc h−íng dÉn. Sau khi
  41. 41. 36viÖc cÊp phÐp ho n th nh hoÆc giao dÞch d−íi h¹n møc quy ®Þnh, §VCNTthùc hiÖn viÖc in ho¸ ®¬n thanh to¸n thÎ, yªu cÇu kh¸ch h ng ký v o ho¸ ®¬n,ch÷ ký trªn ho¸ ®¬n ph¶i khíp ch÷ ký mÉu trªn thÎ. Ho¸ ®¬n ®−îc lËp th nh 3liªn: 1 liªn tr¶ l¹i cho kh¸ch h ng, 1 liªn nép cho NHTTT v 1 liªn l−u t¹i§VCNT/§¦TM ®Ó tra so¸t nÕu cã. Giao dÞch thùc hiÖn t¹i §VCNT/§¦TM trang bÞ m¸y c tay: - NÕu trÞ gi¸ giao dÞch h ng ho¸, dÞch vô nhá h¬n h¹n møc thanh to¸n:§VCNT cã thÓ kh«ng ph¶i xin cÊp phÐp. §VCNT tiÕn h nh kiÓm tra thÎ v®èi chiÕu sè thÎ víi danh s¸ch thÎ cÊm l−u h nh míi nhÊt (Warning Bulletin)v c¸c th«ng tin bæ sung kh¸c do NHPHT cung cÊp ®Ó tr¸nh thanh to¸n nh÷ngthÎ gi¶ m¹o hoÆc thÎ mÊt c¾p. - NÕu gi¸ trÞ giao dÞch lín h¬n hoÆc b»ng h¹n møc thanh to¸n, §VCNTnhËn thÎ ph¶i liªn hÖ víi NHPHT ®Ó xin cÊp phÐp giao dÞch b»ng c¸c ph−¬ngtiÖn cã thÓ nh− ®iÖn tho¹i, telex... - TÊt c¶ c¸c giao dÞch øng tiÒn mÆt ®Òu ph¶i liªn hÖ xin cÊp phÐp t¹iNHPHT tr−íc khi thùc hiÖn giao dÞch. Giao dÞch ®Æc biÖt thùc hiÖn t¹i §VCNT: * Giao dÞch øng tiÒn mÆt t¹i §VCNT: th«ng th−êng §VCNT kh«ng®−îc øng tiÒn mÆt cho chñ thÎ. Tuy nhiªn, trong tr−êng hîp ®Æc biÖt cã thÓ®−îc thùc hiÖn nh−ng ph¶i tu©n theo c¸c quy ®Þnh sau: - §VCNT chØ thùc hiÖn dÞch vô n y khi ®−îc phÐp cña NHPHT. - CÊp phÐp: ph¶i sö dông sè hiÖu §VCNT cho giao dÞch øng tiÒn mÆt doNHPHT quy ®Þnh. - Trong tr−êng hîp n y, ho¸ ®¬n giao dÞch ph¶i ®−îc lËp b»ng m¸y c tayv cã dßng ch÷ “Cash disbursement” (chi b»ng tiÒn mÆt) hoÆc “Encashment”(lÜnh b»ng tiÒn mÆt), sè hé chiÕu cña kh¸ch h ng, sè ICA (bèn ch÷ sè in ch×mn»m d−íi nhãm sè ®Çu tiªn cña sè thÎ). §ång thêi §VCNT ph¶i lËp ho¸ ®¬nchi tiÒn mÆt (cash receipt) cã ®Çy ®ñ th«ng tin kh¸ch h ng: tªn, sè thÎ, ng yhiÖu lùc, ng y giao dÞch, sè tiÒn nhËn v ch÷ ký cña kh¸ch h ng. - TrÞ gi¸ tèi ®a: Tuú theo tõng lo¹i thÎ, tõng thêi kú, tõng khu vùc, quèc
  42. 42. 37gia m tæ chøc thÎ quèc tÕ hoÆc NHPHT quy ®Þnh, th«ng th−êng nh− sau: . §èi víi §VCNT kinh doanh nh nghØ, c¨n hé: USD 150/1 lÇn øng vkh«ng qu¸ USD 1.500/1 th¸ng. . §èi víi §VCNT kinh doanh kh¸ch s¹n: USD 250 trong to n bé thêigian c− tró t¹i §VCNT.... * Giao dÞch kh«ng xuÊt tr×nh (no-show): - §èi t−îng: kh¸ch h ng ® ®Æt dÞch vô t¹i §VCNT nh−ng kh«ng södông dÞch vô. - Sè tiÒn giao dÞch: t−¬ng ®−¬ng gi¸ thuª phßng mét ®ªm céng thªm thuÕ. - Ho¸ ®¬n giao dÞch ph¶i ghi ®Çy ®ñ c¸c th«ng tin: sè thÎ, ng y hiÖu lùc,tªn chñ thÎ, sè hé chiÕu, ng y chñ thÎ tho¶ thuËn thùc hiÖn giao dÞch v viÕtch÷ “No-show” v o phÇn ch÷ ký cña chñ thÎ. * Giao dÞch truy thu (late charge): - §èi t−îng: c¸c dÞch vô thu thªm sau khi kh¸ch h ng ® sö dông dÞchvô t¹i §VCNT v rêi ®i. - Ho¸ ®¬n giao dÞch ph¶i cã ®Çy ®ñ th«ng tin: sè thÎ, ng y hiÖu lùc, tªnchñ thÎ, sè hé chiÕu, ng y giao dÞch (ph¶i sau ng y kh¸ch kÕt thóc giao dÞch).T¹i « ch÷ ký cña kh¸ch h ng ph¶i ghi dßng ch÷ “SOF” (Signature on file –ch÷ ký trong hå s¬). - §VCNT ph¶i göi cho kh¸ch h ng trùc tiÕp hoÆc qua NHPHT b¶n saoho¸ ®¬n liÖt kª c¸c dÞch vô thu thªm. * Thùc hiÖn giao dÞch ®Æc biÖt (ho n tr¶, nhê thu): - Giao dÞch huû (reversal): Giao dÞch huû ®−îc thùc hiÖn trong c¸ctr−êng hîp mét giao dÞch ®−îc thùc hiÖn nhiÒu lÇn hoÆc giao dÞch §VCNTkh«ng thùc hiÖn huû ®−îc tr−íc khi thanh to¸n (settlement) hoÆc giao dÞchthõa ph¸t hiÖn sau khi nhËn b¸o cã cña ng©n h ng. - Giao dÞch ho n tr¶ (Credit voucher): ®−îc thùc hiÖn trong c¸c tr−ênghîp chñ thÎ v §VCNT thèng nhÊt huû bá mét phÇn hay to n bé giao dÞch ®thùc hiÖn. - Giao dÞch nhê thu: ®−îc thùc hiÖn trong c¸c tr−êng hîp do ho¸ ®¬n
  43. 43. 38xuÊt tr×nh chËm so víi quy ®Þnh (late present) hoÆc ho¸ ®¬n kh«ng cã ch÷ kýcña chñ thÎ, hoÆc sè tiÒn giao dÞch qu¸ h¹n møc thanh to¸n quy ®Þnh kh«ng®−îc cÊp phÐp, hoÆc ho¸ ®¬n in kh«ng ®Çy ®ñ c¸c d÷ liÖu trªn thÎ, hoÆc§VCNT thu bæ sung sè tiÒn thu thiÕu cña chñ thÎ, hoÆc thÎ hÕt hiÖu lùc kh«ngcã sè cÊp phÐp. §VCNT thanh to¸n víi ng©n h ng: Sau khi thùc hiÖn giao dÞch víi chñ thÎ xong, §VCNT thùc hiÖn viÖcthanh to¸n víi NHTTT ®Ó ®ßi tiÒn. §èi víi c¸c §VCNT / §iÓm øng tiÒn mÆt ®−îc trang bÞ EDC ph¶i kiÓmtra l¹i v xö lý c¸c giao dÞch ® thùc hiÖn tr−íc khi thùc hiÖn thanh to¸n víing©n h ng nh− sau: - NÕu §VCNT/§¦TM v chñ thÎ tho¶ thuËn huû giao dÞch: dïng chøcn¨ng huû “void”. - NÕu §VCNT/§¦TM v chñ thÎ ®iÒu chØnh gi¶m sè tiÒn giao dÞch:dïng chøc n¨ng ®iÒu chØnh “adjust”. - NÕu §VCNT/§¦TM v chñ thÎ ®iÒu chØnh t¨ng sè tiÒn giao dÞch:thùc hiÖn huû to n bé giao dÞch cò theo chØ dÉn v thùc hiÖn l¹i giao dÞch víigi¸ trÞ míi. - Nh÷ng giao dÞch ® dïng chøc n¨ng thanh to¸n (“settlement”) nÕu huûto n bé hoÆc mét phÇn giao dÞch th× dïng chøc n¨ng ho n tr¶ (“refund”).Tr−êng hîp kh«ng thùc hiÖn ®−îc “refund”, §VCNT/§¦TM kh«ng ®−îcho n l¹i cho chñ thÎ b»ng tiÒn mÆt m ph¶i lËp ho¸ ®¬n ho n tr¶ (creditvoucher) hoÆc b¸o huû giao dÞch cho ng©n h ng (giao dÞch reversal). CÇn chó ý l nÕu sau thêi gian quy ®Þnh kÓ tõ ng y giao dÞch ®−îcsettlement, nÕu §VCNT/§¦TM kh«ng nhËn ®−îc b¸o cã tõ NHTTT th× ph¶iliªn l¹c ngay víi NHTTT ®Ó tra so¸t. §èi víi c¸c §VCNT / §iÓm øng tiÒn mÆt ®−îc trang bÞ m¸y c tay thùchiÖn thanh to¸n víi ng©n h ng nh− sau: Nép ho¸ ®¬n giao dÞch: §VCNT tËp hîp ho¸ ®¬n v lËp b¶ng kª theotõng lo¹i thÎ. B¶ng kª ghi râ tªn, sè hiÖu §VCNT, tæng sè tiÒn cña c¸c ho¸
  44. 44. 39®¬n, sè l−îng ho¸ ®¬n, ng y nép b¶ng kª, tªn v ch÷ ký ng−êi nép, tªn v ch÷ký cña nh©n viªn ng©n h ng nhËn theo mÉu do NHTTT quy ®Þnh.1.2.2.2. Thanh to¸n t¹i ng©n h ng thanh to¸n thÎ T¹i NHTTT thùc hiÖn thanh to¸n víi §VCNT v Tæ chøc thÎ quèc tÕ. Thanh to¸n víi §VCNT: - Thanh to¸n giao dÞch th−êng (Sales Slip): Khi Ng©n h ng thùc hiÖn thanh to¸n cho §VCNT ph¶i kiÓm tra c¸c yÕutè ghi trªn ho¸ ®¬n thÎ cña §VCNT, nÕu hîp lÖ sÏ tiÕn h nh t¹m øng cho§VCNT sau khi ® trõ phÝ. - Thanh to¸n giao dÞch EDC: Thanh to¸n t¹m øng cho §VCNT sau khi nhËn d÷ liÖu tõ EDC v thùchiÖn thanh to¸n t¹m øng cho §VCNT theo ph−¬ng thøc nh− trªn. - Thanh to¸n giao dÞch ®Æc biÖt: . Giao dÞch huû (Reversal): nÕu giao dÞch thõa ph¸t hiÖn tr−íc khithanh to¸n t¹m øng cho §VCNT th× th«ng b¸o b»ng v¨n b¶n cho n¬i xö lý.Ng−îc l¹i, NHTTT tiÕn h nh ghi nî t i kho¶n cña §VCNT sè tiÒn giao dÞchthõa v h¹ch to¸n v o t i kho¶n chê tra so¸t ®Ó ho n tr¶ l¹i khi cã b¸o nî cñan¬i xö lý. . Giao dÞch ho n tr¶ (Credit voucher): sau khi kiÓm tra ho¸ ®¬n v ®èichiÕu víi giao dÞch gèc, tiÕn h nh nhËp d÷ liÖu cña giao dÞch ho n tr¶ v o hÖthèng v ghi nî §VCNT c¨n cø v o sè tiÒn ho n tr¶ trªn ho¸ ®¬n trõ ®i tû lÖphÝ qui ®Þnh. CÇn chó ý l nÕu trong hÖ thèng kh«ng cã giao dÞch gèc liªn quan ®Õngiao dÞch ho n tr¶, NHTTT kh«ng thùc hiÖn giao dÞch ho n tr¶. . Giao dÞch nhê thu: NHTTT nhËn ho¸ ®¬n nhê thu kÌm c¸c chøng tõliªn quan tõ §VCNT ®ång thêi yªu cÇu §VCNT viÕt cam kÕt vÒ viÖc thùchiÖn giao dÞch v ho n tr¶ tiÒn khi cã yªu cÇu cña NHPHT. Sau ®ã göi chøngtõ v yªu cÇu ®i nhê thu. Thanh to¸n víi Tæ chøc thÎ quèc tÕ: - Göi d÷ liÖu thanh to¸n thÎ tíi Tæ chøc thÎ quèc tÕ:
  45. 45. 40 H ng ng y, NHTTT cËp nhËt v tËp hîp to n bé c¸c giao dÞch thÎ b»ngEDC, giao dÞch th−êng, giao dÞch ®Æc biÖt, giao dÞch ho n tr¶, tra so¸t theotõng lo¹i thÎ theo mÉu quy ®Þnh bao gåm c¶ c¸c kho¶n phÝ còng nh− c¸cth«ng tin vÒ thÎ bÞ thu håi (pick up) v truyÒn cho Tæ chøc thÎ quèc tÕ. - NhËn d÷ liÖu thanh to¸n thÎ tõ c¸c Tæ chøc thÎ quèc tÕ: H ng ng y, NHTTT nhËn b¸o c¸o chi tiÕt sè tiÒn v sè giao dÞch ®−îcthanh to¸n tõ c¸c Tæ chøc thÎ quèc tÕ göi vÒ (incoming). TiÕn h nh ®èi chiÕub¸o c¸o thanh to¸n thÎ göi ®i (Outgoing) v b¸o c¸o göi vÒ (incoming) tr−íckhi tiÕn h nh h¹ch to¸n. NÕu ph¸t sinh chªnh lÖch(do giao dÞch bÞ tõ chèithanh to¸n, giao dÞch kh«ng göi ®i ®−îc) th× ph¶i t×m nguyªn nh©n v xö lý l¹igiao dÞch ®ã. - Thanh to¸n víi Tæ chøc thÎ quèc tÕ: . Thanh to¸n giao dÞch thÎ: H ng ng y, NHTTT ph¶i kiÓm tra ®èi chiÕugi¸ trÞ giao dÞch trªn b¸o c¸o incoming víi sè tiÒn ®−îc b¸o cã tõ Tæ chøc thÎquèc tÕ v nÕu khíp ®óng th× tiÕn h nh h¹ch to¸n: tÊt to¸n t i kho¶n t¹m øngv c¸c t i kho¶n liªn quan kh¸c, h¹ch to¸n kho¶n phÝ ®−îc h−ëng v o t ikho¶n phÝ. . Thanh to¸n c¸c kho¶n phÝ ph¸t sinh theo quy ®Þnh sau khi nhËn c¸cchøng tõ thu phÝ cña Tæ chøc thÎ quèc tÕ v ®èi chiÕu chøng tõ thu phÝ v b¸onî tõ NH§LTT còng nh− ®èi chiÕu víi c¸c ®iÒu luËt cña Tæ chøc thÎ quèc tÕv tiÕn h nh h¹ch to¸n. . Thanh to¸n phÝ telex, thanh to¸n tiÒn th−ëng cho thÎ pick up.1.2.2.3. T¹i tæ chøc thÎ quèc tÕ Tæ chøc thÎ quèc tÕ cã tr¸ch nhiÖm tiÕp nhËn c¸c th«ng tin yªu cÇuthanh to¸n liªn quan tõ NHTTT, xö lý tæng hîp, t¹o c¸c th«ng tin thanh to¸n®Ó chuyÓn ®Õn c¸c NHPHT ®Ó yªu cÇu thanh to¸n. H¹ch to¸n v l−u tr÷ sè liÖu®Ó quyÕt to¸n theo ®Þnh kú. §ång thêi Tæ chøc thÎ quèc tÕ còng l n¬i ph©nchia, chia sÎ phÝ chuyÓn ®æi ngo¹i tÖ.1.2.3. Qu¶n lý chi tiªu v thanh to¸n sao kª cña chñ thÎ Qu¶n lý chi tiªu cña thÎ: ViÖc qu¶n lý chi tiªu cña kh¸ch h ng sö dông

×