Your SlideShare is downloading. ×
Ponema
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Introducing the official SlideShare app

Stunning, full-screen experience for iPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

Ponema

8,698
views

Published on

Published in: Education

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
8,698
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
171
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Ponema- ito ay binubuo ng makabuluhang tunog.Ponolohiya- ang tawag sapag-aaral ng mga patternng mga tunog ng wika.
  • 2. Articulatory phonetics- isang paraan upang ilarawan kung paano binibigkas ang mga fonema ng isang wika. Tatlong salik ang kailangan upang makapagsalita ang tao: 1. ang pinanggagalingan ng lakas o enerhiya 2. ang kumakatal na bagay o artikulador 3. ang patunugan o resonadorAng hangin ang nagiging midyum o pahatiran ng mga alon ng tunog na siya naman nating naririnig.
  • 3. Mailalarawan ang mga katinig ng Filipino sa pamamagitan ng limang punto ng artikulasyon: 1. Panlabi- ang ibabang labi ay dumidiit sa labing itaas. /p,b,m/ 2. Pangngipin – ang dulo ng dila ay dumidiit sa loob ng mga ngiping itaas. /t,d,n/ 3. Panggilagid – ang ibabaw ng dulo ng dila ay lumalapit o dumidiit sa punong gilagid. /s,l,r/ 4. (Pangngalangala) Velar – ang ibabaw ng puno ng dila ay dumidiit sa velum o malambot na bahagi ng ngalangala. /k,g,n/ 5. Glottal – ang mga babagtingang ay nagdidiit o naglalapit at hinaharang o inaabala ang presyon ng papalabas na hininga upang lumikha ng paimpit o pasutsot na tunog.
  • 4. Diptonggo – Ito ay magkasamang patinig at malapatinig saisang pantig. Ang diptonggo ng Filipino ay ay, ey, iy, oy, uy,aw at iw. Klaster o kambal katinig- ang magkasunod na dalawang magkaibang katinig sa isang pantig. / pl/, /tr/,/dr/, /kl/, at /bl/. Pares Minimal- ito ay pares ng salita na magkaiba ang kahulugan ngunit magkatulad ang bigkas maliban sa isang ponema na nasa parehong pusisyon sa salita.Hal: gulay-kulay sabaw-sabayPonemang malayang nagpapalitan- ang isa sa mga ponema nito ay naipagpapalit ng ibang ponema ngunit hindi naman nagbabago ang kahulugan ng nasabing salita.Hal: kurut- kurot binte-binti
  • 5. Ang Kaurian ng Palatunugan sa Wikang Filipino:A. Malumay2. Ito ay binibigkas ng marahan o banayad at walang impit sa lalamunan.3. Ito ay hindi ginagamitan ng bantas o tuldik.4. Maaaring magtapos sa patinig o katinig.Mga halimbawa:buhay kawayan kamahalaman gulay pagkain
  • 6. B. Mabilis2. Ito ay binibigkas ng tuluy-tuloy at walang impit sa lalamunan.3. Ito ay ginagamitan ng bantas na pahilis.4. Ito ay karaniwang nagtatapos sa patinig o katinig.Mga halimbawa:buhay katawan dalawamapula marumi makulit
  • 7. C. Malumi2. Ito ay binibigkas ng marahan o banayad ngunit may impit sa lalamunan.3. Ito ay ginagamitan ng bantas na paiwa (‘).4. Ito ay karaniwang nagtatapos sa patinig.Mga halimbawa:makata muta sukasakali puno bata
  • 8. D. Maragsa2. Ang diing maragsa ay binibigkas ng tuluy-tuloy ngunit may impit sa lalamunan.3. Ito ay karaniwang nagtatapos sa patinig.4. Ang bantas na ginagamit ay pakupya (^).Mga halimbawa:dugo dukha gintosampu kaliwa wala