2012 newsrelease-hypergiant

503 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
503
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
71
Actions
Shares
0
Downloads
5
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

2012 newsrelease-hypergiant

  1. 1. Press release – Dutch version precedes English versionHyperreus blijkt na 30 jaar missing linkEen team van Europese sterrenkundigen heeft onlangs een dertig jaar durend onderzoekaan een zogenoemde hyperreus afgerond. De gigantische, extreem heldere ster maaktein deze periode een spectaculaire ontwikkeling door, waarbij zijn oppervlaktetemperatuurmet circa 3000°C toenam. Daarmee is een cruciale missing link in de evolutie vanhyperreuzen gevonden.Hyperreuzen zijn de allerhelderste sterren die we kennen. Een voorbeeld van een hyperreus vindenwe in het noordelijke sterrenbeeld Cassiopeia, vermomd als een onopvallend sterretje dat reeds meteen kleine verrekijker te zien is. Het is echter een object dat 250 duizend maal meer licht uitstraaltdan de zon en 750 keer zo groot is als de zon.Er zijn nog enkele hyperreuzen bekend. Het zijn sterren die bijna aan het eind van hun leven zijn enlangzaam opwarmen naar hun explosieve einde. Alle bekende hyperreuzen hebbenoppervlaktetemperaturen in de buurt van 5000°C, maar te verwachten valt dat ze elkehonderdduizend jaar ongeveer 1000°C heter worden. Men zou dus ook hyperreuzen verwachten metoppervlaktetemperaturen van 6000°C, 7000°C, en hoger. Maar deze leken lange tijd te ontbreken.Sterrenkundigen namen geen hyperreuzen waar in het gebied tussen 5000 en 12000°C. Dit gebiedwordt de Gele Leegte, meer officieel de Gele Evolutionaire Leegte, genoemd.Berekeningen van de samenwerkende sterrenkundigen, die uit zes Europese landen afkomstig zijn,hebben aangetoond dat de atmosferen van hyperreuzen met temperaturen tussen 5000 en 12000°Cniet stabiel zijn. De naar buiten gerichte krachten, zoals de druk van het sterrengas, zijn bij dieoppervlaktetemperaturen sterker dan de naar binnen gerichte aantrekkingskracht. Daardoor moet deatmosfeer wel wegvliegen van de ster. Het onderzoek heeft bovendien aangetoond dat in een kleintemperatuurgebied rond 8000°C de sterren even stabiel zijn. Maar bij iets hogere temperaturen zet deinstabiliteit opnieuw in.Spectaculaire ontwikkelingGeïntrigeerd door het gedrag van de hyperreus HR 8752, dat toen al enigszins verdacht leek, werd inde jaren tachtig van de vorige eeuw besloten deze ster systematisch te gaan waarnemen. Nu, dertigjaar later, is duidelijk dat in die tijd de ster een spectaculaire ontwikkeling heeft doorgemaakt. Zijnoppervlaktetemperatuur is tussen 1985 en 2005, dus in slechts twintig jaar, met 3000°C toegenomen.Hij is nu, met een oppervlaktetemperatuur van 8000°C, weer voor enige tijd stabiel. Maar dezerecente ontwikkeling is niet zonder kleerscheuren gegaan. De ster heeft een groot deel van zijnbuitenste omhulling verloren en is nu nog maar 400 keer zo groot als de zon.Oud-SRON-onderzoeker Hans Nieuwenhuijzen: "Ons team heeft zich geweldig ingespannen om allewaarnemingen van HR 8752 te combineren en wij zijn verrukt met dit wonderschone resultaat nazoveel jaar. Wij wisten dat we deze hyperreus in het oog moesten houden en het heeft gewerkt".De waarnemingen laten voor het eerst een hyperreus zien die (een deel van) de Gele EvolutionaireLeegte doorloopt. "Onze waarnemingen vormen in feite een sterke bevestiging van het theoretischeonderzoek aan de Gele Evolutionaire Leegte" vult oud-SRON-directeur Kees de Jager aan, expert ophet gebied van hyperreuzen.PublicatieHet team publiceerde de resultaten verleden week in het vaktijdschrift AstronomyandAstrophysics,onder de titel The hypergiant HR 8752 evolvingthrough the YellowEvolutionaryVoid . Het team isbezig om nieuwe stappen te zetten voor uitbreiding van het onderzoek na de nieuwe ontdekkingen bijHR 8752. Andere hyperreuzen kunnen eveneens spectaculaire eigenschappen bezitten met grote
  2. 2. veranderingen in oppervlaktetemperatuur op menselijke tijdschalen.Het team van astronomen dat verantwoordelijk is voor de ontdekking bestaat uit dr. H.Nieuwenhuijzen (SRON Netherlands Institute for Space Research), prof. dr. C. de Jager (NIOZ RoyalNetherlands Institutefor Sea Research, Nederland), dr. I. Kolka (Tartu Observatory, Estland), dr. G.Israelian (Instituto de Astrofisica de Canarias, Spanje), dr. A. Lobel (Koninklijke Sterrenwacht vanBelgië), dr. E. Zsoldos (KonkolyObservatory, Hongarije), dr. A. Maeder (Observatoire de Genève,Zwitserland), en dr. G. Meynet (Observatoire de Genève, Zwitserland).Dit (tweetalige) persbericht is ook te vinden op de website van Kees de Jager.BeelmateriaalDownload hoge resolutie foto (jpg beeldformaat)Download lage resolutie foto (jpg beeldformaat)Meer informatieVoor meer informatie kunt u contact opnemen met Hans Nieuwenhuijzen, email h.nieuwenhuijzen@sron.nl / h.nieuwenhuijzen@xs4all.nl, of met Kees de Jager, e-mail info@cdejager.com, tel. +31 222 320816/+31 6 20420611. Web: http://www.cdejager.comHYPERGIANT STAR TURNS OUT TO BE ‘MISSING LINK;AFTER 30 YEARSA team of scientists from six European countries reported today theyhave finalized a thirty years long investigation of a hypergiant starthat crossed the Yellow Evolutionary Void. In that period the star’ssurface temperature quickly rose from five to eight thousand degrees.With this discovery a crucial missing link in the evolution ofhypergiant stars has been found.The hypergiants are the most luminous stars currently known in theUniverse. The particular star they investigated for thirty years iscalled HR 8752 and can be observed with binoculars in the Northernconstellation of Cassiopeia. HR 8752 is about 250 thousand times asluminous as our Sun. The Yellow Evolutionary Void is the surfacetemperature range from about five to twelve thousand degrees. It appearsthat this range is void of hypergiants, while one would expect in thattemperature range at least a few hypergiants slowly heating up duringthe late part of their evolution.The team of astronomers found that the atmospheres of hypergiants areunstable inside the Evolutionary Void because the outward directedforces in their atmospheres equalize or become even stronger than theinward gravitational pull. The instability of their atmospheres causesthe gargantuan stars to lose tremendous amounts of mass and to traversethe Void in a cosmologically very short timespan. The team hasdiscovered that the Void actually consists of two areas where theatmosphere of hypergiants become unstable, associated with theionization of hydrogen and helium gas respectively, with a narrowstability strip around eight thousand degrees where the atmospheres areslightly more stable.Three decadesWhile an analysis of earlier photometric observations showed that, atleast from ~1900 to ~1980, HR 8752 stayed at a nearly constant surface
  3. 3. temperature of five thousand degrees, the team had some indications thataround 1985 this remarkable star was fairly close to or even beyond thelow-temperature boundary of the Void. Wondering what would happen, thescientists decided to embark on a long and systematic program ofspectroscopic observations that lasted for three decades. These have nowshown that in the twenty years period from 1985 to 2005 the star’ssurface temperature quickly rose from five to eight thousand degrees,while going through a series of events with very strong loss of mass.During the twenty years the radius of HR 8752 has shrunk from 750 to 400times the radius of the Sun.Hans Nieuwenhuijzen, former SRON researcher: “Our team made atremendous effort to combine these observations of HR 8752 and we aredelighted to see this marvellous result after so many years. We knewthis was the hypergiant to watch and it payed off”.PublicationThe observations show the hypergiant star to traverse (part of) theYellow Evolutionary Void. “They are in fact strong confirmation of thetheoretical research on the area of the Void” said team member andformer SRON director prof. Kees de Jager, an eminent researcher of thehypergiants. The team published the results last week in Astronomy andAstrophysics, entitled The hypergiant HR 8752 evolving through theYellow Evolutionary Void.The team is stepping up new research on hypergiants with the newfindings on HR 8752. Other hypergiants may reveal similar spectacularproperties with large changes in surface temperature on humantime-scales. A number of candidate stars was selected for spectroscopicmonitoring and the search for these unusually large temperature changesis on.The science team mentioned in this news release consists of Dr. H.Nieuwenhuijzen (SRON Laboratory for Space Research, Netherlands), Prof.Dr. C. de Jager (NIOZ Royal Netherlands Institute for Sea Research,Netherlands), Dr. I. Kolka (Tartu Observatory, Estonia), Dr. G.Israelian (Instituto de Astrofisica de Canarias, Spain), Dr. A. Lobel(Royal Observatory of Belgium), Dr. E. Zsoldos (Konkoly Observatory,Hungary), Dr. A. Maeder (Observatoire de Genève, Switzerland), and Dr.G. Meynet (Observatoire de Genève, Switzerland).This bilingual news release is also to be found on Kees de Jagerswebsite.ImagesDownload High-resolution image (jpg image format).Download Low-resolution image (jpg image format).More informationFor more information please contact Hans Nieuwenhuijzen,h.nieuwenhuijzen@sron.nl / h.nieuwenhuijzen@xs4all.nl or Kees deJager, info@cdejager.com, phone +31 222 320816 / +31 6 20420611. Web:http://www.cdejager.com.drs.FransStravers / Communications & Media Relations / SRONNetherlands Institute for Space ResearchTelephone +31 (0)88 777 5892 /06-52679395 / f.stravers@sron.nl/http://www.sron.nl/Out of the office on Fridays

×