Verba[1]
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Verba[1]

on

  • 1,273 views

Etimologirako apunte batzuk (LATIN > CASTELLANO) Euskaraz

Etimologirako apunte batzuk (LATIN > CASTELLANO) Euskaraz

Statistics

Views

Total Views
1,273
Views on SlideShare
1,254
Embed Views
19

Actions

Likes
1
Downloads
7
Comments
0

2 Embeds 19

http://erromanoak.blogspot.com 15
http://erromanoak.blogspot.com.es 4

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Verba[1] Verba[1] Presentation Transcript

  • VERBA ETYMOLOGIAE EXERCITATIONES AVE!!! Linguae latinae Departamentum Ramon Osinaga
  • Aurkezpena
    • Hasi baino lehenago ETIMOLOGIA zer den azalduko dugu eta kurtsoan zehar erabiliko ditugun definizio batzuk aztertuko ditugu.
  • ETYMOLOGIA
    • Definizioa : Etimologia hitz baten jatorria aztertzen eta ikertzen duen zientzia da.
    •   : hitz baten jatorria + hitza, azterketa.
  • VOCABULA
    • Apokopea: Hitz baten bukaeran dagoen fonema edo silaba baten edo batzuen erortzea edo galtzea .
    • Asimilazio a : Fonema batek aldamenekoa ukitzean jasatzen duen aldaketa.
    • Disimilazio a : Bi soinu berdinak edo antzekoak desberdintzea.
    • Diptongoa : Silaba berean bi bokale elkartuak egotea. Latinean: “ ae, oe, au ”
  • VOCABULA
    • Fonema: Soinua. Hizkuntza baten soinu unitaterik txikiena.
    • Hiatu: Bi silaba desberdinetako bokalen multzoa da.
    • Kontrakzio: Bi elementu foniko edo gehiago batean biltzea.
    • Kultismo a : Hizkuntza baten bizitzan aro ezberdinetan sart u diren hitzak, kulturaren eraginez.
  • VOCABULA
    • Latinismo: Hitza edota esaldia zeinak latineko itxura mantentzen duen.
    • Metatesia: Fonemaren lekuz aldaketa.
    • Monoptongatu: Diptongo bat bokale bat bihurtzea (=Kontrakzioa).
    • Palatalizazio / Bustidura: Soinu batek bere art i kulazio puntua aho - sabaiuntz aldatzea.
  • VOCABULA
    • Sineresia: Bi silebetako bi bokal jarrai-korren bategitea.
    • Sinkopa: Hitz baten barruan fonema bat desagertzea.
  • Kontsonanteak
  • Horrela errezago..... Artikulazio puntua Artikulazio modua
  • Laburtzeko (garrantzitsuena)
    • Ozenak Gorrak
    • Ezpainkariak / p / / b /
    • Ortzkariak / t / / d /
    • Guturalak / c / / g /
    • / l / / m / / n / / r / (Li Mo Ne Ro)
    Urkariak Sudurkariak
  • BOKALEAK
    • Banaketa: Geroago hobeto ikusiko dugu.
    aurrekoak atzekoak itxiak irekia
  • BOKALEAK (1)
    • Latinean luzeak Ā Ē Ī Ō Ū edo
    • motzak Ă Ĕ Ĭ Ĭ Ŏ Ŭ, testuinguruaren arabera. Gehienetan histegietan markaturik agertzen dira luzeak eta U motzak.
  • BOKALEAK (2)
    • Beste banaketa:
    • irekia: a
    • itxiak: i, u
    • tartekoak: e, o
    • Mingaina eta paladararen
    • tartean sortzen “ tutua ”-ren arabera ( apertura ). ( Artikulazio modua )
  • BOKALEAK (3)
    • Eta beste bat:
    • aurrekoak: i, e
    • atzekoak: u, o
    • tartekoa: a
    • Mingaina ipintzen dugun tokiaren arabera.
    • ( artikulazio puntua )
  • BOKALEAK Hellvag -en triangelua Aurrekoak Atzekoak Itxiak Irekia Erdikoa Tartekoak Laburpena
  • ...eta gainera latinez...
    • Fonator apparatus:
  • LAN METODOA
    • 1. Irakasleak araua azaltzen du.
    • 2. Ikasleek adibide bakoitza garatzen dute.
    • 3. Hitzen esanahiaren azalpena.
      • Hitzaren definizioa
      • Familiako beste hitz batzuk
      • Historiko komentarioa
      • Terminoaren definizioa
      • Esanahien ezberdintasuna
      • Bikoizketak
      • Beste hizkuntzetara
      • …… .
  • O Latinismoak
    • Zuzenean latinatik beste hizkuntzetara hitzak eta expresioak pasatu dira: LATINISMOAK
    • a priori honoris causa non plus ultra
    • ad hoc in memoriam per capita
    • alter ego in situ persona non grata
    • carpe diem in vitro pro medio
    • curriculum vitae ipso facto quorum
    • deficit locus amoenus verbi gratia
    • et cetera manu militari vice versa
    • ex voto mutatis mutandis quid pro quo
    • grosso modo nihil obstat a posteriori
  • 1. (/-m/>/ Ø/)
    • Bukaerako” M ” galdu zen (/-m/>/ Ø/)
    • arietem Italiam principem
    • basilicam lucernam satiram
    • centuriam Martem sirenam
    • cohortem musam superficiem
    • curiam participem togam
    • inertem patriam tunicam
    • infamem personam vigiliam
    • infantem plebem
    • insaniam pontificem
  • 2. (/-e/>/ Ø/)
    • Bukaerako “– E ”azentu gabekoa gaztelaniaz testu inguru batzuetan galdu egin da. (/-e/>/ Ø/)
    • antecedere deponere lictorem
    • augurem distare nectarem
    • censorem divulgare Neronem
    • centurionem dominare priorem
    • compensare gravare proconsulem
    • consulem inflare resonare
    • crucificare legionem satisfacere
  • 3. (/-ū/, /-ŭ/ > /o/)
    • Bukaerako “ u ”azentu gabeko luzea edo motza “– Ū, Ŭ> O ” . (/-ū/, /-ŭ/ > /o/)
    • Atrium libertum patricium
    • Augustum lustrum postumum
    • Auspicium manipulum sacrificium
    • Barbarum miliarium tribunum
    • Calamum nefandum triclinium
    • Cupidum nefastum tropum
    • Imperium neutrum viaticum
    • Indomitum obvium Ingenium oraculum
  • 4. (/ks/ > /x/)
    • “ x ” grafia gaztelera “ j ” (/ks/ > /x/)
    • Alexandriam fixum reflexum
    • Alexandrum fluxum relaxare
    • Artaxerxes influxum rixosum
    • Circumflexum luxum texere
    • Coxum luxuriam vexare
    • Crucifixum luxuriosum Xerxes
    • Exemplum perplexum Exercere
    • Prolixum Exercitum proxium
  • 5. (/k/+/e,i/ > / θ /)
    • “ C ” grafia + E / I > / θ / C ” edo “ Z ” grafiaz (/k/+/e,i/ > / θ /)
    • Calicem mendacem rapacem
    • Convalescere mordacem recrudescere
    • Crescere nascere resuscitare
    • Feracem nescium sagacem
    • Florescere pascere salacem
    • Fugacem perdicem varicem
    • Lucem pertinacem velocem
    • Matricem precem veracem
  • 6. (/s/+konts > /es/ + konts)
    • Hasierako “ S+Kontsonantea ”, “ E ” laguntzaile sortzen du. (/s/+konts > /es/ + konts)
    • Scabrosum spectrum stedam
    • Scalam spermam stilum
    • Scandalizare spiram stirpem
    • Scoriam spiritum stoicum
    • Scribam spumam stolam
    • Spartacum stadium stolidum
    • Spartam stateram strigilem
    • Spectaculum statuam studium
    • stuprum
  • 7. (/ai/ > /e/)
    • “ AE ” grafiak –diptongoa-, “ E ” ematen du
    • (/ai/ > /e/)
    • Aedificare Aetnam paedagogum
    • Aedilem Baeticam paeninsulam
    • Aeginam Caesarem praefectum
    • Aemulum caesuram praeludium
    • Aeolum coaetaneum praematurum
    • Aerarium Daedalum praemonitorium
    • Aesculapium daemonium scaenam
    • Aesopum maenadem
    • Aestuarium Maenandrum
  • 8. “ Y ” grafiak “ I ” ematen du
    • “ Y ” grafiak “ I ” ematen du gaztelanieraz grekerako / ü/ latineran “ y ” izaten zen
    • Aegyptum hydropicum pyram
    • Clytaemmestram Hyperboreum Scytiam
    • Cyclicum Hyperionem hypnoticum
    • Symposium Cyclopem hypogeum
    • Synagogam Cynicum hypotenusam
    • Syndicum Dyspepsiam Lycaeum
    • Gymnasium lyram Gynaeceum
    • Myopem Hydram Pygmalionem
  • 9. “ PH ” grafia “ F ”
    • “ PH ” grafia “ F ” pasatzen da. Grekerako “ φ ” latineran “ PH” idazten zen eta.
    • Asphaltum phantasmam phreneticum
    • Asphodelum pharaonem Phrygiam
    • Blasphemiam pharmacum phisiologiam
    • Graphicum Pharsaliam sphaeram
    • Gryphum Pharum sphingem
    • Phaedonem philologiam stropham
    • Phaedram philosophoam trophaeum
    • Phaedrum philtrum Phalangem phospforum
  • 10. / θ /th/ gaztelerara /t/
    • Grekerako grafia / θ /th/ gaztelerara /t/ bezala pasatzen da.
    • Aegisthum thalamum Theseum
    • Aetherem thapsiam theurgum
    • Athletam theatrum thiasum
    • Catharticum thecam thium
    • Cathedram themam Thraciam
    • Catholicum Thocritum Thrasybulum
    • Citharistam theologiam thirsum
    • Epithalamum theologum Epitjetum theoriam
  • 11. “ CH ” grafia “ C ” edo “ QU ”
    • “ CH ” grafia gaztelerara “ C ” edo “ QU ” -ra pasatzen da.
    • Acherontem chirographum chronicum
    • Aeschylum Chironem chrysolithum
    • Architectum chirurgicum echinum
    • Chaldaeam chlamydem haeresiarcham
    • Characterem Chloem pulchrum
    • Charisma choleram schemam
    • Charontem cholicum scholasticum
    • Chartam chorographiam Chimaeram Christum
  • 12. H erskari gorrak bokaleen tartean > ozendu
    • Latindar herskari gorrak bokaleen tartean ozendu egiten dira. (/-p-/>/-b-/; /-t-/>/-d-/;/-k-/>/-g)
    • Acetum clericum sacratum Acutum
    • comatrem salubritatem Anatem draconem
    • Saporem Aperturam fidelitatem securum
    • Apricum frugalitatem senatorem Aprilem
    • legatum spicam Blasphematorem machinatorem
    • Stratum Caecare praelatum virtutem
  • 13. Kontsonante bikoitzak sinplifikatu
    • Kontsonante bikoitzak sinplifikatu egiten dira.
    • Abbatem Atticam passum
    • Affinem bacillum peccatum
    • Affluentem bellicum praedecessorem
    • Affrontare classicum praeoccupare
    • Aggravare crystalinum scissionem
    • Allegoriam fallacem stellarem
    • Alluvionem flagellare triennalem
    • Attenuatum occasum tyrannum
  • 14. (/k w /> /k/, /ku/, /gu/, /g/, / θ /)
    • Ezpain-belar edo belar+konts, grafia “ QU, QU, C, CU, G, GU ” bilaka daiteke. (/k w /> /k/, /ku/, /gu/, /g/, / θ /)
    • Aequanimem quaerere quintalem
    • Antiquam quaestionem Quintilianum
    • Aquaeductum quaestorem Quintum
    • Aquam quadem Quirinalem
    • Aquilam quando sequacem
    • Liquatum quartanam squalum
    • Quadrigas quasi squamam
    • Quadrupedum quaternionem
  • 15. (/ns/>/s/)
    • Latindar NS gaztelaniera s pasatzen da., asimilatu eta sinplifikatu ondoren. (/ns/>/s/)
    • Ansam pinsare transfugam
    • Constare sensum transfusionem
    • Desponsare trans transgerssionem
    • Mensam transalpinum translatum
    • Mensem transatlanticum translucidum
    • Mensuram transcendere transmissorem
    • Monstrare transcursum transponere
    • Montensem transfigurare Pensare transformare
  • 16. Si nkopa
    • Bokale azentu gabekoak, azentodun ostekoak, desagertzen dira (“ sinkopa ”).
    • Aequiparabilem insulam praedicabilem
    • Asinum irrevocabilem regulam
    • Calidum manicam resolubilem
    • Diabolum monstrabilem stabilem
    • Dominicum nobilem stabulum
    • Ineffabilem nubilum tabulam
    • Ineluctabilem operam venabulum
    • Inexorabilem permeabilem
    • Inexpiabilem plausibilem
  • 17. TI, TE, CI, CHI, CE,CHE + bokale ” > “ Z ” edo “ C ”.
    • Barruko multzoak “ TI, TE, CI, CHI, CE,CHE + bokale ” > “ Z ” edo “ C ”. (/t/+yod, /k/+ yod > θ ) .
    • Acutiare cremationem nationem
    • Aequatiorem diligentiam negotium
    • Aequinoctialem factionem patientiam
    • Allocutionem gradationem plateam
    • Attributionem gratiam potionem
    • Brachium haesitationem puntionem
    • Calceare lanceare rationem
    • Claudicationem Martium sationem
    • traditionem
  • 18. (/-b-/; /d/; /g/ > Ø)
    • B,D,G bokale tartean edo bok+B/D/G/+ R/L iguzkari bilakatzen dira edo desagertzen dira.
    • (/-b-/; /d/; /g/ > Ø)
    • Alligare limpidum regalem
    • cadere litigare rodere
    • credere luccidum rugitum
    • crudelem paradisum rumigare
    • fidelem pedonem sucidum
    • legalem radere taedam
    • legere radicem traditorem
    • ligare rancidum turbidum
  • 19. PL-, FL-, CL-, ....
    • A) “ PL-, FL-, CL-, >LL ” . Kultismoetan, dialektalismoetan eta beste hitz batzuetan mantendu egiten dira.
    • B) “ Konts+PL-, FL-, CL- > CH (/ č/) “ ematen dute.
    • C) “ FL ” - batzutan f galtzen du. (/fl/>/l-/)
  • 19. PL-, FL-, CL-, >LL : edo mantendu ( a )
    • Amplum flavum plectrum
    • Clamare Floram plenilunium
    • Claudium plagam plenum
    • Clausulam plantam Plinium
    • Clavem planum plorare
    • Cleopatram Platonem Plutum
    • Clepsidram Plautum pluviam
    • Flaccidum plebem Flammam plebiscitum
  • 19. (/fl/>/l-/) ( a )
    • Amplum flavum plectrum
    • Clamare Floram plenilunium
    • Claudium plagam plenum
    • Clausulam plantam Plinium
    • Clavem planum plorare
    • Cleopatram Platonem Plutum
    • Clepsidram Plautum pluviam
    • Flaccidum plebem Flammam plebiscitum
  • 20. (/ŭ´/>/o/)
    • Azentodun Ū > O ematen du. (/ŭ´/>/o/).
    • Angustum gulam surdum
    • Buccam gurdum truncum
    • Bullam guttam turpem
    • Burram lucrum turrem
    • Corrumpere lupum tussem
    • Cumbam lutum ulmum
    • Currere muscam undam
    • Curtum mustum Fluxum puteum
  • 21. (/ ĭ´/>/e/)
    • “ I ” motza, azentoduna > “ e ” maten du. (/ ĭ´/>/e/)
    • Bibere duritiam sagittam
    • Blitum inde siccum
    • Cibum linguam silvam
    • Circum litteram sinum
    • Cistam malitiam sitem
    • Cirrum nigrum spissum
    • Committere pilum tripedem
    • Convincere pirum viridem
    • vittam
  • 22. (/ ŏ´/>/ue/)
    • “ O ” motza azentoduna “ UE ” diptongoa ematen du. (/ ŏ´/>/ue/)
    • Absolutum grossum portum
    • Antepositum hortum rotam
    • Bonum hostem sholam
    • Contum molam socerum
    • Cornu nostrum solidum
    • Chordam novem sortem
    • Focum pontem volutum
    • Fortem populum Forum porcum
  • 23. “- LL - ” , “– NN -” > ”- ll -” – ñ -
    • “ - LL - ” eta “– NN -” palatalizatzen dira,”- ll -” – ñ -, idatziz.
    • (/-l:-/ > /- ļ-/ /-n:-/ > /-ņ/)
    • Annum capillum grunnire
    • Ballaenam castellanum mollem
    • Bellum collarem pannum
    • Caballum decollare sannam
    • Cabannam follem stannum
    • Caepullam gallinam thallum
    • Callum gannitum vallatum
    • Cannam grillum vallem
    • villam
  • 24. (/ ĕ´/ > /ę/ > /ie/)
    • E motza eta azentodunak IE diptongoa ematen du. (/ ĕ´/ > /ę/ > /ie/)
    • Bene leporem pernam
    • Centum mel petram
    • Decem membrum serram
    • Desertum messem servam
    • Equam metum terram
    • Febrem nebulam ventrem
    • Ferum pedem ventum
    • Hederam pelagum
    • Herbam pellem
  • 25. Bukaerako kontsonanteak > Ø
    • Bukaerako kontsonanteak galdu egiten dira. – M > N monosiloetan; - S , - L mantendu egiten dira – R aurrera pasatzen da. (/-m/ > /-n/)
    • Ad copias post tempus
    • Aliquod corpus quadruplex thermas
    • Ambages fauces quam Thermopylas
    • Ambos insidias quem Thesmophorias
    • Animal Manes quid Athenas
    • minus sub Caput Penates
    • tam
  • 26. (/f/ > /h/ > / Ø/)
    • Euskararen eraginaz, hasierako F - erderara H aspiratua pasatzen da, XVI mendetik aurrera galdu egiten da. (/f/ > /h/ > / Ø/)
    • Fabam fabulam facere faenum
    • Falconem farinam farturam fatum
    • Fel ferire ferrum fibram
    • Ficum filum findere formam
    • Formicam fossam fumum fundum
    • Fungum furcam furorem furtum fuscum
  • 27. (/oi/ > / ę/ > /e/)
    • “ oe ” grafiako diptongoak “ e ” ematen du. (/oi/ > / ę/ > /e/)
    • Amoenum Boeotiam coeliacum coenobitam
    • Comoediam Croesum choerilum foederare
    • Foedum foenum foetidum Moesiam
    • Oboedientem Oeagrum oeconomicum oecumenicum
    • Oedipum Oenomaum oestrum Oeram
    • Phoebum Phoeniciam poenam soloecismum tragoediam
  • 28. (/ ĭ/ > /e/)
    • “ i ” motza azenturik gabekoa > “ e ” ematen du. (/ ĭ/ > /e/)
    • Brevitatem caerimoniam circare contunere
    • Fricare gravitatem imperatorem inimicum
    • Integrum intrare involutum levitatem
    • Minorem minutum navigare novitatem
    • Ordinare originem picare pigritiam
    • Piscare plicare providere timorem virginem
  • 29. “ ct ” barruko multzoa > “ ch ”
    • “ ct ” barruko multzoak “ ch ” ematen du.
    • (/-kt-/ > /-it-/ > /- č-/, grafia: -CT- > -it- > -ch- “yod 4 a” )
      • CINCTUM > cincho
    • Kultismoetan multzoa mantentzen da edo /k/ galtzen da, /t/ palatalizatu gabe (grafia: “ -CT- > -t- ”)
    • DELICTUM > delito
  • 29. ( b )
    • Arcticum auctorem cataractam cinctum
    • Delictum despectum dictatum dictum
    • Distinctum ductum filictum fructum
    • Lectum luctam luctatorem noctem
    • Octo planctum refectum respectum
    • Sanctitatem strictum tectum tractare tructam
  • 30. Si nkopa
    • Barruko azentodun aurreko bokaleak desagertzen dira, - A - kenduta ( sinkopa )
    • Amaricare aperire benedictum bonitatem
    • Carricare civitatem collocare comparare
    • *consutura crudelitatem delicatum eremitam
    • Fabulatorem follicare honorare iterare
    • Laborare litteratum maledictum operare
    • Pectoralem populatum saecularem solidare veritatem
  • 31. MN -, - NG -, - GN -, - ND -, - NI -, - NE - + bokal ” > /ñ/
    • “ - MN -, - NG -, - GN -, - ND -, - NI -, - NE - + bokal ” palatalizatzen dira > /ñ/ ematen.
    • Multzo hauek kultismoetan mantentzen dira.
    • Araneam Britanniam calcareum cuneam
    • Damnum dominum extraneum grunditum
    • Lignum magnum pineam praegnare
    • Pugnum quinionem scamnum scrinium
    • Seniorem signa somnum stagnum
    • Stamineam tam magnum tangere vineam
  • 32. “ AU -” > “ o ”
    • “ - AU -” multzoa, nahiz eta –AL+konts. - multzotik eratorri > “ o ” ematen du. (/au/ > /o/ eta /al/+konts > /au/ > o + konts.)
    • Alterum aucam audire aullam
    • Aurificem aurum ausare aut
    • Baucalem calcem caudam caulem
    • Causam cautum falcem laudare
    • Lautiam *lautianum Maurum paucum
    • Pauperem pausare saltum taurum
    • thesaurum
  • 33. Metatesi
    • Metatesi a) sinplea : soinu bat lekuz aldatzen da. b) elkarrekikoa : bi soinu lekua trukatzen dute, kontaktuan egonez gero =“ interversión ”
    • acerem animalia appectorare capitulum
    • Catenatum crocodilum crustam graphium
    • Integrare integratum inter miraculum
    • Parabolam *pectorina periculum piperem
    • Praesaepem pro quattuor semper
    • Sibilare spatulam super teneru
  • 34. (/ ŭ/ > /o/) .
    • “ U ” motza azentugabegoak “ o ” ematen du. (/ ŭ/ > /o/) . Kultismoetan mantentzen da.
    • Angustare cucullum cuminum cumulatum
    • Curtare curvare ducalem duplare
    • Duplicare epistulam gubernare gulosum
    • Lucratum nucalem putare recuperare
    • Sturninum subornare superare superbiam
    • Superponere supersedere supportare umbiculum
    • urticam
  • 35. Sinkopa
    • Erromantze multzo kontsinantiko batzuk “ Sinkopa ” jasan ondoren horrela ematen dute:
    • -c´l-, -g´l-, -t´l- > -j-
    • (/-k´l-/./-t´l/. > /-j-/)
    • Kots+c´l-, -g´l-, -p´l > -ch-
    • (konts+ /-k´l-/./-g´l-/./-p´l-/ > /- č-/)
  • 35. arau b
    • Acuculam annuculum apiculam articulum
    • Auriculam butticulam cernicula cingulum
    • Claviculam cubiculum faculam folliculum
    • Graculum lenticulam oculum oviculam
    • Pellicula regulam sorticulam speculum
    • Tegulam trunculum vetulum *vinciculum vulpeculam
  • 36. (/ai/>/e/: [ai]>[ei]>[e])
    • - AI - diptongoak, –AE-tik eratorria, “ e ” ematen du.
    • (/ai/>/e/: [ai]>[ei]>[e])
    • -ARIUM/ -AM > ario/-a > ero/-a
    • Basiare calidarium Caprariam carnarium
    • Cerarium cocturarium cuparium dentariam
    • Facturam ferrarium granarium lactosam
    • Laicum lignarium magistrum malefactorem
    • Operarium primarium quadraginta ripariam
    • Sagitarium salarium solitarium thesaurarium
    • tractum
  • 37. Disimilazioak
    • Disimilazioak : a) partzialak soinua edo silaba aldatzen da “imitazioz” b) soinua edo silaba desagertzen da horrexegatik.
    • Animam aratrum arborem arboretam
    • Carcerem commilitonem communicare fragrantem
    • Immunem laetitiam lilium marmorem
    • Proprium proram prorsam prostare
    • Quinquaginta roborem solstitium stercorare
    • Stultitiam taratrum temperare tripartitionem
    • triticum
  • 38. “– LL -, LE+bok ” > “ ll ” , “ j ”
    • Barruko “– LL -, LE+bok ” palatalizatu ziren, “ ll ” edota “ j ” ematen.
    • (/-l/+yod>/-j-/,/-x-/)
    • Alienum alium battualia cilia
    • Concilium consilium cordolium despoliare
    • Erviluam filium folia humiliare
    • Malleolum meliorem milium milia
    • Molliare mortualia mulierem muralia
    • Paleam taleare taleolam victualia virilia
  • 39. H iatoak > Ø
    • Latindar eta erromantze hiatoak desagertzera jotzen dute.
    • Kontrakzioz : bok + bok = bok
    • Diptongoak eginez.
    • Metatesi jasoz.
    • Bi bokaletatik bat galduz.
  • 39. arau b
    • Aream basium coagulare coagulum
    • Cogitare comedere cooperire digitum
    • Duos fastidium februarium fidem
    • Frigidum glaream manuaria ostream
    • Pedem puteolum rubeum sedere
    • Sibi sigillare sigilum temporaneum
    • tibi
  • 40. “ E ” > “ I ”
    • Kasu batzutan “ E ” latinak gaztelanian “ I ” ematen du.
    • “ É” zenean (azentoduna)
    • “ E” zenean (azentogabekoa)
    • Adducere adhaerare adscribere affluere
    • Calamellum carpentarium castellum cereum
    • Cingere concludere concurrere decembrem
    • Defunctum denarium deputatum fervere
    • Gregem legem meam regem
    • Scandere
  • 41. Epentesi
    • Epentesi : Batzutan sinkoparen eraginaz, kontsonante multzo arraroak sortzen dira, beste kontsonante bat sartuz.
    • Alaudam brochum cinerare colluminare
    • *faminem feminam *ferruminem *figicare
    • Foliatilem hominem humilem *leguminem
    • Luminaria maculam mattianum nominare
    • *praenominem *pronominem rememorare seminare
    • Staminem stellam stuppaculum tremulare
  • 42. B este asimilazio ak
    • Gaztelanian beste asimilazio batzuk ematen dira.
    • Adscriptum aptare comitatum comitem
    • Exsecrabile exsequias exsistire exspectatorem
    • Exspirare exspoliare exstingire exstirpare
    • Exsudare exsultationem limitare postcaenium
    • Postpositum rupturam saeptum scriptorium
    • Sculptorem semitam semitarium septem
    • temptare
  • 43. Latineko “h”
    • Latin klasikoan aspirazio motel bat zegoen,“ H ” bitartez adierazitakoa. Galdu zen eta XVII mendean hasi zen idazten .
    • Abhorrescere erilem Hamilcarrem Hannibalem
    • Harenam Harmodium Harmoniam harpam
    • Harundineum haruspicem Hasdrubalem hastam
    • Helenam helleborum hendiadys horminum
    • Incohare inflare operam ossum
    • Prehendere
  • 44. Hasierako “ I ” kontsonantikoak > ( /j-/ )
    • Hasierako “ I ” kontsonantikoak ( /j-/ ) honakoa emaitzak eman ditu:
    • Kontsonante bezala mantendu da / a /, / e / azentodunen aurrean / y / fonema grafia y.
    • /a/, /e/ azentubageko osten galdu egin da.
    • /o/, /u/ aurrean /x/ eman du, grafia j
    • Adiunctum lacchum iacere iaztare
    • Iam iambum Iapetum imiperum
    • iniustum iocum Iovem Iovis
    • Iubilaeum iubilationem Iudaeam Iulium
    • Iumentum iunceam iuncum Iunium
    • Iuppiter Iurare iustitiam iuventutem
    • praeiudicium
  • 45. (/o/ > /u/)
    • Salbuespen gisa “ O ” “ U ”-ra pasatzen da. (/o/ > /u/)
    • Cognatum complere completum doctum
    • Dormientem foraneum iocatum iocularem
    • Localem locellum mollire nodosum
    • Nodum orditum polire politorem
    • Politum polypum pollicarem sortitum
    • Tofum tollere tondere tonsum
    • torcularem
  • Bibliografia
    • M.V. Bello Berlin et alii. “ Verba ”. Ediciones Clásicas. Madrid. 1998
    • Fernando Lázaro Carreter “ Diccionario de términos filológicos ”. Ed. Gredos. Madrid. 1974.
    • UZEI “ Hizkuntzalaritza 1 eta 2 ”. Elkar argitaletxea.
    • Zerozertarako balio dizula espero dugu.
    • VALE!!!