Γλῶσσα Ἐλληνική II Aditz morfologia IES ARRASATE BHI L.C.D. Ramon Osinaga

Aditza Verbe Verbo http://recursos. cnice . mec .es/ latingriego / Palladium /griego/esg213ca6. php http://recursos. cnice . mec .es/ latingriego / Palladium /griego/esg212ca1. php

ADITZA Definizioa: Ekintza , egoera edo gertaera adierazten duen hitza, bertan gauzatzen diren denbora , pertsona , etab.en arabera aldatzen dena Kategoriak = Etiketak : Ahotsak, Moduak, Denborak, Pertsonak, Zenbakiak.... Ezagutzen ditugun beste hizkuntzen oso antzekoak edo berdin-berdinak dira...

Definizioa: Ekintza , egoera edo gertaera adierazten duen hitza, bertan gauzatzen diren denbora , pertsona , etab.en arabera aldatzen dena

Kategoriak = Etiketak : Ahotsak, Moduak, Denborak, Pertsonak, Zenbakiak.... Ezagutzen ditugun beste hizkuntzen oso antzekoak edo berdin-berdinak dira...

Aurrezagupenak Gauza gehienak ezagutzen ditugu, bai Latinetik, bai Gaztelaniatik... Ahotsak aktiba, pasiba eta media Moduak indikatiboa, subjuntiboa, agintera, optatiboa , infinitiboa eta partizipioa. Denborak oraina, inperfektoa, geroaldia, aoristoa , perfektoa eta pluskuanperfektoa.

Gauza gehienak ezagutzen ditugu, bai Latinetik, bai Gaztelaniatik...

Ahotsak aktiba, pasiba eta media

Moduak indikatiboa, subjuntiboa, agintera, optatiboa , infinitiboa eta partizipioa.

Denborak oraina, inperfektoa, geroaldia, aoristoa , perfektoa eta pluskuanperfektoa.

Pertsonak lehena, bigarrena eta hirugarrena. Zenbakiak singularra, plurala eta duala . Generoak maskulinoa, femeninoa eta neutroa.

Pertsonak lehena, bigarrena eta hirugarrena.

Zenbakiak singularra, plurala eta duala .

Generoak maskulinoa, femeninoa eta neutroa.

Aditzaren gauza berriak Media : Ahotsa aktiba eta pasibaren tartean dagoena. Erderako erreflexibo konjugazioaren baliokidea: yo veo = aktiba yo soy visto = pasiboa o me veo en el espejo = media Ezaugarriak : -  - geroaldian eta aoristoan

Media : Ahotsa aktiba eta pasibaren tartean dagoena. Erderako erreflexibo konjugazioaren baliokidea:

yo veo = aktiba

yo soy visto = pasiboa

o me veo en el espejo = media

Ezaugarriak : -  - geroaldian eta aoristoan

Optatiboa : Modu berria, desioa edota nahia adierazteko erabiltzen dena. yo quiero = indikatibo querer = infinitiboa quiere = agintera que yo quiera = optatiboa Ezaugarria –  - / -  - aoristoan

Optatiboa : Modu berria, desioa edota nahia adierazteko erabiltzen dena.

yo quiero = indikatibo

querer = infinitiboa

quiere = agintera

que yo quiera = optatiboa

Ezaugarria –  - / -  - aoristoan

Aoristoa : Denbora berria, gaztelaniako perfecto simple edo indifinido denboren baliokidea. vengo = oraina venía = inperfektoa vendré = geroaldia había venido = pluskuanperfektoa vine = aoristoa Ezaugarriak : Aktiban eta median –  - / Pasiban –  -

Aoristoa : Denbora berria, gaztelaniako perfecto simple edo indifinido denboren baliokidea.

vengo = oraina

venía = inperfektoa

vendré = geroaldia

había venido = pluskuanperfektoa

vine = aoristoa

Ezaugarriak :

Aktiban eta median –  - / Pasiban –  -

Duala : Zenbaki berria singularra eta pluralaren tartean kokaturik. Bat = singularra, hiru = plurala, bi = duala (duo = bi). estuve con Juan = singular corrió con los (2) pies* = dual vió con los (2) ojos* = dual hizo con las (2) manos* = dual Grekeran, askotan , eta euskaran batzutan, Juan eta biok ....oso tipikoa * que es lo norrmal, vamos...

Duala : Zenbaki berria singularra eta pluralaren tartean kokaturik. Bat = singularra, hiru = plurala, bi = duala (duo = bi).

estuve con Juan = singular

corrió con los (2) pies* = dual

vió con los (2) ojos* = dual

hizo con las (2) manos* = dual

Grekeran, askotan , eta euskaran batzutan, Juan eta biok ....oso tipikoa

* que es lo norrmal, vamos...

Denborak Gaztelaniak ba ditu “ tiempos simples ” como, veo, corro, comeré, iré... eta “ tiempos compuestos ” he comido, habré corrido, haya visto...Latinak ba ditu ” oraineko denborak ” currit, currebat, curret, sum es, est... eta ” lehenaldiko denborak ” cucurrit, cucurrerat, cucurrerit, fui, fuisti fuit...

Gaztelaniak ba ditu “ tiempos simples ” como, veo, corro, comeré, iré... eta “ tiempos compuestos ” he comido, habré corrido, haya visto...Latinak ba ditu ” oraineko denborak ” currit, currebat, curret, sum es, est... eta ” lehenaldiko denborak ” cucurrit, cucurrerat, cucurrerit, fui, fuisti fuit...

... grekeran ere honako banaketa egon badago: “ primario edota printzipalak ” oraina,( ikusten dut ) geroaldia ( ikusiko dut ) eta perfektoa ( ikusi dut ) eta “ historikoak edota sekundarioak ” inperfektoa ( ikusten nuen ), aoristoa ( ikusi nuen ) eta pluskuanperfektoa ( ikusi izan nuen / ikusia nuen )

... grekeran ere honako banaketa egon badago:

“ primario edota printzipalak ” oraina,( ikusten dut ) geroaldia ( ikusiko dut ) eta perfektoa ( ikusi dut )

eta

“ historikoak edota sekundarioak ” inperfektoa ( ikusten nuen ), aoristoa ( ikusi nuen ) eta pluskuanperfektoa ( ikusi izan nuen / ikusia nuen )

ADITZ-ADIEKTIBOAK Aditzetatik sortzen diren adiektiboak dira: admira bilis , solut us , ikus garri , sal gai , envidia ble , insoport able , usu al ,... Grekerak badu honakoak edota antzekoak:....

Aditzetatik sortzen diren adiektiboak dira:

admira bilis , solut us , ikus garri , sal gai , envidia ble , insoport able , usu al ,...

Grekerak badu honakoak edota antzekoak:....

Bi daude, noski bakoitzak rere esanahia du: Posibilitatea eta pasibotasuna adierazten duena: - το - , - τα - : λυ- πο -ς Obligazioa adierazten duena: - τεο-, τεα- λυ- τέο -ς OHARRA : Ez arduratu.

Bi daude, noski bakoitzak rere esanahia du:

Posibilitatea eta pasibotasuna adierazten duena: - το - , - τα - : λυ- πο -ς

Obligazioa adierazten duena: - τεο-, τεα-

λυ- τέο -ς

OHARRA : Ez arduratu.

Aditza laburpena Ahotsak : Aktiba, media eta pasiba. Moduak : pertsonalak: indikatiboa, subjiunti- boa, optatiboa eta agintera ezpertsonalak: infinitiboa, partizi- pioa eta aditz-adiektiboak Denborak : primarioak / printzipalak : oraina, geroaldia eta perfektoa sekundarioak/historikoak : in- perfektoa, aoristoa eta pluskuan- perfektoa.

Ahotsak : Aktiba, media eta pasiba.

Moduak : pertsonalak: indikatiboa, subjiunti- boa, optatiboa eta agintera

ezpertsonalak: infinitiboa, partizi- pioa eta aditz-adiektiboak

Denborak : primarioak / printzipalak : oraina, geroaldia eta perfektoa

sekundarioak/historikoak : in- perfektoa, aoristoa eta pluskuan- perfektoa.

Zenbakiak: Singularra, duala eta plurala. Generoak: Maskulinoa, femeninoa eta neutroa, bakarrik partizipio eta aditz adjektiboetan (= gaztelaniak: visto / vista)

Zenbakiak: Singularra, duala eta plurala.

Generoak: Maskulinoa, femeninoa eta neutroa, bakarrik partizipio eta aditz adjektiboetan (= gaztelaniak: visto / vista)

Aditz forma baten egitura Ezagutzen dugunaren arabera aditz guztiek informazio konkretua adierazten dituzten elementuak daukzate: dorm ir , dorm idos , dorm iremos , habian dorm ido , dorm í , duerm a ,.... lo egin, lo egin da , lo egin go dugu , lo egin izan zuten , lo egin nuen , lo egin dezadan ... to sleep, sle pt , will sleep, ...

Ezagutzen dugunaren arabera aditz guztiek informazio konkretua adierazten dituzten elementuak daukzate:

dorm ir , dorm idos , dorm iremos , habian dorm ido , dorm í , duerm a ,....

lo egin, lo egin da , lo egin go dugu , lo egin izan zuten , lo egin nuen , lo egin dezadan ...

to sleep, sle pt , will sleep, ...

Hau da: aditz forma baten elementuek ahotsa, modua, dendora, subiektuari buruzko informazioa ematen digute . Aditz informazio unitateak eta ematen dutena: Gaia/tema/erroa : aditzaren esanahia Denborazko ezaguarria: denbora Moduzko ezaugarria: modua Bukaerako desinentzia pertsonala : subiektua ezpertsonala : modua

Hau da: aditz forma baten elementuek ahotsa, modua, dendora, subiektuari buruzko informazioa ematen digute .

Aditz informazio unitateak eta ematen dutena:

Gaia/tema/erroa : aditzaren esanahia

Denborazko ezaguarria: denbora

Moduzko ezaugarria: modua

Bukaerako desinentzia

pertsonala : subiektua

ezpertsonala : modua

Aditz forma baten egitura ( aumento )( reduplikazioa ) ERROA ( D.E. )( M.E.) BUK.DES . ἐ - κε - κελεύ - κ - ει - ν aumento: Indikatiboko inperfektoan, aoristoan eta plus- kuanperfektoan reduplikazioa : Modu guztietan perfektoan. ERROA BEHARREZKOA D.E. : Modu guztietan geroaldian, aoristoan eta perfektoan. Indikatiboan pluskuanperfektoan bakarrik. M.E. : Modu guztietan. BUK.DES . BEHARREZKOA

( aumento )( reduplikazioa ) ERROA ( D.E. )( M.E.) BUK.DES .

ἐ - κε - κελεύ - κ - ει - ν

aumento: Indikatiboko inperfektoan, aoristoan eta plus- kuanperfektoan

reduplikazioa : Modu guztietan perfektoan.

ERROA BEHARREZKOA

D.E. : Modu guztietan geroaldian, aoristoan eta perfektoan. Indikatiboan pluskuanperfektoan bakarrik.

M.E. : Modu guztietan.

BUK.DES . BEHARREZKOA

Bukaerako desinentziak

ἐιμί aditza ἐιμί aditza kopulatiboa da. SUM, EGON, IZAN, TO BE, SER, ESTAR, HABER, EXISTIR aditzen greziar baliokide da. Irregularra da. Bakarrik ORAINA, INPERFEKTOA eta GEROLADIA dauzka. Gogoratu aditz hauen egitura: SUJETO – ADITZA - ATRIBUTOA

ἐιμί aditza kopulatiboa da. SUM, EGON, IZAN, TO BE, SER, ESTAR, HABER, EXISTIR aditzen greziar baliokide da.

Irregularra da.

Bakarrik ORAINA, INPERFEKTOA eta GEROLADIA dauzka.

Gogoratu aditz hauen egitura:

SUJETO – ADITZA - ATRIBUTOA

M ἐσόμενος, ου F ἐσομένη, ης N ἐσομένον, ου ἔσεσθαι ἐσοίμην ἔσοιο ἔσοιτο ἔσοίμεθα ἔσοισθε ἔσοιιντο ἔσομαι ἔσει / ἔσῃ ἔσται ἐσόμεθα ἔσεσθε ἔσονται Gero. ἦν / ἦ ἦσθα ἦν ἦμεν ἦτε ἦσαν Inper. Μ ὤν, ὄντος F οὔσα, οὖσης N ὄν, ὄντος εἶναι εἴην εἴης εἴη εἴμεν εἴ ιτε εἴεν ὦ ἦς ᾖ ὦμεν ἦτε ὦσι ν ἴσθι ἔστω ἔστε ἔστον εἰμι εἶ ἐστί ἐσμέν ἐστέ εἰσί(ν) Orai. PART. INF. OPTAT. SUBJ. AGINT. INDIK.

Aditza Banaketa:  -z bukatzen diren aditak ( Verbos en  ) Erroa bokalez bukaturik ( Verbos puros ) Erroa  ( Verbos puros no contractos ) Erroa  ( Verbos puros contractos ) Erroa kontsonantez bukaturik ( Aditz kontsonantikoak )  -z mukatzen diren aditzak ( Verbos en -  )   kendu eta aurreko hizkiaren arabera.....

Banaketa:

 -z bukatzen diren aditak ( Verbos en  )

Erroa bokalez bukaturik ( Verbos puros )

Erroa  ( Verbos puros no contractos )

Erroa  ( Verbos puros contractos )

Erroa kontsonantez bukaturik ( Aditz kontsonantikoak )

 -z mukatzen diren aditzak ( Verbos en -  )

Horrela ikusita korapilatsua irudituko zaizu... λ ύ ω αγορε ύ ω ἑλπι ξ ω ὁρι ζ ω αἶ ρ ω εἰκά ξ ω οἰκί ζ ω αὐξά ν ω εὑρισ κ ω

Horrela ikusita korapilatsua irudituko zaizu...

λ ύ ω

αγορε ύ ω

ἑλπι ξ ω

ὁρι ζ ω

αἶ ρ ω

εἰκά ξ ω

οἰκί ζ ω

αὐξά ν ω

εὑρισ κ ω

λέ γ ω φονε ύ ω θ ύ ω ῥιπ τ ω ψα ύ ω τιμ ά ω ποι έ ω δηλ ό ω ζ ά ω διψ ά ω πειν ά ω πλ έ ω δρ ά ω

λέ γ ω

φονε ύ ω

θ ύ ω

ῥιπ τ ω

ψα ύ ω

τιμ ά ω

ποι έ ω

δηλ ό ω

ζ ά ω

διψ ά ω

πειν ά ω

πλ έ ω

δρ ά ω

ἐ ά ω μειδι ά ω τρί β ω βλέπω γράφω ῥιπτω ἅγω πλέκω βρέχω πράττω ψεύδω πείθω

ἐ ά ω

μειδι ά ω

τρί β ω

βλέπω

γράφω

ῥιπτω

ἅγω

πλέκω

βρέχω

πράττω

ψεύδω

πείθω

διώκω γυμνάζω σκευάζω ἀγγέλλω φαίνω τείνω τὲμνω νέμω σπείρς φθείρω κρίνω ....

διώκω

γυμνάζω

σκευάζω

ἀγγέλλω

φαίνω

τείνω

τὲμνω

νέμω

σπείρς

φθείρω

κρίνω

....

άλλω οὐτά ζ ω ἄγω Laburpena  kendu eta aurrekoaren arabera sailkatu...

άλλω

οὐτά ζ ω

ἄγω

Laburpena  kendu eta aurrekoaren arabera sailkatu...

Orain aditza ikusiko dugu hiru ahotsetan, geroago poliki poliki ikusiko ditugu forma ezberdinak...

Orain aditza ikusiko dugu hiru ahotsetan, geroago poliki poliki ikusiko ditugu forma ezberdinak...

Aditza (Aktiba ahotsa)

Aditza (Pasiba ahotsa)

Aditza (Media ahotsa)

Ondorioak Aktibatik pasibara DESINENTZIAK aldatzen dira eta GEROALDIAN eta AORISTOA denborazko ezaugarriak aldatzen dira. PASIBA eta MEDIA bakarrik GEROALDIAren eta AORISTOren DENBORA EZAUGARRIA aldatzen da. Lasai poliki poliki ikusiko dugu eta.

Aktibatik pasibara DESINENTZIAK aldatzen dira eta GEROALDIAN eta AORISTOA denborazko ezaugarriak aldatzen dira.

PASIBA eta MEDIA bakarrik GEROALDIAren eta AORISTOren DENBORA EZAUGARRIA aldatzen da.

Lasai poliki poliki ikusiko dugu eta.

ERROA “ AUMENTO” “ ERREDULIKAZIOA” DENBORAZKO EZAUGARRIA DESINENTZIAK MODUZKO EZAUGARRIAK AKTIBA AHOTSA

“ MEDIA” AHOTSA

“ MEDIA” AHOTSA

AUMENTOA DENBORA-AHOTSAZKO EZAUGARRIA ERROA  PASIBA AHOTSA

To Be Continued IES ARRASATE BHI MMIX Iradokizunak bidaltzeko: mailto:latinaepraeceptor@hotmail.com

Iradokizunak bidaltzeko: