Eindrapportage ice pigging

826 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
826
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
9
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Eindrapportage ice pigging

  1. 1. Eindrapportage Ice Pigging De resultaten, de ervaringen, de kosten en de baten helder in beeld gebracht20 december 2011StatusConceptVersie1.1Oasen N.V.Nieuwe Gouwe O.Z. 3Postbus 1222800 AC GoudaT 0182 59 35 30www.oasen.nl Pagina 1 van 29
  2. 2. Eindrapportage Ice Pigging De resultaten, de ervaringen, de kosten en de baten helder in beeld gebracht Klik hier om aanvullende informatie te plaatsen20 december 2011Status Opdrachtgever: Bas BouwmanConceptVersie Steller: Josanne Derks1.1 Redactie Bijdrage: Arjen van Willigen, Maurice van der Meer, Bas Bouwman, Mario Wildschut VerspreidingOasen N.V.Nieuwe Gouwe O.Z. 3Postbus 1222800 AC GoudaT 0182 59 35 30www.oasen.nl Pagina 2 van 29
  3. 3. Samenvatting Oasen besloot in 2011 om een schoonmaakprogramma te starten in het distributienet van Hendrik Ido Ambacht en Zwijndrecht, waarbij de methode ice pigging voor het eerst op grote schaal werd toegepast. Resultaat Aan de hand van camerabeelden en een uitgenomen leidingdeel blijkt dat ice pigging een zeer effectieve methode is voor het schoonmaken van een vervuild en verouderd leidingnet waar zich specifieke problemen voordoen met loslatende biofilm. Er zijn in totaal 27 camera inspecties uitgevoerd na ice pigging. Hiervan werden slechts 3 opleveringen afgekeurd. Op het moment van schrijven kunnen geen conclusies getrokken worden ten aanzien van de lange termijn effecten van deze methode. Kosten en baten De methode ice pigging kost ongeveer 6,90 euro per meter gereinigde leiding (dit is een gecorrigeerde meterprijs. Omdat Agbar een scherpe offerte heeft ingediend voor het verkrijgen van de opdracht, is de verwachting dat de prijs in de toekomst ongeveer een factor 1,5 hoger zal uitvallen) en is daarmee 14 maal zo duur als spuien (prijspeil 2011). Indien de jaarlijkse kosten die gemoeid zijn met spuien verdisconteerd wordt met inflatie en rente dan ligt het break-even point (spuien vs Ice pigging) op 12 jaar. Ice pigging zal conventioneel spuien niet vervangen; het moet slechts worden toegepast als spuien niet de gewenste resultaten oplevert. Leveringsonderbrekingen De levering is gemiddeld 31,2 minuten onderbroken geweest door de uitgevoerde ice pigging werkzaamheden. Veel afsluiters functioneerden niet naar behoren: open en dichtdraaien verliep problematisch. Het project ice-pigging heeft een bijdrage van ongeveer 3 minuten geleverd aan de bedrijfsbrede OLM (2011) van 21,3 minuten (peildatum 12 december 2011).20 december 2011 Het plan van aanpak ging uit van een doorlooptijd van 10 weken waarbij dagelijks 5-7 km leidingnet gereinigd zou worden. Gedurende een periode van 12 weken is in totaal 76,24 km leidingnet gereinigd (exclusief 1 dag ice pigging in de gemeenten Noorden en Waarder en 2 dagen ice pigging op pompstation Lekkerkerk), overeenkomend met een gemiddelde van slechts 1,27 km per dag (6,3 km/week). Deze vertraging is te wijten aan de configuratie van het leidingnet (veel schakelingen en relatief korte lengten) en aan het niet soepel verlopen van de netschakelingen. Afsluiters Tijdens de voorbereiding is geen inspectie uitgevoerd naar de kwaliteit van de afsluiters. In de planfase was ook nog niet duidelijk dat de afsluiters voor 100% moesten sluiten (reden hiervoor is het voorkomen van lekwater wat een nadelig effect heeft op de kwaliteit van de ijsprop). Indien wel een steekproef was gedaan had dit een waardevolle input kunnen vormen voor een risicoanalyse en zou een realistischere planning opgesteld kunnen worden. Communicatie Ondanks dat in de voorbereiding uitvoerig is stilgestaan bij de communicatie verliep deze in de praktijk niet altijd even soepel. Naast het feit dat klanten soms langer zonder water zaten (vanwege problemen met afsluiters) kwam het ook voor dat klanten meerdere malen werden geconfronteerd met een leveringsonderbreking (vanuit logistieke redenen was in de voorbereiding besloten om bepaalde injectiepunten voor ijs vaker te gebruiken. Het kon dus voorkomen dat een bepaald punt de volgende dag weer gebruikt werd met als gevolg dat klanten weer, langdurig, zonder water zaten). Doordat de communicatie tussen de medewerkers in het veld en de afdeling Front Office niet adequaat verliep, kon de klant ook niet altijd volledig geïnformeerd worden wat resulteerde in frustratie bij de klant maar ook bij de medewerkers intern. Eindrapportage Ice Pigging Pagina 3 van 29
  4. 4. Hygiënisch betrouwbaarIce pigging vormt geen gevaar voor de hygiënische kwaliteit van het drinkwater en isbovendien in staat om hogere organismen (zoals wormen en schaaldiertjes) effectief teverwijderen.Ontwikkeling deeltjesproblematiekDe belangrijkste motivatie voor toepassing van de methode ice pigging was de verwachting tenaanzien van het aantal verstopte watermeters. In 2011 zijn er echter slechts 12 verstoptewatermeters aangetroffen, voornamelijk in H.I. Ambacht, het oorspronkelijke probleemgebied.Mogelijk hebben de lage temperaturen tijdens de zomer van 2011 een positieve invloed gehadop de stabiliteit van de biofilm in het doelgebied.VervolgOm de lange termijn effecten van ice pigging in kaart te brengen is het noodzakelijk om eenmeetprogramma te definiëren waarbij:  tenminste 2 maal per jaar een aantal camera-inspecties worden herhaald;  tenminste 2 maal per jaar de bemonstering voor hydrobiologie wordt herhaald (op dezelfde monsterpunten);  de ontwikkeling van de deeltjesproblematiek wordt gevolgd en de verstoppingen van watermeters nauwkeurig worden geregistreerd.Eindrapportage Ice Pigging Pagina 4 van 29
  5. 5. Inhoud Samenvatting 3 Inhoud 5 1 Inleiding 6 1.1. Achtergrond 6 1.2. Doel van voorliggend rapport 6 1.3. Structuurschets rapport 7 2 Realisatie 8 2.1. Voorbereiding 8 2.1.1. Planvorming 8 2.1.2. Contractvorming 8 2.1.3. Milieumelding 8 2.1.4. Opstellen spuiplannen 8 2.2. Organisatie 9 2.3. Uitvoering 9 2.3.1. Voorbereidende werkzaamheden 10 2.3.2. Onvoorziene omstandigheden bij uitvoering 11 2.4. Communicatie 11 2.4.1. Intern 11 2.4.2. Extern 11 2.5. Lessons learned 12 3 Resultaten 13 3.1. Introductie monitoringsprogramma 13 3.2. Resultaten monitoringsprogramma 13 3.2.1. Ontwikkeling problematiek verstopte watermeters 2011 1320 december 2011 3.2.2. Camera inspecties 15 3.2.3. Resultaten kaarsenfilters 17 3.2.4. Resultaten hydrobiologie 19 3.2.5. Resultaten bacteriologische betrouwbaarheid 19 3.3. Leveringsonderbreking 20 3.4. Aantal km gereinigd leidingnet 22 4 Kosten-batenanalyse 23 4.1. Overzicht totale kosten project 23 4.2. Aan project niet-toerekenbare kosten 23 4.3. Vergelijking van kosten en baten van conventioneel spuien en ice pigging 25 5 Conclusies en aanbevelingen 26 5.1. Conclusies 26 5.2. Aanbevelingen 27 5.2.1. Contractvorming 27 5.2.2. Steekproef netschakelingen 27 5.2.3. Jaarlijkse beoordeling effectiviteit 27 Referenties 28 Bijlagen 29 Eindrapportage Ice Pigging Pagina 5 van 29
  6. 6. 1 Inleiding1.1. AchtergrondSinds mei 2008 spelen er in Hendrik Ido Ambacht problemen met verlaagde druk en verstoptewatermeters. De problemen worden veroorzaakt door ophoping van deeltjes die voornamelijkuit organisch materiaal en kalk bestaan. Uit laboratorium onderzoek kan geconcludeerd wordendat het probleem niet veroorzaakt wordt door een slecht functionerende zuivering, hetprobleem ontstaat door materiaal dat reeds aanwezig is in het distributienet.In april 2009 is een deel van het distributienet in Zwijndrecht tijdelijk overgeschakeld naarlevering van water afkomstig van de Berenplaat (Evides). Met als doel te onderzoeken of eenverandering van de waterkwaliteit in het distributienet in Zwijndrecht kan leiden tot hetloslaten van materiaal op de leidingwand. In de maanden na de overschakeling kon dit nietworden vastgesteld. Het gehele gebied is in september 2009 overgeschakeld van levering viaZS Elzengors naar levering via Baanhoek (inkoop Evides). In de testwijk doen zich sinds 2010dezelfde problemen met drukval en verstopte water meters voor. Conventionele methoden voor reiniging van de hoofdleidingen (spuien, proppen, Voor meer achtergrondinformatie wordt de air-comprex) hebben het probleem niet lezer verwezen naar het document opgelost. Pas sinds 2010 worden ook de “Probleemschets deeltjesproblematiek H.I. aansluitleidingen gereinigd en bleek dat Ambacht”, als bijlage 1 toegevoegd aan dit veel vuil zich heeft opgehoopt in de document. aansluitleidingen. Schoonborstelen van aansluitleidingen lijkt het probleem in ieder geval op korte termijn op te lossen.Er bestond een grote kans dat de loslatende biofilm in de hoofdleiding in de zomer van 2011weer voor verstopte watermeters en aansluitleidingen zou kunnen zorgen.Het vermoeden bestaat dat spuien van hoofdleidingen de (loslatende) biofilm niet effectiefverwijderd. Oasen heeft in 2010 een aantal proeven met ice pigging uitgevoerd. Deze nieuweinnovatieve methode voor het reinigen van leidingen, blijkt zeer effectief in het verwijderenvan los sediment en materiaal op dewand. Oasen besloot in het voorjaar van Het plan van aanpak is beschreven in het2011 om een schoonmaakprogramma document “Projectopdracht schoonmaakstarten in het distributienet van H.I. leidingnet Zwijndrecht”, als bijlage 2Ambacht en Zwijndrecht, waarbij ice toegevoegd aan dit document.pigging voor het eerst op grote schaalwordt toegepast.1.2. Doel van voorliggend rapportIn de zomer van 2011 is ongeveer 80 km leidinglengte gereinigd door middel van ice pigging.Nu het project is afgerond is het tijd om in kaart te brengen wat de resultaten zijn en welkeinspanningen Oasen daarvoor heeft moeten leveren. De eindrapportage heeft dan ook als doelhet project en de methode ice pigging te evalueren.Eindrapportage Ice Pigging Pagina 6 van 29
  7. 7. 1.3. Structuurschets rapport Het document behandeld de volgende onderwerpen: De realisatiefase (hoofdstuk 2) De voorbereidende werkzaamheden, de organisatie, het uitvoeren van de schoonmaak en de communicatie. Direct na afronding van de werkzaamheden zijn de betrokkenen bij elkaar gekomen om snel de geleerde lessen in kaart te brengen. De resultaten worden hier bondig samengevat. De resultaten (hoofdstuk 3) Een korte introductie van het monitoringsprogramma dat zich focust op de ontwikkeling van de deeltjesproblematiek, de resultaten van ice pigging en het bewaken van de hygiënische betrouwbaarheid van het drinkwater. Ook factoren zoals leveringsonderbreking, het aantal kilometers gereinigd leidingnet en de effectiviteit van de methode worden besproken. Kosten-batenanalyse (hoofdstuk 4) De totale kosten van het project zijn in beeld gebracht. Een aantal kostenposten zijn echter niet direct gerelateerd aan de methode ice pigging maar veroorzaakt door externe factoren. Hoe verhouden de kosten en baten van deze methode zich tot de kosten en baten van conventioneel spuien voor het reinigen van leidingnetten? Conclusies, aanbevelingen en het vervolg (hoofdstuk 5)20 december 2011 Eindrapportage Ice Pigging Pagina 7 van 29
  8. 8. 2 Realisatie2.1. Voorbereiding2.1.1. PlanvormingDe resultaten van de studie naar de deeltjesproblematiek in H.I.A. en Zwijndrecht (zie ookrapport “Probleemschets deeltjesproblematiek H.I.A.”, bijlage 1) en de succesvolle demo IcePigging, uitgevoerd in november 2010 vormden het uitgangspunt voor verdere planvorming.Dit resulteerde in een projectplan (d.d. 17 december 2010), wat na een tweetal revisies entoelichtingen tijdens het Stuurgroep overleg definitief werd vastgesteld (d.d. 15 februari 2011).2.1.2. ContractvormingDe interne voorbereiding van de contractvorming startte op 18 februari 2011 met een overlegwaarbij Bas Bouwman (projectleider), Henk Ardesch (Bedrijfsdirecteur), Lucia Uijterwijk(Juridische Zaken), Armand Dinjens, (Inkoop) en Maarten Lut (Onderzoek) aanwezig waren.Dit leidde tot een in de Nederlandse taal opgesteld contract (d.d. 3 maart 2011). AgbarEnvironment heeft het contract zelf laten vertalen naar het Engels en commentaar geleverd.Op deze wijze is het contract een aantal maal herzien en werd uiteindelijk ondertekend op 4mei 2011 (zie bijlage 9 voor inhoud van het contract).2.1.3. MilieumeldingOmdat het uitvoeren van de werkzaamheden gepaard zou gaan met activiteiten die een invloedkunnen hebben op volksgezondheid, milieu en verkeer, diende een zogeheten milieumeldinggedaan te worden bij de omgevingsdienst Zuid-Holland. Tijdens de planvorming zijn tweemogelijke locaties aangewezen voor tijdelijk ijsproductie: zuiveringsstation HI.A. aan deVeerweg 3 te H.I. Ambacht of voormalig zuiveringsstation De Elzengors, Ringweg 192 teZwijndrecht. Voor beide locaties is een melding ingediend. Bij nader inzien bleek ZS DeElzengors geschikter (vanwege voldoende reserve capaciteit in relatie tot de totale E-vraag vanhet project) en is de melding voor H.I. Ambacht weer ingetrokken.De tijdelijke activiteit waarvoor een melding gedaan werd betreft het produceren op en hettransporteren vanaf de inrichting te Zwijndrecht van een zout, fijnkorrelig ijsmengsel wat alsreinigingsmiddel voor een deel van het distributienet van H.I. Ambacht en Zwijndrecht wordtingezet. De activiteiten gaan gepaard met een tijdelijk verhoogde geluidsproductie(veroorzaakt door de ijsmachines) vanaf voormalig ZS De Elzengors, extraverkeersbewegingen van en naar ZS De Elzengors, verkeershinder in het doelgebied entijdelijke onderbreking van de drinkwaterlevering. Voor meer informatie wordt verwezen naarhet document “Milieumelding t.b.v. uitvoering project ice pigging te Zwijndrecht” in bijlage 3.Een hieraan gerelateerde activiteit die niet plaatsvindt binnen de inrichting, betreft het lozenvan het gebruikte ijs op het gemeentelijke rioleringssysteem in H.I. Ambacht en Zwijndrecht.De gemeente en het waterschap Hollandse Delta voorzagen geen problemen met de tijdelijkelozing van klein volume zout ijs op de riolering.2.1.4. Opstellen spuiplannenOasen en Agbar Environment werkten intensief samen tijdens het opstellen van een spuiplan.Voor reguliere werkzaamheden kan een spuiplan relatief eenvoudig opgesteld worden metbehulp van de Spuiplan module die DiaGIS biedt. Omdat ice pigging als reinigingsmethode voorleidingnetten significant verschilt van regulier spuien, was de Spuiplanner niet 1-op-1 tegebruiken, maatwerk was geboden. Dit leidde tot een zeer gedetailleerd en nauwkeurig plandat precies aangaf welke netschakelingen benodigd waren om een specifieke schoonmaak actieop straatniveau uit te kunnen voeren.Na het uitwerken van het uitvoeringsplan werd duidelijk dat niet sprake was van 190 km maarvan 110 km leiding. Nader onderzoek heeft uitgewezen dat een verkeerde selectie is gemaaktvan het doelgebied maar dat ook de structuur van het drinkwaternet ertoe heeft geleid datminder kilometers leiding konden worden gereinigd. Voor meer informatie zie memo “Verschiltussen contract (190 km) en werkelijk (110 km)” in bijlage 10.Eindrapportage Ice Pigging Pagina 8 van 29
  9. 9. 2.2. Organisatie Het merendeel van de werkzaamheden is uitgevoerd in de zomermaanden. In principe zou de aanvang van de werkzaamheden ruim voor de zomervakantie plaatsvinden maar door vertraging (vanwege contractonderhandelingen en leveringsproblemen van een ijsmachine) werd de werkelijke startdatum 1 juli. Door de verschuiving van de startdatum naar de vakantieperiode waren, met name op het managementniveau binnen Distributie, te weinig mensen aanwezig die op de hoogte waren van de ins en outs van het project. In de overdracht van de werkzaamheden had hier nadrukkelijker bij moeten worden stilgestaan. Achteraf was het beter geweest om het project op een later moment te starten. Projectteam uitvoering ice pigging Zwijndrecht en H.I. Ambacht Bas Bouwman Projectmanager Klaas Versloot Wilrie van Logchem Josanne Derks Mario Wildschut Ger Ros Coördinator monitoring Operationeel leiding Toezichthouders Johan Verspuy Theo van de Vossenberg Piet van Essen Coördinatie in het veld Chris Meijer Grondwerker Jaap Klijn Cor Droge (afstemming met Agbar, Andre Biesbroek Kraan Plaatsen zwenkventielen Camera inspecties monteurs Oasen, KS etc) Leo Hofland Ombouw brandkranen Laboratorium Wout Bouter Cor van Pelt Inlaat punt (draaien van Leo van Middelkoop Uitlaat punt (draaien van afsluiters) Harry Brauns Voordraaien afsluiters afsluiters) Kaarsenfilters Trainee monteur/student Trainee monteur/student Registreren gegevens Registreren gegevens Antoon ten Hennepe/ studenten Aanzeggen bewoners20 december 2011 Figuur 2.1: Organogram projectorganisatie ice pigging 2.3. Uitvoering Op voormalig ZS De Elzengors (Zwijndrecht) is een tijdelijke ijsproductielocatie gerealiseerd waarmee per dag maximaal 10 ton ijs geproduceerd wordt. Dat ijs wordt tijdelijk opgeslagen in een tankwagen (cap. 10 ton). Een middenklasse tankwagen (cap. 2,5 ton) wordt vervolgens gebruikt voor transport en injectie van het ijsmengsel. Via een omgebouwde brandkraan wordt een fijnkorrelig ijsmengsel (een ijsprop) het net ingeduwd. Deze prop beweegt zich door het net en schuurt de leidingwand als het ware schoon. Het losgekomen vuil wordt door de ijsprop opgenomen. Via een brandkraan (met standpijp) aan het eind van het leidingdeel verlaat de ijsprop vervolgens het net. Het vuile ijs en een volume spoelwater wordt vervolgens op de riolering geloosd. Een speciaal uitgeruste meetwagen registreert gegevens zoals temperatuur, elektrische geleiding (waaruit de zoutconcentratie wordt afgeleid en bepaald kan worden of al het ijs het net heeft verlaten) en stroomsnelheid van het water. Figuur 2.2: Schematische weergave ice pigging proces Eindrapportage Ice Pigging Pagina 9 van 29
  10. 10. 2.3.1. Voorbereidende werkzaamhedenConstructie ijsproductielocatieHet ijs werd geproduceerd op voormalig Zuiveringsstation De Elzengors te Zwijndrecht. Deproductie van ijs is een continu proces waarvoor de grondstoffen water en zout alsmedeelektriciteit benodigd zijn. Water en elektriciteit werd geleverd door Oasen. Agbar wasverantwoordelijk voor de levering van zout. De totale footprint van de tijdelijke ijsproductiewas aanzienlijk groter dan op voorhand was geschat op basis van de ontwerpschetsen vanAgbar. De beschikbare ruimte op ZS De Elzengors was gelukkig groot genoeg.Opmerking: omdat aannemer Agbar ook buiten werktijden toegang tot de ijsproductie moesthebben (het proces moest, zeker in het begin continue bewaakt en bijgestuurd worden) zijneen drietal toegangspassen ter beschikking gesteld.Figuur 2.3: IJsproductie op ZS De Elzengors, ZwijndrechtPlaatsen zwenkventielenIn de periode voordat de werkzaamheden startte zijn 30 zwenkventielen geplaatst. Dezezwenkventielen maken het mogelijk om onder behoud van de waterdruk een camera inspectieuit te voeren waarmee de stand voor en na uitvoering van de werkzaamheden wordtopgenomen.Figuur 2.4: Camera voor uitvoering inspecties in leidingnetEindrapportage Ice Pigging Pagina 10 van 29
  11. 11. Ombouwen brandkranen Eén tot twee dagen voordat ice pigging plaatsvindt, zijn de brandkranen gecontroleerd en voorzien van een tijdelijk opbouwstuk. Dit vergemakkelijkt het injecteren van het ijs en voorkomt mogelijke besmettingen van het leidingnet door materiaal van buitenaf (straatvuil e.d.). Wanneer het logistiek mogelijk was zijn deze voorbereidende werkzaamheden op de dag waarop ice pigging plaatsvindt uitgevoerd. De brandkranen zijn na afloop weer teruggebracht in hun oorspronkelijke staat. De brandweer is tijdig geïnformeerd over deze activiteiten. 2.3.2. Onvoorziene omstandigheden bij uitvoering Gedurende de planfase is besloten om geen steekproefsgewijze inspectie van afsluiters te organiseren. Het was in de planfase nog niet duidelijk dat de afsluiters voor 100% moesten sluiten. Reden hiervoor is dat geen lekwater aanwezig mag zijn aangezien dit een nadelige invloed heeft op de kwaliteit (lees stevigheid) van de ijsprop. Tijdens het project bleken vele afsluiters niet naar behoren te functioneren. Dit maakte het niet eenvoudig om de werkzaamheden volgens planning uit te voeren en de communicatie strategie hierop af te stemmen. Indien de organisatie zich bewust was van de 100% eis ten aanzien van de afsluiters en wel een steekproefsgewijze test was uitgevoerd had dit mogelijk kunnen leiden tot een ander besluit. 2.4. Communicatie De afdeling communicatie was al vroeg betrokken bij het opstellen van een effectieve communicatiestrategie waarbij onderscheid is gemaakt in klant benadering van de particuliere en zakelijke markt. De communicatie van en naar de particuliere klant verliep via de afdelingen Communicatie en Front Office. Het contact met de zakelijke klant verliep voornamelijk via de afdeling Verkoop/Relatiebeheer. Waar particuliere klanten een dag voor aanvang van de werkzaamheden werden geïnformeerd,20 december 2011 was de insteek bij de zakelijke klant om dit ongeveer een week van te voeren te plannen. Tijdens de werkzaamheden belden sommige zakelijke klanten met het verzoek om op een ander tijdstip de werkzaamheden uit te voeren. Over het algemeen was dit geen probleem en vond hierover in het veld afstemming plaats tussen klant en monteur. Het kwam daarentegen ook wel eens voor de zakelijke klant niet van te voren was geïnformeerd. Voornaamste reden is dat sommige zakelijke klanten niet als bedrijf geregistreerd staan in diaGIS. Veel klanten hebben tijdens de werkzaamheden gebeld of gemaild met vragen, dan wel klachten. In totaal zijn tussen 1 juli en 23 september 2011 ruim 700 vragen/klachten binnengekomen bij Oasen (Dit is ongeveer 5% van de klanten in het doelgebied). 2.4.1. Intern De communicatie intern verliep in het begin niet soepel. Met name de communicatie tussen de afdeling Front Office en de medewerkers in het veld. Langzaam verbeterde dit toen er eenmaal een duidelijk script was opgesteld en wederzijds meer begrip ontstond voor elkaars werkzaamheden. 2.4.2. Extern Communicatie extern verliep met name via de website. Voor het gebied 10 (waar gestart werd met de werkzaamheden) is een algemene brief opgesteld en verzonden naar ongeveer 2000 klanten. Omdat de voortgang achterbleef op de planning is ervoor gekozen deze brief niet te verzenden naar de overige klanten. Ook was in eerste instantie een apart telefoonnummer open gesteld voor vragen/klachten van klanten. Later is dit veranderd en omgezet naar het algemene telefoonnummer van Oasen waarbij de eigen Front Office medewerkers achter de telefoon zaten. Tijdens de werkzaamheden zijn kookadviezen verstrekt. Helaas bleek het praktisch niet mogelijk om kookadviezen adequaat te verstrekken vanwege de onvoorziene omstandigheden Eindrapportage Ice Pigging Pagina 11 van 29
  12. 12. in het veld: sommige adressen ontvingen soms meerdere dagen achtereen een kookadviesen/of een kaartje waarop werd medegedeeld over de werkzaamheden en de hiermee gepaardgaande leveringsonderbreking. Omdat de monsteruitslagen aantoonden dat de bacteriologischebetrouwbaarheid van het water niet in het geding kwam is besloten om geen kookadviezenmeer te verstrekken.Communicatie en samenwerking met het laboratorium verliep niet soepel. Met het lab zijn vante voren heldere afspraken gemaakt over uitvoering van bemonsteringen en de analyse van dekaarsenfilters. Met name het aanleveren van uitslagen van de kaarsenfilters alsmede het directretourneren van de blauwe behuizingen na analyse verliep niet conform afspraak; er moestconstant achter aangebeld worden. Ook moest meermaals gevraag worden om een specificatievan de gemaakte kosten door onrendabele wachturen. Het lab heeft aangeven dit slechtgeadministreerd te hebben en heeft daarom deze kosten niet in rekening gebracht.Tijdens de werkzaamheden is wekelijks een voortgangsrapportage bijgehouden (zie bijlage 11voor de Sitrap). Onderwerpen als voortgang/realisatie werkzaamheden, communicatie enklachten, waterkwaliteit en financiën werden wekelijks gemonitord.2.5. Lessons learnedOp 18 oktober is een lesson’s learned sessie gefaciliteerd door Haskoning waaraanverschillende medewerkers van Oasen en het projectteam van Agbar deelnamen. De resultatenzijn hieronder puntsgewijs samengevat. Voor het complete verslag wordt verwezen naar bijlage4. Kan beter / volgende keer anders Fase Ging goed doen Contractvorming  Simpel contract  Taal  Duidelijke scheiden van  Vaste prijs vs. prijs per meter verantwoordelijkheden  De proef in Zwijndrecht (2010) was niet respresentatief voor de situatie in het doelgebied Voorbereiding  Goede samenwerking tussen  Risico-analyse afsluiters Oasen en Agbar  Organisatie (dedicated Oasen  Spuiplanner tool team)  IJsproductielocatie  Klantrelaties eerder betrekken  Planning Uitvoering  Teamgevoel Oasen&Agbar:  Communicatie tussen goede samenwerking en klantenservice en medewerkers communicatie in het veld  Goede resultaten schoonmaak  Vastleggen van verschil tussen  Validatie van informatie staat klachten en vragen van klanten onderhoud net  Eerder feedback geven aan aannemer  Uitvoering tijdens vakantieperiodeTabel 2.1: Resultaten Lessons Learned SessieEindrapportage Ice Pigging Pagina 12 van 29
  13. 13. 3 Resultaten 3.1. Introductie monitoringsprogramma In de maanden mei tot en met november 2011 zijn monitoringsactiviteiten ontplooid in Zwijndrecht en H.I. Ambacht. De doelen van het monitoringsprogramma zijn: 1. in kaart brengen van de ontwikkeling van de deeltjesproblematiek 2. voortgangsbewaking en 3. effectmeting van het schoonmaak programma Daarbij zijn verschillende kwantitatieve en kwalitatieve methoden ingezet. Voor een beschrijving van het monitoringsprogramma wordt verwezen naar de memo “Plan van aanpak monitoring Zwijndrecht”, als bijlage 5 toegevoegd aan dit rapport. 3.2. Resultaten monitoringsprogramma 3.2.1. Ontwikkeling problematiek verstopte watermeters 2011 Verwachting en achtergrond In 2010 zijn, op basis van de statistieken die verzameld zijn in voorgaande jaren, een drietal scenario’s voor de ontwikkeling van de deeltjesproblematiek opgesteld. Oasen achtte het niet onwaarschijnlijk dat het probleem zich in 2011 op grotere schaal ging voordoen in Zwijndrecht. Er werd rekening gehouden met in totaal 200 tot 500 verstopte watermeters indien geen maatregelen worden genomen. Dat zou betekenen dat er wekelijks 25-50 watermeters20 december 2011 verstoppen (scenario 2). Dit was onwenselijk omdat:  de capaciteit om wekelijks tientallen watermeters schoon te maken ontbreekt,  een probleem van die omvang funest is voor het vertrouwen van de klant en het imago van Oasen,  mogelijke risico’s ontstaan voor kritische klanten  Oasen mogelijk financiële schade zou kunnen leiden In 2011 is slechts 12 maal een Scenario’s ontwikkeling problematiek verstopte verstopte watermeter aangetroffen. watermeters Nieuwe verstopte watermeters 1. Probleemgebied H.I.A. groeit niet verder. Probleemgebied hebben zich vooral voorgedaan in H.I. Zwijndrecht blijft beperkt tot huidige gebied. Totaal Ambacht, het oorspronkelijke minder dan 0,5% verstopte watermeters in probleemgebied. Opvallend is dat ook probleemgebied (25 stuks) direct na ice pigging enkele watermeters verstopte. 2. Omvang probleemgebied neemt toe naar heel Ook heeft zich eind november een Zwijndrecht. 1 tot 2% van de aansluitingen verstopt (200 verstopping voorgedaan op een adres tot 500 stuks) in Zwijndrecht buiten het doelgebied (aansluiting op 315 PVC). 3. Problematiek waaiert uit over heel H.I.A. en Zwijndrecht en veroorzaakt problemen bij groot aantal aansluitingen. Overall kan geconcludeerd worden dat Minimaal 10% getroffen aansluitingen (2500 stuks) t.a.v. van de ontwikkeling van de deeltjesproblematiek scenario 1 zich heeft voorgedaan. Mogelijk hebben de lage temperaturen tijdens de zomer van 2011 een positieve invloed gehad op de stabiliteit van de biofilm in het doelgebied. Eindrapportage Ice Pigging Pagina 13 van 29
  14. 14. Datum Adres Plaats Na Ice Piggen?02 mei 2011 Pruylenborg 24 HIA Nee12 mei 2011 Touwbaan 52 HIA Nee18 mei 2011 N. Maesstraat 13 HIA Nee29 mei 2011 Breedeweer 43 HIA Nee13 juli 2011 Breedeweer 23 HIA Nee27 juli 2011 Coba Ritsemastraat 55 HIA Ja28 juli 2011 Stenen Bogerd 59 HIA Ja3 augustus 2011 Stenen Bogard 57 HIA Ja25 augustus Aert Schoumanstraat 5 HIA Ja2 september Bachstraat 24 Zwijndrecht Ja9 september Aert Schoumanstraat 8 HIA Ja25 november Molenvliet 61 Zwijndrecht Geen ice pigging (buiten het doelgebied)Tabel 3.1: Overzicht verstopte watermeters 2011 Voor ice pigging Na ice pigging Geen ice pigging (buiten doelgebied)Figuur 3.1: Geografisch overzicht verstopte watermetersEindrapportage Ice Pigging Pagina 14 van 29
  15. 15. 3.2.2. Camera inspecties Om het resultaat te kunnen beoordelen en het opgeleverde werk te kunnen accepteren, zijn camera inspecties uitgevoerd via speciaal hiervoor gerealiseerde zwenkventielen. Op deze manier kan onder behoud van de reguliere waterdruk in de leiding gekeken worden. Er zijn in totaal 21 camera inspecties uitgevoerd voor ice pigging en 27 camera inspecties na ice pigging, waarvan slechts 3 opleveringen werden afgekeurd. Het aantreffen van sediment is overigens geen afkeuringsnorm, het aantreffen van afzettingen op de buiswand wel. Niet alle geplande inspecties zijn uitgevoerd omdat de camera op een gegeven moment in reparatie was bij de leverancier. Ter illustratie zijn hieronder een goedgekeurde (figuur 3.2) en een afgekeurde oplevering (figuur 3.3) opgenomen. De afbeelding van de afgekeurde opname laat zien dat de buiswand niet heel schoon is geworden in vergelijking tot goedgekeurde opleveringen. In bijlage 6 zijn alle opleveringsformulieren terug te vinden. Figuur 3.2: Goedgekeurde oplevering (links: voor ice pigging, rechts: na ice pigging)20 december 2011 Figuur 3.3: Afgekeurde oplevering (links: voor ice pigging, rechts: na ice pigging) Om de betrouwbaarheid van camera inspecties vast te stellen, zijn periodiek enkele leidingdelen uitgenomen. Ter illustratie zijn enkele foto’s van uitgenomen leidingdelen opgenomen. De foto van een leidingdeel uitgenomen in wijk 10 (figuur 3.5) laat duidelijk zien dat de leiding zeer schoon is geworden, zoals ook bleek uit de camera inspectie die was uitgevoerd. Het omgekeerde bleek ook te gelden; een leidingdeel dat op de camerabeelden niet schoon oogde (figuur 3.3; rechts) vertoont duidelijk zichtbare afzettingen op de buiswand van het uitgenomen deel (figuur 3.6) Geconcludeerd kan worden dat de camera inspecties een valide methode vormen voor beoordeling danwel afwijzing van het opgeleverde werk. Hierbij wordt wel de kanttekening geplaatst dat de camera tijdens de werkzaamheden regelmatig gerepareerd moest worden vanwege condens op de lens; aan het ontwerp/uitvoering moet dus nog het nodige verbeterd worden. Eindrapportage Ice Pigging Pagina 15 van 29
  16. 16. Figuur 3.4: Locaties camera inspectiesFiguur 3.5: Foto van leidingdeel van run 11 (wijk 10) = GOEDFiguur 3.6: Foto van leidingdeel van run 24 (wijk 16) = FOUTEindrapportage Ice Pigging Pagina 16 van 29
  17. 17. 3.2.3. Resultaten kaarsenfilters Verspreid over het doelgebied H.I. Ambacht en Zwijndrecht zijn kaarsenfilters geplaatst in de meterkast (watermeter is vervangen door een behuizing met daarin een kaarsenfilter). De kaarsenfilters worden maandelijks verwijderd en ter analyse aan het laboratorium aangeboden. De uitgenomen kaarsenfilters zijn gefotografeerd en onderzocht in het laboratorium. De analyse parameters zijn indamprest, gloeirest, calcium, magnesium, ijzer en mangaan. Opmerkingen De totale hoeveelheid aangetroffen  In totaal zijn 61 kaarsenfilters uitgenomen materiaal per filter (indamprest) en onderzocht. vertoont een grote spreiding van 10  Slechts 18 filters bevatten voldoende materiaal voor bepaling van metalen. tot 1010 mg absoluut.  Gloeirest kon slechts in 6 gevallen bepaald worden Geen ice pigging  Filters die visueel erg vuil ogen bevatten in Uit de analyses lijkt er ondanks de absolute zin ook het meeste materiaal grote mate van spreiding, een (hoogste waarden voor indamprest). Zie ook bijlage 7. temporele trend te bestaan voor de indamprest in kaarsenfilters waar geen ice pigging is toegepast. In augustus zijn de hoeveelheden indamprest gemiddeld ruim 2x zo hoog als in juli. In september is een grote afname waarneembaar, gevolgd door een kleine afname in de maanden erna (zie figuur 3.7) Indamprest geen Ice Pigging gemiddeld 1000 900 800 Indamprest [mg] 700 60020 december 2011 500 400 300 200 100 0 Juli Augustus September Oktober November Periode Figuur 3.7: indamprest, gemiddeld, geen ice pigging Wel ice pigging Deze temporele trend is minder duidelijk herkenbaar in de data die verzameld zijn aan de hand van uitgenomen kaarsenfilters voor, tijdens en na ice pigging. Indien de data nader worden beschouwd dan blijkt het gemiddelde in de periode na ice pigging 15% lager te liggen dan in de periode voor ice pigging en ruim 65% lager dan tijdens ice pigging. Bovendien is de spreiding een stuk kleiner (zie figuur 3.8). Eindrapportage Ice Pigging Pagina 17 van 29
  18. 18. Indamprest Ice Pigging gemiddeld 1200 1000 Indamprest [mg] 800 600 400 200 0 Voor Tijdens Na PeriodeFiguur 3.8: indamprest, gemiddeld, wel ice piggingOp het moment van schrijven zijn nog niet alle resultaten bekend maar het lijkt alsof deindamprest in de helft van de gevallen langzaamaan weer stijgt, wat zou kunnen betekenendat de waterkwaliteit afneemt. Voor elk huisadres zijn de resultaten in een individuele grafiekweergeven (omwille van overzichtelijkheid en het feit het onderzoek nog niet is afgerond zijndeze grafieken niet opgenomen in het rapport). Bovendien is het mogelijk dat tijdens dewerkzaamheden losgeraakt vuil zich verplaatst naar de aansluitleidingen en hoofdleidingenkleiner dan <63mm (leidingen die omwille van praktische bezwaren zoals de afwezigheid vanbrandkranen/uittrede punten). Dit zou een verklaring kunnen zijn voor een toename vanindamprest in de filters tijdens en na het ice piggingDe gemeten indamprest kan niet gerelateerd kan worden aan het waterverbruik (dat isnamelijk niet gemeten in de periode dat de watermeter vervangen is door een kaarsenfilter).Het is dan ook niet gemakkelijk eenduidige conclusies te formuleren: het referentie kaderontbreekt vooralsnog. Op het moment van schrijven wordt dit nog nader beschouwd.In januari 2012 zijn alle resultaten binnen en zal getracht worden een eindconclusie teformuleren.Figuur 3.9: een uitgenomen kaarsenfilter voor, tijdens en na ice piggingEindrapportage Ice Pigging Pagina 18 van 29
  19. 19. 3.2.4. Resultaten hydrobiologie Bij een vijftal brandkranen verspreid over Zwijndrecht zijn monsters genomen voor bepaling van het aantal hogere organismen in het leidingnet. De resultaten vertonen in het algemeen een spectaculaire afname van hogere organismen nadat ice pigging is voltooid. Voor met name de aanwezigheid van roeipootkreeften geldt deze conclusie niet. Een mogelijke oorzaak is wellicht de relatie met een verslechterde waterkwaliteit van Evides tijdens het project waarbij dit water in het drinkwaternet werd gepompt. Na onderzoek van het water van Evides bleek een hoog gehalte zevende stof aanwezig te zijn. Dit gaf ook problemen bij de ijsmachines waarvan de filters regelmatig verstopt raakten. Ook is het mogelijk dat sommige hogere organismen zich tijdens de werkzaamheden hebben verplaatst door het leidingnet. Sypestein, Elgarstraat, Javalaan, Rembrandtstrt., A. Kuypersingel, Locatie #2180 #676 #1386 #1261 #1481 Organisme [n/m3] voor na voor na voor na voor na voor na Mosselkreeften 0 8 0 0 0 0 0 0 0 0 Watervlooien 9.083 0 918 0 790 391 119 120 27.046 1.818 Roeipootkreeften 65 0 485 0 271 199 57 1.898 344 576 Naupliuslarven 129 0 0 0 68 135 26 6 371 67 Borstelwormen 108 0 5.230 0 3.340 0 139 6 768 6 Draadwormen 0 0 26 0 0 6 16 0 106 0 Platwormen 22 0 204 0 1.106 19 31 12 397 0 Springstaarten 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Watermijten 22 8 153 0 23 32 26 24 26 12 Waterpissebedden 0 0 0 0 6 33 0 6 2 7 Slakken 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Muggen 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 Tabel 3.2: Hogere organismen (Voor ice pigging, bemonsterd op 11 mei 2011, Na ice pigging, bemonsterd op 29 september 2011)20 december 2011 3.2.5. Resultaten bacteriologische betrouwbaarheid Ter bewaking van de hygiëne en de kwaliteit van het drinkwater tijdens en na het uitvoeren van ice pigging wordt er bemonsterd op een aantal punten in het proces en bij de klant thuis. monster monster monster monster zout ijs water Figuur 3.10: bemonstering bacteriologie In de ijsmonsters genomen bij ijsmachine op locatie Zwijndrecht zijn nooit indicatoren aangetroffen. Er zijn meerdere malen coliformen aangetroffen in monster met codering S2 (tankauto). De frequentie van bemonstering werd verhoogd om meer grip op de materie te verkrijgen. De besmetting met coliformen bleek uiteindelijk veroorzaakt door de plaatsing van het monsterpunt op de tankauto. Het monsterpunt is vervolgens aangepast. De controle monsters genomen bij huisaansluitingen (24u na uitvoering werkzaamheden, conform standaard) vertoonden verhoogde waarden voor koloniegetallen, wat niet ongebruikelijk is na uitvoering van werkzaamheden. Indicator organismen zijn echter nooit aangetroffen. Onderstaande tabel geeft een samenvatting van de laboratorium uitslagen. Eindrapportage Ice Pigging Pagina 19 van 29
  20. 20. In het algemeen kan geconcludeerd worden dat de methode ice pigging in combinatie met desterke aandacht voor hygiënisch werken (voordat de slangen werden aangesloten op detankauto en het inlaatpunt werden de koppeling altijd eerst gechloreerd) geen gevaar vormtvoor de hygiënische betrouwbaarheid van het geleverde drinkwater (zie ook bijlage 8 voor hetvolledige overzicht). Koloniegetal Coliformen >100* >1000 MIN MAXMonster Aantal Aantal Aantal Aantal [n/ml] [n/ml]Huisaansluiting 110 0 350 8 0 0Schoon ijs bij 57 0 275 11 0 8ijsmachineSchoon ijs bij 55 0 >1000 15 7 13tankautoTabel 3.3: Samenvatting resultaten bewaking bacteriologische betrouwbaarheid*=bedrijfsnormTer illustratie worden hieronder enkele foto’s getoond van monsters genomen van het vuile ijsvoor en na het spoelen. Deze foto’s laten duidelijk het verschil in vervuiling voor en na hetschoonmaken met ijs zien.Figuur 3.11: monsters vuil ijs voor en na spoelen (run 8 en run 98).3.3. LeveringsonderbrekingTijdens de uitvoering van ice pigging werkzaamheden in Zwijndrecht en H.I. Ambacht isnauwkeurig vastgelegd hoe lang de levering aan klanten onderbroken werd ten gevolge van een specifieke schoonmaak actie. De waterlevering stopt zodra de Ondermaatse Leveringsminuten (OLM) laatste afsluiter in een geïsoleerd Geeft aan hoe lang levering van drinkwater deel van het leidingnet is gemiddeld onderbroken is geweest. dichtgedraaid. De ijsprop wordt Leveringsonderbreking treedt op ten gevolge geïnjecteerd, reinigt de leiding en van storingen en onderhoud. De parameter verlaat het net. De leiding wordt vormt een belangrijke prestatie indicator nog even nagespoeld alvorens de voor de benchmark drinkwaterbedrijven. afsluiters weer opengezet worden. De waterlevering start zodra alle In 2009 is de levering in het afsluiters weer open staan. voorzieningsgebied van Oasen per aansluiting gemiddeld 18:09 minuten De tijdstippen waarop de onderbroken geweest (Vewin, 2010). waterlevering werd onderbroken en weer op gang kwam zijn in het veld geregistreerd. DeEindrapportage Ice Pigging Pagina 20 van 29
  21. 21. leveringsonderbreking per run is dan bekend. Vervolgens is bepaald OLM 2011 hoeveel aansluitingen per run De bedrijfsbrede OLM voor 2011 (peildatum 12 getroffen zijn door december) bedraagt gemiddeld 21,3 minuten. leveringsonderbreking. De totale Het project ice pigging (de uitvoering en het onderbreking per run is dan repareren van de afsluiters) heeft hierin een bekend door de onderbreking per aandeel van ongeveer 3 minuten. run te vermenigvuldigen met het aantal aansluitingen. De OLM ten gevolge van ice pigging is dan eenvoudig te bepalen door de totale onderbrekingsminuten te delen door het totaal aantal aansluitingen. In Zwijndrecht en H.I. Ambacht is de levering gemiddeld 31,2 minuten onderbroken door de uitgevoerde ice pigging werkzaamheden. Zoals ook uit figuur 3.11 valt op te maken, vertoont de leveringsonderbreking per run een grote spreiding. Deze spreiding is direct gerelateerd aan de staat van onderhoud in het net. Veel afsluiters functioneerden niet naar behoren: open en dichtdraaien verliep problematisch. In sommige gevallen moesten afsluiters zelfs vervangen worden waardoor de levering lang onderbroken was (wat overigens niet is opgenomen in figuur 3.11). Het lijkt er op dat het voordraaien van afsluiters geen positief effect heeft gehad op de leveringsonderbreking: vanaf week 33 is gestart met het voordraaien van afsluiters. Uit de grafiek blijkt dat er geen afname is opgetreden van de leveringsonderbreking. Leveringsonderbreking t.g.v. Ice Pigging Onderbreking per run OLM Ice Pigging 100 Leveringsonderbreking [minuten] 90 80 70 6020 december 2011 50 40 30 20 10 0 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 27 27 27 28 28 28 28 28 28 29 29 29 29 29 29 30 30 30 30 30 30 30 31 31 31 31 31 31 31 31 32 32 33 33 33 33 33 33 34 34 34 34 34 35 35 35 36 36 36 37 37 38 38 38 38 Week nummer [-] Figuur 3:11 Leveringsonderbreking Opmerking: figuur geeft leveringsonderbreking ten gevolge van ice pigging, weergeven per individuele run. Leveringsonderbreking veroorzaakt door noodzakelijke reparaties aan leidingnet (disfunctionerende afsluiters) is hierin niet verwerkt! Eindrapportage Ice Pigging Pagina 21 van 29
  22. 22. 3.4. Aantal km gereinigd leidingnetDe offerte en het plan van aanpak ging uit van een doorlooptijd van 10 weken waarbij dagelijks5-7 km leidingnet gereinigd zou worden. In de periode juli tot en met september 2011 (week27 t/m 38, 12 weken) is in totaal 76,241 km leidingnet gereinigd, overeenkomend metgemiddelde van slechts 1,27 km per dag (6,3 km/week). Wekelijkse voortgang Ice Pigging leidinglengte per week 14.000 12.000 10.000 Lengte [m] 8.000 6.000 4.000 2.000 0 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 37 38 Week nummer [-]Figuur 3.12: Wekelijkse voortgang werkzaamheden1 In totaal is 80 km leidingnet gereinigd, inclusief acties in Lekkerkerk, Noorder en Waarder die niettot het doelgebied hoorden. Door omstandigheden is besloten deze leidingen te reinigen met icepigging.Eindrapportage Ice Pigging Pagina 22 van 29
  23. 23. 4 Kosten-batenanalyse 4.1. Overzicht totale kosten project De totale externe kosten geboekt op het project Ice Pigging (PR07696) bedraagt per 9 december 2011 € 407.440. Onderstaand overzicht is een weergave van geboekte kosten, exclusief de interne uren en exclusief de analysekosten voor bemonstering (± €25.000,-). Opgemerkt wordt dat ongeveer €21.000,- van de totale opdrachtsom van €270.000,- niet is betaald aan Agbar vanwege een aantal mindere resultaten. Categorie Omschrijving Post Kosten A0007 Inhuur personeel ASA Student BV 1.687 CareerNetwork Payroll BV 7.396 Genpower B.V. 2.376 KBS Combitec vof 660 Teeuwen Infra vof 15.054 Totaal A0007 27.173 A0023 Lekkages en onderhoud hoofdleiding Agbar Environment Limited 248.696 Communisis Printmanagement 1.628 Genpower B.V. 4.700 Grondboorbedrijf Haitjema BV 0 KBS Combitec vof 63.403 Pijpleidingfabriek de Jong BV 384 Schmidt Agenturen 1.495 Teeuwen Infra vof 2.335 Waterkracht BV 688 Materiaal uitgifte 14.985 Totaal A0023 338.314 A3007 Distributie Materiaal uitgifte 2.075 Totaal A3007 2.075 K0007 Inhuur personeel ASA Student BV 4.932 CareerNetwork Payroll BV 15 De Kuiper Noordeloos B.V. 196 Ipco 93 Wok of Fame 52820 december 2011 Uren J.Derks IKF11002657/4927/7661 28.213 Totaal K0007 33.976 K0023 Lekkages en onderhoud hoofdleiding Goudsche IJzerwaren 47 Gouwe Koerier 221 Pijpleidingfabriek de Jong BV 225 Stedin 1.899 Technisch Handelsburo Meerman Jr b.v. 5 VCK Travel 1.900 Waterkracht BV 167 Directie bankboekingen 942 Memoriaalboekingen 496 Totaal K0023 5.901 Eindtotaal 407.440 Tabel 4.1: projectkosten 4.2. Aan project niet-toerekenbare kosten Tijdens het uitvoeren van ice pigging bleek de staat van onderhoud van appendages in het leidingnet (afsluiters) ondermaats. Verschillende herstelwerkzaamheden werden uitgevoerd welke dan ook niet op dit project geboekt zijn (niet opgenomen in tabel 4.1). De camera die is aangeschaft via de firma Haitjema (€24.240,-) zal ook voor andere doeleinden buiten het project gebruikt worden en is derhalve een investering die over een langere periode afgeschreven kan worden. Eindrapportage Ice Pigging Pagina 23 van 29
  24. 24. Omdat de methode ice pigging voor de eerste keer op grote schaal werd toegepast, zit er in de tijdsbesteding en de gemaakte kosten een leerelement. Bij vervolgprojecten zal er meer kennis en ervaring aanwezig zijn waardoor de werkzaamheden efficiënter kunnen worden uitgevoerd: minder interne uren en minder inhuur benodigd. Voor deze leercurve is een correctie gemaakt in de totale kosten voor het project ice pigging. Tijdens twee expert-judgement sessies (december 20112) zijn een aantal aannamen gedaan. In tabel 4.2 is een overzicht van deze aannamen opgenomen. Opmerking: onderstaande tabel is een weergave van de werkelijke kosten die gepaard gaan met schoonmaak van het leidingnet. Ook interne kosten zijn hierin verwerkt! Conventioneel spuien Ice pigging 2011 Ice pigging toekomst AannamesVoorbereiding Uren Kosten Uren Kosten Opmerkingen Uren Kosten reductieOpstellen spuiplan 1 FTE (monteur) 80 € 4.380 1 FTE, 4 160 € 8.760 Spuiplan ice pigging is 25% 40 € 6.570 fulltime 2 wkn wkn opgesteld voor oorspronkelijke 180 km leiding. Werkelijk schoongemaakt is 80 km.Plaatsen zwenkventielen nvt 1 FTE, 2 80 € 4.380 Voor dit project 30 stuks, 75% 60 € 1.095 wkn volgende keer waarschijnlijk minder.Ombouwen brandkranen nvt 1,5 FTE, 720 € 39.420 Ombouwen en terugplaatsen 50% 360 € 19.710 12 wkn van 70 stuks brandkranen.KBS nvt € 64.345 inhuur kraanmachinist + 50% € 32.173 grondwerkerGenpower nvt € 9.100 Huur verdeelpaneel en 0% € 9.100 voedingskabelsTeeuwen nvt € 15.054 Hekwerk, rijplaten, etc. 0% € 15.054UitvoeringInhuur aannemer Agbar nvt € 248.696 Was een fixed price van Agbar 150% 0 € 373.044 op basis van 180 km. Uiteindelijk is er maar 80 km schoongemaakt en heeft het langer geduurd dan verwacht. Naar verwachting een te scherpe prijs geboden, zal in toekomst 1,5 keer zo duur zijnInzet monteurs schoonmaak 2 FTE (monteurs) 480 € 26.280 3 FTE, 1440 € 78.840 25% 360 € 59.130 fulltime 6 wkn 12 wknC amera inspecties nvt 1 FTE,3 120 € 6.570 Voor dit project 30 stuks, 75% 90 € 1.643 wkn volgende keer waarschijnlijk minder.Inzet werkstudent OLM nvt 1 FTE 6 240 € 5.047 registratie 75% 180 € 1.262 wknInzet uitzendkrachten overig nvt € 15.614 Inhuur tbv registratielijsten + 50% 0 € 7.807 rondbrengen kaartjesInhuur coordinator monitoring nvt € 28.213 inhuur Royal Haskoning 100% 0 €0Diversen € 25.000 Post bestaat uit materiaalkosten 50% 0 € 12.500 voor zwenkventielen + bodemplatenCommunicatieMailing nvt € 1.628 Drukwerk & portokosten 50% 0 € 814 kookadviezen, brieven etc.Overig nvt 1 FTE, 480 € 18.038 Aanname dat alle communicatie 50% 240 € 9.019 12 wkn rondom ice pigging in totaal uitkomt op 1 FTE.Monsterprogramma nvt € 25.000 Aangezien deze techniek voor 75% 0 € 6.250 het eerst werd toegepast, een zeer intensief bemonsterprogramma. Dit zal in het vervolg minder intensief zijn.Totaal overzichtSubtotaal € 40.000 € 593.706 € 555.170Prijs per meter € 0,50 € 7,42 € 6,94 Tabel 4.2: kosten raming conventioneel spuien, ice pigging 2011 en ice pigging toekomst 2 Deelnemers Bas Bouwman, Mario Wildschut, Josanne Derks, Maurice van der Meer, Arjen van Willigen Eindrapportage Ice Pigging Pagina 24 van 29
  25. 25. 4.3. Vergelijking van kosten en baten van conventioneel spuien en ice pigging De afgelopen jaren is gebleken dat conventioneel spuien geen structurele oplossing biedt voor de problematiek in het leidingnet van H.I. Ambacht, zelfs niet indien jaarlijks wordt gespuid. De lange termijn effecten van ice pigging zijn nog onbekend. Wel laten de resultaten zien dat het leidingnet zeer grondig is gereinigd en dat deze mate van reiniging nooit met conventioneel spuien wordt behaald: met spuien wordt met name los sediment verwijderd, ice pigging verwijderd los sediment en afzettingen op de buiswand. Methode Aantal Kostprijs Totale kosten Frequentie Effectiviteit meters (€/m) per project per jaar (€) Conventioneel 80.000 0,50 40.000 1 - spuien Ice Pigging 80.000 6,94 555.170 1/10 – 1/15 ++ Tabel 4.3: KBA conventioneel spuien vs. ice pigging Geconcludeerd wordt dat de methode ice pigging ongeveer 14 maal zoveel kost als spuien (prijspeil 2011) en zeer effectief is voor het schoonmaken van een vervuild en verouderd leidingnet. De inschatting van betrokkenen is dat ice pigging slechts 1 maal per 10 jaar of zelfs 1 maal per 15 jaar benodigd zou zijn in een vergelijkbaar doelgebied. Echter, op het moment van schrijven kunnen geen conclusies getrokken worden ten aanzien van de lange termijn effecten van deze methode. Desalniettemin is op basis van de beschikbare gegevens het break-even point bepaald door de jaarlijkse kosten die gemoeid zouden gaan met spuien (verdisconteerd voor inflatie en rente) af te zetten tegen eenmaal ice pigging. Het break-even point ligt naar alle waarschijnlijkheid in 2023 (12 jaar). Op basis van deze analyse kan de voorzichtige conclusie getrokken worden dat iedere 12 jaar eenmaal ice pigging voordeliger is dan jaarlijks spuien. Echter, de methode zal conventioneel spuien niet moeten vervangen; het moet slechts worden toegepast als spuien niet de gewenste resultaten oplevert.20 december 2011 Break-even point spuien vs. Ice Pigging Spuien [0,50 €/m] Ice pigging [6,94 €/m] € 12,00 Cumulatieve kosten per meter leidingnet € 10,00 € 8,00 € 6,00 € 4,00 € 2,00 € 0,00 Jaar Figuur 4.1: Bepaling Break-even point Opmerking: gehanteerde discontovoet van 2%op de kosten van jaarlijks spuien. Daardoor stijgen de kosten van spuien dus met 0,5 * 1,012n. Eindrapportage Ice Pigging Pagina 25 van 29
  26. 26. 5 Conclusies en aanbevelingen5.1. ConclusiesDe methode ice pigging kost ongeveer 6,90 euro per meter gereinigde leiding en is daarmee 14maal zo duur als spuien (prijspeil 2011). De methode is zeer effectief voor het schoonmakenvan een vervuild en verouderd leidingnet waar zich specifieke problemen met loslatendebiofilm. Jaarlijks conventioneel spuien in een dergelijk probleemgebied biedt geen structureleoplossing. Echter, op het moment van schrijven kunnen geen conclusies getrokken worden tenaanzien van de lange termijn effecten van deze methode. Op basis van de beschikbaregegevens is het break-even point t.o.v. conventioneel spuien bepaald en bedraagt 12 jaar. Demethode zal conventioneel spuien niet vervangen; het moet slechts worden toegepast alsspuien niet de gewenste resultaten oplevert.De levering is gemiddeld 31,2 minuten onderbroken door de uitgevoerde ice piggingwerkzaamheden. Veel afsluiters functioneerden niet naar behoren: open en dichtdraaien verliepproblematisch. In sommige gevallen moesten afsluiters zelfs vervangen worden waardoor delevering lang onderbroken was. De leveringsonderbreking werd niet korter naarmate hetproject vorderde. Het project ice-pigging heeft een bijdrage van ongeveer 3 minuten geleverdaan de bedrijfsbrede OLM (2011) van 21,3 minuten (peildatum 12 december 2011).Het plan van aanpak ging uit van een doorlooptijd van 10 weken waarbij dagelijks 5-7 kmleidingnet gereinigd zou worden. Gedurende een periode van 12 weken is in totaal 76,24 kmleidingnet gereinigd, overeenkomend met gemiddelde van slechts 1,27 km per dag (6,3km/week). Deze vertraging is te wijten aan het niet soepel verlopen van de netschakelingen.Verificatie aan de hand van uitgenomen leidingdelen heeft aangetoond dat de door Oasenuitgevoerde camera inspecties een valide methode vormen voor beoordeling danwel afwijzingvan het opgeleverde werk.De belangrijkste motivatie voor toepassing van de methode ice pigging was de verwachting tenaanzien van het aantal verstopte watermeters. In 2011 zijn er echter slechts 12 verstoptewatermeters aangetroffen, voornamelijk in H.I. Ambacht, het oorspronkelijke probleemgebied.Mogelijk hebben de lage temperaturen tijdens de zomer van 2011 een positieve invloed gehadop de stabiliteit van de biofilm in het doelgebied.De methode vormt geen gevaar voor de hygiënische kwaliteit van het drinkwater en isbovendien in staat om hogere organismen (zoals wormen en schaaldiertjes) effectief teverwijderenOp het moment van schrijven zijn nog niet alle resultaten van het kaarsenfilteronderzoekbekend maar het lijkt alsof de aangetroffen indamprest langzaamaan weer stijgt, wat zoukunnen betekenen dat de waterkwaliteit afneemt. Het onderzoek is op moment van schrijvennog niet afgerond. Conclusies kunnen dan ook nog niet getrokken worden.Eindrapportage Ice Pigging Pagina 26 van 29
  27. 27. 5.2. Aanbevelingen 5.2.1. Contractvorming Hoewel het contract simpel en duidelijk was t.a.v. de verschillende verantwoordelijkheden, had het proces efficiënter en soepeler kunnen verlopen indien het contract in het Engels zou zijn opgesteld. In het vervolg is het aan te raden om een prijs per meter af te spreken in plaats van een vaste prijs. De proef die in 2010 is uitgevoerd in Zwijndrecht vormde achteraf beschouwd geen representatieve basis voor vormgeving van het contract en spuiplan voor ice pigging in het doelgebied. 5.2.2. Steekproef netschakelingen Tijdens de voorbereiding is geen inspectie uitgevoerd naar de kwaliteit van de afsluiters. Ook was in de planfase nog niet duidelijk dat de afsluiters voor 100% moesten sluiten. Indien deze steekproef wel gedaan was had dit een waardevolle input kunnen vormen voor een risicoanalyse en zou een realistischere planning opgesteld kunnen worden. Het is aan te bevelen in de toekomst wel een steekproef te organiseren en een risicoanalyse uit voeren voordat wordt besloten tot uitvoering van het project over te gaan. 5.2.3. Jaarlijkse beoordeling effectiviteit Om de lange termijn effecten van ice pigging in kaart te brengen is het noodzakelijk om een meetprogramma te definiëren waarbij:  tenminste 2 maal per jaar een aantal camera-inspecties worden herhaald;  tenminste 2 maal per jaar de bemonstering voor hydrobiologie wordt herhaald (op dezelfde monsterpunten);  de ontwikkeling van de deeltjesproblematiek wordt gevolgd en de verstoppingen van watermeters nauwkeurig worden geregistreerd20 december 2011 Eindrapportage Ice Pigging Pagina 27 van 29
  28. 28. ReferentiesVewinWater in zicht 2009, Rijswijk: 2010Eindrapportage Ice Pigging Pagina 28 van 29
  29. 29. Bijlagen 1. Probleemschets deeltjesproblematiek 2. Projectopdracht ice pigging 3. Milieumelding t.b.v. uitvoering project ice pigging op de inrichting te Zwijndrecht 4. Memo verslag lessons learned sessie 5. Memo plan van aanpak monitoring 6. Opleveringsformulieren (camerainspecties) 7. Resultaat onderzoek kaarsenfilters 8. Laboratoriumuitslagen microbiologische parameters 9. SitRap Ice Pigging 10. Overeenkomst Oasen-Agbar 11. Verschil in kilometers20 december 2011 Eindrapportage Ice Pigging Pagina 29 van 29

×