Your SlideShare is downloading. ×
Literatuur in de 17de eeuw
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Literatuur in de 17de eeuw

961

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
961
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. De 17de eeuw: renaissance & barok1. Achtergrond Gouden Eeuw2. Literatuur in de 17de eeuw3. Bredero: leven en werk4. Literaire kenmerken renaissance5. J. van den Vondel: leven en werk + 2 gedichten lezen6. Literaire kenmerken barok
  • 2. 1. Achtergrond Gouden Eeuw Na Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) splitsing N-Zo N. : onafhankelijk, calvinistisch wordt Republiek der Zeven Verenigde Nederlandeno Z. : onder Spaans bewind, katholiek Dichters, kunstenaars en schrijvers trekken naar N. Republiek wordt wereldmacht Amsterdam = spilfunctie in wereldhandel = culturele en economische bloeiperiode!
  • 3. Achtergrond Gouden Eeuw Opmerkelijke bestuurders: chaos bij religieus conflict bij ontstaan natie advocaat bij ‘t Hof van Holland stadhouder, leider Johan van Oldenbarnevelt prins Maurits van Oranje ‘remonstrant’ ‘contraremonstrant’ = gematigd protestants = streng calvinistisch -ten onrechte onthoofdARTISTIEK EN LITERAIR HOOGTEPUNT Universiteiten: Leiden, Groningen, Utrecht Filosoof Spinoza Wiskundige, natuurkundige Simon Stevin Schilders: Rembrandt, Hals, Vermeer,...+ in de literatuur...
  • 4. 2. Literatuur in de 17de eeuw Jacob Cats (1577-1660): dichter, jurist en politicus: moraliserend Constantijn Huyghens (1596-1687): dichter, geleerde en componist Pieter Corneliszoon Hooft Gerbrand Adriaenszoon Bredero Joost van den Vondel Bloei van rederijkerskamers in het Noorden: belangrijk voor literair talent Verhalen ontleend uit de Bijbel, klassieke oudheid en vaderlandse geschiedenis Bewijzen dat volkstaal evenwaardig is als Latijn = renaissance Evolutie naar levensontgoocheling door overdrijving, gevoelens = barok
  • 5. 3.Gerbrand Adriaenszoon Bredero (1585-1618)
  • 6. Gerbrand Adriaenszoon Bredero (1585-1618) Lijfspreuk: ‘t kan verkeren! Past dit toe in zijn gedicht Boeren-geselschap: eerst vrolijk, dan vechtpartij Volksmens, opgeleid tot schilder Woonde vlak naast rederijkerskamer D’Eglantier Contact met Hooft en Vondel Richtte samen met Samuel Coster De Nederduytsche Academie op (1617): nieuwe rederijkerskamer + hoger onderwijs in de volkstaal Werd slechts 33 jaar oud
  • 7. Bredero: werk Blijspel Moortje (1615): bewerking van Latijns blijspel komedie De Spaanschen Brabander (1617): basisidee in Spaanse schelmenroman Boertigh, amoureus en aendachtigh groot liedboeck (1622): -Boeren-geselschap (boertig: humor) (p.77) -Geestigh Liedt (aandachtig: godsdienst) -Vroeg in dageraet (amoureus: liefde) Kluchten: nog steeds populair: -Klucht van den meulenaer (1612) - Klucht van de koe (1618) Vermenging kenmerken rederijkers + renaissance
  • 8. 4. Literaire kenmerken renaissance Persoonlijk en individualistisch: het ‘ik’, de mens op de voorgrond Teruggrijpen naar de klassieke oudheid De aardse liefde is een typisch thema Dichtvorm met regelmaat: sonnet = 2 kwatrijnen en 2 terzinen (Hooft: alexandrijnen!) Speelsheid van het leven Zuivere taal (taalpurisme)
  • 9. 5. Joost van den Vondel (1587-1679)
  • 10. 5. Joost van den Vondel (1587-1679) Was zijde- en kousenhandelaar, zoals vader Ontwikkeling door zelfstudie Lid van rederijkerskamer Het Wit Lavendel Werd populair en geëerd schrijver Koos partij voor Oldenbarnevelt tegen Prins Maurits van Oranje in (zie: slide 3) Verloor zijn vrouw en twee van zijn vier kinderen in 4 jaar Bekeerde zich tot het katholieke geloof Overleed in 1679 en werd door 14 dichters in Amsterdam begraven Kreeg 200 jaar na zijn dood een standbeeld in het Vondelpark In de schouwburg werd telkens op oudejaarsavond Ghijsbrecht van Aemstel opgevoerd: over stichting van Amsterdam
  • 11. Vondel: werk Geuse-vesper of sieckentroost: (p.79): hekeldicht calvinistisch troostgebed over onthoofding Oldenbarnevelt Kinder-lijck, Uitvaert van mijn dochterken: elegische lyriek (p.80-81) = klaagliederen (met persoonlijk gevoel in) Wiltzangk: natuurlyriek Aenleidinge ter Nederduitsche dichtkunste: handleiding voor beginnende dichters Dramatiek: begonnen op 50 jaar: Lucifer (1654): aanklacht tegen hoogmoed Jefta of Offerbelofte (1659): bijbels thema Ghijsbrecht van Aemstel (1637): treurspel over stichting Amsterdam ‘Prins der Dichters’, beroemdste schrijver van Gouden Eeuw!
  • 12. 6. Literaire kenmerken barok God en eeuwigheid centraal Stoïcijnse berusting en aanvaarding: levensontgoocheling Verzen zijn niet even lang Zeer veel klanken, gevoelsadjectieven Lange zinnen, opsommingen, uitroepen, commentaren, retorische vragen Heftige gevoelens
  • 13. Bronnen www.literatuurgeschiedenis.nl Filmpjes: Letterkundig museum (2010)• Jacob Cats: https://www.youtube.com/watch?v=2ch1qFtAcc0• P.C. Hooft: https://www.youtube.com/watch?v=5r9oExVAHGk• G.A. Bredero: https://www.youtube.com/watch?v=iIXB4bH4ChA• J. Van den Vondel: https://www.youtube.com/watch?v=vCUa7ohRSjM

×