Ang panahon ng hapon (1942 1945)

108,365 views
107,362 views

Published on

11 Comments
28 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total views
108,365
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
10
Actions
Shares
0
Downloads
1,741
Comments
11
Likes
28
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Ang panahon ng hapon (1942 1945)

  1. 1. ANG PANAHON NGHAPON (1942-1945)
  2. 2. Ang panahon ng hapon (1942-1945)Sa pambobomba ng Amerika sa Hiroshima, gumanti ang Hapon sa paglusob nito sa Pearl Harbor noong Disyembre 7, 1941.Dahil nasa isalalim ng kolonya ng Estados Unidos kaya’t sinakop ng Hapon ang Pilipinas. Ngunit para sa karamihang manunulat na Pilipino, isang biyaya sa larangang panitikan ng bansa ang pangyayaring ito.
  3. 3. Ang panahon ng hapon (1942-1945)Sumibol nang lubos ang panitikan ng bansa sa panahong ito dahil ipinagbawal ng namumunong Hapon ang paggamit ng wikang Ingles at itinaguyod ang pagpapayaman sa panitikan gamit ang mga katutubong wika sa bansa.Sinunog din ang mga aklat na nasusulat sa Ingles upang masigurong hindi mababahiran ng kanluraning ideya ang panitikang nililikha.
  4. 4. Ang panahon ng hapon (1942-1945)Ang panahong ito sa kasaysayan ng bansa at ng panitikan ang tinaguriang Gintong Panahon ng Panitikang Filipino dahil higit na malaya ang mga Pilipino (kaysa noong sa Amerikano) sa pagsulat ng panitikan at pagsanib ng kultura, kaugalian at paniniwalang Pilipino sa mga ito.Sa panahon ding ito kinilala ang mga manunulat na babaeng Pilipino sa pangalan nina Liwayway A. Arceo at Genoveva Edroza- Matute dahil sa mga makintal na maka- feministang maikling-kwento.
  5. 5. Ang panahon ng hapon (1942-1945)• Ang isang manunulat ay likas na manunulat.• Nabigyang sigla ang Wikang Pambansa.• Binigyan pa nila ng pagkakataon ang isang Pilipino, si Jose P. Laurel upang mangulo sa bayan sa kanilang “pamatnubay.”• Nasangkot ang Pilipinas. Nasakop ng mga Hapones
  6. 6. Ang panahon ng hapon (1942-1945) Natutong gagarin ng mga manunulat ang Haiku Lalabimpituhing TatlongMaikling tula pantig taludtod Unang taludtod ay lima Gitna ay pito Huli ay lima
  7. 7. Ang panahon ng hapon (1942-1945)• Ang kagandahan ng uri ng tulang Haiku ay nakasalalay sa mga ipinahihiwatig na imahen nito at sa malalim na kahulugang taglay ng talinghaga.• Nagbalik din sa panulat ang matandang anyo ng tulang Tagalog, ang tanaga na parang Haiku sa ikli. Aapating taludtod lamang. Bawat taludtod ay binubuo ng tigpipitong pantig. Ubod din ng talinghaga.
  8. 8. Ang panahon ng hapon (1942-1945)• Halimbawa: 1. Tutubi 2. Anyaya Hila mo’y tabak… Ulilang damo Ang bulaklak,nanginig! Sa tahimik na ilog… Sa paglapit mo. Halika, sinta. Gonzalo K. Flores Liwayway, Hunyo 5, 1993
  9. 9. Ang panahon ng hapon (1942-1945)• Binuhay naman ng makatang Ildefonso Santos ang tulang Tanaga. Ito’y maikli ring katulad ng Haiku ngunit ito’y may sukat at tugma at ang bawat taludtod ay may pitong pantig.
  10. 10. Ang panahon ng hapon (1942-1945)Halimbawa: 1. Palay Palay siyang matino Nang Humangi’y yumuko, 2. Kabibi Kabibi, ano kaba? May perlas, maganda ka Kung diit sa tainga 3. Tag-init Alipatong lumapag Sa lupa- nagkabitak Sa kahoy- nalugayak, Sa puso, naglagablab! Ildelfonso Santos Liwayway, Abril 10, 1943
  11. 11. Ang panahon ng Republika(1946 – Kasalukuyan)Kaligirang pangkasaysayan Digmaan- nagdulot ng kapinsalaan sa buong kapuluan. US- Nagbigay ng tulong Party Rights (Claro M. Recto at Jose P. Laurel)
  12. 12. Ang panahon ng Republika(1946 – Kasalukuyan)Kgg. Manuel Roxas-maiahon ang bansa Binawian ng buhay.Pangulong Elpidio Quirino-pagpapayaman at pagsasamantala.Ramon Magsaysay-
  13. 13. Ang panahon ng Republika(1946 – Kasalukuyan)Ang mga unang nalathala sa unang dekada pagkatapos ng Ikalawang Digmaang Pandaigdig ay nasa tradisyon ng  Romantisismo at  nagpupuri sa Inang Bayan, sa kalayaan at sa mga bayani.
  14. 14. Ang panahon ng Republika(1946 – Kasalukuyan)Hulyo 3, 1947 Binigkas ni Jose Villa Panganiban sa radyo ang tulang “Ang Bayan Ko’y ito” bilang parangal sa unang taon ng pagsasarili sa Pilipinas.
  15. 15. Tugma at sukat – sunod sa tradisyunal na pamamaraan Estilo – lalabingwaluhing pantig ng bawat taludtod ang hati ay anim/anim/animNagwawaks sa dalawang taludtod na aaniming pantig.
  16. 16. Ganito ang panimula: Sa mukhang maragat ng ating daigdig – sa kasilanganang Ang bawat umaga ay laging kayakap ng gintong liwayway - Ay may mga pulong tinatampok na supling ngAng panahon nunukang arawng Republika Mga pulu-pulong parang isinabog na binhi ng(1946 –Kasalukuyan) palay At ang pinatira’y mga kayumangging nilipi sa tapang Na spul sa mula’y agad minalaya sa kabayanihan Ang bayan ko’y ito Ito ang bayan ko
  17. 17. Ang panahon ng Republika(1946 – Kasalukuyan) May kahabaan ang tulang ito – 10 saknong Bawat isa ay tumatalakay sa isang gintong kabanata ng ating kasaysayan, mula sa paglunsad dito ng mga datung naghahanap ng lupaing mapamamanahan, sa minsang pagiging bahagi nito ng imperyo ng Madyapahit, sa pagdaong ni Magallanes at pagiging Kristiyanismo natin, Sa pagdating ng mga Amerikano may dalang demokrasya’t karunungan, pagkakasangkot ng bansa sa Ikalawang Digmaang Pandaigdig at
  18. 18. Ang panahon ng Republika(1946 – Kasalukuyan)Pagbubuhos ng dugo ng mga kawal- Pilipino sa Bataan at Corregidor, hanggang sa pagtatamo ng pinakamithing kalayaan.
  19. 19. Ganito naman ang pangwawakas sa saknong.Ngayong hawak natin ang sariling laya ay sarilingpalad,Tungkulin ng lahat ay magtulong-tulong sa isanghinagap,Ipinakita natin sa buong daigdig na tayo ay ganapNa lahing dakila – may pagkakaisaat di tulak-tulak;Sa iisang lahi at iisang wika’y magkasamang lahat – Mutya ng Silangan ay tunay ngang mutyangmarangal ang sikat Ang bayan ko’y ito… Ito ang bayan ko.
  20. 20. Mga makatang nakilala sa larangan ng panulaan:• Jose Villa Panganiban• Rufino Alejandro• Lope K. Santos• Amado V. Hernandez• Alejandro G. Abadilla,• Teodoro A. Agoncillo• Jose Corazon de Jesus• Pedro Gatmaitan atbp.
  21. 21. Bahagi ng tula ni Hernano R OcampoPaksa – tunay niyang karanasan Pangungulila sa kabiyak
  22. 22. Harot ng ingay ng tambol at kornetin,Tudyuhang hindi magkamayaw,Alingasaw ng alak, beha ng sigarilyo’tNagkahalong pawis at pabango:Kaligayahang nagbabalatkayuanNg iba’t ibang kulay(mapupulang labi,Higit na mapupulang kukoNa matutulis ngunit luksa ang mga dulo,Lunti, dilaw at bughaw na sutlangMaikli at hakab sa katawan)Ngunit kaligayahang paos ang halakhakAt ang tinig ay mayroong bahidNg luha at hikbi.
  23. 23. Alejandro G. Abadilla – “Paransong Tagalog”Mga tula mula kay Andres Bonifacio1949 – tulang pambata ni Rufino Alejandro “Sa Hardin ng mga Tula” sinundan ng “Sa Bagong Harding ng mga Tula.” noong 1966.Isinaaklat din ang katipunan ng mga tula ni Jose Corazon de Jesus sa “Mga Tulang Ginto” ay itinuring na “Makata ng Damdamin”
  24. 24. • Narito ang dalawang taludtod mula sa kanyang “Ang Buhay ng Tao”: Ang buhay ng tao ay parang kandila Habang umiikli’y nanatak ang luha.
  25. 25. Ang panahon ng bagong Lipunan (1972-1986)
  26. 26. Ang panahon ng bagong Lipunan (1972-1986)Pangulong MarcosIpinairal ang Batas Militar noong ika- 21 ng Setyembre 1971.
  27. 27. Ang panahon ng bagong Lipunan (1972-1986)Katulad ng mga iba pang naunang uring panitikan, ang tula ay kinakailanganding makisunod sa uri ng panahon.Ang ilang makata ay bumalik sa mgapaksang “ligtas” naman ay nagpatuloy samga higit na malalim na kaisipan ngunit maingat na ikinubli sa mgasimbolismo at iba pang pamamaraan angmga tunay na saloobin
  28. 28. • Sa panahong ito ay may malawak na masasaklawang mga magagamit na paksang-diwa at ang pinagkakatalunan na lamang ay ang pamamaraan at lalim ng pagtalakay na magagawa ng makata sa kabila ng umiiral na paghihigpit.• Noong 1974 ay naipalimbag ni Domingo G. Landicho ang “Paglalakbay: Mga Piling Tula.”
  29. 29. Ang panahon ng bagong Lipunan (1972-1986)• Sa liwayway at sa mga pahayagan at magasing pandalubhasaan, mababasa ang mga tula kung minsan ay nasa anyo pa ring may-sukat-tugma at kadalasan naman ay may kaniya- kaniyang pansariling pamamaraan at kaisipang inihahatid.
  30. 30. Ang panahon ng bagong Lipunan (1972-1986)• At yamang ito ay nasa abot-kamay ng mga kasalukuyang mag-aaral, ipinasya ng mga namatnugot na iwan na sa kanila ang paghahanap at pananaw ng bawat makita’t mabasang tula.
  31. 31. Panahon ng ikaapat na republika (1986 hanggang sa kasalukuyan) Crisanta Nelmida-Flores (U.P. Diliman)• Batay sa resulta ng halalan, laganap ang anomalya at karahasan• (Kilusan ng Bagong Lipunan)• EDSA Pebrero, 1986 (Edsa Revolution)• Unang babaeng pangulo• Corazon Aquino
  32. 32. Panulaan• Pinakapayak na mga tula noong 1986• Nakapaglalarawang ng buong siste ng panahong kinapapalooban nito magpasahanggang ngayon.
  33. 33. Ang tula ni Teo Antonio na may pamagat na “Panahon ng Pagpuksa Atbp. Pakikidigma” ay pagbibigay – pugay sa ilang namamahayag na pinaslang sa ilalim ng panunungkulang demokratiko.
  34. 34. Sumusukal sa laksa’t luksang pangalanat inihahatid sa libingan ng libangangpaniniil. Lapida ng lagim ang mga biktima, Arturo Yonzon Carlos Aberilla Nabokodonosor Velez Manuel Julian Noven Meneses ………………………
  35. 35. • Nagwagi ng unang gantimpala sa Palanca noong 1986• Naging kasama sa mga kalipunan ng kanyang mga tula “Taga sa Bato: Mga Piling Tula: (1973-1988) na inilunsad ng Ateneo Press ng taong 1991
  36. 36. • 1990• Ariel Valerio – itinanghal na makata sa kanyang tulang “Babaylan”

×