De meesterNarratief-biografisch op zoek naar professionaliteit van leraar<br />
Overzicht<br />Onbehaaglijk in het dominante kader<br />Uit het kader: de zee van verhalen<br />Een stukje van mijn verhaa...
1. Onbehaaglijk in het dominante kader<br />There is more to the picture <br />thanmeets the eye<br />Neil Young<br />
1. Onbehaaglijk in het dominante kader<br />kader: denken en spreken over onderwijs en opvoeding wordt steeds meer technok...
Niet zonder gevolgen!!<br />Dominante spreken en denken over leraarschap:<br />Bijv. competentiedenken, efficiëntie/effect...
Uit het kader: de zee van verhalen<br />En omdat ze in vloeibare vorm werden bewaard, behielden de verhalen het vermogen t...
2. De zee van verhalen<br />Doel van betoog: uit op zoek naar wat we kwijtspelen:<br />Het kader is exclusief, uit-sluiten...
3. Een stukje van mijn verhaal<br />Somewhere<br />In a burst of glory<br />Sound becomes a song<br />I’mbound<br />Totell...
3. Een stukje van mijn verhaal<br />De professor doet het allemaal verkeerd… en toch…<br />Jenaplanscholen: verhalen van o...
Doctoraatsonderzoek: </li></ul> traditie life history en narrativiteit in menswetenschappen<br />Teacher thinking  openin...
Onze herinneringen zijn verhalen, <br />en vertelde herinneringen zijn verhalen van verhalen: verhalen in de tweede macht,...
4. Stukjes van jullie verhaal?<br />Mijn beste/slechtste herinnering uit mijn beroepsloopbaan?<br />Een metafoor voor mijn...
5. Leraren zijn verhalenvertellers(en cultuurmedewerkers ook?)<br />Het spontane spreken (en dus ook denken van leraren) o...
 Verhaal van een loopbaan = verhalen van leren/ontwikkeling<br />Professionaliteit is de altijd tijdelijke neerslag van da...
Het professioneel zelfverstaan<br />Verschillende samenhangende componenten:<br />1. Zelfbeeld: hoe zie ik mezelf als lera...
De subjectieve onderwijstheorie<br />persoonlijk antwoord op de vraag: hoe pak ik deze situatie best aan en waarom zo?<br ...
6. De persoon van de leerkracht is altijd in het geding<br />In het spreken over mijn beroepsactiviteiten breng ik onvermi...
7. Kwetsbare professionaliteit en profesionele kwetsbaarheid<br />Ring the bells that still can ring<br />Forget your perf...
7. Kwetsbare professionaliteit en profesionele kwetsbaarheid<br />Voorbij het doelgericht handelen (de activistische bias)...
Verschillende bronnen:<br />Werkcondities in belangrijke mate niet zelf gekozen<br />Doelmatigheid bijzonder moeilijk aant...
8. De meester als reflectieve verhalenverteller<br />Een richtsnoer, leidraad, referentiepunt in een beroepssituatie die p...
Reflectie in de breedte:<br />Niet enkel technisch-instrumenteel (hoe?/hoe beter?)<br />Ook aandacht voor de andere dimens...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Dce sessie1 kelchtermans

1,842

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,842
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
22
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Dce sessie1 kelchtermans

  1. 1. De meesterNarratief-biografisch op zoek naar professionaliteit van leraar<br />
  2. 2. Overzicht<br />Onbehaaglijk in het dominante kader<br />Uit het kader: de zee van verhalen<br />Een stukje van mijn verhaal<br />Stukjes van jullie verhaal?<br />Leraren zijn verhalenvertellers<br />De persoon van de leraar is altijd in het geding<br />Kwetsbare professionaliteit en professionele kwetsbaarheid<br />De meester als reflectieve verhalenverteller<br />
  3. 3. 1. Onbehaaglijk in het dominante kader<br />There is more to the picture <br />thanmeets the eye<br />Neil Young<br />
  4. 4. 1. Onbehaaglijk in het dominante kader<br />kader: denken en spreken over onderwijs en opvoeding wordt steeds meer technokratisch<br />Bij wetenschappers, beleidsmakers, maar ook steeds meer in scholen en bij ouders<br />“performativiteitsdenken” regeert: <br />Onderwijs = investering<br />Effectiviteit en efficiëntie als enige criteria<br />Resultaten moeten gehaald én bewezen worden<br />Onderwijskwaliteit moet bewaakt en gecontroleerd worden<br />
  5. 5. Niet zonder gevolgen!!<br />Dominante spreken en denken over leraarschap:<br />Bijv. competentiedenken, efficiëntie/effectiviteit, evidence-based werken, …<br />Verleidelijk want biedt de illusie van houvast en overzicht voor iedereen: ouders, leerkrachten, directies, overheid, inspectie…<br />MAAR roept ook een bepaalde werkelijkheid in het leven (en verwijst andere mogelijkheden naar de schaduw)<br />
  6. 6. Uit het kader: de zee van verhalen<br />En omdat ze in vloeibare vorm werden bewaard, behielden de verhalen het vermogen te veranderen, <br />een nieuwe versie van zichzelf te worden, <br />samen te gaan met andere verhalen en zodoende weer een nieuw verhaal te vormen; zodat de Oceaan van Verhalenstromen, in tegenstelling tot een bibliotheek met boeken, veel meer was dan een bron van voortkabbelende verhalen. Deze bibliotheek was niet doods maar springlevend.<br />Salman Rushdie<br />“Haroen en de zee van verhalen”<br />
  7. 7. 2. De zee van verhalen<br />Doel van betoog: uit op zoek naar wat we kwijtspelen:<br />Het kader is exclusief, uit-sluitend: wat er niet in past wordt uitgesloten, want irrelevant<br />Wat raken we kwijt? Wat is er niet meer denkbaar of zegbaar in dat kader<br /> Pleidooi om andere manier van denken en spreken een plaats te (blijven) geven: opvoeding en onderwijs als een zee verhalen<br />Ruimte voor een ander Ik, een ander Meester-schap<br />Ruimte voor andere Ikken, die samen ander Wij vormen (teamvorming, collegialiteit)<br /> Pas op: geen gemakkelijk, comfortabel of vrijblijvend verhaal!<br />
  8. 8. 3. Een stukje van mijn verhaal<br />Somewhere<br />In a burst of glory<br />Sound becomes a song<br />I’mbound<br />Totell a story<br />That’swhere I belong.<br /> Paul Simon, “You’re the one”<br />
  9. 9. 3. Een stukje van mijn verhaal<br />De professor doet het allemaal verkeerd… en toch…<br />Jenaplanscholen: verhalen van onbehagen en ommekeer<br /><ul><li>Fascinatie: waarom doen leerkrachten wat ze doen zoals ze het doen?
  10. 10. Doctoraatsonderzoek: </li></ul> traditie life history en narrativiteit in menswetenschappen<br />Teacher thinking  opening naar narrativiteit<br />Onderzoeksvragen:<br />Wat betekent de specifieke professionaliteit van leerkrachten?<br />Hoe ontwikkelt ze?<br />
  11. 11. Onze herinneringen zijn verhalen, <br />en vertelde herinneringen zijn verhalen van verhalen: verhalen in de tweede macht, <br />die door toehoorders of lezers opgenomen worden in hun eigen herinneringen <br />om zich daarin om te zetten in weer andere verhalen. De hele wereld is één reusachtige zoemende bijenkorf van verhalen. <br />In en met die verhalen bouwt de mens zijn leven op.<br />Paul de Wispelaere<br />“Brieven uit nergenshuizen”<br />
  12. 12. 4. Stukjes van jullie verhaal?<br />Mijn beste/slechtste herinnering uit mijn beroepsloopbaan?<br />Een metafoor voor mijn huidige job? <br />De beste/slechtste leraar uit mijn leven?<br />
  13. 13. 5. Leraren zijn verhalenvertellers(en cultuurmedewerkers ook?)<br />Het spontane spreken (en dus ook denken van leraren) over hun beroep is narratief.<br />Verhalen zeggen meer:<br />Beschrijven<br />Evalueren<br />
  14. 14. Verhaal van een loopbaan = verhalen van leren/ontwikkeling<br />Professionaliteit is de altijd tijdelijke neerslag van dat leer- en ontwikkelingsproces (“professionele ontwikkeling”)<br />Professionele ontwikkeling: <br />beter handelen<br />geldiger weten Het persoonlijk interpretatiekader:<br />Professioneel zelfverstaan: wie ben ik als leerkracht?<br />Werkwoord + substantief<br />Subjectieve onderwijstheorie: hoe geef ik mijn job best gestalte (en waarom zo?)<br />
  15. 15. Het professioneel zelfverstaan<br />Verschillende samenhangende componenten:<br />1. Zelfbeeld: hoe zie ik mezelf als leraar? (descriptief)<br />2. Zelfwaardegevoel: hoe goed vind ik mezelf als leerkracht? (evaluatief)<br />3. Beroepsmotivatie: wat drijft mij in mijn beroep? (conatief)<br />4. Taakopvatting: wat zie ik als mijn taak (opdracht) als leraar?(normatief)<br />5. Toekomstperspectief: hoe zie ik de toekomst voor mezelf als leerkracht (en hoe voel ik me daarbij)? (prospectief)<br />
  16. 16. De subjectieve onderwijstheorie<br />persoonlijk antwoord op de vraag: hoe pak ik deze situatie best aan en waarom zo?<br />= Persoonlijk systeem van kennis en opvattingen over onderwijs/leraarschap<br />!! Nauw verstrengeld met professioneel zelfverstaan<br />
  17. 17. 6. De persoon van de leerkracht is altijd in het geding<br />In het spreken over mijn beroepsactiviteiten breng ik onvermijdelijk voortdurend mezelf ter sprake<br />Wie ik ben als persoon is altijd relevant in wat en hoe ik handel:<br />Ik kijk, oordeel, handel<br />Bij het binnengaan van de klas neem ik mezelf mee<br />
  18. 18. 7. Kwetsbare professionaliteit en profesionele kwetsbaarheid<br />Ring the bells that still can ring<br />Forget your perfect offering<br />There is a crack in everything<br />That’s how the light gets in<br /> Leonard Cohen<br /> “Anthem”<br />
  19. 19. 7. Kwetsbare professionaliteit en profesionele kwetsbaarheid<br />Voorbij het doelgericht handelen (de activistische bias)<br />naar erkennen van wat <br />Gebeurt<br />Plaats vindt<br />Zich voltrekt<br />Me overkomt<br />Aan mijn intentie en controle ontsnapt<br /><ul><li>Opnieuw oog voor en erkennen van de PASSIVITEIT die essentieel is in leraarschap.</li></ul>Er gebeurt altijd tegelijkertijd <br />zowel meer als minder <br />dan wat je bedoelde of nastreefde<br />
  20. 20. Verschillende bronnen:<br />Werkcondities in belangrijke mate niet zelf gekozen<br />Doelmatigheid bijzonder moeilijk aantoonbaar/bewijsbaar<br />Er bestaat geen onbetwistbare verantwoordingsgrond voor oordelen en handelen<br />Hoe ermee omgaan?<br />Negatief: erkennen en uithouden<br />Positief: omarmen<br />Maakt het pedagogische in de relatie pas mogelijk<br />
  21. 21. 8. De meester als reflectieve verhalenverteller<br />Een richtsnoer, leidraad, referentiepunt in een beroepssituatie die per definitie complex en onvoorspelbaar is<br />Reflectie als houding en vaardigheid<br />Zorgvuldig waarnemen<br />Beschrijven en analyseren<br />Duiden (conceptualiseren)<br />Oordelen en (anders) handelen<br />
  22. 22. Reflectie in de breedte:<br />Niet enkel technisch-instrumenteel (hoe?/hoe beter?)<br />Ook aandacht voor de andere dimensies:<br />Moreel<br />Politiek<br />Emotioneel<br /> Reflectie in de diepte:<br />Voorbij het handelen, tot op het niveau van de onderliggende opvattingen (het persoonlijk interpretatiekader)<br />Reflecties delen:<br /> verhalen vertellen, beluisteren, bevragen, her-vertellen<br />
  23. 23. Maar niets bestaat<br />dat niet iets anders aanraakt<br />Jeroen Brouwers<br />“Bezonken rood”<br />
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×