UNIDADE 7 REVOLUCIÓN RUSA E FORMACIÓN DA U.R.S.S Borja Campos Seijo I.E.S García Barbón (Verín)

1. A RUSIA TSARISTA 1.1 ARCAÍSMOS E CONTRADICCIÓNS DO TSARISMO: ORIXES DA REVOLUCIÓN . - A 1ª rev socialista da historia triunfa no país + atrasado de Europa  cheo de contradiccións:  Estructuras agrarias arcaicas:  Frean e atrancan a modernización do país  Rusia = país rural (80% da súa pob vive no rural en 1910)  agricultura de subsistencia  fames con malas colleitas  protestas.  En 1861 abolición servidume (feudalismo)  efectos contraproducentes  desigualdades entre os campesiños  kulaks (= campesiños acomodados) e integración dos labregos en comunidades rurais colectivas ( mir )  baixas produccións.  2 Resultados = a) social  miseria e descontento dos campesiños  campesiñado potencialmente revolucionario. b) económico  mercado interno reducido  atranco para modernización.

1.1 ARCAÍSMOS E CONTRADICCIÓNS DO TSARISMO: ORIXES DA REVOLUCIÓN .

- A 1ª rev socialista da historia triunfa no país + atrasado de Europa  cheo de contradiccións:

 Estructuras agrarias arcaicas:

 Frean e atrancan a modernización do país  Rusia = país rural (80% da súa pob vive no rural en 1910)  agricultura de subsistencia  fames con malas colleitas  protestas.

 En 1861 abolición servidume (feudalismo)  efectos contraproducentes  desigualdades entre os campesiños  kulaks (= campesiños acomodados) e integración dos labregos en comunidades rurais colectivas ( mir )  baixas produccións.

 2 Resultados =

a) social  miseria e descontento dos campesiños  campesiñado potencialmente revolucionario.

b) económico  mercado interno reducido  atranco para modernización.

 Industrialización rápida, concentrada e dependente do exterior.  Industria con capital e tecnoloxía estranxeira (francesa sobre todo) en industrias extractivas (mat primas: ferro,…; fontes enerxía: carbón…) orientadas á exportación.  Protexida polo Estado e concentrada en zonas reducidas ( Moscova, San Petersburgo, Urais…), en grandes fábricas  explotación do proletariado.  Resultados: a) Burguesía escasa, débil, sen forza para dirixir ao país. b) Proletariado concentrado, numeroso (en comparación coa burguesía), que comeza a concienciarse e organizarse  proletariado revolucionario.

 Industrialización rápida, concentrada e dependente do exterior.

 Industria con capital e tecnoloxía estranxeira (francesa sobre todo) en industrias extractivas (mat primas: ferro,…; fontes enerxía: carbón…) orientadas á exportación.

 Protexida polo Estado e concentrada en zonas reducidas ( Moscova, San Petersburgo, Urais…), en grandes fábricas  explotación do proletariado.

 Resultados:

a) Burguesía escasa, débil, sen forza para dirixir ao país.

b) Proletariado concentrado, numeroso (en comparación coa burguesía), que comeza a concienciarse e organizarse  proletariado revolucionario.

 Pervivencia da autocracia zarista:  Autocracia tsarista = derradeiro absolutismo apoiado na Igrexa ortodoxa e nobreza  represión.  Nega toda reforma e participación no poder.  Leva a cabo política imperialista (Extremo Oriente)  arruina ao Estado e agudiza as contradiccións. A oposición ao tsarismo (clandestinidade)  3 correntes:  Kadetes : Partido Constitucional Demócrata (KD) = liberais, voceiros da débil clase media e burguesía.  Eseritas : Partido Social Revolucionario (SR) = defensores da sociedade campesiña  defensa da socialización da terra (líder: Kerenski).  Marxistas: Partido Obreiro Socialdemócrata Ruso (POSR) = portavoces obreiros das cidades industriais. División en 2 faccións:  Menxeviques : moderados  colaboración coa sociedade burguesa para facer rev.  Bolxeviques: radicais  vangarda revolucionaria. Non colaboración cos burgueses (líder: Lenin, no exilio).

 Pervivencia da autocracia zarista:

 Autocracia tsarista = derradeiro absolutismo apoiado na Igrexa ortodoxa e nobreza  represión.

 Nega toda reforma e participación no poder.

 Leva a cabo política imperialista (Extremo Oriente)  arruina ao Estado e agudiza as contradiccións.

A oposición ao tsarismo (clandestinidade)  3 correntes:

 Kadetes : Partido Constitucional Demócrata (KD) = liberais, voceiros da débil clase media e burguesía.

 Eseritas : Partido Social Revolucionario (SR) = defensores da sociedade campesiña  defensa da socialización da terra (líder: Kerenski).

 Marxistas: Partido Obreiro Socialdemócrata Ruso (POSR) = portavoces obreiros das cidades industriais. División en 2 faccións:

 Menxeviques : moderados  colaboración coa sociedade burguesa para facer rev.

 Bolxeviques: radicais  vangarda revolucionaria. Non colaboración cos burgueses (líder: Lenin, no exilio).

1.2 A REVOLUCIÓN FRACASADA DE 1905 . Revolución de 1905 = anticipo fracasado que serve de ensaio para a de 1917. Guerra ruso-xaponesa de 1904-05 por rivalidades en Extremo Oriente (Manchuria e Corea), a derrota   contradiccións. 2 efectos:  Esforzo bélico  crise ec de subsistencias  fame e miseria  protesta social.  Derrota militar  evidente incapacidade e atraso do país  descontento político. Xaneiro de 1905  manifestación popular pacífica ante Pazo de Inverno (S. Petersburgo) que reclamaba reformas sociais e pol  represión (300 mortos) = Domingo sanguento  perda de apoio popular por parte do Tsar  inicio revolución.

1.2 A REVOLUCIÓN FRACASADA DE 1905 .

Revolución de 1905 = anticipo fracasado que serve de ensaio para a de 1917.

Guerra ruso-xaponesa de 1904-05 por rivalidades en Extremo Oriente (Manchuria e Corea), a derrota   contradiccións. 2 efectos:

 Esforzo bélico  crise ec de subsistencias  fame e miseria  protesta social.

 Derrota militar  evidente incapacidade e atraso do país  descontento político.

Xaneiro de 1905  manifestación popular pacífica ante Pazo de Inverno (S. Petersburgo) que reclamaba reformas sociais e pol  represión (300 mortos) = Domingo sanguento  perda de apoio popular por parte do Tsar  inicio revolución.

Entre xaneiro e outubro  rev esta a piques de acabar co tsarismo, trazos:  3 revolucións paralelas (burguesa, proletaria e campesiña) q non se coordinan.  Descomposición do exército  motíns populares (Acoirazado Potemkim).  Creación soviets = asambleas populares de obreiros e soldados, partidarios de folgas e rev. - Outubro de 1905: o tsar toma a iniciativa  tímidas reformas:  Promesa de Duma (Asamblea Lexislativa).  Tímidas reformas agrarias. Medidas  desmobilización dos liberales (burgueses e clases medias). Retorno do exército de Extremo Oriente  reprime folgas e movementos populares (soviets).

Entre xaneiro e outubro  rev esta a piques de acabar co tsarismo, trazos:

 3 revolucións paralelas (burguesa, proletaria e campesiña) q non se coordinan.

 Descomposición do exército  motíns populares (Acoirazado Potemkim).

 Creación soviets = asambleas populares de obreiros e soldados, partidarios de folgas e rev.

- Outubro de 1905: o tsar toma a iniciativa  tímidas reformas:

 Promesa de Duma (Asamblea Lexislativa).

 Tímidas reformas agrarias.

Medidas  desmobilización dos liberales (burgueses e clases medias).

Retorno do exército de Extremo Oriente  reprime folgas e movementos populares (soviets).

2. A REVOLUCIÓN DE 1917. 2.1 FEBREIRO 1917: CAIDA DO TSARISMO - Alianzas con Francia e GB, e política expensionista nos Balcáns  entrada de Rusia na Iª GM (1914). Mala preparación e equipamento tropas  derrotas ante Alemania e perdas demográficas e territoriais importantes  desastre militar (millóns de mortos) e afundimento ec  descenso producción agrícola, escasez alimentos, aumento prezos  intenso descontento entre pob civil e militar unido a reformas anteriores ineficaces  nova revolución. Inicio en feb de 1917 en Petrogrado (San Petersburgo)  poboación sae á rúa  manifestacións pedindo fin de guerra e mellora das condicións de vida e folga xeral (27 feb)  soldados néganse a reprimilas e únense aos obreiros  soviets (asambleas) de obreiros e soldados para coordinar manifestacións. Abandono do exército  abdicación do tsar  fin do tsarismo.

2.1 FEBREIRO 1917: CAIDA DO TSARISMO

- Alianzas con Francia e GB, e política expensionista nos Balcáns  entrada de Rusia na Iª GM (1914). Mala preparación e equipamento tropas  derrotas ante Alemania e perdas demográficas e territoriais importantes  desastre militar (millóns de mortos) e afundimento ec  descenso producción agrícola, escasez alimentos, aumento prezos  intenso descontento entre pob civil e militar unido a reformas anteriores ineficaces  nova revolución.

Inicio en feb de 1917 en Petrogrado (San Petersburgo)  poboación sae á rúa  manifestacións pedindo fin de guerra e mellora das condicións de vida e folga xeral (27 feb)  soldados néganse a reprimilas e únense aos obreiros  soviets (asambleas) de obreiros e soldados para coordinar manifestacións.

Abandono do exército  abdicación do tsar  fin do tsarismo.

Da Rev de Febreiro nace un dobre poder:  Goberno provisional = reformista liberal  promesa de reformas pol (liberdades de opinión, prensa, reunión…), sociais (8 horas, dereitos sindicais) e promesa convocatoria Asamblea Constituínte (fin = elaborar Constitución). Pero mantemento de Rusia na guerra.  Soviets : gran influencia na pob obreira. Maioría de eseritas e menxeviques, bolxeviques en minoría  aceptan gob provisional porque coidan que é o momento da revolución democrática/burguesa.

Da Rev de Febreiro nace un dobre poder:

 Goberno provisional = reformista liberal  promesa de reformas pol (liberdades de opinión, prensa, reunión…), sociais (8 horas, dereitos sindicais) e promesa convocatoria Asamblea Constituínte (fin = elaborar Constitución). Pero mantemento de Rusia na guerra.

 Soviets : gran influencia na pob obreira. Maioría de eseritas e menxeviques, bolxeviques en minoría  aceptan gob provisional porque coidan que é o momento da revolución democrática/burguesa.

2.2 DE FEBREIRO A OUTUBRO: FRACASO REFORMISMO BURGUÉS. - Entre feb e outubro fracasa o reformismo burgués  revolución proletaria. - Revolución no se detén en feb (abdicación zar) por 2 razóns:  Mantemento de Rusia na guerra polo Gob provisional  oposición clases populares.  Contradicións entre 2 poderes:  Gob provisional (burguesía)  Obxectivo: Seguir a guerra ata victoria e despois, reforma pol e social.  Soviets (menxeviques e eseritas)  Obxectivo: primeiro reformas sociais inmediatas e paz xusta sen anexións imperialistas. - Contradición aproveitadas por bolxeviques, dirixidos por Lenin  regreso do exilio (abril)  publica Teses de Abril (programa bolxevique)  puntos:  Non apoia revolución burguesa  necesidade de revolución proletaria  toma de poder polos obreiros.  Paz inmediata.  Nacionalización de terras polos soviets campesiños  apoio campesiños.

2.2 DE FEBREIRO A OUTUBRO: FRACASO REFORMISMO BURGUÉS.

- Entre feb e outubro fracasa o reformismo burgués  revolución proletaria.

- Revolución no se detén en feb (abdicación zar) por 2 razóns:

 Mantemento de Rusia na guerra polo Gob provisional  oposición clases populares.

 Contradicións entre 2 poderes:

 Gob provisional (burguesía)  Obxectivo: Seguir a guerra ata victoria e despois, reforma pol e social.

 Soviets (menxeviques e eseritas)  Obxectivo: primeiro reformas sociais inmediatas e paz xusta sen anexións imperialistas.

- Contradición aproveitadas por bolxeviques, dirixidos por Lenin  regreso do exilio (abril)  publica Teses de Abril (programa bolxevique)  puntos:

 Non apoia revolución burguesa  necesidade de revolución proletaria  toma de poder polos obreiros.

 Paz inmediata.

 Nacionalización de terras polos soviets campesiños  apoio campesiños.

- A partir de abril, reformas lentas do Gob provisional  presión popular  radicalización da rev:  Debordados os kadetes  eseritas fanse cargo do Goberno provisional (Kerenski), pero son incapaces controlar situación.  Xullo: Bolxeviques  revolta popular contra goberno  reprimido polo exército.  Agosto: Golpe de estado militar (xeneral Kornilov )= partidario da volta do tsarismo  fracasa grazas á axuda dos bolxeviques ao goberno. - Consecuencias:  prestixio de Kerenski e eseritas e  bolxeviques  imposición das teses de Lenin (toma de poder polo proletariado) nos soviets de Petrogrado e Moscova  Revolución de Outubro.

- A partir de abril, reformas lentas do Gob provisional  presión popular  radicalización da rev:

 Debordados os kadetes  eseritas fanse cargo do Goberno provisional (Kerenski), pero son incapaces controlar situación.

 Xullo: Bolxeviques  revolta popular contra goberno  reprimido polo exército.

 Agosto: Golpe de estado militar (xeneral Kornilov )= partidario da volta do tsarismo  fracasa grazas á axuda dos bolxeviques ao goberno.

- Consecuencias:  prestixio de Kerenski e eseritas e  bolxeviques  imposición das teses de Lenin (toma de poder polo proletariado) nos soviets de Petrogrado e Moscova  Revolución de Outubro.

2.3 OUTUBRO: TRIUNFO REVOLUCIÓN BOLXEVIQUE . En outubro os bolxeviques toman o poder  primeira revolución proletaria da historia. Factores:  Febleza do Goberno Provisional de Kerenski, illado: perdeu o apoio popular (por continuar a guerra) e en agosto o apoio do exército (Golpe de estado militar).  Bolxeviques, defensores rev popular  apoio das masas populares e maioría nos soviets. Desta forma Lenin convence a partido e insurección armada inmediata  revolución de outubro, preparada e executada por Troski coa Garda Vermella = inicio coa sublevación de mariñeros de Kronstad (próxima a Petrogrado)  revolta de grupos obreiros armados  control dos lugares clave da capital  Desenlace = toma do Pazo de Inverno (sede do Goberno Provisional) e detención membros goberno  tras triunfar na capital  extensión a toda Rusia. Tras revolución  Congreso de Soviets en Petrogrado con maioría bolxevique  lexitiman Revolución e Outrubro  creación novo gob = Consello de Comisarios do Pobo

2.3 OUTUBRO: TRIUNFO REVOLUCIÓN BOLXEVIQUE .

En outubro os bolxeviques toman o poder  primeira revolución proletaria da historia. Factores:

 Febleza do Goberno Provisional de Kerenski, illado: perdeu o apoio popular (por continuar a guerra) e en agosto o apoio do exército (Golpe de estado militar).

 Bolxeviques, defensores rev popular  apoio das masas populares e maioría nos soviets.

Desta forma Lenin convence a partido e insurección armada inmediata  revolución de outubro, preparada e executada por Troski coa Garda Vermella = inicio coa sublevación de mariñeros de Kronstad (próxima a Petrogrado)  revolta de grupos obreiros armados  control dos lugares clave da capital  Desenlace = toma do Pazo de Inverno (sede do Goberno Provisional) e detención membros goberno  tras triunfar na capital  extensión a toda Rusia.

Tras revolución  Congreso de Soviets en Petrogrado con maioría bolxevique  lexitiman Revolución e Outrubro  creación novo gob = Consello de Comisarios do Pobo

-

-

2.4 PRIMEIRAS MEDIDAS REVOLUCIONARIAS. Consello de Comisarios do Pobo, dirixido por Lenin e con Troski e Stalin coma comisarios, entre outros  primeiras medidas revolucionarias (Decretos de 26 outubro):  Decreto sobre a paz: pretende paz xusta e sen anexións, para consolidar revolución. Pero ofensiva alemana a inicios de 1918 ocupa países bálticos (traslado capital de Petrogrado a Moscova no interior), Polonia, parte de Bielorrusia e Ucrania  negociación para a paz de Troski (comisario A. Exteriores) con alemáns  Tratado de Brest-Litovsk (marzo 1918)  Rusia retírase da guerra e perde Estonia, Letonia, Lituania, Finlandia, Polonia e Ucrania.  Decreto sobre a terra : abole a propiedade privada e expropia as terras da Coroa, Igrexa e Nobreza que pasan en usufructo (ainda non en propiedade) a campesiños.  Decretos de nacionalizacións (pasar de propiedade privada a estatal)  Banca, transportes e comercio exterior pasan a mans do Estado. Fábricas son autoxestionadas por propios obreiros a través de comités.

2.4 PRIMEIRAS MEDIDAS REVOLUCIONARIAS.

Consello de Comisarios do Pobo, dirixido por Lenin e con Troski e Stalin coma comisarios, entre outros  primeiras medidas revolucionarias (Decretos de 26 outubro):

 Decreto sobre a paz: pretende paz xusta e sen anexións, para consolidar revolución. Pero ofensiva alemana a inicios de 1918 ocupa países bálticos (traslado capital de Petrogrado a Moscova no interior), Polonia, parte de Bielorrusia e Ucrania  negociación para a paz de Troski (comisario A. Exteriores) con alemáns  Tratado de Brest-Litovsk (marzo 1918)  Rusia retírase da guerra e perde Estonia, Letonia, Lituania, Finlandia, Polonia e Ucrania.

 Decreto sobre a terra : abole a propiedade privada e expropia as terras da Coroa, Igrexa e Nobreza que pasan en usufructo (ainda non en propiedade) a campesiños.

 Decretos de nacionalizacións (pasar de propiedade privada a estatal)  Banca, transportes e comercio exterior pasan a mans do Estado. Fábricas son autoxestionadas por propios obreiros a través de comités.

3. A CONSTRUCIÓN DO RÉXIME SOVIÉTICO: DE LENIN A STALIN 3.1 GUERRA CIVIL E COMUNISMO DE GUERRA. - A revolución triunfara en boa parte do imperio, pero pronto organizouse unha resistencia fronte ós bolxeviques, dirixida por fracción conservadora do antigo Exército tsarista, por membros da antiga nobreza, burguesía e do campesiñado + rico (kulaks)…  Exército branco , con apoio ec e militar estranxeiro (que temían o contaxio revolucionario)  franceses, ingleses, americanos, polacos, xaponeses e checos. - Fronte aos brancos  Exército vermello (organizado por Troski) = exército revolucionario bolxevique, ferréamente disciplinado. - Guerra Civil  victoria Exército vermello, grazas á labores organizativas e estratéxicas de Troski e a división e impopularidade do Exército branco

3.1 GUERRA CIVIL E COMUNISMO DE GUERRA.

- A revolución triunfara en boa parte do imperio, pero pronto organizouse unha resistencia fronte ós bolxeviques, dirixida por fracción conservadora do antigo Exército tsarista, por membros da antiga nobreza, burguesía e do campesiñado + rico (kulaks)…  Exército branco , con apoio ec e militar estranxeiro (que temían o contaxio revolucionario)  franceses, ingleses, americanos, polacos, xaponeses e checos.

- Fronte aos brancos  Exército vermello (organizado por Troski) = exército revolucionario bolxevique, ferréamente disciplinado.

- Guerra Civil  victoria Exército vermello, grazas á labores organizativas e estratéxicas de Troski e a división e impopularidade do Exército branco

Contenda civil   control da ec por parte do Estado para gañar guerra = comunismo de guerra  nacionalización de empresas e do comercio interior, limitación dereitos sindicais e de folga, requisa de colleitas aos campesiños para abastecer cidades e exército vermello… Imposición de medidas do comunismo de guerra pola forza e desabastecemento de cidades  descontento, sublevacións campesiñas e motín mariñeiros de Kronstad  necesidade de rectificar o sistema ec unha vez gañada a guerra  NEP (Nova Política Económica).

Contenda civil   control da ec por parte do Estado para gañar guerra = comunismo de guerra  nacionalización de empresas e do comercio interior, limitación dereitos sindicais e de folga, requisa de colleitas aos campesiños para abastecer cidades e exército vermello…

Imposición de medidas do comunismo de guerra pola forza e desabastecemento de cidades  descontento, sublevacións campesiñas e motín mariñeiros de Kronstad  necesidade de rectificar o sistema ec unha vez gañada a guerra  NEP (Nova Política Económica).

3.2 A NEP. - Nova Política Económica (NEP) = reacción desesperada para superar efectos ec comunismo guerra:  Requisas  campesiños non producen excedentes  desabastecemento urbano  fames   descontento,  Falta de mat primas e fontes enerxía  parálise da industria. - NEP liquida comunismo de guerra e restablece formas capitalistas: € Estado conserva control de sectores clave: banca, industria pesada, transporte e comercio. € Restaura mercado interior  fin de requisas agrícolas e desnacionalización de pequenas industrias  campesiños venden excedentes e industria abastece mercado. - NEP (aprobada por autoridade de Lenin) = marcha atrás no camiño cara o socialismo, pero fundamental para se repoñer das guerras. NEP  efecto = recuperación da produción, abastecemento e traballo. - Pero NEP  problemas: enriquecemento de unha minoría (nepmens = homes da NEP) = kulaks, empresarios e especuladores  contradicción cos ideais de rev (sociedade igualitaria).

3.2 A NEP.

- Nova Política Económica (NEP) = reacción desesperada para superar efectos ec comunismo guerra:

 Requisas  campesiños non producen excedentes  desabastecemento urbano  fames   descontento,

 Falta de mat primas e fontes enerxía  parálise da industria.

- NEP liquida comunismo de guerra e restablece formas capitalistas:

€ Estado conserva control de sectores clave: banca, industria pesada, transporte e comercio.

€ Restaura mercado interior  fin de requisas agrícolas e desnacionalización de pequenas industrias  campesiños venden excedentes e industria abastece mercado.

- NEP (aprobada por autoridade de Lenin) = marcha atrás no camiño cara o socialismo, pero fundamental para se repoñer das guerras. NEP  efecto = recuperación da produción, abastecemento e traballo.

- Pero NEP  problemas: enriquecemento de unha minoría (nepmens = homes da NEP) = kulaks, empresarios e especuladores  contradicción cos ideais de rev (sociedade igualitaria).

3.3 A EXPANSIÓN DA REVOLUCIÓN: A TERCEIRA INTERNACIONAL. - Lenin e Trotski defendían que a Rev soviética non se podería soster sen non se espallaba + alá de Rusia, hacia outros países. - En, efecto, Revolución Rusa  movementos revolucionarios en toda Europa a partir de 1917  2 destacados:  Hungría: instauración de un efémero réxime comunista dirixido por Bela Kun, abortado por exercito.  Alemaña: intento de revolución socialista por espartaquistas (facción radical socialdemocracia)  revolta sofocada e execución de dirixentes (Rosa Luxemburgo e Karl Liebnecht). - Estratexia de Lenin de extender a rev  creación nova Internacional Obreira que agrupase a todos os partidos revolucionarios dispostos a seguir o exemplo ruso  creación de Terceira Internacional en Moscova en 1919. Os partidos integrados nela pasaron a denominarse partidos comunistas, para diferenciarse dos partidos socialistas (defensores de chegar ao poder pola vía parlamentaria e de colaborar coa sociedade burguesa).

3.3 A EXPANSIÓN DA REVOLUCIÓN: A TERCEIRA INTERNACIONAL.

- Lenin e Trotski defendían que a Rev soviética non se podería soster sen non se espallaba + alá de Rusia, hacia outros países.

- En, efecto, Revolución Rusa  movementos revolucionarios en toda Europa a partir de 1917  2 destacados:

 Hungría: instauración de un efémero réxime comunista dirixido por Bela Kun, abortado por exercito.

 Alemaña: intento de revolución socialista por espartaquistas (facción radical socialdemocracia)  revolta sofocada e execución de dirixentes (Rosa Luxemburgo e Karl Liebnecht).

- Estratexia de Lenin de extender a rev  creación nova Internacional Obreira que agrupase a todos os partidos revolucionarios dispostos a seguir o exemplo ruso  creación de Terceira Internacional en Moscova en 1919. Os partidos integrados nela pasaron a denominarse partidos comunistas, para diferenciarse dos partidos socialistas (defensores de chegar ao poder pola vía parlamentaria e de colaborar coa sociedade burguesa).

3.4 ASCENSO DE STALIN. A consolidación do Estado soviético corresponde á época de Stalin. ¿Quen é? = Stalin participa na revolución de outubro eno 1º goberno dos soviets (Comisario das Nacionalidades). Desde 1921 desempeña o cargo de secretario xeral do PCUS (Partido Comunista da Unión Soviética), a pesar da desconfianza de Lenin (carta secreta na que recomenda a destitución de Stalin). Enfermidade e morte de Lenin  ascenso meteórico de Stalin  illamento do seu principal rival = Trotski  2 candidatos a suceder a Lenin, con 2 posturas antagónicas:  Revolución permanente e mundial (Trotski) = a URSS (Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas) e a revolución só poderán sobrevivir espallando a rev polo mundo.  Socialismo nun só país (Stalin): para consolidar URSS é necesario consolidar a rev no interior do país, como paso previo para a rev mundial.

3.4 ASCENSO DE STALIN.

A consolidación do Estado soviético corresponde á época de Stalin.

¿Quen é? = Stalin participa na revolución de outubro eno 1º goberno dos soviets (Comisario das Nacionalidades). Desde 1921 desempeña o cargo de secretario xeral do PCUS (Partido Comunista da Unión Soviética), a pesar da desconfianza de Lenin (carta secreta na que recomenda a destitución de Stalin).

Enfermidade e morte de Lenin  ascenso meteórico de Stalin  illamento do seu principal rival = Trotski  2 candidatos a suceder a Lenin, con 2 posturas antagónicas:

 Revolución permanente e mundial (Trotski) = a URSS (Unión de Repúblicas Socialistas Soviéticas) e a revolución só poderán sobrevivir espallando a rev polo mundo.

 Socialismo nun só país (Stalin): para consolidar URSS é necesario consolidar a rev no interior do país, como paso previo para a rev mundial.

Stalin, aproveitando enfermidade de Lenin, e o seu cargo de secretario xeral do PCUS  despraza a todos os seus rivais  dirixente único, absoluto e totalitario da URSS (1927 e 1953)  dexeneración da revolución  rexime dictatorial e totalitario (todo o poder para Stalin)  actuacións:  Somete ao Partido Comunista (PCUS) ao seu poder  depura as disidencias de oponentes = purgas  encarcelamento, reclusión, execución e asasinatos (Trotski) de disidentes .  Ríxido control ideolóxico de todas as facetas da vida (educación, cultura, arte,…)  castigando calquera oposición.  Crea un Estado policial onde persoas e grupos étnicos son perseguidos, deportados (Siberia  gulags = campos de traballo e concentración) e exterminados (millóns de persoas nos anos 30).

Stalin, aproveitando enfermidade de Lenin, e o seu cargo de secretario xeral do PCUS  despraza a todos os seus rivais  dirixente único, absoluto e totalitario da URSS (1927 e 1953)  dexeneración da revolución  rexime dictatorial e totalitario (todo o poder para Stalin)  actuacións:

 Somete ao Partido Comunista (PCUS) ao seu poder  depura as disidencias de oponentes = purgas  encarcelamento, reclusión, execución e asasinatos (Trotski) de disidentes .

 Ríxido control ideolóxico de todas as facetas da vida (educación, cultura, arte,…)  castigando calquera oposición.

 Crea un Estado policial onde persoas e grupos étnicos son perseguidos, deportados (Siberia  gulags = campos de traballo e concentración) e exterminados (millóns de persoas nos anos 30).

3.5 SOCIALISMO NUN SÓ PAÍS: COLECTIVIZACIÓN E PLANIFICACIÓN ECONÓMICA. - Socialismo nun só país de Stalin  orientación económica e política de Stalin. Para sobrevivir contra capitalismo  URSS debe convertirse en gran potencia ec e industrial  ¿Cómo? = planificación industrial (plans quinquenais) e colectivización agrícola.  Planificación ec : racha coa NEP (fin capitalismo e sectores privados)  socialización de medios de produción e intervencionismo de Estado (non iniciativa privada)  economía dirixida e planificada por un organismo estatal (Gosplan) mediante plans de 5 anos de duración (plans quinquenais), que fixan niveis produción, salarios, prezos…, e que todos os organismos deben seguir.  Colectivización : socialización no campo  supresión total da propiedade privada e kulaks  sovjos (granxas estatais) e koljos (granxas cooperativas de campesiños). ¿Para que? = obxetivos = 1. rachar coa NEP  sustituir capitalismo por socialismo. 2. modernizar agricultura para con excedentes financiar industria e maquinaria militar.

3.5 SOCIALISMO NUN SÓ PAÍS: COLECTIVIZACIÓN E PLANIFICACIÓN ECONÓMICA.

- Socialismo nun só país de Stalin  orientación económica e política de Stalin. Para sobrevivir contra capitalismo  URSS debe convertirse en gran potencia ec e industrial  ¿Cómo? = planificación industrial (plans quinquenais) e colectivización agrícola.

 Planificación ec : racha coa NEP (fin capitalismo e sectores privados)  socialización de medios de produción e intervencionismo de Estado (non iniciativa privada)  economía dirixida e planificada por un organismo estatal (Gosplan) mediante plans de 5 anos de duración (plans quinquenais), que fixan niveis produción, salarios, prezos…, e que todos os organismos deben seguir.

 Colectivización : socialización no campo  supresión total da propiedade privada e kulaks  sovjos (granxas estatais) e koljos (granxas cooperativas de campesiños). ¿Para que? = obxetivos =

1. rachar coa NEP  sustituir capitalismo por socialismo.

2. modernizar agricultura para con excedentes financiar industria e maquinaria militar.

Resultados da colectivización e planificación:  Positivos: crecemento económico espectacular  URSS = 3ª potencia industrial a finais dos anos 30  a) Planificación  industrialización centrada en industria pesada (siderurxia, metalurxia…), fontes enerxía (carbón, petróleo…) e industria bélica  grandes concentracións industriais (Moscú, Leningrado, Urais, Don, Caúcaso…). b) Colectivización agraria   produción  autosuficiencia e abastecemento cidades e industria e libera man de obra e capitais  industrialización.  Negativos: excesivo custo social:  Imposición forzosa da colectivización  resistencias campesiñas  execucións e deportacións masivas.  Prioridade da industrialización sobre o sector primario  sacrifica o nivel de vida dos labregos  baixo nivel de vida.  Baixa productividade no campo e na industria por salarios baixos, e malas condicións laborais  compensada con formas de emulación socialista (exaltación de valores socialistas de traballo e sacrificio para ben común), como o estajanovismo.

Resultados da colectivización e planificación:

 Positivos: crecemento económico espectacular  URSS = 3ª potencia industrial a finais dos anos 30 

a) Planificación  industrialización centrada en industria pesada (siderurxia, metalurxia…), fontes enerxía (carbón, petróleo…) e industria bélica  grandes concentracións industriais (Moscú, Leningrado, Urais, Don, Caúcaso…).

b) Colectivización agraria   produción  autosuficiencia e abastecemento cidades e industria e libera man de obra e capitais  industrialización.

 Negativos: excesivo custo social:

 Imposición forzosa da colectivización  resistencias campesiñas  execucións e deportacións masivas.

 Prioridade da industrialización sobre o sector primario  sacrifica o nivel de vida dos labregos  baixo nivel de vida.

 Baixa productividade no campo e na industria por salarios baixos, e malas condicións laborais  compensada con formas de emulación socialista (exaltación de valores socialistas de traballo e sacrificio para ben común), como o estajanovismo.