UNIDADE 10 A SEGUNDA GUERRA MUNDIAL Borja Campos Seijo I.E.S García Barbón (Verín)

1. DA SEGURIDADE COLECTIVA Á GUERRA. 1.1. PESADA HERDANZA DA IGM. - Os anos inmediatamente posteriores á IGM caracterízanse polas dificultades (consolidación dos novos estados xurdidos coa paz, disputas fronteirizas, problemas de minorías nacionais…). Pero o asunto + conflictivo é o alemán  2 tipos de problemas:  Territorial: a rep de Weimar non acepta as fronteiras trazadas en Versalles.  Económico: os aliados fixan indemnizacións de guerra exhorbitantes  130.000 millóns de marcos/ouro  protestas alemanas e atrasos nos pagos  intransixencia dos aliados (postura francesa: Alemaña pagará)  ocupación franco-belga da conca do Rhur  folga dos mineiros como protesta  resistencia pasiva do goberno alemán (paga soldos de mineiros en folga a costa de emisión masiva de papel moeda)  hiperinflación en Alemaña

1.1. PESADA HERDANZA DA IGM.

- Os anos inmediatamente posteriores á IGM caracterízanse polas dificultades (consolidación dos novos estados xurdidos coa paz, disputas fronteirizas, problemas de minorías nacionais…). Pero o asunto + conflictivo é o alemán  2 tipos de problemas:

 Territorial: a rep de Weimar non acepta as fronteiras trazadas en Versalles.

 Económico: os aliados fixan indemnizacións de guerra exhorbitantes  130.000 millóns de marcos/ouro  protestas alemanas e atrasos nos pagos  intransixencia dos aliados (postura francesa: Alemaña pagará)  ocupación franco-belga da conca do Rhur  folga dos mineiros como protesta  resistencia pasiva do goberno alemán (paga soldos de mineiros en folga a costa de emisión masiva de papel moeda)  hiperinflación en Alemaña

1. 2. ESTABILIZACIÓN DAS RELACIÓNS INTERNACIONAIS: SEGURIDADE COLECTIVA E ESPÍRITO DE LOCARNO. A mediados dos anos 20  estabilización relacións internacionais. 2 factores:  Acordos sobre pago de reparacións : posible polo cambio de líderes en Francia e Alemaña  Stresemann (Alemaña) e Briand (Francia) comprenden que a ocupación do Rhur = crise sen saída  retirada francesa do Rhur. A mediación anglo-norteamericana  Plan Dawes (1924), aceptado polas 2 partes  créditos americanos para relanzar a economía de Alemaña  pagos compatibles coa recuperación ec de Alemaña. A Gran Depresión nos trinta terminou anulando os pagamentos na Conferencia de Lausana (1932).  Acordos de Locarno (1925): ese cambio de actitude permite o paso dunha tensa relación de forza a unha distendida relación  xuntanza en Locarno (Suíza) de Alemania, Francia, GB, Italia, Bélxica, Polonia e Checoslovaquia  aceptación das fronteiras occidentais do Tratado de Versalles, pero non das orientais  que grante Francia con alianzas con Polonia e Checoslovaquia.

1. 2. ESTABILIZACIÓN DAS RELACIÓNS INTERNACIONAIS: SEGURIDADE COLECTIVA E ESPÍRITO DE LOCARNO.

A mediados dos anos 20  estabilización relacións internacionais. 2 factores:

 Acordos sobre pago de reparacións : posible polo cambio de líderes en Francia e Alemaña  Stresemann (Alemaña) e Briand (Francia) comprenden que a ocupación do Rhur = crise sen saída  retirada francesa do Rhur.

A mediación anglo-norteamericana  Plan Dawes (1924), aceptado polas 2 partes  créditos americanos para relanzar a economía de Alemaña  pagos compatibles coa recuperación ec de Alemaña.

A Gran Depresión nos trinta terminou anulando os pagamentos na Conferencia de Lausana (1932).

 Acordos de Locarno (1925): ese cambio de actitude permite o paso dunha tensa relación de forza a unha distendida relación  xuntanza en Locarno (Suíza) de Alemania, Francia, GB, Italia, Bélxica, Polonia e Checoslovaquia  aceptación das fronteiras occidentais do Tratado de Versalles, pero non das orientais  que grante Francia con alianzas con Polonia e Checoslovaquia.

 Espítito de Locarno : muda revanchismo hacia o Tratado de Versalles por seguridade colectiva (1925/1930) = a Sociedade de Nacións regula as relacións internacionais e incrementa membros  ingreso de Alemaña en 1926. Seguridade colectiva  Pacto Briand-Kellogg (1928), iniciativa de Francia e EEUU  renuncia á guerra e reducción dos exércitos  adhesión de case todos os estados.

 Espítito de Locarno : muda revanchismo hacia o Tratado de Versalles por seguridade colectiva (1925/1930) = a Sociedade de Nacións regula as relacións internacionais e incrementa membros  ingreso de Alemaña en 1926. Seguridade colectiva  Pacto Briand-Kellogg (1928), iniciativa de Francia e EEUU  renuncia á guerra e reducción dos exércitos  adhesión de case todos os estados.

1.3. FRACASO DA SEGURIDADE COLECTIVA E VIRAXES CARA A GUERRA. Na década dos 30 fracasa a pol de seguridade colectiva ata estoupar na IIª Guerra Mundial. A crise de 1929 e a Grande Depresión deterioran a situación debido a:  Depresión  adopción proteccionismo e autarquía  illamento das nacións  interrupción relacións  receos e roces entre estados  rearme das potencias.  Ascenso dos fascismos ao poder  ultranacionalismo agresivo  ameaza militar e uso da forza  invasións e agresións a outros países (Etiopía por Italia, Manchuria por Xapón)  abandono das institucións (Conferencias de desarme e Sociedade de Nacións)  desestabilización relacións internacionais.

1.3. FRACASO DA SEGURIDADE COLECTIVA E VIRAXES CARA A GUERRA.

Na década dos 30 fracasa a pol de seguridade colectiva ata estoupar na IIª Guerra Mundial.

A crise de 1929 e a Grande Depresión deterioran a situación debido a:

 Depresión  adopción proteccionismo e autarquía  illamento das nacións  interrupción relacións  receos e roces entre estados  rearme das potencias.

 Ascenso dos fascismos ao poder  ultranacionalismo agresivo  ameaza militar e uso da forza  invasións e agresións a outros países (Etiopía por Italia, Manchuria por Xapón)  abandono das institucións (Conferencias de desarme e Sociedade de Nacións)  desestabilización relacións internacionais.

Incapacidade da Sociedade de Nacións (abandono no 33 de Alemaña e Xapón, no 36 de Italia) e actitude débil das democracias  novas alianzas que arruinan seguridade colectiva de Locarno  viraxes hacia a guerra:  Viraxe francesa : ruptura de Francia con Alemaña no 33 a raíz do revisionismo de Versalles por Hitler  alianza con GB e Italia (Stresa, 1935) e pacto franco-soviético.  Viraxe británica : invasión italiana de Etiopía  ameaza estratéxica para GB  GB forza sancións internacionais sobre Italia  ruptura entre GB e Italia en 1936.  Viraxe italiana : sancionada Italia achégase a Alemaña no 36 (comparten ideoloxía)  participación na guerra civil española (apoio a Franco)  Pacto de aceiro (Alemaña e Italia, 1939)  ruptura con Francia.  Viraxe alemana : pacto de non agresión xermano/soviético (1939)  reparto de Polonia  Hitler tenta evitar guerra inminente en 2 frontes.

Incapacidade da Sociedade de Nacións (abandono no 33 de Alemaña e Xapón, no 36 de Italia) e actitude débil das democracias  novas alianzas que arruinan seguridade colectiva de Locarno  viraxes hacia a guerra:

 Viraxe francesa : ruptura de Francia con Alemaña no 33 a raíz do revisionismo de Versalles por Hitler  alianza con GB e Italia (Stresa, 1935) e pacto franco-soviético.

 Viraxe británica : invasión italiana de Etiopía  ameaza estratéxica para GB  GB forza sancións internacionais sobre Italia  ruptura entre GB e Italia en 1936.

 Viraxe italiana : sancionada Italia achégase a Alemaña no 36 (comparten ideoloxía)  participación na guerra civil española (apoio a Franco)  Pacto de aceiro (Alemaña e Italia, 1939)  ruptura con Francia.

 Viraxe alemana : pacto de non agresión xermano/soviético (1939)  reparto de Polonia  Hitler tenta evitar guerra inminente en 2 frontes.

2. A SEGUNDA GUERRA MUNDIAL (1939- 1945) 2.1 FACTORES DO ESTOUPIDO: EXPANSIONISMO XAPONÉS E ALEMÁN. No extremo oriente, o imperialismo nipón inicia a guerra dous anos antes que en Europa. Nos anos 30 Xapón = réxime imperial, autoritario, rexido por clanes militares  busca de territorios (materias primas, mercados e alivio demográfico)  política expansionista no Pacífico e Extremo Oriente  invasión de Manchuria (1932) e creación estado satélite xaponés de Manchukuo  sancións da Sociedade de Nacións  abandono en 1933. En 1936 alianza de Xapón con Alemaña e despois con Italia  forzas do Eixe. En 1937, desde Manchuria  invasión de China  inicio da guerra en Asia. En 1940, ocupación da Indochina Francesa. En 1941 ataque ao seu gran rival na expansión polo Pacífico (EEUU)  Pearl Harbour (Hawai)  entrada de EEUU na guerra.

2.1 FACTORES DO ESTOUPIDO: EXPANSIONISMO XAPONÉS E ALEMÁN.

No extremo oriente, o imperialismo nipón inicia a guerra dous anos antes que en Europa. Nos anos 30 Xapón = réxime imperial, autoritario, rexido por clanes militares  busca de territorios (materias primas, mercados e alivio demográfico)  política expansionista no Pacífico e Extremo Oriente  invasión de Manchuria (1932) e creación estado satélite xaponés de Manchukuo  sancións da Sociedade de Nacións  abandono en 1933.

En 1936 alianza de Xapón con Alemaña e despois con Italia  forzas do Eixe.

En 1937, desde Manchuria  invasión de China  inicio da guerra en Asia. En 1940, ocupación da Indochina Francesa. En 1941 ataque ao seu gran rival na expansión polo Pacífico (EEUU)  Pearl Harbour (Hawai)  entrada de EEUU na guerra.

En Europa, as transgresións alemanas aplicadas gradualmente por Hitler conducen á IIGM:  Primeiras medidas (1933/1936): obxectivo  recuperar rango de potencia para Alemaña  racha con claúsulas de Versalles considerándolo inxusto  rearme alemán: - Abandono Sociedade de Nacións (1933). - Servizo militar obrigatorio (1935). - Remilitarización (ilegal) de Renania (1936).  Intervención na Guerra Civil Española (1936): apoio ec, militar con homes e armas ao bando rebelde de Franco  experimenta armas e tácticas propias da guerra total (bombardeo de Gernika). Mentres Ale e Ita apoian a Franco, as democracias occ deciden a non intervención ( por medo á guerra europea)  só a URSS e Brigadas Internacionais (voluntarios ao marxe dos seus gobernos) apoian ao goberno legal da República española.

En Europa, as transgresións alemanas aplicadas gradualmente por Hitler conducen á IIGM:

 Primeiras medidas (1933/1936): obxectivo  recuperar rango de potencia para Alemaña  racha con claúsulas de Versalles considerándolo inxusto  rearme alemán:

- Abandono Sociedade de Nacións (1933).

- Servizo militar obrigatorio (1935).

- Remilitarización (ilegal) de Renania (1936).

 Intervención na Guerra Civil Española (1936): apoio ec, militar con homes e armas ao bando rebelde de Franco  experimenta armas e tácticas propias da guerra total (bombardeo de Gernika). Mentres Ale e Ita apoian a Franco, as democracias occ deciden a non intervención ( por medo á guerra europea)  só a URSS e Brigadas Internacionais (voluntarios ao marxe dos seus gobernos) apoian ao goberno legal da República española.

 Anexión de Austria (Anschluss) (1938), por Alemaña, prohibida por Versalles, xustificada polo dereito de incorporación ao Reich da poboación alemana.  Desmembramento de Checoslovaquia : pola reivindicación alemana dos Sudetes = rexión checa habitada por 3 millóns de alemáns  Conferencia de Munich (out 1938)  Francia e GB ceden ante Hitler para salvar a paz  Hitler ocupa os Sudetes, pero en 1939 dá un paso +  ocupa toda Checoslovaquia  desmembración   Bohemia e Moravia (Chequia) = protectorado alemán.  Eslovaquia = novo estado independente.  Invasión de Polonia (sep 1939): Alemaña esixe devolución de territorios perdidos en Versalles (Dantzig e corredor polaco)  negativa polaca  invasión de Polonia  democracias por fin plantan cara  Francia e GB declaran a guerra a Alemaña  inicio IIª Guerra Mundial.

 Anexión de Austria (Anschluss) (1938), por Alemaña, prohibida por Versalles, xustificada polo dereito de incorporación ao Reich da poboación alemana.

 Desmembramento de Checoslovaquia : pola reivindicación alemana dos Sudetes = rexión checa habitada por 3 millóns de alemáns  Conferencia de Munich (out 1938)  Francia e GB ceden ante Hitler para salvar a paz  Hitler ocupa os Sudetes, pero en 1939 dá un paso +  ocupa toda Checoslovaquia  desmembración 

 Bohemia e Moravia (Chequia) = protectorado alemán.

 Eslovaquia = novo estado independente.

 Invasión de Polonia (sep 1939): Alemaña esixe devolución de territorios perdidos en Versalles (Dantzig e corredor polaco)  negativa polaca  invasión de Polonia  democracias por fin plantan cara  Francia e GB declaran a guerra a Alemaña  inicio IIª Guerra Mundial.

2.2 TRIUNFOS DO EIXE (1939-1941). - Alemaña  guerra lóstrego (blitzkrieg) = rápidez de movementos de divisións acoirazadas (panzers = tanques alemáns) e aviación  ocupación nazi de Europa entre 1939 e 41. Etapas:  Ocupación de Polonia (sept 1939): ofensiva lóstrego alemana e invasión soviética  reparto de Polonia  Francia e GB declaran guerra a Alemaña.  Invasión de Dinamarca e Noruega (primavera de 1940): conquistadas con rápidez por Alemaña como base de ataques aéreos a GB.  Ofensiva e ocupación de Francia (maio 1940): guerra lóstrego a través de Holanda e Bélxica (48 horas)  ataque a Francia por rexión de Árdenas  caída de toda Francia (entrada dos nazis en París en xuño)  entrada de Italia na guerra (con Alemaña) e división de Francia en 2 partes:  Norte ocupado polos nazis.  Sur: creación dun estado títere francés de tipo fascista, colaboracionista cos nazis, dirixido polo mariscal Pétain (capital: Vichy).

2.2 TRIUNFOS DO EIXE (1939-1941).

- Alemaña  guerra lóstrego (blitzkrieg) = rápidez de movementos de divisións acoirazadas (panzers = tanques alemáns) e aviación  ocupación nazi de Europa entre 1939 e 41. Etapas:

 Ocupación de Polonia (sept 1939): ofensiva lóstrego alemana e invasión soviética  reparto de Polonia  Francia e GB declaran guerra a Alemaña.

 Invasión de Dinamarca e Noruega (primavera de 1940): conquistadas con rápidez por Alemaña como base de ataques aéreos a GB.

 Ofensiva e ocupación de Francia (maio 1940): guerra lóstrego a través de Holanda e Bélxica (48 horas)  ataque a Francia por rexión de Árdenas  caída de toda Francia (entrada dos nazis en París en xuño)  entrada de Italia na guerra (con Alemaña) e división de Francia en 2 partes:

 Norte ocupado polos nazis.

 Sur: creación dun estado títere francés de tipo fascista, colaboracionista cos nazis, dirixido polo mariscal Pétain (capital: Vichy).

 Batalla de Inglaterra : no verán de 1940 só GB aguanta contra o fascismo  batalla de Inglaterra = ataques áereos alemáns  bombardeos  GB resiste.  Italia ataca na zona do Mediterráneo : Grecia e Exipto para construir un imperio e romper comunicacións entre GB e India (Canle de Suez)  fracaso italiano  Alemaña ten que socorrer a Italia  2 operacións: 1. Apoio en Exipto a tropas italianas  envío de Afrika Korps, dirixido por mariscal Rommel  guerra no deserto  visctorias alemanas sobre británicas. 2. Invasión nazi de Grecia e Iugoslavia  desmembración de Iugoslavia  estado fascista en Croacia.

 Batalla de Inglaterra : no verán de 1940 só GB aguanta contra o fascismo  batalla de Inglaterra = ataques áereos alemáns  bombardeos  GB resiste.

 Italia ataca na zona do Mediterráneo : Grecia e Exipto para construir un imperio e romper comunicacións entre GB e India (Canle de Suez)  fracaso italiano  Alemaña ten que socorrer a Italia  2 operacións:

1. Apoio en Exipto a tropas italianas  envío de Afrika Korps, dirixido por mariscal Rommel  guerra no deserto  visctorias alemanas sobre británicas.

2. Invasión nazi de Grecia e Iugoslavia  desmembración de Iugoslavia  estado fascista en Croacia.

2.3 CAMBIO DE SIGNO NA GUERRA (1941-1942). En 1941 iníciase un cambio de signo na guerra  extensión do conflicto a escala planetaria.  Invasión da URSS (Operación Barbarroja) (xuño de 1941): obxectivos: destrución réxime bolxevique e obtención de materias primas e petróleo  3 direccións: N (hacia Leningrado), centro (Moscova) e Sur (Ucraína e Caúcaso = campos petrolíferos)  dificultades loxísticas (distancias enormes, táctica de terra queimada dos soviéticos) e climáticas (inverno)  Stalin non capitula  enormes perdas humanas.  Ataque xaponés a EEUU (Pearl Harbour, Hawai, dec de 1941): EEUU entra en guerra  GB e EEUU vs Eixe (Alemaña, Italia e Xapón)  unión de 2 guerras (europea e no Pacífico).  Ofensivas xaponesas no Pacífico (1ª ½ 1942): invasión de Filipinas, Indonesia e Birmania

2.3 CAMBIO DE SIGNO NA GUERRA (1941-1942).

En 1941 iníciase un cambio de signo na guerra  extensión do conflicto a escala planetaria.

 Invasión da URSS (Operación Barbarroja) (xuño de 1941): obxectivos: destrución réxime bolxevique e obtención de materias primas e petróleo  3 direccións: N (hacia Leningrado), centro (Moscova) e Sur (Ucraína e Caúcaso = campos petrolíferos)  dificultades loxísticas (distancias enormes, táctica de terra queimada dos soviéticos) e climáticas (inverno)  Stalin non capitula  enormes perdas humanas.

 Ataque xaponés a EEUU (Pearl Harbour, Hawai, dec de 1941): EEUU entra en guerra  GB e EEUU vs Eixe (Alemaña, Italia e Xapón)  unión de 2 guerras (europea e no Pacífico).

 Ofensivas xaponesas no Pacífico (1ª ½ 1942): invasión de Filipinas, Indonesia e Birmania

2.4 A VICTORIA DOS ALIADOS (1942-45). - 1942 : a) Límite da expansión alemana en Rusia e África  primeiras derrotas do eixe (outono 1942)  URSS: Resistencia e derrota alemana en Stalingrado (feb 1943) = 1ª derrota alemana.  Norte de África: contraofensiva aliada en El Alamein (Exipto)  GB (Montgomery) conquista Libia. b) Máximo avance xaponés freado na India por británicos e no Pacífico (Illas Midway/Guadalcanal) por EEUU. 1943: a) Desembarco aliado en África  rendición Afrika Korps  o Eixe perde control do Mediterráneo  Italia = vulnerable. b) Desembarco en Sicilia (Italia)  caos en Italia  destitución de Mussolini  rend¡ción de Italia  reacción alemana  Alemania ocupa Italia  Hitler restablece a Mussolini  República italiana de Saló. c) Ofensiva de EEUU no Pacífico Sur  inicio refluxo xaponés.

2.4 A VICTORIA DOS ALIADOS (1942-45).

- 1942 :

a) Límite da expansión alemana en Rusia e África  primeiras derrotas do eixe (outono 1942)

 URSS: Resistencia e derrota alemana en Stalingrado (feb 1943) = 1ª derrota alemana.

 Norte de África: contraofensiva aliada en El Alamein (Exipto)  GB (Montgomery) conquista Libia.

b) Máximo avance xaponés freado na India por británicos e no Pacífico (Illas Midway/Guadalcanal) por EEUU.

1943:

a) Desembarco aliado en África  rendición Afrika Korps  o Eixe perde control do Mediterráneo  Italia = vulnerable.

b) Desembarco en Sicilia (Italia)  caos en Italia  destitución de Mussolini  rend¡ción de Italia  reacción alemana  Alemania ocupa Italia  Hitler restablece a Mussolini  República italiana de Saló.

c) Ofensiva de EEUU no Pacífico Sur  inicio refluxo xaponés.

1944: a) Ofensiva rusa: liberación URSS e entra en Polonia e Balcáns. b) Desembarco aliado en Normandía (Francia) hacia París  Alemania combate en tres frontes. c) Ofensiva EEUU no Pacifico central (Marianas, Filipinas). Finais 1944- 1945. a) Derrota alemana ante avance simultáneo desde leste (soviéticos), oeste e sur (franceses, británicos, estadounidenses…)   Oeste: fracaso contraofensiva alemana nas Árdenas  aliados entran en Alemaña polo Rhin.  Sur: lento avance aliado en Italia  detención e execución de Mussolini polos partisanos (abril 1945).  Leste: Exército Vermello entra en Berlín (abril)  suicidio de Hitler e rendición de Alemaña (8 maio 1945).

1944:

a) Ofensiva rusa: liberación URSS e entra en Polonia e Balcáns.

b) Desembarco aliado en Normandía (Francia) hacia París  Alemania combate en tres frontes.

c) Ofensiva EEUU no Pacifico central (Marianas, Filipinas).

Finais 1944- 1945.

a) Derrota alemana ante avance simultáneo desde leste (soviéticos), oeste e sur (franceses, británicos, estadounidenses…) 

 Oeste: fracaso contraofensiva alemana nas Árdenas  aliados entran en Alemaña polo Rhin.

 Sur: lento avance aliado en Italia  detención e execución de Mussolini polos partisanos (abril 1945).

 Leste: Exército Vermello entra en Berlín (abril)  suicidio de Hitler e rendición de Alemaña (8 maio 1945).

b) Avance de EEUU no Pacífico  reconquista de Birmania e conquista illas xaponesas (Iwo Jima, Okinawa…)  para forzar rendición xaponesa  bombas atómicas en Hirohisma e Nagasaki (agosto 1945)  rendición incondicional de Xapón  final IIª GM.

b) Avance de EEUU no Pacífico  reconquista de Birmania e conquista illas xaponesas (Iwo Jima, Okinawa…)  para forzar rendición xaponesa  bombas atómicas en Hirohisma e Nagasaki (agosto 1945)  rendición incondicional de Xapón  final IIª GM.

3. CONSECUENCIAS DA GUERRA E ORGANIZACIÓN DA VICTORIA ALIADA 3.1 CONSECUENCIAS DA GUERRA (DEMOGRÁFICAS, SOCIAIS E ECONÓMICAS). As novas formas de guerra (guerra total: bombardeos e armas máis mortíferas) explican a terrible mortandade: 60 millóns de mortos (30 millóns civís, 1,5 en bombardeos aliados e do eixe), 35 millóns de feridos, 10 millóns asasinados nos campos de concentración nazi (6 millóns de xudeus). Guerra e final conflicto  desprazamentos de millóns de persoas, por liberación de prisioneiros e de traballadores forzosos que voltaban aos seus países, pola modificación das fronteiras tras o conflicto  30 millóns de desprazados en Europa (sobre todo en Europa central e oriental) e 7 millóns de repatriados xaponeses desde Corea e Manchuria ao arquipélago xaponés.

3.1 CONSECUENCIAS DA GUERRA (DEMOGRÁFICAS, SOCIAIS E ECONÓMICAS).

As novas formas de guerra (guerra total: bombardeos e armas máis mortíferas) explican a terrible mortandade: 60 millóns de mortos (30 millóns civís, 1,5 en bombardeos aliados e do eixe), 35 millóns de feridos, 10 millóns asasinados nos campos de concentración nazi (6 millóns de xudeus).

Guerra e final conflicto  desprazamentos de millóns de persoas, por liberación de prisioneiros e de traballadores forzosos que voltaban aos seus países, pola modificación das fronteiras tras o conflicto  30 millóns de desprazados en Europa (sobre todo en Europa central e oriental) e 7 millóns de repatriados xaponeses desde Corea e Manchuria ao arquipélago xaponés.

Guerra  crímenes contra a humanidade  eliminación física dos vencidos e holocausto (exterminio) de determinadas razas (xudeus, xitanos):  ¿Como?: reclusión en guetos (barrios cerrados de cidades) e logo en campos de concentración de millóns de persoas  explotación (escravitude) e exterminio (Auschwitz, Treblinka, Mauthausen, Dachau…)  20 millóns de prisioneiros  10 millóns de mortos por fame, escravitude e cámaras de gas…  ¿Para que? Traballo escravo para empresas e aproveitamento económico dos cadáveres.  ¿Quenes? Opositores pol (comunistas, socialistas,…), homosexuais, enfermos, razas inferiores (xudeus, eslavos, xitanos).  Desenrolo da guerra precipita o exterminio dos xudeus  solución final = exterminio industrial en cámaras de gas e fornos crematorios. - Trala guerra  os aliados xulgan aos criminais nazis  Xuízos de Nuremberg = 1º proceso internacional por crimes de guerra, pero moitos dirixentes nazis desaparecen en España e Latinoamérica.

Guerra  crímenes contra a humanidade  eliminación física dos vencidos e holocausto (exterminio) de determinadas razas (xudeus, xitanos):

 ¿Como?: reclusión en guetos (barrios cerrados de cidades) e logo en campos de concentración de millóns de persoas  explotación (escravitude) e exterminio (Auschwitz, Treblinka, Mauthausen, Dachau…)  20 millóns de prisioneiros  10 millóns de mortos por fame, escravitude e cámaras de gas…

 ¿Para que? Traballo escravo para empresas e aproveitamento económico dos cadáveres.

 ¿Quenes? Opositores pol (comunistas, socialistas,…), homosexuais, enfermos, razas inferiores (xudeus, eslavos, xitanos).

 Desenrolo da guerra precipita o exterminio dos xudeus  solución final = exterminio industrial en cámaras de gas e fornos crematorios.

- Trala guerra  os aliados xulgan aos criminais nazis  Xuízos de Nuremberg = 1º proceso internacional por crimes de guerra, pero moitos dirixentes nazis desaparecen en España e Latinoamérica.

- A ocupación nazi e xaponesa  guerra civil nos territorios ocupados entre:  Colaboracionistas: líderes e réximes fascistas (Petain en Francia, utaschi en Croacia).  Resistencia: antifascistas e comunistas  maquis e partisanos (Francia, Italia, Iugoslavia)  loita guerrilleira e sabotaxe contra intereses dos ocupantes. Guerra  gran impacto ec nos escenarios bélicos (Europa, Norte África e Asia/Pacífico   industrias e campos destruidos e sobreexplotados   capacidade productiva.  vías de comunicación (estradas e ferrocarrís) e cidades enteiras arrasadas. - Pola contra, os países que quedaran ao marxe da contenda ou onde non houbo combates, como Canadá, Australia, Suecia e sobre todo EEUU   riqueza, acadando EEUU unha posición hexemónica na ec mundial  créditos para a reconstrución europea (Plan Marshall).

- A ocupación nazi e xaponesa  guerra civil nos territorios ocupados entre:

 Colaboracionistas: líderes e réximes fascistas (Petain en Francia, utaschi en Croacia).

 Resistencia: antifascistas e comunistas  maquis e partisanos (Francia, Italia, Iugoslavia)  loita guerrilleira e sabotaxe contra intereses dos ocupantes.

Guerra  gran impacto ec nos escenarios bélicos (Europa, Norte África e Asia/Pacífico 

 industrias e campos destruidos e sobreexplotados   capacidade productiva.

 vías de comunicación (estradas e ferrocarrís) e cidades enteiras arrasadas.

- Pola contra, os países que quedaran ao marxe da contenda ou onde non houbo combates, como Canadá, Australia, Suecia e sobre todo EEUU   riqueza, acadando EEUU unha posición hexemónica na ec mundial  créditos para a reconstrución europea (Plan Marshall).

3.2 ORGANIZACIÓN DA PAZ ALIADA. A organización da paz aliada foi tratada nunha serie de conferencias entre os aliados que tiveron lugar desde o ano 1941. As + importantes foron as impulsadas polos tres grandes (USA, URSS e GB) desde 1943:  Conferencia de Teherán (Irán) (1943): establécese principio de rendición incondicional de Alemaña.  Conferencia de Ialta (URSS) (feb 1945): reuniu a Roosevelt (Presidente EEUU), Churchill (Premier británico) e Stalin (lider URSS)  acordos: a) Desnazificación e partición de Alemaña, e incorporación de Francia no reparto. b) Trazado novas fronteiras, do oriente alemán, Polonia e URSS. c) Proposta de creación dun novo organismo de cooperación internacional para garantir paz mundial  ONU.

3.2 ORGANIZACIÓN DA PAZ ALIADA.

A organización da paz aliada foi tratada nunha serie de conferencias entre os aliados que tiveron lugar desde o ano 1941. As + importantes foron as impulsadas polos tres grandes (USA, URSS e GB) desde 1943:

 Conferencia de Teherán (Irán) (1943): establécese principio de rendición incondicional de Alemaña.

 Conferencia de Ialta (URSS) (feb 1945): reuniu a Roosevelt (Presidente EEUU), Churchill (Premier británico) e Stalin (lider URSS)  acordos:

a) Desnazificación e partición de Alemaña, e incorporación de Francia no reparto.

b) Trazado novas fronteiras, do oriente alemán, Polonia e URSS.

c) Proposta de creación dun novo organismo de cooperación internacional para garantir paz mundial  ONU.

 Conferencia de Postdam (Alemaña) (xullo-agosto 1945): reuniu a Truman (EEUU), Stalin (URSS) e Attlee (GB) = última reunión entre os 3 grandes (por inicio tensións entre EEUU-URSS)  acordos: a) Alemaña mantería a súa unidade pero baixo o control dos 4 aliados (GB, USA, URSS, Fra) en 4 zonas de ocupación. b) Berlín, na zona soviética, dividiríase tamén en 4 zonas de ocupación. c) Confirmación fronteiras polacas.

 Conferencia de Postdam (Alemaña) (xullo-agosto 1945): reuniu a Truman (EEUU), Stalin (URSS) e Attlee (GB) = última reunión entre os 3 grandes (por inicio tensións entre EEUU-URSS)  acordos:

a) Alemaña mantería a súa unidade pero baixo o control dos 4 aliados (GB, USA, URSS, Fra) en 4 zonas de ocupación.

b) Berlín, na zona soviética, dividiríase tamén en 4 zonas de ocupación.

c) Confirmación fronteiras polacas.

3.3 A ONU. Constituida na Conferencia de San Francisco (abril-xuño 1945), a ONU (Organización das Nacións Unidas), continua a idea da anterior Sociedade das Nacións = institución internacional para acadar a paz e a seguridade mundial. ONU  principios:  Paz e seguridade colectiva  resolución de conflictos sen ameaza nen uso da forza.  Igualdade de dereitos e libre determinación dos pobos  anticolonialismo.  Cooperación internacional en todos os ámbitos (saúde, educación, infancia…)  axencias especializadas.  Dereitos e liberdades individuais  Declaración Universal dos Dereitos Humanos (1948)  liberdade, igualdade, non discriminación…

3.3 A ONU.

Constituida na Conferencia de San Francisco (abril-xuño 1945), a ONU (Organización das Nacións Unidas), continua a idea da anterior Sociedade das Nacións = institución internacional para acadar a paz e a seguridade mundial.

ONU  principios:

 Paz e seguridade colectiva  resolución de conflictos sen ameaza nen uso da forza.

 Igualdade de dereitos e libre determinación dos pobos  anticolonialismo.

 Cooperación internacional en todos os ámbitos (saúde, educación, infancia…)  axencias especializadas.

 Dereitos e liberdades individuais  Declaración Universal dos Dereitos Humanos (1948)  liberdade, igualdade, non discriminación…

Estructura da ONU:  Asamblea Xeral: reúne a todos os membros, unha vez ao ano na se (Nova York)  aproba resolucións, decide admisións e expulsións de países membros, elabora presuposto da organización.  Consello de Seguridade: órgano permanente e verdadeiro centro de poder da ONU  decide sancións, intervencións... Constituido polos 5 aliados vencedores da guerra (USA, URSS, GB, Francia e China) = membros permanentes con voz, voto e veto (posibilidade de anular resolucións) e 10 estados membros temporais (anualmente) e rotatorios con voz e voto  hexemonía dos grandes.  Secretario Xeral: máximo representante e coordinador da organización  elexido pola Asamblea por mandatos de 5 anos.  Outros órganos: Tribunal Internacional de Xustiza de A Haia (Holanda) e OIT (Oficina Internacional dos Traballadores). Axencias: UNICEF (infancia), OMS (saúde), FAO (alimentación), FMI (finanzas)…

Estructura da ONU:

 Asamblea Xeral: reúne a todos os membros, unha vez ao ano na se (Nova York)  aproba resolucións, decide admisións e expulsións de países membros, elabora presuposto da organización.

 Consello de Seguridade: órgano permanente e verdadeiro centro de poder da ONU  decide sancións, intervencións... Constituido polos 5 aliados vencedores da guerra (USA, URSS, GB, Francia e China) = membros permanentes con voz, voto e veto (posibilidade de anular resolucións) e 10 estados membros temporais (anualmente) e rotatorios con voz e voto  hexemonía dos grandes.

 Secretario Xeral: máximo representante e coordinador da organización  elexido pola Asamblea por mandatos de 5 anos.

 Outros órganos: Tribunal Internacional de Xustiza de A Haia (Holanda) e OIT (Oficina Internacional dos Traballadores). Axencias: UNICEF (infancia), OMS (saúde), FAO (alimentación), FMI (finanzas)…

Balance da súa labor: a) Non ten poder real para evitar guerras e tensións, pero palia os seus estragos  axuda a refuxiados e poboación civil, accións humanitarias ante guerras e desastres. b) Hexemonía dos grandes (veto) = anacrónica  paraliza decisións cando están en xogo intereses dos poderosos  necesidade de democratización da ONU = problema pendente. c) Contribucións importantes: promoveu descolonización (anos 50 e 60), da presencia internacional ao Terceiro Mundo, e fomenta foros de debate e cooperación Misións de paz da ONU Membros Consello Seguridade (2007)

Balance da súa labor:

a) Non ten poder real para evitar guerras e tensións, pero palia os seus estragos  axuda a refuxiados e poboación civil, accións humanitarias ante guerras e desastres.

b) Hexemonía dos grandes (veto) = anacrónica  paraliza decisións cando están en xogo intereses dos poderosos  necesidade de democratización da ONU = problema pendente.

c) Contribucións importantes: promoveu descolonización (anos 50 e 60), da presencia internacional ao Terceiro Mundo, e fomenta foros de debate e cooperación

Misións de paz da ONU Membros Consello Seguridade (2007)