Economía e sociedade do S.XX
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Like this? Share it with your network

Share
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
1,384
On Slideshare
1,382
From Embeds
2
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
60
Comments
0
Likes
0

Embeds 2

http://www.blogger.com 2

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. HISTORIA DE ESPAÑA ECONOMÍA E SOCIEDADE NA ESPAÑA LIBERAL (1808-1931)
  • 2. 1. ECONOMÍA: ATRASO E DESENVOLVEMENTO
    • A) DIFICULTADES E LIMITACIÓNS
    • En España o proceso de renovación económica no S. XIX e inicios do XX foi moi débil. Factores:
    •  Obstáculos físicos e naturais (relevo, ríos non navegables…)  dificulta explotación recursos e comunicacións.
    •  Escasas transformacións nos sistemas agrarios  mantemento agricultura traicional por mentalidade conservadora de propietarios.
    •  Baixa capacidade de consumo por baixos ingresos de familias campesiñas  baixo nivel demanda  baixo nivel de produción.
    •  Baixa competitividade dos produtos españois por alto custo de produción  necesidade de proteccionismo.
    •  Escaseza de capitais nos sectores produtivos: os capitalistas españois dirixíronse hacia investimentos especuladores (terras, inmuebles)  dominio dos sectores productivos por investidores estranxeiros.
    •  Mentalidade dos capitalistas españois = beneficios rápidos en lugar de innovar e ser competitivos.
  • 3.  
  • 4.
    • B) FASES DO DESENVOLVEMENTO ECONÓMICO.
    • 3 grandes periodos:
    •  Inicios da industrialización (1830-1870): trazos:
    • - Reforma agraria liberal (desamortizacións).
    • - Inicio rede ferroviaria (lei ferrocarrís, 1855).
    • - Inicio sistema bancario e financeiro (Banco de España).
    •  Ralentización e estancamento (1870-1890): trazos:
    • - Estancamento industrialización.
    • - Caída prezos agrícolas.
    • - Principais focos industrias: Cataluña e P.Vasco.
  • 5.
    •  Crecemento xeral pero desigual (1890-1923):
    • - Proteccionismo.
    • - Incremento exportacións.
    • - Crecemento urbano.
    • - Fundación grandes bancos.
    • - Diversificación industrial
    • - Desenvolvemento desigual: industrialización da periferia einterior atrasado.
  • 6.
    • C) PRINCIPAIS ACTIVIDADES ECONÓMICAS
    • € Agricultura
    • Para a burguesía liberal o único modo de conseguir maior desenvolvemento agrícola era a reforma agraria  terra = ben libre, privado e individual.
    • Era preciso acabar con elementos do Antigo Réxime:
    • ☹ Réxime señorial ☹ Morgados.
    • ☹ Terras eclesiásticas e comunais. ☹ Dezmos.
    • ☹ Autorizar liberdade de cultivos e compravenda de terras.
    • - Reforma agraria foi iniciada polas Cortes de Cádiz e as leis do Trienio Liberal  interrupción na década ominosa e continuación a partir de 1833 (morte FVII)  desamortizacións (= posta en venta de bens de mans mortas eclesiásticas e terras comunais dos concellos) defendida por progresistas e rexeitada por absolutistas e moderados.
  • 7.
    • Etapas da desamortización:
    • ♖ Cortes de Cádiz : Decreto 1813  bens dos afrancesados, ordes militares, conventos de menos de 12 monxes e algunhas terras de coroa e concellos  paralización por restauración absolutistas.
    • ♖ Reinado Sabela II: transformación do réxime de propiedade  desamortizacións. Destacan 3:
    • a) Mendizábal (1835-1836):
    • - Carácter: desamortización eclesiástica (clero regular) - Bens afectados: supresión conventos e posta en venta terras (excepción auxilio social).
    • - Obxetivos: reformar réxime propiedade (crear clase pequenos propietarios), obter recursos para Estado (guerra carlista), reducir a débeda pública e ampliar adeptos a Sabela II entre os compradores.
  • 8.  
  • 9.  
  • 10.
    • b) Espartero (1841):
    • - Carácter: desamortización eclesiástica (clero secular).
    • - Bens: inmuebles e terras das parroquias rurais e urbanas.
    • - Resultado: paralización do proceso polos moderados  Concordato de 1851  Igrexa aceptaba ventas xa realizadas a cambio de sostemento ec.
    • c) Madoz (1855):
    • - Carácter: desamortización civil (Estado).
    • - Bens: resto das propeiedades eclesiáticas, propiedades do estado e sobre todo dos concellos (benes comunais e propios).
    • Resultados:
    • * os compradores foron xentes con recursos ec   patrimonio e prestixio social.
    • * coa privatización aumentou a produción pero non se modernizaron os sistemas de cultivo.
    • * o Estado adquiriu fondos para a construción do ferrocarril
    • * consecuencias sociais moi negativas para os máis pobres (xornaleiros) xa que perderon a súa principal fonte de ingresos permanente
  • 11.  
  • 12.
    • Balance global da desamortización:
    • ✐ Éxito como medida política  transformación do réxime de propiedade e consolidación do réxime liberal.
    • ✐ Fracaso social : ocasión perdida para que o campesiñado accedera á propiedade da terra  terras serviron para incrementar os latifundios.
    • ✐ Compras de terras na desamortización  falta de investimentos na industria  escaso nivel industrialización.
    • ✐ Os máis perxudicados foron: Igrexa, concellos e campesiños pobres e xornaleiros  empeoraron as súas condicións de vida e a Igrexa perdeu patrimonio artístico e cultural por supresión de conventos.
  • 13.
    • En Galiza a desamortización tivo características especiais por pervivencia dos foros (arrendamentos de longa duración), xa que os campesiños que pagaban as súas rendas non podían ser expulsados da terra. Ademáis a maioría dos montes eran comunais (non propiedades dos concellos, senón dos veciños das parroquias).
    • Características da desamortización galega:
    • ❖ Se subastaron o dereito a percibir as rendas, non a propiedade da terra.
    • ❖ Escasa importancia da desamortización de propios por escaso patrimonio dos concellos galegos.
    • ❖ Os mercadores convertéronse en rendistas sen posibilidade de intervir no proceso de produción  estancamento da produción.
    • ❖ Os campesiños conservaron os seus dereitos (foros) sobre a terra ata a lei de redención dos foros (1926)  os campesiños conseguen a propiedade da terra.
  • 14.
    • A pesar das desamortizacións a agricultura española permanece estancada durante o século XIX
    Elevados custos de produción e escasos investimentos Cultivos dominantes: Policultivo de subsistencia e Monocultivo cereal Abundante man de obra Escasa maquinaria Barbeito Cultivos extensivos Características Agricultura S.XIX
  • 15.  
  • 16.
    • Este retraso agrícola  proteccionismo e a falta de renovación  escasos excedentes para a industria.
    • Desigual evolución da agricultura española entre finais de S.XIX e inicios do XX:
    •  Zonas especializadas en cultivos destinados ao mercado internacional  introdución de melloras: abonos, avances técnicos e maquinaria. Exemplo: Levante (froitas e hortalizas), Cataluña (Cava), Cornixa cantábrica e parte de Galiza (gando vacún e leite), Andalucía (aceite de oliva…).
    •  Zonas de produción estancada : similar ao Antigo Réxime. Exemplo: Galiza (minifundio de subsistencia), Castelas, Aragón, Extremadura (latifundios extensivos de cereais: trigo, cebada, centeo…).
    • - Por outro lado, o mantemento do campesiñado arrendatario no norte (foros) e o aumento de xornaleiros no sur   conflitividade agraria  reprimida duramente  única solución = emigración.
  • 17.  
  • 18.
    • € Industria:
    • Diversidade territorial:
    •  Cataluña: principal zona industrial  maior diversificación. Destaca o sector textil, debido á introdución do algodón, á mecanización do fiado e tecido e o reinvestimento de capitais  desenvolvemento doutros sectores: metalurxia, química, industria papeleira…
    •  Andalucía e Levante : inicio da industrialización na siderurxia e téxtil  fracaso  reorientación hacia o sector agrario. Destacou a siderurxia en Málaga-Marbella entre 1830 e 1870  fracasada por elevados custos de produción  no resistiu competencia do norte (PV e Asturias). Tamén riqueza mineira (cobre en Huelva) explotada por empresas estranxeiras.
    •  Asturias : industria extractiva de carbón (mediados S.XIX)  instalación altos fornos e empresas metalúrxicas  dificultades: baixa calidade do mineral (carbón)  caro non competindo co inglés  proteccionismo.
  • 19.  
  • 20.  
  • 21.  
  • 22.
    •  País Vasco : industrias relacionadas co mineral de ferro, abundante e de calidade  exportacións   capitais, que xunto coa importación de carbón barato inglés  PV = maior foco siderúrxico español (finais S.XIX). Destacou tamén a industria química e metalurxia de transformación (máquinas e motores) e naval ( Astilleros Nervión ).
    •  Galiza: industrialización pobre por ruina dos sectores artesáns tradicionais (liño, curtidos, pequenas ferrerías). Destaca a salgadura de peixe  xermen de importante industria conserveira (fianis S.XIX) de rápido crecemento. Tamén destacou a construción naval (estaleiros en Ferrol e Vigo) ou a produción hidroeléctrica por abundancia de cursos de auga. Tamén “febre do wolframio” = gran demanda de mineral de wolframio na Primeira e Segunda Guerra Mundial, pero transitoria.
  • 23.
    • € Transporte e comunicacións
    •  Ferrocarril:
    • Introdución en España do ferrocarril foi tardía  1º ferrocarril de pasaxeiros en 1848 (Barcelona- Mataró)
    • Lei de Ferrocarrís (1855)  regulamento da rede, establecía:
    •  Trazado radial = liñas partían de Madrid ata periferia.
    •  Construción e explotación das liñas tanto polo goberno central como por compañías privadas.
    • - Para facilitar a construción  subvencións do goberno a inversores privados e permiso importación de maquinaria do estranxeiro. O capital utilizado para a financiación foi sobre todo francés (60%)
  • 24.
    • Dificultades do terreo  maior ancho das vías españolas co respecto ao resto de Europa  problemas de conexión con Europa e gran lentitude (Madrid – Barcelona, 24 horas).
    • A súa construción foi realizada en fases :
    • a) antes de 1855 : inicio construción liñas en Barcelona, Madrid e Asturias.
    • b) 1855-66 : construción principais vías grazas ao apoio estatal e a investimentos estranxeiros.
    • c) 1867-76 : paralización obras.
    • d) 1877-96 : relanzamento da produción por grandes compañías.
    • e) 1897-1936 : continúa a construción, pero con lentitude.
    • - Papel do ferrocarril en España  discusión entre historiadores  2 posturas :
    •  Positiva : para uns, permitiu a comunicación interior e o transporte de mercadorías.
    •  Negativa : para outros, resultados pobres debido á mala política estatal, xa que permitiu a importación de material ferroviario  efectos negativos para a siderurxia española.
  • 25. Ferrocarriles en 1880
  • 26.
    •  Estradas:
    • - Malas condicións no S.XIX xunto a sistemas de transporte lentos e inseguros. Dende inicios do S.XX comenzarona a circular automóbiles.
    • - O Estado foi construíndo a rede ao longo do S.XIX de forma lenta.
    •  Transporte marítimo:
    • - Gran renovación por mellora dos portos e introdución de barcos de vapor, que non desprazaron totalmente aos de vela até fianis do S.XIX.
    • - Destaca a construción de grandes navieras (Ybarra e cía, 1885).
    •  Medios de comunicación:
    • - Perfeccionamento correo e telégrafo.
    • - Introdución do teléfono.
  • 27. Estradas a fines do S.XIX
  • 28.
    • € Sistema bancario e financeiro.
    • Necesidade de capital para a industria, construción de ferrocarril, fábricas e importación de novas técnicas e maquinaria  desenvolvemento sistema bancario e financeiro. 3 elementos:
    • $ Bolsa: Madrid (1831) e Barcelona (1851)  proliferación de sociedades por accións.
    • $ Banca: destaca a lei de ordenamento bancario (1856)  2 tipos de bancos:
    • - de emisión (emiten billetes).
    • - de crédito (de negocios, sen capacidade de emisión de billetes).
    • Á cabeza do sistema estaba o Banco de España (1856). Entre 1856 e 74 fundáronse numerosas entidades bancarias (Banco de Santander, Banco de Bilbao). En 1875 otorgouse ao Banco de España á exclusividade de emitir billetes. No 1º ⅓ do S.XX fundáronse numerosos bancos actuais (Banco Español de Crédito, Popular, Urquijo…).
    • $ Caixas de aforro: orixe coma institucións de beneficencia. No S. XX adícanse a actividades financeiras e captación aforro modesto
    • - En Galiza escaso desenvolvemento da banca ata comezos do S.XX  inicio da banca contemporánea, relacionada con actividades comerciais e industriais de Vigo (Banco de Vigo) e A Coruña (Banco Pastor).
  • 29.
    •  Réxime demográfico
    • O réxime demográfico da España liberal presenta características dun modelo demográfico antigo e tamén elementos de cambio:
    •  Pervivencias do modelo demográfico antigo:
    •  Crecemento lento da poboación por alta natalidade e mortalidade (34 e 29 ‰ respectivamente en 1900).
    •  Baixa esperanza de vida (34 homes, 36 mulleres).
    •  Crisis de subsistencias por malas colleitas debido ao clima e atraso agrícola.
    •  Epidemias cíclicas (cólera ou gripe) e guerras (Independencia, carlistas)  mortalidades catastróficas.
    •  Elementos de cambio: (a partir de 1885).
    • ❖  natalidade por urbanización e industrialización.
    • ❖  aínda máis a mortalidade por melloras na alimentación, sanidade  aumento crecemento natural e esperanza de vida
    2. MODERNIZACIÓN DEMOGRÁFICA E EMIGRACIÓN.
  • 30.  
  • 31.
    •  Urbanización.
    • No S.XIX maioría de poboación española = rural   poboación urbana nas décadas finais do S.XIX grazas ao éxodo rural por crise agraria e desenvolvemento industrial.
    • As cidades creceron  cambios urbanísticos = derrube murallas, construción ensanches, iluminación, sumidoiros, empedrado das rúas…
    • En Galiza as cidades costeiras foron as que máis creceron (A Coruña, 75.000 hab en 1930).
  • 32.
    •  Migracións
    • Desfase entre o gran crecemento da poboación e o menor dos recursos  marcha da poboación   emigración española a América (1 millón entre 1890 e 1914), pero tamén a outros países (Francia, Alxeria).
    • Non todas as zonas de España foron afectadas por igual  Galicia foi unha das zonas de maior emigración ( ⅓ do total español)  nun século entre 1860 e 1970 sairon máis de 1 millón de emigrantes galegos polos portos de A Coruña e Vigo principalmente.
    • Crise 1929   emigración a América.
    • Algúns emigrantes retornaron enriquecidos, pero 1 gran maioría non.
    • A emigración foi ante todo masculina e rural  endurecemento das condicións de vida dos que se quedaban  nais e traballadoras agrícolas.
  • 33. 3. NOVA SOCIEDADE DE CLASES
    • Inicios do S.XIX = desaparición sociedade estamental  nova sociedade de clases con criterios de clasificación social basados na riqueza e a valía persoal e non na pertenza a un linaxe  maior dinamismo e fluidez na sociedade  crecemento de burguesía e emerxencia do proletariado.
    • Desta transformación social saliu beneficiada sobre todo a burguesía  acceso ao poder e enriquecimento.
  • 34.
    •  Grupos tradicionais.
    • a) Nobreza: perdeu privilexios (xudiciais, fiscais), pero conservou o seu patrimonio e a súa influencia. Adaptación á nova sociedade de clase mediante alianza coa gran burguesía (matrimonios conveniencia)  cúspide social.
    • En Galiza destacou a fidalguía  gran poder, xa que percibían as rendas agrícolas (foros). A súa posición social foi diminuindo durante o século XIX.
    • b) Clero: perderon privilexios e riqueza coa revolución liberal (desamortizacións)  militancia de gran parte do clero no carlismo. Gran influencia da Igrexa pola relixiosidade da sociedade española  confesionalidade de moitas constitucións e Concordato de 1851. Existencia dunha corrente ideolóxica anticlerical (contra o clero)  manifestacións e queima de igrexas.
  • 35.
    • c) Campesiñado:
    • - Grupo máis numeroso da sociedade (40% en 1930).
    • - Diferencias internas = propietarios ou non propietarios (xornaleiros).
    • - Desamortizacións non melloraron a situación dos campesiños pobres  non puideron adquirir terras e quedaron sen bens comunais   nº de xornaleiros.
    • - Situación diferente no norte e no sur:
    •  Sur: grandes propiedades en mans de propietarios ricos absentistas  multitude de xornaleiros en míseras condicións  revoltas no campos no S.XIX e inicios do XX.
  • 36.
    •  Norte (Galiza) :
    • - Os campesiños non eran propietarios, pero sí foreiros  certos dereitos sobre a terra (hereditarios).
    • - Tamano pequeno das explotacións e pervivencia dos foros = obstáculo á modernización.
    • - Desequilibrio poboación-recursos  emigración e protestas pola propiedade.
  • 37.  
  • 38. Tasas de alfabetización. Fines S.XIX.
  • 39.
    •  Novos grupos:
    • d) Burguesía: gran diversidade interna (comerciantes, industriais, funcionarios, militares, propietarios…) = grupo ascendente da sociedade tras a revolución liberal e industrial  poder político e económico.
    • Sen embargo poucos efectivos en España polo escaso desenvolvemento económico e industrial, con mentalidade pouco emprendedora.
    • Diferencias internas:
    •  Alta burguesía : financeiros, industriais e comerciantes… Manexan grandes fortunas e controlan poder político.ç
    •  Clases medias : clase intermedia entre alta burguesía e proletariado. Orixe por desenvolvemento urbano  pequenos propietarios (talleres, negocios, terras), profesionais liberais (médicos, avogados), funcionarios… Defenderon, en xeral, principios liberais e democráticos.
  • 40.
    • e) Proletariado: debido á escasa industrialización española, non acada presenza significativa até ó século XX.
    • - Proceden do campo da artesanía.
    • - Condicións moi duras de vida (xornadas longas, baixos salarios, míseras vivendas)  accións de protesta e reivindicación  melloras salariais e laborais.
  • 41. 4. MOVEMENTO OBREIRO
    • A) ORGANIZACIÓN DO MOVEMENTO OBREIRO
    • Desenvolvemento do capitalismo industrial  endurecemento das condicións de vida da clase traballadora  2 situacións:
    •  Na cidade : sometemento dos obreiros ao ritmo das máquinas  longas xornadas e baixos salarios.
    •  No campo : tras desamortizacións xornaleiros e campesiños pobres quedaron sen medios para manterse.
    • - Mov obreiro = organización dos obreiros e traballadores do campo  medidas de forza e presión (ludismo, folgas…)  organizacións para defender os seus intereses (sindicatos e partidos políticos)  aparición ideoloxías obreiras para transformar a sociedade (anarquismo e marxismo).
  • 42.
    • Movemento obreiro  formas de organización diversas:
    •  Ludismo: destrución de máquinas por obreiros debido á perda do seu oficio e empeoramento das súas condicións de vida. En España inicíaronse en Levante e Cataluña nas décadas do 1820 e 30 (incendio da fábrica Bonaplata en Alcoi, 1821). Foron movementos esporádicos de escasa planificación, violentos e destructivos.
    •  Folga: acto de forza dos traballadores  abandono do traballo tentando conseguir dos patróns melloras (  salarios,  xornada). Diferencias:
    •  Folga parcial (só dun sector laboral).
    •  Folga xeral: (todos os sectores).
    •  Folga xeral revolucionaria: inclúe cambio político e social.
    • Para que a folga triunfase debíase contar con medios económicos para atender ás necesidades dos obreiros en folga (caixas de resistencia).
  • 43.
    •  Sociedades de resistencia e sindicatos : asociacións para defensa intereses obreiros fronte aos patróns.
    • - Lexislación liberal  disolución de gremios e prohibición asociacións  primeiras sociedades obreiras baixo a apariencia de sociedades benéficas  “sociedades de socorros mutuos” (1839)  obxectivo = loitar por melloras salariais e  xornadas  formación de caixas de resistencia (contribución dos obreiros para facer fronte a enfermidades, despidos e accidentes).
    • - Estas sociedades en principio agrupaban a obreiros da mesma actividade para despois pasar a integrar a traballadores de diferentes sectores.
    • - En 1844 prohibición polos moderados destas sociedades, que volverán a ser autorizadas en 1855. Definitiva autorización en 1887.
  • 44.
    •  Ideoloxías obreiras:
    • A Anarquismo : en España desde 1868 (G. Fanelli, discípulo de Bakunin)  gran influencia en Cataluña, Aragón, Levante e Andalucía.
    • - Obxectivo = transfomación sociedade capitalista  sociedade sen clases, mediante:
    •  Destrución do Estado e de todo tipo de autoridade (política, relixiosa, militar…)  non participación política (ni voto, ni representación).
    •  Supresión propiedade privada.
    •  Eliminación diferencias socioeconómicas.
    •  Organización da sociedade en comunas autónomas autoxestionadas, con acordos libres entre os seus habitantes.
    •  Apoio nos traballadores, sobre todo agrícolas.
  • 45.  
  • 46.
    • ☭ Marxismo: introducido en España por Paul Lafargue en 1871. Rivalidades co anarquismo polo control do movemento obreiro  tensións entre as súas organizacións. Características:
    •  O medio máis eficaz para cambiar a sociedade = loita de clases.
    •  O cambio debe ser realizado polo proletariado, en sindicatos e partidos políticos obreiros  conquista do poder político polo proletariado  “ditadura do proletariado”.
    •  Ditadura do proletariado  sociedade igualitaria por eliminación da propiedade privada e medios de produción privados  estatais  socialización e colectivización dos medios de produción  desaparición sociedade de clases  sociedade socialista.
  • 47.
    • B) SINDICATOS E PARTIDOS OBREIROS
    •  AIT : Fundación en Londres en 1864 (Iª Internacional ) para unión proletariado mundial.
    • - Revolución Gloriosa (1868)  fundación da Federación Rexional Española (FRE) integrada na AIT e con orientación anarquista  expansión rápida por toda España con seccións e federacións locais (40.000 afiliados en 1873).
    • - Disputas na AIT entre Marx e Bakunin  expulsión de Bakunin e anarquistas da AIT en 1872.
    • - En España a FRE declarouse anarquista  expulsión dos marxistas.
    • - Levantamento de Alcoi (1873), instigado por internacionalistas  prohibición das actividades da FRE en 1874  disolución en 1881.
  • 48.
    •  Agrupacións anarquistas : caracterízanse pola súa división:
    • a) Partidarios de actuar no terreo sindical  fundación organizacións sindicais  Federación de Traballadores da Rexión Española (FTRE, en 1881, herdeira da FRE) ou Solidariedade Obreira (1906-1908).
    • - Reacción ante Semana Tráxica (1909)  creación CNT (Confederación Nacional do Traballo) en 1910  defensa de folga xeral revolucionaria para lograr a emancipación dos traballadores.
    • - A CNT tivo gran expansión  principal sindicato nas primeiras décadas do S.XX  apoio social no campesiñado (sobre todo andaluz) e no proletariado industrial (Cataluña e Levante).
    • - CNT  nagativa a participar en política.
    • - Ditadura de Primo de Rivera  ilegalización da CNT  clandestinidade e escisión do seu sector máis radical  FAI (Federación Anarquista Ibérica).
  • 49.  
  • 50.  
  • 51.
    • b) Partidarios de “propaganda pola acción” (+ extremistas): atentados contra personalidades da clase dominante para derrubar orde establecida  políticos (Cánovas, Canalejas, Afonso XIII,…), bispos, militares (Martínez Campos…), avogados… Destacou a organización Man Negra ( 1882-83).
    Asasinato de Cánovas del Castillo (1897) Atentado contra o cortexo nupcial de Afonso XIII (1906)
  • 52.
    •  Agrupacións marxistas : destaca Pablo Iglesias (máxima figura del socialismo español)  Partido Socialista Obrero Español (PSOE) fundado en 1879. Fundado na clandestinidade por tipógrafos madrileños. Contaba cun xornal “O Socialista”. Xa na legalidade celebrou o seu Iº Congreso en 1888.
    • - Tamén destacou o sindicato UXT (Unión Xeral de Traballadores) = federación de sindicatos socialistas (1888).
    • - Estreita vinculación entre partido e sindicato ( dobre militancia dos seus afiliados)  zonas de implantación: Madrid, Biscaia e Asturias, sobre todo.
    Pablo Iglesias
  • 53.
    • Integración de ambas asociacións na IIª Internacional (Internacional Socialista) en París  loita pola xornada do 1º de maio e xornada laboral de 8 horas.
    • Tras Semana Tráxica (1909)  alianza dos socialistas cos republicanos  1º deputado socialista nas Cortes (Pablo Iglesias).
    • Triunfo da Revolución soviética en 1917  fundación por Lenin da IIIª Internacional (Internacional comunista)  división nos partidos socialistas  PSOE (ala dereita  socialdemócratas) e Partido Comunista de España (PCE, 1921) (ala esquerda  partidarios da revolución).
  • 54.  
  • 55.
    •  Sociedades obreiras católicas:
    • - Avance do marxismo e anarquismo  intento de contrarrestalas pola xerarquía eclesiástica  creación organizacións obreiras católicas (Círculos Católicos, 1887).
    • - Unión de sindicatos católicos  confederacións = Federación Nacional de Sindicatos Católicos (1912).
    • - Sociedades católicas defendían colaboración e concordia das clases sociais.
  • 56.
    • C) A CONFLICTIVIDADE AGRARIA.
    • - Reforma agraria liberal (abolición señoríos, morgados, desamortizacións,…)  alteracións das condicións de vida dos campesiños   conflictividade agraria  diferencias según zonas e condicións de vida dos campesiños:
    •  Sublevacións andaluzas: desamortizacións   latifundios en mans de minoría terratenente e absentista  perxudica a campesiños pobres e xornaleiros  miseria dos salarios e explotación dos patróns   conflictividade  revoltas e ocupación de terras de inspiración anarquista  represión pola Garda Civil (Utrera 1857, Loja 1861, Xerez 1892). No S.XX  folgas xerais dirixidas por sindicatos, sobre todo entre 1918 e 1920 ( trienio bolxevique ).
    •  Agrarismo galego : pervivencia dos foros  potestas para redención de contratos e acceso á propiedade da terra polos campesiños  agrarismo (inicios S.XX) = movemento masivo do campesiñado de ideoloxía variada (dende católicos a republicanos)  obxectivos = mellorar condicións de vida do campesiñado.
  • 57.
    • Principais problemas do campo galego = pervivencia dos foros, minifundismo, proteccionismo do goberno que perxudicaba aos produtos galegos.
    • Agrarismo  diferentes fases :
    • a) Inicios a principios S.XX.
    • b) En 1907 cambio importante  nacemento 2 asociacións:
    •  Unión campesiña.
    •  Solidariedade galega : loita contra caciquismo e supresión dos foros.En 1912: desaparición Solidariedade Galega por divisións ideolóxicas.
    • c) Fundación Acción Galega (1910) de Basilio Alvárez  mobilización do campesiñado galego  programa: redención foros, eliminación caciquismo, potenciación vías de comunicación e industrias e creación cooperativas agrarias.
    • d) Ditadura de Primo de Rivera (1923-30): paralización das organizacións agraristas. Aprobación da Lei de Redención de Foros (1926)  reforma da propiedade da terra  desaparición do foro mediante indemnización.
  • 58. Execucións dos cabecillas da revolta de Xerez (10-2-1892)