Kt229

240 views
149 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
240
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
1
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Kt229

  1. 1. LuËn v¨n tèt nghiÖp Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp Lêi më ®Çu Lµ mét trong ba yÕu tè s¶n xuÊt kinh doanh c¬ b¶n (TSC§; nguyªn vËt liÖu, c«ng cô dông cô; lao ®éng sèng), TSC§ ®ãng mét vai trß hÕt søc quan träng trong ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh cña mét doanh nghiÖp. C¸c lo¹i TSC§ ®Òu cã gi¸ trÞ lín, thêi gian sö dông l©u dµi, tham gia nhiÒu chu kú s¶n xuÊt kinh doanh, nã cã ¶nh hëng trùc tiÕp tíi viÖc tÝnh gi¸ thµnh s¶n phÈm vµ x¸c ®Þnh kÕt qu¶ kinh doanh cña doanh nghiÖp. Bëi vËy, ®ßi hái c«ng t¸c tæ chøc h¹ch to¸n kÕ to¸n TSC§ t¹i doanh nghiÖp ph¶i hÕt søc khoa häc: TSC§ ph¶i ®îc ph©n lo¹i vµ ®¸nh gi¸ mét c¸ch ®óng ®¾n; viÖc theo dâi t×nh h×nh biÕn ®éng vµ söa ch÷a TSC§ ph¶i ®îc ghi chÐp ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c, kÞp thêi; viÖc tÝnh khÊu hao ph¶i phï hîp víi ®Æc ®iÓm riªng cña doanh nghiÖp. H¬n thÕ n÷a, mét thùc tÕ ®Æt ra cho tÊt c¶ c¸c doanh nghiÖp hiÖn nay lµ muèn tån t¹i, ph¸t triÓn vµ ®øng v÷ng trªn thÞ trêng th× ®ßi hái mçi ®¬n vÞ ph¶i biÕt tæ chøc tèt c¸c nguån lùc s¶n xuÊt cña m×nh vµ sö dông chóng mét c¸ch cã hiÖu qu¶ nhÊt. Lµ mét doanh nghiÖp lín dÉn ®Çu c¶ níc vÒ lÜnh vùc s¶n xuÊt vµ cung øng vËt liÖu næ c«ng nghiÖp còng nh c¸c dÞch vô næ cho c¸c ngµnh c«ng nghiÖp quan träng cña ®Êt níc nh ngµnh than, ®iÖn, xi m¨ng, dÇu khÝ, C«ng ty Ho¸ chÊt má cã mét khèi lîng TSC§ rÊt lín. §ång thêi do cã nhiÒu ®¬n vÞ trùc thuéc c«ng ty n»m ph©n t¸n trªn c¶ níc nªn ®ßi hái c«ng t¸c tæ chøc h¹ch to¸n TSC§ t¹i c«ng ty cµng ®Æt ra yªu cÇu cao h¬n cho kÕ to¸n vµ ®©y lµ mét trong nh÷ng phÇn hµnh quan träng trong c«ng t¸c h¹ch to¸n kÕ to¸n cña doanh nghiÖp. Trong thêi gian thùc tËp t¹i C«ng ty Ho¸ chÊt má, víi sù híng dÉn nhiÖt t×nh cña thÇy gi¸o NguyÔn H÷u §ång, c¸c c¸n bé phßng KÕ to¸n tµi chÝnh vµ ban l·nh ®¹o c«ng ty, em ®îc t×m hiÓu thùc tÕ c«ng t¸c tæ chøc h¹ch to¸n kÕ to¸n t¹i c«ng ty nãi chung vµ c«ng t¸c tæ chøc h¹ch NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  2. 2. LuËn v¨n tèt nghiÖp Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp to¸n tõng phÇn hµnh nãi riªng trong ®ã cã phÇn hµnh kÕ to¸n TSC§. XuÊt ph¸t tõ vÞ trÝ quan träng cña c«ng t¸c kÕ to¸n TSC§ còng nh tõ thùc tÕ tæ chøc phÇn hµnh nµy t¹i c«ng ty bao gåm: viÖc tæ chøc vËn dông chÕ ®é kÕ to¸n, nh÷ng ®Æc ®iÓm riªng næi bËt, u nhîc ®iÓm trong h¹ch to¸n TSC§ t¹i doanh nghiÖp lµ nh÷ng lý do mµ em chän ®Ò tµi “Hoµn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n tµi s¶n cè ®Þnh víi viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông tµi s¶n cè ®Þnh t¹i C«ng ty Ho¸ chÊt má (Micco)” trong bµi LuËn v¨n tèt nghiÖp nµy. KÕt cÊu cña luËn v¨n ngoµi lêi më ®Çu vµ kÕt luËn gåm cã ba phÇn sau: PhÇn I : C¬ së lý luËn vÒ tæ chøc h¹ch to¸n TSC§ víi viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông TSC§. PhÇn II : Thùc tr¹ng c«ng t¸c kÕ to¸n TSC§ t¹i C«ng ty Ho¸ chÊt má. PhÇn III : Mét sè kiÕn nghÞ, ®Ò xuÊt nh»m hoµn thiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n TSC§ t¹i C«ng ty Ho¸ chÊt má. NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  3. 3. LuËn v¨n tèt nghiÖp 1 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp PhÇn I: c¬ së lý luËn vÒ tæ chøc h¹ch to¸n tµi s¶n cè ®Þnh víi viÖc n©ng cao hiÖu qu¶ sö dông Tµi s¶n cè ®Þnh .I Nh÷ng vÊn ®Ò chung vÒ tµi s¶n cè ®Þnh .1 Tµi s¶n cè ®Þnh vµ c¸c yªu cÇu vÒ qu¶n lý TSC§ lµ nh÷ng t liÖu lao ®éng cã gi¸ trÞ lín, thêi gian sö dông dµi.Theo quy ®Þnh hiÖn hµnh cña chÕ ®é kÕ to¸n ViÖt Nam th× mét tµi s¶n ®îc ghi nhËn lµ TSC§ ph¶i cã thêi gian sö dông lín h¬n mét n¨m vµ cã gi¸ trÞ tõ 5 triÖu ®ång trë lªn. TSC§ cã c¸c ®Æc ®iÓm sau: − TSC§ tham gia nhiÒu chu kú s¶n xuÊt kinh doanh. NÕu lµ TSC§ h÷u h×nh th× tµi s¶n kh«ng thay ®æi h×nh th¸i vËt chÊt ban ®Çu trong suèt qu¸ tr×nh sö dông cho tíi khi h háng. − Trong qu¸ tr×nh tham gia s¶n xuÊt kinh doanh, gi¸ trÞ cña TSC§ bÞ hao mßn dÇn vµ ®îc dÞch chuyÓn tõng phÇn vµo gi¸ trÞ cña s¶n phÈm míi s¸ng t¹o ra hoÆc vµo chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh trong kú. ChÝnh nh÷ng ®Æc ®iÓm trªn lµ c¬ së ®Ó ph©n biÖt gi÷a hai nhãm t liÖu lao ®éng lµ TSC§ vµ c«ng cô dông cô, ®ång thêi nã còng ®Æt ra mét yªu cÇu cao vÒ qu¶n lý sö dông còng nh yªu cÇu vÒ tæ chøc c«ng t¸c h¹ch to¸n TSC§ trong mçi doanh nghiÖp.  Yªu cÇu vÒ qu¶n lý: c«ng t¸c kÕ to¸n TSC§ trong doanh nghiÖp ph¶i qu¶n lý tèt TSC§ trªn hÖ thèng sæ s¸ch vµ ®Ó phôc vô cho qu¸ tr×nh qu¶n lý, kÕ to¸n ph¶i cung cÊp ®Çy ®ñ, chÝnh x¸c vµ kÞp thêi c¸c th«ng tin vÒ: − Qu¶n lý TSC§ vÒ chñng lo¹i theo ®Æc trng kü thuËt vµ ®Æc trng kinh tÕ − Nguyªn gi¸, gi¸ trÞ hao mßn, gi¸ trÞ cßn l¹i, nguån h×nh thµnh TSC§… NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  4. 4. LuËn v¨n tèt nghiÖp 2 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp − C¸c th«ng tin vÒ sö dông vµ khÊu hao TSC§ nh: thêi gian sö dông, ph¬ng ph¸p thu håi vèn, ph¬ng ph¸p khÊu hao vµ ph¬ng ph¸p ph©n bæ chi phÝ cho c¸c ®èi tîng sö dông.  Yªu cÇu vÒ tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n TSC§: − Tæ chøc ph©n lo¹i TSC§ vµ ®¸nh gi¸ TSC§ theo ®óng chÕ ®é quy ®Þnh. − Tæ chøc c«ng t¸c h¹ch to¸n ban ®Çu c¸c nghiÖp vô biÕn ®éng, khÊu hao, söa ch÷a TSC§, còng nh viÖc ph¶n ¸nh c¸c nghiÖp vô nµy trªn hÖ thèng sæ kÕ to¸n theo ®óng chÕ ®é quy ®Þnh vµ theo tÝnh ®Æc thï TSC§ trong ®¬n vÞ. − Thùc hiÖn tèt chÕ ®é b¸o c¸o TSC§ theo ®óng chÕ ®é vµ yªu cÇu qu¶n lý. .2 Ph©n lo¹i vµ ®¸nh gi¸ tµi s¶n cè ®Þnh .2.1. Ph©n lo¹i tµi s¶n cè ®Þnh I.2.1.1. Ph©n lo¹i tµi s¶n cè ®Þnh theo h×nh th¸i biÓu hiÖn Theo c¸ch nµy, TSC§ ®îc chia lµm 2 lo¹i: TSC§ h÷u h×nh vµ TSC§ v« h×nh. Theo quy ®Þnh t¹i QuyÕt ®Þnh 166/1999/Q§-BTC ngµy 30/12/1999 cña Bé trëng Bé Tµi chÝnh vÒ chÕ ®é qu¶n lý, sö dông vµ trÝch khÊu hao TSC§: • TSC§ h÷u h×nh: lµ nh÷ng t liÖu lao ®éng cã h×nh th¸i vËt chÊt cô thÓ, cã ®ñ tiªu chuÈn gi¸ trÞ vµ thêi gian sö dông l©u dµi (gi¸ trÞ tõ 5 triÖu ®ång vµ thêi gian sö dông tõ mét n¨m trë lªn), tham gia nhiÒu chu kú kinh doanh nhng vÉn gi÷ nguyªn h×nh th¸i vËt chÊt ban ®Çu. TSC§ h÷u h×nh bao gåm: − Nhµ cöa, vËt kiÕn tróc. − M¸y mãc, thiÕt bÞ − Ph¬ng tiÖn vËn t¶i, thiÕt bÞ truyÒn dÉn − ThiÕt bÞ, dông cô qu¶n lý NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  5. 5. LuËn v¨n tèt nghiÖp 3 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp − Vên c©y l©u n¨m, sóc vËt lµm viÖc vµ cho s¶n phÈm − TSC§ h÷u h×nh kh¸c. • TSC§ v« h×nh: lµ nh÷ng TSC§ kh«ng cã h×nh th¸i vËt chÊt, thÓ hiÖn mét lîng gi¸ trÞ ®· ®îc ®Çu t cã liªn quan trùc tiÕp ®Õn nhiÒu chu kú kinh doanh cña doanh nghiÖp. TSC§ v« h×nh bao gåm: − QuyÒn sö dông ®Êt. − Chi phÝ thµnh lËp doanh nghiÖp. − B»ng ph¸t minh s¸ng chÕ. − Chi phÝ nghiªn cøu, ph¸t triÓn. − Lîi thÕ th¬ng m¹i. − TSC§ v« h×nh kh¸c. I.2.1.2. Ph©n lo¹i TSC§ theo quyÒn së h÷u Theo c¸ch nµy, TSC§ trong doanh nghiÖp ®îc chia lµm hai lo¹i:  TSC§ tù cã: lµ nh÷ng TSC§ thuéc quyÒn së h÷u, sö dông vµ quyÒn ®Þnh ®o¹t cña doanh nghiÖp. C¸c TSC§ nµy cã thÓ ®îc h×nh thµnh tõ nhiÒu nguån kh¸c nhau nh ng©n s¸ch cÊp, vèn tù bæ sung, vèn vay, liªn doanh, liªn kÕt…  TSC§ ®i thuª: víi nh÷ng tµi s¶n nµy doanh nghiÖp chØ cã quyÒn sö dông mµ kh«ng cã quyÒn së h÷u hay ®Þnh ®o¹t trong suèt thêi gian ®i thuª. TSC§ ®i thuª bao gåm hai lo¹i: − TSC§ thuª tµi chÝnh: lµ nh÷ng TSC§ mµ doanh nghiÖp thuª cña C«ng ty cho thuª tµi chÝnh nÕu hîp ®ång thuª tho¶ m·n Ýt nhÊt 1 trong 4 ®iÒu kiÖn sau: + Khi kÕt thóc thêi h¹n cho thuª theo hîp ®ång, bªn thuª ®îc chuyÓn quyÒn së h÷u tµi s¶n thuª hoÆc ®îc tiÕp tôc thuª theo tho¶ thuËn cña hai bªn. NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  6. 6. LuËn v¨n tèt nghiÖp 4 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp + Khi kÕt thóc thêi h¹n thuª, bªn thuª ®îc lùa chän mua tµi s¶n thuª theo gi¸ danh nghÜa thÊp h¬n gi¸ trÞ thùc tÕ cña tµi s¶n t¹i thêi ®iÓm mua l¹i. + Thêi h¹n thuª mét lo¹i tµi s¶n Ýt nhÊt ph¶i b»ng 60% thêi gian cÇn thiÕt ®Ó khÊu hao tµi s¶n thuª. + Tæng sè tiÒn thuª tµi s¶n quy ®Þnh t¹i hîp ®ång thuª Ýt nhÊt ph¶i t¬ng ®¬ng víi gi¸ cña tµi s¶n ®ã trªn thÞ trêng vµo thêi ®iÓm ký kÕt hîp ®ång. − TSC§ thuª ho¹t ®éng: lµ nh÷ng tµi s¶n ®i thuª kh«ng tho¶ m·n bÊt kú mét ®iÒu kiÖn nµo trong c¸c ®iÒu kiÖn cña thuª tµi chÝnh. I.2.1.3. Ph©n lo¹i TSC§ theo nguån h×nh thµnh − TSC§ do vèn Ng©n s¸ch (hoÆc cÊp trªn) cÊp. − TSC§ ®îc trang bÞ b»ng nguån vèn tù bæ sung. − TSC§ ®îc trang bÞ b»ng nguån vèn vay. − TSC§ ®îc trang bÞ b»ng c¸c nguån kh¸c nh nhËn gãp vèn liªn doanh, liªn kÕt cña c¸c ®¬n vÞ kh¸c… I.2.1.4. Ph©n lo¹i TSC§ theo c«ng dông vµ t×nh h×nh sö dông − TSC§ dïng cho s¶n xuÊt, kinh doanh. − TSC§ sö dông cho nhu cÇu phóc lîi, cho ho¹t ®éng hµnh chÝnh sù nghiÖp − TSC§ chê xö lý: lµ nh÷ng TSC§ bÞ h háng, ®ang tranh chÊp… .2.2. §¸nh gi¸ tµi s¶n cè ®Þnh §¸nh gi¸ TSC§ lµ viÖc x¸c ®Þnh gi¸ trÞ ghi sæ cña TSC§ theo nh÷ng nguyªn t¾c nhÊt ®Þnh. Gi¸ trÞ ghi sæ cña TSC§ ®îc thÓ hiÖn qua 3 chØ tiªu: I.2.2.1. Nguyªn gi¸ tµi s¶n cè ®Þnh  Nguyªn gi¸ TSC§ h÷u h×nh (thuéc së h÷u cña doanh nghiÖp): NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  7. 7. LuËn v¨n tèt nghiÖp 5 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp − TSC§ lo¹i mua s¾m (c¶ cò vµ míi): nguyªn gi¸ bao gåm gi¸ thùc tÕ ph¶i tr¶, l·i tiÒn vay ®Çu t cho TSC§ khi cha ®a TSC§ vµo sö dông; c¸c chi phÝ vËn chuyÓn, bèc dì; c¸c chi phÝ söa ch÷a t©n trang, chi phÝ l¾p ®Æt, ch¹y thö tríc khi ®a TSC§ vµo sö dông vµ thuÕ, lÖ phÝ tríc b¹ (nÕu cã)… − TSC§ ®îc cÊp ph¸t ®iÒu chuyÓn ®Õn: nguyªn gi¸ bao gåm gi¸ trÞ cßn l¹i ghi sæ ë ®¬n vÞ cÊp (hoÆc gi¸ trÞ ®¸nh gi¸ thùc tÕ cña Héi ®ång giao nhËn) céng víi c¸c phÝ tæn míi tríc khi sö dông mµ bªn nhËn ph¶i chi ra (chi phÝ vËn chuyÓn, bèc dì, l¾p ®Æt, ch¹y thö…). Riªng trêng hîp ®iÒu chuyÓn TSC§ gi÷a c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn h¹ch to¸n phô thuéc th× c¸c chØ tiªu nguyªn gi¸, hao mßn luü kÕ, gi¸ trÞ cßn l¹i cña tµi s¶n ®îc ghi theo sæ cña ®¬n vÞ cÊp. C¸c chi phÝ tríc khi sö dông ®îc h¹ch to¸n vµo chi phÝ kinh doanh trong kú. − TSC§ do bé phËn x©y dùng c¬ b¶n tù lµm bµn giao: nguyªn gi¸ lµ gi¸ thùc tÕ cña c«ng tr×nh x©y dùng cïng c¸c chi phÝ kh¸c cã liªn quan vµ lÖ phÝ tríc b¹ (nÕu cã). − TSC§ ®Çu t theo ph¬ng thøc giao thÇu: nguyªn gi¸ lµ gi¸ ph¶i tr¶ cho bªn nhËn thÇu céng víi c¸c kho¶n phÝ tæn míi tríc khi sö dông (ch¹y thö, thuÕ tríc b¹…) trõ ®i c¸c kho¶n gi¶m gi¸.  Nguyªn gi¸ TSC§ v« h×nh thuéc së h÷u doanh nghiÖp: lµ c¸c chi phÝ thùc tÕ ph¶i tr¶ khi thùc hiÖn nh phÝ tæn thµnh lËp doanh nghiÖp, chi phÝ cho c«ng t¸c nghiªn cøu, ph¸t triÓn…  Nguyªn gi¸ TSC§ thuª tµi chÝnh: ®îc ph¶n ¸nh ë ®¬n vÞ thuª nh ®¬n vÞ chñ së h÷u tµi s¶n bao gåm: gi¸ mua thùc tÕ, c¸c chi phÝ vËn chuyÓn, bèc dì, c¸c chi phÝ söa ch÷a t©n trang tríc khi sö dông, chi phÝ l¾p ®Æt, ch¹y thö, thuÕ vµ lÖ phÝ tríc b¹ (nÕu cã)… I.2.2.2. Gi¸ trÞ hao mßn cña tµi s¶n cè ®Þnh Hao mßn TSC§ lµ sù gi¶m dÇn gi¸ trÞ sö dông vµ gi¸ trÞ cña TSC§ do tham gia vµo ho¹t ®éng kinh doanh, do bµo mßn cña tù nhiªn, NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  8. 8. LuËn v¨n tèt nghiÖp 6 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp do tiÕn bé kü thuËt…trong qu¸ tr×nh ho¹t ®éng cña TSC§. §Ó thu håi l¹i gi¸ trÞ hao mßn cña TSC§ ®Ó t¸i s¶n xuÊt l¹i TSC§, ngêi ta tiÕn hµnh trÝch khÊu hao b»ng c¸ch chuyÓn phÇn gi¸ trÞ hao mßn cña tµi s¶n ®ã vµo gi¸ trÞ s¶n phÈm t¹o ra hoÆc vµo chi phÝ s¶n xuÊt, kinh doanh trong kú. Hao mßn lµ mét hiÖn tîng kh¸ch quan, cßn khÊu hao l¹i lµ viÖc tÝnh to¸n vµ ph©n bæ cã hÖ thèng nguyªn gi¸ cña TSC§ vµo chi phÝ kinh doanh qua thêi gian sö dông cña TSC§. I.2.2.3. Gi¸ trÞ cßn l¹i cña tµi s¶n cè ®Þnh Gi¸ trÞ cßn l¹i trªn sæ kÕ to¸n cña TSC§: ®îc x¸c ®Þnh b»ng hiÖu sè gi÷a nguyªn gi¸ TSC§ vµ sè khÊu hao luü kÕ cña TSC§ ®ã tÝnh ®Õn thêi ®iÓm x¸c ®Þnh. ChØ tiªu nµy thÓ hiÖn phÇn gi¸ trÞ TSC§ cha ®îc chuyÓn dÞch vµo gi¸ trÞ s¶n phÈm s¸ng t¹o ra hoÆc vµo chi phÝ kinh doanh cña doanh nghiÖp. ViÖc ®¸nh gi¸ ®óng gi¸ trÞ cña TSC§ (trªn c¶ 3 chØ tiªu) lµ rÊt quan träng v× nÕu ®¸nh gi¸ TSC§ mét c¸ch ®óng ®¾n sÏ ph¶n ¸nh ®óng ®îc gi¸ trÞ TSC§ hiÖn cã cña doanh nghiÖp trªn c¸c b¸o c¸o tµi chÝnh vµ chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh trong kú. Tõ ®ã t¹o ®iÒu kiÖn cho viÖc ph©n tÝch hiÖu qu¶ sö dông vèn (trong ®ã cã hiÖu qu¶ sö dông vèn cè ®Þnh) cña doanh nghiÖp vµ gióp cho nhµ qu¶n lý cã c¨n cø thùc tÕ ®Ó ra c¸c quyÕt ®Þnh liªn quan ®Õn TSC§ (nh ®Çu t, ®æi míi TSC§) mét c¸ch kÞp thêi, chÝnh x¸c. Vµ ®©y còng lµ mét trong nh÷ng néi dung cña c«ng t¸c tæ chøc h¹ch to¸n TSC§ t¹i doanh nghiÖp. .II Tæ chøc h¹ch to¸n tµi s¶n cè ®Þnh .1 Tæ chøc chøng tõ h¹ch to¸n tµi s¶n cè ®Þnh .1.1. Chøng tõ sö dông C¸c chøng tõ kÕ to¸n lµ c¨n cø ph¸p lý ®Ó kÕ to¸n h¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô kinh tÕ ph¸t sinh. §Ó h¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô liªn quan ®Õn TSC§, kÕ to¸n dùa vµo c¸c chøng tõ sau: NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  9. 9. LuËn v¨n tèt nghiÖp 7 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp − Chøng tõ t¨ng, gi¶m: lµ c¸c quyÕt ®Þnh t¨ng, gi¶m TSC§ cña chñ së h÷u. − Chøng tõ TSC§: theo quy ®Þnh t¹i QuyÕt ®Þnh 1141- TC/Q§/C§KT ngµy 1/11/1995 cña Bé Tµi chÝnh, cã 5 lo¹i chøng tõ TSC§: + Biªn b¶n giao nhËn TSC§ (MÉu sè 01-TSC§/BB). + ThÎ TSC§ (MÉu sè 02-TSC§/BB). + Biªn b¶n thanh lý TSC§ (MÉu sè 03-TSC§/BB). + Biªn b¶n giao nhËn TSC§ söa ch÷a lín hoµn thµnh (MÉu sè 04- TSC§/HD). + Biªn b¶n ®¸nh gi¸ l¹i TSC§ (MÉu sè 05-TSC§/HD). − Chøng tõ khÊu hao TSC§: lµ b¶ng tÝnh vµ ph©n bæ khÊu hao TSC§. .1.2. Quy tr×nh lu©n chuyÓn chøng tõ S¬ ®å 1: Quy tr×nh tæ chøc chøng tõ TSC§ Khi cã nhu cÇu ®Çu t ®æi míi hoÆc thanh lý, nhîng b¸n còng nh c¸c nghiÖp vô kh¸c liªn quan ®Õn TSC§, chñ së h÷u sÏ ra c¸c quyÕt ®Þnh t¨ng, gi¶m, ®¸nh gi¸ l¹i TSC§... Khi ®ã doanh nghiÖp ph¶i thµnh lËp ban giao nhËn TSC§ víi trêng hîp t¨ng tµi s¶n (hoÆc ban thanh lý víi trêng hîp gi¶m TSC§, ban kiÓm nghiÖm kü thuËt c¸c c«ng tr×nh söa ch÷a lín). Ban nµy cã nhiÖm vô nghiÖm thu, giao nhËn (hoÆc tiÕn NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003) Chñ së h÷u Ban g iao nhËn (ban thanh lý) KÕ to ¸ n TSC§ LËp ho Æc huû thÎ TSC§, g hi sæ chi tiÕ t, tæ ng hîp G iao nhËn (ho Æc thanh lý) TSC§ vµ lËp biªn b¶n QuyÕ t ® Þnh t¨ng , g i¶m TSC§ Ng hiÖ p vô TSC§ L­u hå s¬ kÕ to ¸ n(1) (2) (3) (4)
  10. 10. LuËn v¨n tèt nghiÖp 8 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp hµnh thanh lý) TSC§ vµ lËp biªn b¶n giao nhËn (hoÆc biªn b¶n thanh lý, biªn b¶n giao nhËn TSC§ söa ch÷a lín hoµn thµnh) tuú tõng trêng hîp c«ng viÖc cô thÓ. Lóc nµy, kÕ to¸n míi tiÕn hµnh lËp thÎ TSC§ (nÕu mua s¾m, ®Çu t míi TSC§), ghi sæ chi tiÕt, sæ tæng hîp, tÝnh vµ ph©n bæ khÊu hao, lËp kÕ ho¹ch vµ theo dâi qu¸ tr×nh söa ch÷a TSC§… Cuèi cïng lµ b¶o qu¶n vµ lu chøng tõ theo quy ®Þnh. .2 H¹ch to¸n chi tiÕt tµi s¶n cè ®Þnh Khi ph¸t sinh nghiÖp vô t¨ng, gi¶m TSC§, c¨n cø vµo c¸c chøng tõ TSC§ (®îc lu trong hå s¬ cña tõng TSC§), kÕ to¸n tiÕn hµnh lËp thÎ TSC§ (trêng hîp t¨ng) hoÆc huû thÎ TSC§ (trêng hîp gi¶m TSC§) vµ ph¶n ¸nh vµo c¸c sæ chi tiÕt TSC§. Sæ chi tiÕt TSC§ trong doanh nghiÖp dïng ®Ó theo dâi tõng lo¹i, tõng nhãm TSC§ vµ theo tõng ®¬n vÞ sö dông trªn c¶ hai chØ tiªu hiÖn vËt vµ chØ tiªu gi¸ trÞ. Bé Tµi chÝnh ®· ®a ra hai mÉu sæ chi tiÕt TSC§ bao gåm: − MÉu 1: sæ TSC§ (dïng chung cho toµn doanh nghiÖp). Sæ ®îc më cho c¶ n¨m vµ ph¶i ph¶n ¸nh ®Çy ®ñ c¸c th«ng tin chñ yÕu nh c¸c chØ tiªu chung, c¸c chØ tiªu t¨ng nguyªn gi¸, khÊu hao vµ chØ tiªu gi¶m nguyªn gi¸ TSC§. − MÉu 2: Sæ tµi s¶n theo ®¬n vÞ sö dông. Sæ nµy dïng ®Ó theo dâi TSC§ vµ c«ng cô lao ®éng nhá cña tõng bé phËn, tõng ®¬n vÞ trong doanh nghiÖp. NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003) Chø ng tõ tµ i s¶n cè ® Þnh LËp ho Æc huû thÎ tµ i s¶n cè ® Þnh Sæ kÕ to ¸ n chi tiÕ t TSC§ B¶ng tæ ng hîp chi tiÕ t t¨ng g i¶m TSC§ B¸ o c¸ o tµ i chÝnh G hi hµ ng ng µ y G hi cuè i kú
  11. 11. LuËn v¨n tèt nghiÖp 9 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp S¬ ®å 2: Quy tr×nh h¹ch to¸n chi tiÕt TSC§ Tõ c¸c sæ chi tiÕt TSC§, cuèi kú kÕ to¸n sÏ c¨n cø vµo ®©y ®Ó lËp b¶ng tæng hîp chi tiÕt t¨ng gi¶m TSC§. Vµ dùa vµo b¶ng tæng hîp chi tiÕt t¨ng gi¶m TSC§ nµy, kÕ to¸n lËp c¸c b¸o c¸o tµi chÝnh. .3 H¹ch to¸n tæng hîp tµi s¶n cè ®Þnh .3.1. H¹ch to¸n biÕn ®éng tµi s¶n cè ®Þnh II.3.1.1. Tµi kho¶n sö dông − TK 211 “Tµi s¶n cè ®Þnh h÷u h×nh”: ph¶n ¸nh gi¸ trÞ hiÖn cã vµ t×nh h×nh biÕn ®éng TSC§ h÷u h×nh thuéc quyÒn së h÷u cña doanh nghiÖp theo chØ tiªu nguyªn gi¸. KÕt cÊu cña tµi kho¶n nµy nh sau: Bªn Nî: ph¶n ¸nh nguyªn gi¸ TSC§ h÷u h×nh t¨ng trong kú. Bªn Cã: ph¶n ¸nh nguyªn gi¸ TSC§ h÷u h×nh gi¶m trong kú. D Nî : ph¶n ¸nh nguyªn gi¸ TSC§ h÷u h×nh hiÖn cã. TK 211 ®îc chi tiÕt thµnh c¸c tµi kho¶n cÊp 2: TK 2112- Nhµ cöa, vËt kiÕn tróc. TK 2113- M¸y mãc, thiÕt bÞ. TK 2114- Ph¬ng tiÖn vËn t¶i truyÒn dÉn. TK 2115- ThiÕt bÞ dông cô qu¶n lý. TK 2116- C©y l©u n¨m, sóc vËt lµm viÖc vµ cho s¶n phÈm. TK 2118- TSC§ h÷u h×nh kh¸c. − TK 212 “TSC§ thuª tµi chÝnh” dïng ®Ó theo dâi t×nh h×nh ®i thuª TSC§ dµi h¹n. KÕt cÊu cña tµi kho¶n nµy nh sau: Bªn Nî: ph¶n ¸nh nguyªn gi¸ TSC§ thuª tµi chÝnh t¨ng trong kú. Bªn Cã: ph¶n ¸nh nguyªn gi¸ TSC§ thuª tµi chÝnh gi¶m trong kú. D Nî : nguyªn gi¸ TSC§ ®ang thuª dµi h¹n. NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  12. 12. LuËn v¨n tèt nghiÖp 10 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp − TK 213 “TSC§ v« h×nh” ph¶n ¸nh gi¸ trÞ hiÖn cã vµ t×nh h×nh biÕn ®éng TSC§ v« h×nh thuéc quyÒn së h÷u cña doanh nghiÖp theo chØ tiªu nguyªn gi¸. Bªn Nî: ph¶n ¸nh nguyªn gi¸ TSC§ v« h×nh t¨ng trong kú. Bªn Cã: ph¶n ¸nh nguyªn gi¸ TSC§ v« h×nh gi¶m trong kú. D Nî : ph¶n ¸nh nguyªn gi¸ TSC§ v« h×nh hiÖn cã. TK 213 ®îc chi tiÕt thµnh c¸c tµi kho¶n cÊp 2: TK 2131: QuyÒn sö dông ®Êt. TK 2132: Chi phÝ thµnh lËp doanh nghiÖp. TK 2133: B»ng ph¸t minh s¸ng chÕ. TK 2134: Chi phÝ nghiªn cøu, ph¸t triÓn. TK 2135: Chi phÝ vÒ lîi thÕ th¬ng m¹i. TK 2138: TSC§ v« h×nh kh¸c. II.3.1.2. Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n t×nh h×nh biÕn ®éng tµi s¶n cè ®Þnh  H¹ch to¸n biÕn ®éng TSC§ h÷u h×nh vµ TSC§ v« h×nh. NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003) TK 411TK 111,112,341… TK 211,213 TK 411 Ng uyªn g i¸ TSC§ t¨ng do m ua s¾ m NhËn g ãp vè n, ® ­îc cÊp, ® ­îc tÆng biÕ u TSC§ TSC§ x© y dùng ho Æc q ua l¾ p ® Æt ho µ n thµ nh bµ n g iao TK 128, 222 NhËn l¹ i TSC§ g ãp vè n liªn do anh ng ¾ n vµ dµ i h¹ n TK 821 TK 214 Gi¸ trÞ cß n l¹ i cña TSC§ thanh lý ho Æc nh­îng b¸ n Hao m ß n luü kÕ cña TSC§ g i¶m tro ng kú Tr¶vè n g ãp liªn do anh b»ng TSC§ TK128,222 G ãp vè n liªn do anh b»ng TSC§ (g hi the o g i¸ trÞ ® ­îc ® ¸ nh g i¸ ) TK 412 Chªnh lÖ ch t¨ng Chªnh lÖ ch g i¶m TK 1381,1388 TSC§ thiÕ u chê xö lý (g hi the o g i¸ trÞ cß n l¹ i) TK 153 ChuyÓ n TSC§ ch­a sö dô ng thµ nh c«ng cô dô ng cô TK 142,627,641,642 ChuyÓ n TSC§ ® · q ua sö dô ng thµ nh c«ng cô dô ng cô TK 133 ThuÕ G TGT (ph­¬ ng ph¸ p khÊu trõ ) TK 338 TK 214 Ph¸ t hiÖ n TSC§ thõ a tro ng kiÓ m kª G i¸ trÞ cß n l¹ i Gi¸ trÞ hao m ß n TK 241 Ng uyª n g i¸ TSC§ g i¶m tro ng kú do c¸ c ng uyªn nh© n: thanh lý, nh­ îng b¸ n, g ãp vè n liªn do anh, do thiÕ u m Êt…
  13. 13. LuËn v¨n tèt nghiÖp 11 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp S¬ ®å 3: H¹ch to¸n biÕn ®éng TSC§ (trong doanh nghiÖp tÝnh thuÕ GTGT theo ph¬ng ph¸p khÊu trõ) ∗ Ghi chó: trong trêng hîp t¨ng TSC§ do mua s¾m, ®ång thêi víi bót to¸n ghi t¨ng TSC§ th× kÕ to¸n cßn ph¶i ghi c¸c bót to¸n kÕt chuyÓn nguån. − §èi víi doanh nghiÖp tÝnh thuÕ GTGT theo ph¬ng ph¸p trùc tiÕp th× trong nguyªn gi¸ TSC§ mua s¾m, ®Çu t bao gåm cña thuÕ GTGT ®Çu vµo; c¸c kho¶n thu nhËp tõ thanh lý, nhîng b¸n bao gåm c¶ thuÕ GTGT ph¶i nép.  H¹ch to¸n TSC§ ®i thuª vµ cho thuª  H¹ch to¸n TSC§ thuª tµi chÝnh NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003) TK627,641,642 TK 111,112 TK 315 Thanh to ¸ n tiÒ n thuª tro ng kú (4) TK 342 TiÒ n g è c ph¶i tr¶ tro ng kú (3b) TK 133 TK 3331 ThuÕ GTG T ® ­îc khÊu trõ (1 b) ThuÕ GTG T ® ­îc khÊu trõ hµ ng kú (2)TK 212 Ng uyªn g i¸ TSC§ thuª tµ i chÝnh (1 a) TK 2142 KhÊu hao ® · trÝch lËp (7 b) Gi¸ trÞ cß n l¹ i cña TSC§ (7 a) TrÝch KHTSC§ tro ng kú (6 ) Tr¶l¹ i tµ i s¶n khi kÕ t thó c hîp ® ång (7 ) TK 211,213 ChuyÓ n q uyÒ n së h÷u khi kÕ t thó c hîp ® ång (8 a)TiÒ n tr¶thªm ® Ó m ua l¹ i TSC§ (8 c) TK 811 PhÝ cam kÕ t sö dô ng vè n (5) L· i tiÒ n thuª ph¶i tr¶ tro ng kú (3a) TK 2141,2143 Kc g i¸ trÞ hao m ß n (8 b)
  14. 14. LuËn v¨n tèt nghiÖp 12 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp S¬ ®å 4: H¹ch to¸n TSC§ thuª tµi chÝnh  H¹ch to¸n TSC§ thuª ho¹t ®éng − H¹ch to¸n TSC§ t¹i ®¬n vÞ ®i thuª §ång thêi, khi nhËn TSC§ thuª ho¹t ®éng, kÕ to¸n ghi ®¬n: Nî TK 001: gi¸ trÞ TSC§ thuª ho¹t ®éng − H¹ch to¸n TSC§ thuª ho¹t ®éng t¹i ®¬n vÞ cho thuª (trêng hîp doanh nghiÖp kh«ng ph¶i lµ ®¬n vÞ chuyªn kinh doanh ®Ó cho thuª). NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003) TK 111,112,331 TK 142 (1421) TK 241,627,641,642 Tr¶tr­íc tiÒ n thuª cho nhiÒ u kú Ph© n bæ tiÒ n thuª vµ o chi phÝ SXKD tro ng kú Tr¶tiÒ n thuª the o tõ ng kú S¬ ® å 5: H¹chto¸nTSC§®i thuª ho¹t ®éng TK 133 ThuÕ G TGT ® ­îc khÊu trõ TK 152,111,334…Chi phÝ kh¸ c tro ng q u¸ tr× nh cho thuª Chi phÝ khÊu hao cña TSC§ cho thuª TK 214 TK 811 TK 911 TK 711 TK 3331 KÕ t chuyÓ n thu nhËp cuè i kú KÕ t chuyÓ n chi phÝ cuè i kú TK 111,112,131 TiÒ n thu tõ cho thuª tµ i s¶n (nÕ u tiÒ n nhËn tõ ng kú)TK 3387 TiÒ n thuª nhËn cho nhiÒ u kú Ph© n bæ dÇn tiÒ n thuª vµ o thu nhËp tro ng kú ThuÕ G TGT ph¶i né p (ph­¬ ng ph¸ p khÊu trõ )
  15. 15. LuËn v¨n tèt nghiÖp 13 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp S¬ ®å 6: H¹ch to¸n TSC§ thuª ho¹t ®éng t¹i ®¬n vÞ cho thuª .3.2. H¹ch to¸n khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh II.3.2.1. Ph¬ng ph¸p tÝnh khÊu hao Nh ®· tr×nh bµy, trong qu¸ tr×nh sö dông TSC§ cho ho¹t ®éng s¶n xuÊt, kinh doanh gi¸ trÞ cña TSC§ bÞ gi¶m dÇn do sù hao mßn, bao gåm: − Hao mßn h÷u h×nh: lµ hao mßn vÒ mÆt vËt chÊt do TSC§ phôc vô cho s¶n xuÊt kinh doanh vµ do tù nhiªn lµm gi¶m gi¸ trÞ sö dông. − Hao mßn v« h×nh: lµ sù gi¶m gi¸ trÞ TSC§ do sù tiÕn bé cña khoa häc kü thuËt lµm TSC§ cña doanh nghiÖp trë nªn l¹c hËu. §Ó thu håi l¹i gi¸ trÞ hao mßn cña TSC§ ®Ó t¸i s¶n xuÊt l¹i TSC§, ngêi ta tiÕn hµnh trÝch khÊu hao b»ng c¸ch chuyÓn phÇn gi¸ trÞ hao mßn cña tµi s¶n ®ã vµo gi¸ trÞ s¶n phÈm t¹o ra hoÆc vµo chi phÝ s¶n xuÊt, kinh doanh trong kú. QuyÕt ®Þnh 166/1999/Q§-btc quy ®Þnh khÊu hao TSC§ ®îc tÝnh theo ph¬ng ph¸p ®êng th¼ng. Theo ph¬ng ph¸p nµy, sè khÊu hao hµng n¨m kh«ng thay ®æi trong suèt thêi gian sö dông h÷u Ých cña tµi s¶n. Møc khÊu hao ph¶i trÝch b×nh qu©n n¨m = Nguyªn gi¸ cña TSC§ Thêi gian sö dông (n¨m) Møc khÊu hao ph¶i trÝch b×nh qu©n th¸ng = Møc khÊu hao b×nh qu©n n¨m 12 th¸ng KhÊu hao ®îc tÝnh theo nguyªn t¾c trßn th¸ng, v× vËy nh÷ng TSC§ t¨ng, gi¶m trong th¸ng nµy th× th¸ng sau míi tiÕn hµnh trÝch hoÆc th«i trÝch khÊu hao. Theo ®ã, h¸ng th¸ng kÕ to¸n tiÕn hµnh trÝch khÊu hao nh sau: Sè khÊu hao ph¶i trÝch th¸ng = Sè khÊu hao ®· trÝch trong th¸ng tríc + Sè khÊu hao cña nh÷ng TSC§ t¨ng thªm th¸ng tríc − Sè khÊu hao cña nh÷ng TSC§ gi¶m ®i trong th¸ng tríc NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  16. 16. LuËn v¨n tèt nghiÖp 14 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp nµy Trêng hîp thêi gian sö dông hoÆc nguyªn gi¸ TSC§ thay ®æi, doanh nghiÖp ph¶i x¸c ®Þnh l¹i møc trÝch khÊu hao trung b×nh cña TSC§ b»ng c¸ch lÊy gi¸ trÞ cßn l¹i trªn sæ kÕ to¸n chia (:) cho thêi gian sö dông x¸c ®Þnh l¹i hoÆc thêi gian sö dông cßn l¹i (®îc x¸c ®Þnh lµ chªnh lÖch gi÷a thêi gian sö dông ®· ®¨ng ký trõ thêi gian ®· sö dông) cña TSC§. II.3.2.2. H¹ch to¸n khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh  Tµi kho¶n sö dông §Ó theo dâi t×nh h×nh hiÖn cã, biÕn ®éng t¨ng, gi¶m khÊu hao, kÕ to¸n sö dông TK 214 “Hao mßn TSC§”. KÕt cÊu cña tµi kho¶n nµy nh sau: Bªn Nî: ph¶n ¸nh gi¸ trÞ hao mßn TSC§ gi¶m trong kú. Bªn Cã: ph¶n ¸nh gi¸ trÞ hao mßn TSC§ t¨ng trong kú. D Cã : ph¶n ¸nh gi¸ trÞ hao mßn TSC§ hiÖn cã. TK 214 ®îc chi tiÕt thµnh c¸c tµi kho¶n cÊp 2: 2141- Hao mßn TSC§ h÷u h×nh 2142- Hao mßn TSC§ thuª tµi chÝnh 2143- Hao mßn TSC§ v« h×nh Ngoµi ra, ®Ó theo dâi t×nh h×nh h×nh thµnh, sö dông vèn khÊu hao c¬ b¶n TSC§, kÕ to¸n sö dông tµi kho¶n TK 009 “Nguån vèn khÊu hao c¬ b¶n”: Bªn Nî: ph¶n ¸nh c¸c nghiÖp vô t¨ng nguån vèn khÊu hao c¬ b¶n Bªn Cã: ph¶n ¸nh c¸c nghiÖp vô gi¶m nguån vèn khÊu hao c¬ b¶n D Nî: ph¶n ¸nh sè khÊu hao c¬ b¶n hiÖn cã t¹i doanh nghiÖp.  Ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n khÊu hao TSC§ NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  17. 17. LuËn v¨n tèt nghiÖp 15 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp S¬ ®å 7: H¹ch to¸n khÊu hao TSC§ ∗ Ghi chó: ®ång thêi víi bót to¸n trÝch khÊu hao TSC§, kÕ to¸n ghi ®¬n: Nî TK 009: sè khÊu hao trÝch trong kú Trêng hîp sö dông vèn KHCB, nép vèn KHCB lªn cÊp trªn hoÆc ®iÒu chuyÓn néi bé… kÕ to¸n ghi ®¬n: Cã TK 009: sè khÊu hao c¬ b¶n gi¶m. .3.3. H¹ch to¸n söa ch÷a tµi s¶n cè ®Þnh Söa ch÷a TSC§ lµ mét c«ng viÖc hÕt søc cÇn thiÕt bëi trong qu¸ tr×nh sö dông TSC§ sÏ bÞ hao mßn vµ h háng. Tuú theo quy m«, tÝnh chÊt cña c«ng viÖc söa ch÷a, kÕ to¸n sÏ ph¶n ¸nh vµo c¸c tµi kho¶n thÝch hîp.  Söa ch÷a nhá mang tÝnh b¶o dìng: ®©y lµ c«ng viÖc mang tÝnh duy tu, b¶o dìng thêng xuyªn. Khèi lîng söa ch÷a kh«ng nhiÒu, v× vËy c¸c chi phÝ söa ch÷a ®îc h¹ch to¸n trùc tiÕp vµo chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh trong kú. NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003) TK 211,213 TK 214 TK 627,641,642 G i¸ trÞ hao m ß n luü kÕ cña TSC§ g i¶m do thanh lý, nh­îng b¸ n, ® iÒ u chuyÓ n thµ nh c«ng cô dô ng cô …TK 212 Gi¸ trÞ hao m ß n cña TSC§ dïng cho phó c lîi, sù ng hiÖ p, dù ¸ n (g hi vµ o cuè i niªn ® é kÕ to ¸ n) G i¸ trÞ hao m ß n luü kÕ cña TSC§ thuª tµ i chÝnh (tr¶l¹ i tµ i s¶n thuª khi hÕ t h¹ n hîp ® ång ) TK 412 §iÒ u chØ nh g i¶m g i¸ trÞ hao m ß n§iÒ u chØ nh t¨ng g i¸ trÞ hao m ß n §Þnh kú trÝch khÊu hao TSC§ tÝnh vµ o chi phÝ s¶n xuÊt kinh do anh TK 4313, 466 Hao m ß n luü kÕ cña TSC§ nhËn ® iÒ u chuyÓ n (h¹ ch to ¸ n phô thué c) TK 211,213 TK 111,112,336 Né p vè n KHCBlªn cÊp trªn ho Æc ® iÒ u chuyÓ n cho c¸ c ® ¬ n vÞ kh¸ c né i bé TK 136 TK 411§­îc ho µ n tr¶ Kh«ng ® ­îc ho µ n tr¶
  18. 18. LuËn v¨n tèt nghiÖp 16 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp  Söa ch÷a lín tµi s¶n cè ®Þnh bao gåm cã hai lo¹i: − Söa ch÷a lín mang tÝnh phôc håi: lµ ho¹t ®éng nh»m thay thÕ nh÷ng bé phËn h háng trong qu¸ tr×nh sö dông ®Ó ®¶m b¶o cho tµi s¶n ®îc ho¹t ®éng vµ ho¹t ®éng mét c¸ch b×nh thêng. Chi phÝ söa ch÷a lµ kh¸ lín, thêi gian söa ch÷a kÐo dµi vµ thêng ph¶i lËp dù to¸n chi phÝ söa ch÷a. Chi phÝ vÒ söa ch÷a TSC§ ®îc theo dâi riªng trªn TK 241 (2413). Khi c«ng viÖc hoµn thµnh, chi phÝ söa ch÷a nµy ®îc kÕt chuyÓn vÒ TK 142 ®èi víi c«ng viÖc söa ch÷a ngoµi kÕ ho¹ch hoÆc TK 335 víi c«ng viÖc söa ch÷a trong kÕ ho¹ch. − N©ng cÊp TSC§: lµ ho¹t ®éng nh»m kÐo dµi thêi gian sö dông, n©ng cao n¨ng suÊt, tÝnh n¨ng, t¸c dông cña TSC§ nh c¶i t¹o, x©y l¾p, trang bÞ bæ sung thªm cho TSC§. Trong trêng hîp nµy, c¸c chi phÝ ph¸t sinh trong qu¸ tr×nh n©ng cÊp TSC§ còng ®îc tËp hîp qua TK 241 (2413), khi c«ng viÖc hoµn thµnh th× tÊt c¶ c¸c chi phÝ n©ng cÊp ®îc ghi t¨ng nguyªn gi¸ TSC§. NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003) TK 111,112,152 214,334,331… Chi phÝ sö a ch÷a th­ê ng xuyªn TSC§ (thuª ng o µ i ho Æc tù lµ m ) TK 133 ThuÕ GTG T (tr­ê ng hîp thuª ng o µ i) ho Æc cña vËt liÖ u, dÞch vô m ua ng o µ i dïng cho sö a ch÷a TËp hîp chi phÝ sö a ch÷a lín, n© ng cÊp TSC§ TK 2413 TK 627 641,642 TK 335 KÕ t chuyÓ n CP sö a ch÷a lín, n© ng cÊp khi c«ng viÖ c ho µ n thµ nh bµ n g iao TK 142 TÝnh vµ o CP ph¶i tr¶nÕ u sö a ch÷a lín the o kÕ ho ¹ ch TrÝch tr­íc the o kÕ ho ¹ ch TÝnh vµ o CP tr¶tr­íc nÕ u sö a ch÷a lín ng o µ i kÕ ho ¹ ch Ph© n bæ dÇn CP sö a ch÷a TK 211 G hi t¨ng ng uyªn g i¸ TSC§ nÕ u sö a ch÷a n© ng cÊp S¬ ® å 8 : H¹chto¸nsöach÷aTSC§
  19. 19. LuËn v¨n tèt nghiÖp 17 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp .3.4. Tæ chøc sæ kÕ to¸n tæng hîp C¸c sæ kÕ to¸n tæng hîp sö dông trong h¹ch to¸n TSC§ tuú theo h×nh thøc tæ chøc sæ mµ doanh nghiÖp hiÖn ®ang ¸p dông, bao gåm:  H×nh thøc NhËt ký- sæ c¸i  H×nh thøc NhËt ký chung.  H×nh thøc Chøng tõ ghi sæ.  H×nh thøc NhËt ký- chøng tõ: ®îc vËn dông trong c¸c doanh nghiÖp cã quy m« lín, lo¹i h×nh kinh doanh phøc t¹p, cã tr×nh ®é qu¶n lý vµ tr×nh ®é kÕ to¸n cao, doanh nghiÖp thùc hiÖn kÕ to¸n thñ c«ng. Trong bµi LuËn v¨n tèt nghiÖp nµy, t«i xin tr×nh bµy cô thÓ vÒ h×nh thøc NhËt ký- chøng tõ (mµ C«ng ty Ho¸ chÊt má hiÖn ®ang ¸p dông). Sau ®©y lµ quy tr×nh tæ chøc sæ kÕ to¸n: Theo h×nh thøc nµy, trong h¹ch to¸n TSC§, kÕ to¸n sö dông c¸c sæ sau: − C¸c b¶ng kª sè 4, 5, 6: c¸c b¶ng kª nµy ®îc ghi dùa trªn chøng tõ khÊu hao TSC§. C¸c b¶ng kª nµy dïng ®Ó tËp hîp chi phÝ s¶n xuÊt NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003) Chø ng tõ t¨ng , g i¶m vµ khÊu hao TSC§ NKCT sè 9 B¶ng kª 4, 5 , 6 NKCT sè 7 NKCT 1 , 2 , 4, 5, 1 0 ThÎTSC§ Sæ chi tiÕ t TSC§ B¶ng tæ ng hîp chi tiÕ t t¨ng g i¶m TSC§ Sæ c¸ i TK 2 1 1 , 2 1 2, 21 3, 21 4 B¸ o c¸ o tµ i chÝnh Ghi hµ ng ng µ y §è i chiÕ u, kiÓ m tra Ghi ® Þnh kú S¬ ® å 9 : Tæchøc sækÕto¸nTSC§theo h×nhthøc NhËt ký- chøngtõ
  20. 20. LuËn v¨n tèt nghiÖp 18 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp kinh doanh trong kú. Chi phÝ khÊu hao ®îc tËp hîp tõ cét ghi Cã TK 214, ®èi øng Nî víi c¸c TK chi phÝ nh 627, 641, 642, 241… − NhËt ký chøng tõ: + Ghi t¨ng TSC§: c¨n cø vµo sè ph¸t sinh Cã c¸c TK thuéc c¸c NKCT sè 1, 2, 4, 5, 10… ®èi øng víi bªn Nî c¸c TK 211, 212, 213. + Ghi gi¶m TSC§: ®îc ph¶n ¸nh t¹i NKCT sè 9. + KhÊu hao TSC§: phÇn khÊu hao t¨ng ®îc ph¶n ¸nh t¹i NKCT sè 7. C¬ së ®Ó ghi NKCT sè 7 lµ c¸c b¶ng kª 4, 5, 6. PhÇn khÊu hao gi¶m ®îc ph¶n ¸nh t¹i NKCT sè 9 (cét ghi Cã TK 211, 212, 213 ®èi øng víi bªn Nî TK 214). − Sæ c¸i TK 211, 212, 213, 214: ®îc më cho c¶ n¨m vµ riªng cho tõng tµi kho¶n. Sæ c¸i ®îc ghi tõ sè liÖu tæng hîp th¸ng trªn c¸c NKCT liªn quan. Sau khi kiÓm tra ®èi chiÕu sè liÖu tæng hîp víi b¶ng tæng hîp chi tiÕt t¨ng gi¶m TSC§, sè liÖu trªn c¸c sæ nµy ®îc dïng lµm c¬ së ®Ó lËp b¸o c¸o tµi chÝnh. .III Mét sè thay ®æi vÒ kÕ to¸n tµi s¶n cè ®Þnh khi bé tµi chÝnh c«ng bè c¸c chuÈn mùc kÕ to¸n Trong thêi gian võa qua, Bé Tµi chÝnh ®· ban hµnh vµ c«ng bè 10 chuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam t¹i c¸c v¨n b¶n sau: − QuyÕt ®Þnh 149/2001/Q§-BTC ngµy 31/12/2001 vÒ viÖc ban hµnh vµ c«ng bè bèn (04) chuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam (®ît 1). §ång thêi ban hµnh Th«ng t 89/2002/TT-BTC ngµy 9/10/2002 vÒ viÖc híng dÉn kÕ to¸n thùc hiÖn bèn (04) chuÈn mùc kÕ to¸n ban hµnh theo QuyÕt ®Þnh sè 149/2001/Q§-BTC, ngµy 31/12/2001 cña Bé trëng Bé Tµi chÝnh. − QuyÕt ®Þnh 165/2002/Q§-BTC ngµy 31/12/2002 vÒ viÖc ban hµnh vµ c«ng bè s¸u (06) chuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam (®ît 2). NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  21. 21. LuËn v¨n tèt nghiÖp 19 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp So víi c¸c v¨n b¶n quy ®Þnh vÒ chÕ ®é qu¶n lý, sö dông, trÝch khÊu hao còng nh viÖc h¹ch to¸n TSC§ tríc ®©y, c¸c chuÈn mùc kÕ to¸n míi ®· cã mét sè ®iÓm bæ sung, söa ®æi nh sau: .1 Tiªu chuÈn ghi nhËn vµ c¸ch ph©n lo¹i TSC§ Theo quyÕt ®Þnh 149/2001/Q§-BTC, tiªu chuÈn ghi nhËn mét tµi s¶n lµ:  TSC§ h÷u h×nh: tµi s¶n ph¶i tháa m·n ®ång thêi tÊt c¶ bèn tiªu chuÈn ghi nhËn sau: − Ch¾c ch¾n thu ®îc lîi Ých kinh tÕ ë t¬ng lai tõ viÖc sö dông tµi s¶n ®ã. − Nguyªn gi¸ tµi s¶n ph¶i ®îc x¸c ®Þnh mét c¸ch ®¸ng tin cËy. − Thêi gian sö dông íc tÝnh trªn 1 n¨m. − Cã ®ñ tiªu chuÈn gi¸ trÞ theo quy ®Þnh hiÖn hµnh.  TSC§ v« h×nh: lµ tµi s¶n kh«ng cã h×nh th¸i vËt chÊt nhng x¸c ®Þnh ®îc gi¸ trÞ vµ do doanh nghiÖp n¾m gi÷, sö dông trong s¶n xuÊt, kinh doanh, cung cÊp dÞch vô hoÆc cho c¸c ®èi tîng kh¸c thuª phï hîp víi tiªu chuÈn ghi nhËn TSC§ v« h×nh (lµ 4 tiªu chuÈn gièng víi quy ®Þnh vÒ TSC§ h÷u h×nh). TSC§ v« h×nh bao gåm c¸c nhãm tµi s¶n: − QuyÒn sö dông ®Êt. − QuyÒn ph¸t hµnh. − B¶n quyÒn, b»ng s¸ng chÕ. − Nh·n hiÖu hµng ho¸. − PhÇn mÒm m¸y tÝnh. − GiÊy phÐp vµ giÊy phÐp nhîng quyÒn. − TSC§ v« h×nh kh¸c. Lîi thÕ th¬ng m¹i, nh·n hiÖu hµng hãa, quyÒn ph¸t hµnh, danh s¸ch kh¸ch hµng vµ c¸c kho¶n môc t¬ng tù ®îc h×nh thµnh trong néi bé NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  22. 22. LuËn v¨n tèt nghiÖp 20 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp doanh nghiÖp, chi phÝ thµnh lËp doanh nghiÖp kh«ng ®îc ghi nhËn lµ TSC§ v« h×nh mµ ®îc tÝnh vµo chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh. .2 X¸c ®Þnh nguyªn gi¸ tµi s¶n cè ®Þnh .2.1. Nguyªn gi¸ TSC§ h÷u h×nh − Nguyªn gi¸ TSC§ h÷u h×nh tù x©y dùng hoÆc tù chÕ lµ gi¸ thµnh thùc tÕ cña TSC§ tù x©y dùng, hoÆc tù chÕ céng (+) chi phÝ l¾p ®Æt, ch¹y thö. Trêng hîp doanh nghiÖp dïng s¶n phÈm do m×nh s¶n xuÊt ra ®Ó chuyÓn thµnh TSC§ th× nguyªn gi¸ lµ chi phÝ s¶n xuÊt s¶n phÈm ®ã céng (+) c¸c chi phÝ trùc tiÕp liªn quan ®Õn viÖc ®a TSC§ vµo tr¹ng th¸i s½n sµng sö dông. Khi tÝnh nguyªn gi¸, ph¶i lo¹i trõ c¸c kho¶n l·i néi bé, c¸c kho¶n chi phÝ kh«ng hîp lý, c¸c kho¶n chi phÝ vît qu¸ møc b×nh thêng… − Nguyªn gi¸ TSC§ h÷u h×nh mua s¾m ®îc thanh to¸n theo ph¬ng thøc tr¶ chËm, tr¶ gãp: ®îc ph¶n ¸nh theo gi¸ mua tr¶ ngay t¹i thêi ®iÓm mua. .2.2. Nguyªn gi¸ TSC§ v« h×nh − Trêng hîp TSC§ v« h×nh mua s¾m ®îc thanh to¸n theo ph¬ng thøc tr¶ chËm, tr¶ gãp: ®îc ph¶n ¸nh theo gi¸ mua tr¶ ngay t¹i thêi ®iÓm mua. − TSC§ v« h×nh h×nh thµnh tõ viÖc trao ®æi, thanh to¸n b»ng chøng tõ liªn quan ®Õn quyÒn së h÷u vèn cña ®¬n vÞ, nguyªn gi¸ TSC§ v« h×nh lµ gi¸ trÞ hîp lý cña c¸c chøng tõ ®îc ph¸t hµnh liªn quan ®Õn quyÒn së h÷u vèn cña ®¬n vÞ. − Nguyªn gi¸ TSC§ v« h×nh lµ quyÒn sö dông ®Êt cã thêi h¹n: lµ gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt khi ®îc giao ®Êt hoÆc sè tiÒn ph¶i tr¶ khi nhËn chuyÓn nhîng quyÒn sö dông ®Êt hîp ph¸p tõ ngêi kh¸c, hoÆc gi¸ trÞ quyÒn sö dông ®Êt nhËn gãp vèn liªn doanh. NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  23. 23. LuËn v¨n tèt nghiÖp 21 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp .3 Ph¬ng ph¸p kÕ to¸n c¸c nghiÖp vô liªn quan ®Õn tµi s¶n cè ®Þnh Th«ng t 89/2002/TT-BTC ®· söa ®æi ph¬ng ph¸p h¹ch to¸n mét sè nghiÖp vô kinh tÕ liªn quan ®Õn TSC§. §ång thêi do cã sù thay ®æi, bæ sung mét sè tµi kho¶n còng ®· ¶nh hëng tíi viÖc h¹ch to¸n TSC§ (mÆc dï b¶n chÊt nghiÖp vô kinh tÕ lµ kh«ng thay ®æi). Sau ®©y lµ mét sè thay ®æi cô thÓ: .3.1. H¹ch to¸n biÕn ®éng TSC§  Trêng hîp mua TSC§ theo ph¬ng thøc tr¶ chËm, tr¶ gãp:  TSC§ h÷u h×nh t¨ng do tù chÕ (sö dông s¶n phÈm do doanh nghiÖp tù chÕ t¹o ®Ó chuyÓn thµnh TSC§ h÷u h×nh sö dông cho ho¹t ®éng sxkd): NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003) TK 211,213 TK 242 TK 133 TK 331TK 111,112 TK 635 Tæ ng g i¸ thanh to ¸ n ph¶i tr¶ cho ng ­ê i b¸ n Ng uyªn g i¸ TSC§ (g hi the o g i¸ m ua tr¶tiÒ n ng ay) PhÇn l· i tr¶chËm tÝnh vµ o chi phÝ tr¶tr­íc dµ i h¹ n ThuÕ GTG T ® ­îc khÊu trõ (nÕ u cã) TÝnh vµ o chi phÝ the o sè l· i tr¶chËm Sè ph¶i tr¶ ® Þnh kú (g åm c¶g è c vµ l· i tr¶ chËm , tr¶ g ãp) S¬ ® å 1 0 : H¹chto¸nTSC§muatheo ph­¬ngthøc tr¶ chËm TK 632TK 155 G i¸ trÞ thµ nh phÈm (nÕ u xuÊt kho ra sö dô ng ) TK 154 Chi phÝ SXKD dë dang (SXxo ng ® ­a ra sö dô ng ng ay) Gi¸ vè n hµ ng b¸ n Chi phÝ kh«ng ® ­îc tÝnh vµ o ng uyªn g i¸ TSC§ TK 241 TÝnh vµ o g i¸ vè n hµ ng b¸ n TK 111,138,334PhÇn båi th­ê ng cña c¸ c c¸ nh© n, tæ chø c TK 211TK 512 TK 111,112,331 Ng uyª n g i¸ TSC§ h÷u h× nh tù chÕ Do anh thu né i bé (lµ g i¸ thµ nh thùc tÕ s¶n phÈm ) Chi phÝ l¾ p ® Æt, ch¹ y thö liªn q uan ® Õ n TSC§
  24. 24. LuËn v¨n tèt nghiÖp 22 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp S¬ ®å 11: H¹ch to¸n TSC§ t¨ng do tù chÕ  TSC§ ®îc tµi trî, biÕu tÆng:  Trêng hîp TSC§ (h÷u h×nh vµ v« h×nh) mua díi h×nh thøc trao ®æi (gi¶ sö TSC§ ®em ®i trao ®æi lµ A, TSC§ nhËn ®îc do trao ®æi lµ B). * NÕu TSC§ trao ®æi víi mét TSC§ kh¸c t¬ng tù th× kÕ to¸n ghi: Nî TK 211: nguyªn gi¸ TSC§ nhËn vÒ (ghi theo gi¸ trÞ cßn l¹i cña TSC§ ®a ®i ®æi) Nî TK 214: gi¸ trÞ ®· khÊu hao cña TSC§ ®em trao ®æi. Cã TK 211: nguyªn gi¸ TSC§ ®a ®i trao ®æi.  Trêng hîp thanh lý, nhîng b¸n TSC§: ®îc h¹ch to¸n gièng nh c¸c quy ®Þnh tríc ®©y. Riªng c¸c kho¶n chi phÝ bÊt thêng (gåm gi¸ trÞ cßn l¹i cña TSC§, c¸c chi phÝ thanh lý, nhîng b¸n) vµ c¸c kho¶n thu bÊt th- NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003) TK 211,213-B TK 811 TK 214 G i¸ trÞ cß n l¹ i cña TSC§ ® e m trao ® æ i KH luü kÕ cña TSC§ ® e m trao ® æ i TK 211,213-A TK 131 TK 133 Gi¸ trÞ hîp lý cña TSC§ nhËn ® ­îc Tæ ng g i¸ thanh to ¸ n ThuÕ GTG T ® ­îc khÊu trõ (nÕ u cã) TK 711 TK 3331 G i¸ trÞ hîp lý cña TSC§ ® e m ® i ® æ i ThuÕ G TGT ph¶i né p (nÕ u cã) TK 111,112TiÒ n tr¶thªm TiÒ n thu thªm khi g i¸ trÞ TSC§ ® e m ® æ i lín h¬ n g i¸ trÞ TSC§ nhËn vÒS¬ ® å 1 3: H¹chto¸nTSC§muad­íi h×nhthøc trao ®æi TK 211,213 TK 711 TK 111,112... Ng uyªn g i¸ TSC§ tÝnh vµ o thu nhËp kh¸ c C¸ c chi phÝ kh¸ c tÝnh vµ o ng uyªn g i¸ TSC§ S¬ ® å 1 2: H¹chto¸nTSC§®­îc tµi trî, biÕutÆng
  25. 25. LuËn v¨n tèt nghiÖp 23 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp êng tõ thanh lý, nhîng b¸n ®îc ph¶n ¸nh lÇn lît trªn c¸c TK 811,711 thay v× c¸c TK 821,721 nh tríc. .3.2. H¹ch to¸n khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh Theo quy ®Þnh t¹i chuÈn mùc kÕ to¸n míi ban hµnh, ngoµi ph¬ng ph¸p khÊu hao TSC§ theo ®êng th¼ng, doanh nghiÖp cßn cã thÓ ¸p dông ph¬ng ph¸p khÊu hao theo sè d gi¶m dÇn vµ khÊu hao theo sè l- îng s¶n phÈm. §èi víi TSC§ v« h×nh, vµo cuèi n¨m tµi chÝnh, nÕu doanh nghiÖp xem xÐt l¹i thêi gian trÝch khÊu hao, ph¬ng ph¸p tÝnh khÊu hao, nÕu cã chªnh lÖch møc khÊu hao th× kÕ to¸n cÇn ph¶i ®iÒu chØnh sè khÊu hao ghi trªn sæ nh sau: S¬ ®å 14: H¹ch to¸n chªnh lÖch møc khÊu hao .IV C¸c vÊn ®Ò vÒ Tµi s¶n cè ®Þnh trong chuÈn mùc kÕ to¸n quèc tÕ vµ chÕ ®é kÕ to¸n mét sè níc .1 ChuÈn mùc kÕ to¸n quèc tÕ Nh×n chung c¸c chuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam vÒ TSC§ míi ban hµnh ®· cã nhiÒu thay ®æi theo híng hoµn thiÖn c¸c quy ®Þnh vÒ c«ng t¸c h¹ch to¸n TSC§ cho phï hîp víi th«ng lÖ chung cña quèc tÕ vµ phï hîp víi ®Æc ®iÓm riªng cña níc ta. §iÒu ®ã thÓ hiÖn râ nhÊt qua c¸c tiªu chuÈn vµ c¸ch x¸c ®Þnh nguyªn gi¸ TSC§ mµ ®Æc biÖt lµ TSC§ v« h×nh. − Trong sè 4 tiªu chuÈn ®Ó ghi nhËn mét tµi s¶n lµ TSC§ h÷u h×nh (hoÆc v« h×nh), ta thÊy hai tiªu chuÈn ®Çu ®îc kÕ thõa tõ quan ®iÓm cña ChuÈn mùc kÕ to¸n quèc tÕ vÒ “Nhµ xëng, m¸y mãc, thiÕt bÞ” (ISA 16) vµ chuÈn mùc vÒ “TSC§ v« h×nh” (ISA 38). Cßn hai tiªu NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003) TK 627,641,642TK 214 (2143) NÕ u chªnh lÖ ch khÊu hao t¨ng NÕ u chªnh lÖ ch khÊu hao g i¶m
  26. 26. LuËn v¨n tèt nghiÖp 24 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp chuÈn vÒ thêi gian sö dông vµ gi¸ trÞ cña tµi s¶n ®îc quy ®Þnh chi tiÕt riªng cho phï hîp víi kÕ to¸n ViÖt Nam. − Quy ®Þnh toµn bé chi phÝ ph¸t sinh trong giai ®o¹n nghiªn cøu; c¸c nh·n hiÖu hµng hãa, quyÒn ph¸t hµnh, danh s¸ch kh¸ch hµng vµ c¸c kho¶n môc t¬ng tù ®îc h×nh thµnh trong néi bé doanh nghiÖp kh«ng ®îc ghi nhËn lµ TSC§ v« h×nh gièng víi quan ®iÓm cña ISA 38. Riªng ®iÒu kiÖn ®Ó ghi nhËn chi phÝ trong giai ®o¹n triÓn khai lµ TSC§ v« h×nh, chuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam quy ®Þnh cã 7 tiªu chuÈn, trong ®ã 6 tiªu chuÈn ®Çu ®îc kÕ thõa tõ quan ®iÓm cña ISA 38. Cßn tiªu chuÈn vÒ thêi gian sö dông vµ gi¸ trÞ ®îc quy ®Þnh chi tiÕt riªng cho phï hîp víi kÕ to¸n níc ta. − Trong trêng hîp s¸p nhËp doanh nghiÖp, c¶ chuÈn mùc sè 04 cña ViÖt Nam vµ ISA 38 ®Òu cã chung quan ®iÓm: chi phÝ cho mét TSC§ v« h×nh kh«ng ®¸p øng c¶ tiªu chÝ x¸c ®Þnh lÉn tiªu chÝ ghi nhËn cho mét TSC§ v« h×nh sÏ ®îc tÝnh vµo lîi thÕ th¬ng m¹i. − ISA 16 quy ®Þnh: c¸c ph¬ng ph¸p cã thÓ sö dông trong viÖc tÝnh to¸n khÊu hao TSC§ lµ ph¬ng ph¸p ®êng th¼ng, sè d gi¶m dÇn, tæng ®¬n vÞ s¶n phÈm. Ba ph¬ng ph¸p ®· ®îc kÕ thõa trong chuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam. Ngoµi ra, cßn cã rÊt nhiÒu nh÷ng quy ®Þnh trong hÖ thèng chuÈn mùc kÕ to¸n ViÖt Nam míi ban hµnh ®îc kÕ thõa tõ quan ®iÓm cña hÖ thèng ChuÈn mùc kÕ to¸n quèc tÕ. Song mét ®iÒu ®¸ng quan t©m ë ®©y lµ chóng ta ®· biÕt vËn dông mét c¸ch linh ho¹t nh÷ng quan ®iÓm Êy cho phï hîp víi ®Æc ®iÓm riªng cña ViÖt Nam. .2 KÕ to¸n tµi s¶n cè ®Þnh trong hÖ thèng kÕ to¸n Ph¸p Cïng trªn quan ®iÓm kÕ thõa nh÷ng quy ®Þnh cña hÖ thèng ChuÈn mùc kÕ to¸n quèc tÕ nªn gi÷a hai hÖ thèng kÕ to¸n cña ViÖt Nam vµ Ph¸p cã mét sè nÐt t¬ng ®ång. Song do sù vËn dông mét linh ho¹t cho phï hîp víi ®Æc ®iÓm riªng cña tõng quèc gia mµ c¸c quy NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  27. 27. LuËn v¨n tèt nghiÖp 25 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp ®Þnh (trong ®ã cã c¸c vÊn ®Ò vÒ TSC§) còng cã nh÷ng nÐt kh¸c biÖt. VÝ dô: − Theo quy ®Þnh cña chÕ ®é kÕ to¸n Ph¸p, ®Êt ®ai ®îc xÕp vµo nhãm thuéc TSC§ h÷u h×nh, vµ nã thuéc së h÷u cña doanh nghiÖp mét c¸ch l©u dµi. Song t¹i ViÖt Nam, doanh nghiÖp kh«ng cã quyÒn së h÷u “®Êt ®ai” mµ chØ së h÷u “quyÒn sö dông ®Êt” cã thêi h¹n. QuyÒn sö dông ®Êt ®îc xÕp vµo nhãm thuéc TSC§ v« h×nh. − T¹i Ph¸p quy ®Þnh c¸c doanh nghiÖp cã thÓ lùa chän c¸c ph¬ng ph¸p khÊu hao theo ®êng th¼ng hoÆc khÊu hao gi¶m dÇn. Kh¸c víi quy ®Þnh cña níc ta lµ khÊu hao theo ph¬ng ph¸p ®êng th¼ng ®îc tÝnh theo nguyªn t¾c trßn th¸ng, kÕ to¸n Ph¸p quy ®Þnh khÊu hao ®îc tÝnh theo ngµy vµ kh«ng ph¶i tÊt c¶ c¸c lo¹i bÊt ®éng s¶n ®Òu ph¶i trÝch khÊu hao mÆc dï tµi s¶n ®ã tham gia vµo ho¹t ®éng kinh doanh nh ®Êt ®ai (trõ ®Êt ®ai cã hÇm má), nh·n hiÖu hµng ho¸…§ång thêi chÕ ®é kÕ to¸n Ph¸p l¹i cho phÐp lËp dù phßng gi¶m gi¸ ®èi víi mét sè bÊt ®éng s¶n cã kh¶ n¨ng gi¶m gi¸ cho dï c¸c tµi s¶n nµy ®· ®îc trÝch khÊu hao. §iÒu nµy sÏ gióp doanh nghiÖp ®îc san sÎ bít rñi ro. .V Ph©n tÝch t×nh h×nh sö dông tµi s¶n cè ®Þnh .1 Ph©n tÝch t×nh h×nh biÕn ®éng tµi s¶n cè ®Þnh §Ó ph©n tÝch t×nh h×nh biÕn ®éng TSC§ cña doanh nghiÖp trong kú, kÕ to¸n sö dông c¸c chØ tiªu sau: (1) HÖ sè t¨ng (gi¶m) TSC§ = Gi¸ trÞ TSC§ t¨ng (gi¶m) trong kú Gi¸ trÞ TSC§ b×nh qu©n dïng vµo SXKD trong kú HÖ sè t¨ng (gi¶m) TSC§ ph¶n ¸nh møc ®é t¨ng (gi¶m) thuÇn tuý vÒ quy m« TSC§. NÕu hÖ sè nµy mµ lín chøng tá gi¸ trÞ TSC§ cña doanh nghiÖp trong kú cã sù biÕn ®éng lín vµ ngîc l¹i. (2) HÖ sè ®æi míi = Gi¸ trÞ TSC§ míi t¨ng trong kú (kÓ c¶ chi phÝ hiÖn ®¹i ho¸) NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  28. 28. LuËn v¨n tèt nghiÖp 26 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp TSC§ Gi¸ trÞ TSC§ cã ë cuèi kú (3) HÖ sè lo¹i bá TSC§ = Gi¸ trÞ TSC§ l¹c hËu, cò gi¶m trong kú Gi¸ trÞ TSC§ cã ë ®Çu kú Hai hÖ sè nµy ngoµi viÖc ph¶n ¸nh t¨ng, gi¶m thuÇn tuý vÒ TSC§, cßn ph¶n ¸nh tr×nh ®é tiÕn bé kü thuËt, t×nh h×nh ®æi míi trang thiÕt bÞ cña doanh nghiÖp. NÕu gi¸ trÞ cña hai hÖ sè nµy lín chøng tá TSC§ trong kú cã biÕn ®éng lín vµ doanh nghiÖp ®· tÝch cùc trong viÖc ®Çu t, ®æi míi tµi s¶n. (4) HÖ sè hao mßn TSC§ = Tæng møc khÊu hao TSC§ Nguyªn gi¸ TSC§ NÕu hÖ sè nµy cµng gÇn tíi 1, chøng tá TSC§ cµng cò vµ doanh nghiÖp ph¶i chó träng ®Õn viÖc ®æi míi vµ hiÖn ®¹i ho¸ TSC§. Ngîc l¹i, nÕu hÖ sè hao mßn cµng nhá h¬n 1 bao nhiªu, chøng tá TSC§ cña doanh nghiÖp ®· ®îc ®æi míi. ViÖc ph©n tÝch hÖ sè hao mßn TSC§ lµ hÕt søc quan träng bëi nã ph¶n ¸nh t×nh tr¹ng kü thuËt cña TSC§. Tõ viÖc ®¸nh gi¸ ®óng t×nh tr¹ng kü thuËt cña TSC§ sÏ gióp cho nhµ qu¶n lý ®¸nh gi¸ møc ®é cò, míi cña TSC§ vµ tõ ®ã cã c¸c biÖn ph¸p ®óng ®¾n ®Ó t¸i s¶n xuÊt TSC§. .2 Ph©n tÝch t×nh h×nh trang bÞ tµi s¶n cè ®Þnh Ph©n tÝch t×nh h×nh trang bÞ TSC§ lµ ®¸nh gi¸ møc ®é ®¶m b¶o TSC§, trªn c¬ së ®ã doanh nghiÖp ph¶i cã kÕ ho¹ch trang bÞ thªm TSC§ nh»m t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, t¨ng s¶n lîng, gi¶m chi phÝ s¶n xuÊt, h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm. ChØ tiªu thêng dïng ®Ó ph©n tÝch lµ: (5) Nguyªn gi¸ TSC§ b×nh qu©n 1 c«ng nh©n trong ca lín nhÊt = Nguyªn gi¸ tµi s¶n cè ®Þnh Sè c«ng nh©n trong ca lín nhÊt NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  29. 29. LuËn v¨n tèt nghiÖp 27 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp ChØ tiªu nµy ph¶n ¸nh chung tr×nh ®é trang bÞ TSC§ cho c«ng nh©n. ChØ tiªu nµy cµng cao chøng tá tr×nh ®é c¬ giíi ho¸ cña doanh nghiÖp cµng cao. .3 Ph©n tÝch hiÖu qu¶ sö dông tµi s¶n cè ®Þnh ViÖc ph©n tÝch c¸c chØ tiªu vÒ t×nh h×nh biÕn ®éng TSC§ vµ t×nh h×nh trang bÞ, lo¹i bá TSC§ ®Ó cã c¸c chÝnh s¸ch phï hîp trong viÖc ®Çu t, ®æi míi trang thiÕt bÞ trong doanh nghiÖp thùc chÊt ®Òu lµ nh»m tíi môc tiªu cuèi cïng lµ vÊn ®Ò “hiÖu qu¶ sö dông TSC§”. ChØ cã sö dông hiÖu qu¶ TSC§ hiÖn cã míi lµ biÖn ph¸p tèt nhÊt ®Ó sö dông vèn mét c¸ch tiÕt kiÖm vµ hiÖu qu¶. ViÖc ®¸nh gi¸ hiÖu qu¶ sö dông TSC§ ®îc thùc hiÖn th«ng qua c¸c chØ tiªu sau: (6) Søc s¶n xuÊt cña TSC§ = Tæng doanh thu thuÇn (hoÆc gi¸ trÞ tæng s¶n lîng) Nguyªn gi¸ b×nh qu©n TSC§ ChØ tiªu nµy ph¶n ¸nh mét ®ång nguyªn gi¸ b×nh qu©n TSC§ ®em l¹i bao nhiªu ®ång doanh thu thuÇn (hay gi¸ trÞ tæng s¶n lîng). (7) Søc sinh lîi cña TSC§ = Lîi nhuËn thuÇn (hay l·i gép) Nguyªn gi¸ b×nh qu©n TSC§ ChØ tiªu nµy cho biÕt mét ®ång nguyªn gi¸ b×nh qu©n TSC§ ®em l¹i bao nhiªu ®ång lîi nhuËn thuÇn (hay l·i gép). (8) SuÊt hao phÝ TSC§ = Nguyªn gi¸ b×nh qu©n TSC§ Doanh thu thuÇn (hoÆc gi¸ trÞ tæng s¶n lîng) ChØ tiªu nµy ph¶n ¸nh 1 ®ång doanh thu thuÇn (hoÆc gi¸ trÞ tæng s¶n lîng) cã bao nhiªu ®ång nguyªn gi¸ TSC§. C¸c chØ tiªu (6) vµ (7) cµng cao vµ ngîc l¹i chØ tiªu (8) cµng thÊp chøng tá doanh nghiÖp cµng sö dông TSC§ mét c¸ch cã hiÖu qu¶. NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  30. 30. LuËn v¨n tèt nghiÖp 28 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp PhÇn II: thùc tr¹ng c«ng t¸c kÕ to¸n Tµi s¶n cè ®Þnh t¹i c«ng ty ho¸ chÊt má .I Tæng quan vÒ C«ng ty .1 LÞch sö h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn .1.1. C¸c giai ®o¹n ph¸t triÓn cña c«ng ty − Tªn c«ng ty: C«ng ty Ho¸ chÊt má − Tªn giao dÞch: MICCO (Mining Chemical Company). − §Þa chØ: phè Phan §×nh Giãt- phêng Ph¬ng LiÖt- Thanh Xu©n- Hµ Néi − M· sè thuÕ: 0100101072-1 − Tµi kho¶n: 710A-00088- Ng©n hµng C«ng th¬ng Hoµn KiÕm. Ngµy 20/12/1965 theo quyÕt ®Þnh cña Bé C«ng nghiÖp nÆng, ngµnh ho¸ chÊt má chÝnh thøc ®îc thµnh lËp. §©y chÝnh lµ thêi ®iÓm ®¸nh dÊu bíc khëi ®Çu trong chÆng ®êng h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn gÇn 40 n¨m qua cña C«ng ty Ho¸ chÊt má Micco (tªn gäi hiÖn nay). Lóc nµy, víi tªn gäi lµ Tæng kho III thuéc C«ng ty cung øng vËt t COALIMEX chØ ®¬n thuÇn lµ kho chøa vËt liÖu næ ®Æt t¹i H÷u Lòng - L¹ng S¬n cã nhiÖm vô chñ yÕu lµ tiÕp nhËn, b¶o qu¶n vËt liÖu næ c«ng nghiÖp ®îc viÖn trî tõ c¸c níc X· héi chñ nghÜa (trong hÖ thèng X· héi chñ nghÜa tríc ®©y) nh»m cung øng cho c¸c ngµnh kinh tÕ quèc d©n mµ tríc hÕt lµ cho ngµnh c«ng nghiÖp than. §Ó t¹o thuËn lîi cho qu¶n lý qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh vµ nh»m ®¸p øng tèt h¬n vÒ nhu cÇu vËt liÖu næ ngµy cµng t¨ng cña c¸c ngµnh kinh tÕ, ngµy 29/3/1995 V¨n phßng ChÝnh phñ ®· cã th«ng b¸o sè 44 cho phÐp thµnh lËp l¹i C«ng ty Ho¸ chÊt má, vµ trªn c¬ së ®ã ngµy 1/4/1995, Bé N¨ng Lîng (nay lµ Bé C«ng nghiÖp) ®· cã quyÕt ®Þnh sè 204 NL/TCCB-L§ thµnh lËp C«ng ty Ho¸ chÊt má, cã nhiÖm NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  31. 31. LuËn v¨n tèt nghiÖp 29 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp vô mét vßng khÐp kÝn: tõ nghiªn cøu, s¶n xuÊt, phèi chÕ- thö nghiÖm, b¶o qu¶n, dù tr÷ quèc gia vËt liÖu næ c«ng nghiÖp, xuÊt nhËp khÈu thuèc næ, nguyªn liÖu, ho¸ chÊt ®Ó s¶n xuÊt vËt liÖu næ c«ng nghiÖp, ®Õn dÞch vô sau cung øng: vËn chuyÓn, thiÕt kÕ má, næ m×n vµ c¸c nhiÖm vô kh¸c ngoµi vËt liÖu næ c«ng nghiÖp. .1.2. C¸c chØ tiªu vÒ tµi chÝnh vµ lao ®éng trong c«ng ty I.1.2.1. C¬ cÊu vèn trong c«ng ty ChØ tiªu 31/12/2001 31/12/2002 Sè tiÒn (®ång) Tû träng Sè tiÒn (®ång) Tû träng I.Tæng tµi s¶n 177.475.527.96 6 100% 266.157.361.55 0 100% 1. TSL§ vµ ®Çu t ng¾n h¹n 137.784.239.31 5 77,6% 221.264.169.70 3 83,1% 2. TSC§ vµ ®Çu t dµi h¹n 39.691.288.651 22,4% 44.893.191.847 16,9% II. Nguån vèn 177.475.527.96 6 100% 266.157.361.55 0 100% 1. Nî ph¶i tr¶ 130.230.456.36 5 73,4% 202.712.221.50 7 76,2% 2. Nguån vèn chñ së h÷u 47.245.071.601 26,6% 63.445.140.043 23,8% BiÓu sè 1: C¬ cÊu vèn trong c«ng ty I.1.2.2. C¬ cÊu lao ®éng trong c«ng ty TÝnh ®Õn ngµy 31/12/2002, tæng sè c¸n bé c«ng nh©n viªn trong C«ng ty Ho¸ chÊt má lµ 1975 ngêi, trong ®ã: Sè cã tr×nh ®é ®¹i häc lµ 365 ngêi, chiÕm 18,5% tæng sè CBCNV Sè cã tr×nh ®é trung cÊp lµ 154 ngêi, chiÕm 8% tæng sè CBCNV Sè c«ng nh©n kü thuËt lµ 690 ngêi, chiÕm 34,9% tæng sè CBCNV I.1.2.3. Mét sè th«ng tin vÒ tµi chÝnh cña c«ng ty. §¬n vÞ tÝnh: ®ång C¸c chØ tiªu N¨m 2000 N¨m 2001 N¨m 2002 Doanh thu SXKD 299.610.190.909 426.127.527.27 7 605.888.023.34 6Doanh thu thuÇn SXKD 299.536.533.079 426.071.035.51 8 605.285.031.06 5 NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  32. 32. LuËn v¨n tèt nghiÖp 30 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp Lîi nhuËn tríc thuÕ 1.125.715.254 4.283.416.268 4.681.033.560 Thu nhËp b×nh qu©n th¸ng 1.262.748 2.289.268 2.794.345 T×nh h×nh nép ng©n s¸ch 25.024.123.094 8.623.150.807 11.995.986.045 BiÓu sè 2: Mét sè chØ tiªu tµi chÝnh cña c«ng ty .2 Bé m¸y qu¶n lý vµ tæ chøc ho¹t ®éng kinh doanh t¹i c«ng ty .2.1. Bé m¸y qu¶n lý c«ng ty C«ng ty Ho¸ chÊt má lµ mét doanh nghiÖp Nhµ níc h¹ch to¸n ®éc lËp, trùc thuéc Tæng C«ng ty Than ViÖt Nam. C¬ cÊu tæ chøc cña c«ng ty hiÖn t¹i gåm: gi¸m ®èc, 4 phã gi¸m ®èc, 1 kÕ to¸n trëng vµ 9 phßng ban gióp viÖc. M« h×nh c¬ cÊu qu¶n trÞ trong doanh nghiÖp ®îc x©y dùng lµ m« h×nh trùc tuyÕn tham mu (S¬ ®å 15: M« h×nh tæ chøc bé m¸y qu¶n lý c«ng ty) §øng ®Çu c«ng ty lµ Gi¸m ®èc do Héi ®ång qu¶n trÞ cña Tæng c«ng ty Than ViÖt Nam bæ nhiÖm vµ miÔn nhiÖm. Gi¸m ®èc chÞu tr¸ch nhiÖm ®iÒu hµnh ho¹t ®éng cña toµn c«ng ty. Tham mu vµ trî gióp cho gi¸m ®èc lµ bèn phã gi¸m ®èc phô tr¸ch c¸c lÜnh vùc kh¸c nhau lµ: lÜnh vùc ®iÒu hµnh s¶n xuÊt, lÜnh vùc kinh tÕ, lÜnh vùc kü thuËt vµ lÜnh vùc ®êi sèng. C¸c phßng ban trong c«ng ty bao gåm: 1. Phßng KÕ ho¹ch chØ huy s¶n xuÊt 2. Phßng Thanh tra, ph¸p chÕ b¶o vÖ 3. Phßng Tæ chøc nh©n sù 4. V¨n phßng Gi¸m ®èc 5. Phßng ThiÕt kÕ ®Çu t 6. Phßng Kü thuËt an toµn 7. Phßng KÕ to¸n tµi chÝnh 8. Phßng Th¬ng m¹i 9. Phßng KiÓm to¸n néi bé XuÊt ph¸t tõ nhu cÇu cña thÞ trêng, sù qu¶n lý ®óng quy ho¹ch vÒ vËt liÖu næ c«ng nghiÖp trªn c¶ níc, C«ng ty Ho¸ chÊt má ®· ®Ò NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  33. 33. LuËn v¨n tèt nghiÖp 31 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp nghÞ vµ ®îc Tæng c«ng ty Than quyÕt ®Þnh thµnh lËp thªm nhiÒu ®¬n vÞ trùc thuéc. T¹i thêi ®iÓm thµnh lËp c«ng ty míi cã 6 ®¬n vÞ thµnh viªn, ®Õn nay, c«ng ty ®· cã 24 ®¬n vÞ trùc thuéc (trong ®ã cã 14 xÝ nghiÖp, 8 chi nh¸nh, 2 v¨n phßng ®¹i diÖn). Trong sè 24 ®¬n vÞ trªn th× cã 16 ®¬n vÞ trùc tiÕp trùc thuéc c«ng ty, 8 ®¬n vÞ cßn l¹i lµ tæ chøc ë cÊp thÊp h¬n. TÊt c¶ 24 ®¬n vÞ thµnh viªn trùc thuéc h¹ch to¸n kh«ng ®Çy ®ñ phô thuéc vµo sù ph©n cÊp cña c«ng ty. .2.2. Tæ chøc ho¹t ®éng kinh doanh trong c«ng ty I.2.2.1. Ngµnh nghÒ kinh doanh − S¶n xuÊt, phèi chÕ, thö nghiÖm vËt liÖu næ c«ng nghiÖp. − XuÊt nhËp khÈu vËt liÖu næ c«ng nghiÖp, nguyªn vËt liÖu, ho¸ chÊt ®Ó s¶n xuÊt kinh doanh vËt liÖu næ c«ng nghiÖp. − B¶o qu¶n, ®ãng gãi, cung øng, dù tr÷ quèc gia vËt liÖu næ c«ng nghiÖp. − S¶n xuÊt, cung øng d©y ®iÖn, bao b× ®ãng gãi thuèc næ, giÊy sinh ho¹t, than sinh ho¹t, vËt liÖu x©y dùng. − ThiÕt kÕ, thi c«ng x©y l¾p d©n dông, c¸c c«ng tr×nh giao th«ng thuû lîi, thiÕt kÕ c«ng tr×nh khai th¸c má. − Lµm dÞch vô khoan næ m×n cho c¸c má lé thiªn, hÇm lß, kÓ c¶ næ m×n díi níc theo yªu cÇu cña kh¸ch hµng. − May hµng b¶o hé lao ®éng, hµng may mÆc xuÊt khÈu. − NhËp khÈu vËt t thiÕt bÞ, nguyªn vËt liÖu may mÆc, cung øng x¨ng dÇu vµ vËt t thiÕt bÞ, gç trô má. − VËn t¶i ®êng bé, ®êng s«ng, ®êng biÓn qu¸ c¶nh, c¸c ho¹t ®éng c¶ng vô, ®¹i lý vËn t¶i biÓn, söa ch÷a c¸c ph¬ng tiÖn vËn t¶i, thi c«ng c¶i t¹o ph¬ng tiÖn c¬ giíi ®êng bé. − DÞch vô ¨n nghØ. I.2.2.2. S¶n phÈm chÝnh do C«ng ty Ho¸ chÊt má s¶n xuÊt NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  34. 34. LuËn v¨n tèt nghiÖp 32 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp S¶n phÈm ®îc s¶n xuÊt t¹i C«ng ty Ho¸ chÊt má lµ vËt liÖu næ c«ng nghiÖp bao gåm: thuèc næ, kÝp næ vµ d©y næ c¸c lo¹i...víi rÊt nhiÒu chñng lo¹i cã c¸c ®Æc tÝnh kü thuËt, c«ng dông kh¸c nhau. Trong ®ã cã bèn lo¹i thuèc næ chÝnh lµ ANFO thêng, ANFO chÞu níc, thuèc næ an toµn AH1, Zecno. I.2.2.3. Quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt Quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt thuèc næ t¹i C«ng ty Ho¸ chÊt má lµ theo tõng ®ît trªn d©y chuyÒn tù ®éng ho¸, khÐp kÝn liªn hoµn, thèng nhÊt tõ kh©u ®a nguyªn vËt liÖu vµo s¶n xuÊt ®Õn khi ®a ra s¶n phÈm theo s¬ ®å díi ®©y: S¬ ®å 16: Quy tr×nh c«ng nghÖ s¶n xuÊt thuèc næ .3 Tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n .3.1. Bé m¸y kÕ to¸n NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003) Nguyªn liÖu ñ mét thêi gian Phèi trén lÇn 1 §Þnh l­îng §Þnh l­îng KiÓm tra chÊt l­ îng s¶n phÈm DÇu diezen Phèi trén lÇn 2 §ãng gãi KÕ to¸n tr­ëng Phã phßng kÕ to¸n KÕ to ¸ n TSC§ XDCB Ng uån vè n. KÕ to ¸ n thanh to ¸ n KÕ to ¸ n tiÒ n l­ ¬ ng B¶o hiÓ m x· hé i KÕ to ¸ n CP g i¸ vè n tiªu thô KÕ to ¸ n ThuÕ KÕ to ¸ n C«ng nî KÕ to ¸ n VËt t­, hµ ng ho ¸ Thñ q uü kiªm thè ng kª KÕ to ¸ n tæ ng hîp KÕ to¸n c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn
  35. 35. LuËn v¨n tèt nghiÖp 33 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp S¬ ®å 17: Tæ chøc bé m¸y kÕ to¸n Trªn ®©y lµ s¬ ®å bé m¸y kÕ to¸n t¹i C«ng ty Ho¸ chÊt má. Lµ mét doanh nghiÖp cã quy m« s¶n xuÊt kinh doanh lín vµ cã nhiÒu ®¬n vÞ thµnh viªn n»m ph©n t¸n réng trong c¶ níc, ®Ó t¹o ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho qu¸ tr×nh thùc hiÖn c«ng t¸c kÕ to¸n, c«ng ty ®· tiÕn hµnh ph©n cÊp tæ chøc kÕ to¸n. Theo ®ã, kÕ to¸n t¹i trô së ®iÒu hµnh cña c«ng ty vµ kÕ to¸n t¹i c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn ®Òu cã sæ s¸ch kÕ to¸n vµ bé m¸y nh©n sù t¬ng øng. Tuy nhiªn, nhiÖm vô s¶n xuÊt kinh doanh t¹i tõng ®¬n vÞ thµnh viªn phô thuéc vµo sù ph©n cÊp cña c«ng ty, mét sè ®¬n vÞ cha cã ®Çy ®ñ ®iÒu kiÖn vÒ tæ chøc qu¶n lý vµ kinh doanh mét c¸ch tù chñ. V× vËy mµ 24 ®¬n vÞ thµnh viªn trùc thuéc ®Òu h¹ch to¸n kh«ng ®Çy ®ñ theo sù ph©n cÊp cña c«ng ty vµ theo tÝnh chÊt c«ng viÖc cô thÓ. M« h×nh tæ chøc bé m¸y kÕ to¸n nöa tËp trung, nöa ph©n t¸n. Bé m¸y kÕ to¸n t¹i v¨n phßng c«ng ty ®îc tæ chøc theo kiÓu trùc tuyÕn tham mu. Phßng kÕ to¸n cña c«ng ty gåm kÕ to¸n trëng (kiªm tr- ëng phßng kÕ to¸n), 1 phã phßng kÕ to¸n vµ 9 kÕ to¸n viªn ®¶m nhiÖm c¸c phÇn hµnh kÕ to¸n kh¸c nhau (theo s¬ ®å trªn). .3.2. VËn dông chÕ ®é kÕ to¸n t¹i doanh nghiÖp C«ng t¸c kÕ to¸n t¹i C«ng ty Ho¸ chÊt má ®îc thùc hiÖn theo chÕ ®é quy ®Þnh cña Bé Tµi chÝnh. Quy tr×nh h¹ch to¸n kÕ to¸n ®îc ¸p NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  36. 36. LuËn v¨n tèt nghiÖp 34 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp dông thèng nhÊt trong toµn c«ng ty, tu©n theo quyÕt ®Þnh 1141- TC/Q§/C§KT ngµy 01/11/1995 cña Bé Tµi chÝnh vÒ hÖ thèng kÕ to¸n doanh nghiÖp, vµ c¸c tµi liÖu híng dÉn bæ sung söa ®æi vÒ chÕ ®é tµi chÝnh kÕ to¸n. Vµ ®Ó cho phï hîp víi ®Æc ®iÓm riªng cña c«ng ty, ngµy 6/6/2001 Tæng C«ng ty Than ViÖt Nam ra quyÕt ®Þnh sè 1027/Q§-KTTCTK ®· quy ®Þnh chi tiÕt quy tr×nh h¹ch to¸n kÕ to¸n t¹i C«ng ty Ho¸ chÊt má. I.3.2.1. Tæ chøc chøng tõ kÕ to¸n C«ng ty hiÖn nay vÉn sö dông hÖ thèng chøng tõ kÕ to¸n b¾t buéc ®èi víi doanh nghiÖp Nhµ níc ban hµnh theo quyÕt ®Þnh sè 1141-TC/Q§/C§KT ngµy 1/11/1995 cña Bé Tµi chÝnh vµ c¸c v¨n b¶n bæ sung, bao gåm c¸c chøng tõ vÒ: lao ®éng tiÒn l¬ng, hµng tån kho, b¸n hµng, tiÒn tÖ, TSC§. ViÖc qu¶n lý ho¸ ®¬n chøng tõ ®îc quy ®Þnh nh sau: phßng kÕ to¸n cña c«ng ty chØ qu¶n lý c¸c ho¸ ®¬n, chøng tõ ph¸t sinh t¹i v¨n phßng c«ng ty. Cßn l¹i c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc chÞu tr¸ch nhiÖm qu¶n lý c¸c chøng tõ ph¸t sinh t¹i ®¬n vÞ m×nh, cuèi th¸ng c¸c ®¬n vÞ nµy ph¶i göi vÒ phßng kÕ to¸n c«ng ty b¶ng kª chøng tõ. Néi dung tæ chøc chøng tõ kÕ to¸n ®îc thùc hiÖn theo ®óng chÕ ®é ban hµnh tõ kh©u x¸c ®Þnh danh môc chøng tõ, tæ chøc lËp chøng tõ, tíi tæ chøc kiÓm tra chøng tõ, cuèi cïng lµ b¶o qu¶n, luu tr÷ vµ huû chøng tõ. I.3.2.2. HÖ thèng tµi kho¶n sö dông HÖ thèng tµi kho¶n ®îc quy ®Þnh chi tiÕt t¹i Q§ 1027/Q§- KTTCTK cña Tæng C«ng ty Than bao gåm tÊt c¶ c¸c tµi kho¶n cÊp I ban hµnh theo quyÕt ®Þnh 1141-TC/Q§/C§KT cña Bé Tµi chÝnh vµ 7 tµi kho¶n ngoµi b¶ng c©n ®èi kÕ to¸n. C¸c tµi kho¶n cÊp II vµ III ®îc më chi tiÕt thªm mét sè tµi kho¶n cho phï hîp víi ®Æc ®iÓm s¶n xuÊt kinh doanh cña c«ng ty. Do c«ng ty s¶n xuÊt, kinh doanh nhiÒu lo¹i h×nh s¶n phÈm, dÞch vô kh¸c nhau, trong ®ã s¶n phÈm chÝnh lµ vËt NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  37. 37. LuËn v¨n tèt nghiÖp 35 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp liÖu næ c«ng nghiÖp, v× vËy mµ ngoµi nh÷ng tµi kho¶n ®îc më theo quy ®Þnh cña Bé tµi chÝnh, kÕ to¸n cßn më thªm nhiÒu tµi kho¶n chi tiÕt riªng cho vËt liÖu næ vµ cho hµng ho¸ kh¸c. I.3.2.3. Tæ chøc sæ kÕ to¸n C«ng ty hiÖn ®ang ¸p dông h×nh thøc tæ chøc sæ kÕ to¸n NhËt ký chøng tõ. Sau ®©y lµ s¬ ®å tr×nh tù ghi sæ kÕ to¸n t¹i C«ng ty Ho¸ chÊt má: Ghi hµng ngµy Ghi ®Þnh kú §èi chiÕu kiÓm tra S¬ ®å 18: Tr×nh tù ghi sæ kÕ to¸n t¹i C«ng ty Ho¸ chÊt má Theo ®ã, sæ s¸ch kÕ to¸n t¹i c«ng ty gåm cã: − Sæ- thÎ chi tiÕt : tËp hîp sè liÖu tõ c¸c chøng tõ gèc, lµm c¨n cø ®Ó ghi vµo c¸c b¶ng kª vµ NKCT cã liªn quan. − B¶ng kª: gåm 10 b¶ng kª. − NhËt ký chøng tõ: gåm 10 NKCT. − Sæ c¸i : lµ sæ kÕ to¸n tæng hîp më cho c¶ n¨m, ph¶n ¸nh sè ph¸t sinh Nî, sè ph¸t sinh Cã vµ sè d cuèi th¸ng cña tõng tµi kho¶n. Sæ c¸i chØ ghi mét lÇn vµo cuèi th¸ng dùa trªn sè liÖu tæng hîp t¹i c¸c NKCT. I.3.2.4. HÖ thèng b¸o c¸o kÕ to¸n NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003) Chø ng tõ g è c vµ c¸ c b¶ng ph© n bæ Sæ vµ thÎkÕ to ¸ n chi tiÕ t B¶ng tæ ng hîp chi tiÕ t B¶ng kª NhËt ký chø ng tõ Sæ c¸ i B¸ o c¸ o tµ i chÝnh
  38. 38. LuËn v¨n tèt nghiÖp 36 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp §Þnh kú (quý, n¨m), c«ng ty ph¶i lËp c¸c b¸o c¸o tµi chÝnh sau ®Ó nép lªn c¬ quan tµi chÝnh, Côc thuÕ, c¬ quan thèng kª, c¬ quan ®¨ng ký kinh doanh, Tæng C«ng ty Than ViÖt Nam: 1. B¸o c¸o kÕt qu¶ ho¹t ®éng kinh doanh. 2. B¶ng c©n ®èi kÕ to¸n . 3. ThuyÕt minh b¸o c¸o tµi chÝnh. Ngoµi ra, ®Þnh kú (quý, n¨m), c«ng ty cßn ph¶i lËp c¸c b¸o c¸o qu¶n trÞ theo yªu cÇu ®Ó nép lªn cho Tæng C«ng ty Than ViÖt Nam. .II Tæ chøc c«ng t¸c kÕ to¸n tµi s¶n cè ®Þnh t¹i C«ng ty Ho¸ chÊt má .1 §Æc ®iÓm vÒ bé m¸y qu¶n lý, tæ chøc s¶n xuÊt kinh doanh cã ¶nh hëng ®Õn c«ng t¸c kÕ to¸n tµi s¶n cè ®Þnh − §Çu tiªn, ta ph¶i ®Ò cËp tíi ®Æc ®iÓm vÒ quy chÕ qu¶n lý tµi chÝnh trong c«ng ty lµ c¸c xÝ nghiÖp thµnh viªn ®îc c«ng ty giao cho qu¶n lý mét phÇn vèn cè ®Þnh nªn t¹i c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc nµy cã riªng mét kÕ to¸n phô tr¸ch viÖc h¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô liªn quan ®Õn TSC§ ph¸t sinh t¹i ®¬n vÞ. Nh vËy trong doanh nghiÖp h×nh thµnh nªn hai hÖ thèng sæ TSC§: mét lµ hÖ thèng sæ t¹i c¸c ®¬n vÞ, hai lµ hÖ thèng sæ cña toµn c«ng ty (do kÕ to¸n phÇn hµnh TSC§ t¹i c«ng ty võa ®¶m nhiÖm h¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô TSC§ ph¸t sinh t¹i c¬ quan v¨n phßng c«ng ty, võa cã nhiÖm vô h¹ch to¸n tæng hîp, lËp c¸c b¸o c¸o TSC§ cña toµn c«ng ty). − Thø hai, do lµ mét thµnh viªn h¹ch to¸n ®éc lËp trùc thuéc Tæng C«ng ty Than, vµ b¶n th©n C«ng ty Ho¸ chÊt má l¹i cã nhiÒu ®¬n vÞ trùc thuéc nªn c¸c nghiÖp vô vÒ biÕn ®éng TSC§, trÝch khÊu hao TSC§ liªn quan ®Õn cÊp ph¸t, ®iÒu chuyÓn chiÕm mét tû lÖ lín. Trong doanh nghiÖp, cã mét hÖ thèng c¸c b¸o c¸o vÒ TSC§ theo quy ®Þnh riªng ®Ó nép lªn Tæng C«ng ty Than. Khi cÊp ph¸t, ®iÒu chuyÓn NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  39. 39. LuËn v¨n tèt nghiÖp 37 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp TSC§ cho c¸c ®¬n vÞ thµnh viªn, c«ng ty lu«n ph¶i cã c«ng v¨n híng dÉn cô thÓ viÖc h¹ch to¸n ghi sæ t¹i c¸c ®¬n vÞ cã liªn quan. − Thø ba, do ®Æc ®iÓm TSC§ lu«n g¾n víi nguån h×nh thµnh nªn trong tæ chøc bé m¸y kÕ to¸n t¹i c«ng ty, kÕ to¸n TSC§ kiªm lu«n viÖc xö lý c¸c nghiÖp vô liªn quan ®Õn nguån vèn. .2 §Æc ®iÓm, ph©n lo¹i, ®¸nh gi¸ tµi s¶n cè ®Þnh .2.1. §Æc ®iÓm tµi s¶n cè ®Þnh trong c«ng ty − Do lµ mét doanh nghiÖp s¶n xuÊt, ®ång thêi s¶n phÈm ®îc s¶n xuÊt ra trong c«ng ty ®ßi hái ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt, vËn chuyÓn, dù tr÷, cung øng mét c¸ch ®Æc biÖt. S¶n phÈm tõ n¬i s¶n xuÊt tíi n¬i sö dông ph¶i qua nhiÒu kho dù tr÷, c«ng ty tæ chøc ra nh÷ng xÝ nghiÖp chuyªn lµm nhiÖm vô vËn chuyÓn vËt liÖu næ nªn TSC§ trong c«ng ty chñ yÕu bao gåm: + Nhµ cöa, vËt kiÕn tróc: lµ hÖ thèng nhµ v¨n phßng, nhµ xëng, hÖ thèng kho (kho dù tr÷ t¹i n¬i s¶n xuÊt vµ kho dù tr÷ vïng), hÖ thèng c¶ng (c¶ng M«ng D¬ng, BÕn C¸i §¸, c¶ng B¹ch Th¸i Bëi). + M¸y mãc thiÕt bÞ s¶n xuÊt. + Ph¬ng tiÖn vËn t¶i: ®êng thuû, bé lµm nhiÖm vô chuyªn chë vËt liÖu næ c«ng nghiÖp. + Dông cô qu¶n lý t¹i v¨n phßng. − TÝnh trªn chØ tiªu nguyªn gi¸ th× TSC§ trong doanh nghiÖp ®îc h×nh thµnh phÇn lín tõ hai nguån: ng©n s¸ch Nhµ níc vµ nguån vèn vay. − HiÖn nay, hÖ sè hao mßn TSC§ trong doanh nghiÖp lµ lín (h¬n 64%), nh vËy hÖ sè cßn sö dông ®îc chiÕm mét tû lÖ t¬ng ®èi nhá (gÇn 36%). .2.2. Ph©n lo¹i tµi s¶n cè ®Þnh HiÖn t¹i, ë c«ng ty cã c¸c c¸ch ph©n lo¹i TSC§ sau: NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  40. 40. LuËn v¨n tèt nghiÖp 38 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp  Ph©n lo¹i TSC§ theo h×nh th¸i biÓu hiÖn (ngµy 31/12/2002) §¬n vÞ: VND Lo¹i TSC§ Nguyªn gi¸ Gi¸ trÞ hao mßn Gi¸ trÞ cßn l¹i I. TSC§ h÷u h×nh 90.625.450.312 58.261.875.036 32.363.575.276 1. Nhµ cöa, vËt kiÕn tróc 39.097.411.049 23.907.368.852 15.190.042.197 2. M¸y mãc thiÕt bÞ 10.019.543.802 4.579.147.861 5.440.395.941 3. Ph¬ng tiÖn vËn t¶i 39.190.418.624 28.059.502.434 11.130.916.190 4. Dông cô qu¶n lý 2.318.076.837 1.715.855.889 602.220.948 II. TSC§ v« h×nh 116.227.000 27.389.510 88.837.490 1. QuyÒn sö dông ®Êt 116.227.000 27.389.510 88.837.490 Tæng céng 90.741.677.312 58.289.264.546 32.452.412.766 BiÓu sè 3: TSC§ ph©n theo h×nh th¸i biÓu hiÖn  Ph©n lo¹i TSC§ theo nguån h×nh thµnh (t¹i ngµy 31/12/2002) §¬n vÞ: VND Nguån h×nh thµnh Nguyªn gi¸ Gi¸ trÞ hao mßn Gi¸ trÞ cßn l¹i 1. Ng©n s¸ch Nhµ níc 33.551.175.816 27.341.137.822 6.210.037.994 2. Nguån tù bæ sung 20.659.955.564 13.073.569.250 7.586.386.314 3. Nguån vèn vay 36.530.545.932 17.874.557.474 18.655.988.45 8 Tæng céng 90.741.677.312 58.289.264.546 32.452.412.76 6 BiÓu sè 4: TSC§ ph©n theo nguån h×nh thµnh  Ph©n lo¹i TSC§ theo quyÒn së h÷u (ngµy 31/12/2002) Lo¹i TSC§ Nguyªn gi¸ Gi¸ trÞ hao mßn Gi¸ trÞ cßn l¹i 1. TSC§ tù cã 90.741.677.3 12 58.289.264.546 32.452.412.76 6 2. TSC§ thuª ngoµi 0 0 0 Tæng céng 90.741.677.31 2 58.289.264.546 32.452.412.76 6 BiÓu sè 5: TSC§ ph©n theo quyÒn së h÷u NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  41. 41. LuËn v¨n tèt nghiÖp 39 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp .2.3. §¸nh gi¸ tµi s¶n cè ®Þnh C¸ch x¸c ®Þnh nguyªn gi¸ TSC§, gi¸ trÞ hao mßn, gi¸ trÞ cßn l¹i ®- îc tÝnh nh quy ®Þnh cña Nhµ níc. VÝ dô ngµy 14/10/2002, C«ng ty Ho¸ chÊt má mua 01 xe « t« Mazda 626 Elegance cña C«ng ty Hç trî ph¸t triÓn c«ng nghÖ vµ th¬ng m¹i dïng cho v¨n phßng c«ng ty. Gi¸ mua: 28.500 USD, tû gi¸ thùc tÕ ngµy 14/10/2002 lµ 15.361 VND/1 USD. Bªn b¸n hç trî lÖ phÝ tríc b¹ (2% gi¸ trÞ xe). PhÝ dÞch vô ®¨ng kiÓm: 134.300 ®ång; phÝ, lÖ phÝ: 150.000 ®ång. Nguyªn gi¸ cña TSC§ ®îc x¸c ®Þnh lµ: (1 ) Gi¸ mua: 28.500 x 15.361 = 437.788.500 ®ång (2 ) LÖ phÝ tríc b¹: 2% x 437.788.500 = 8.755.770 ®ång (3 ) PhÝ dÞch vô ®¨ng kiÓm: = 134.300 ®ång (4 ) PhÝ, lÖ phÝ: = 150.000 ®ång (5 ) Gi¶m gi¸: 2% x 437.788.500 = 8.755.770 ®ång Nguyªn gi¸ = (1) + (2) + (3) + (4) – (5) = 438.072.800 ®ång Thêi gian sö dông tµi s¶n trªn lµ 6 n¨m, thêi gian b¾t ®Çu tÝnh khÊu hao lµ th¸ng 12 n¨m 2002. KhÊu hao ®îc tÝnh theo ph¬ng ph¸p ®- êng th¼ng. VËy møc khÊu hao ph¶i trÝch trong n¨m 2002 cho tµi s¶n nµy lµ: 438.072.800 6 n¨m x 12 th¸ng x 1 th¸ng = 6.084.344 ®ång Gi¸ trÞ cßn l¹i cña tµi s¶n tÝnh ®Õn ngµy 31/12/2002 lµ: 438.072.800 – 6.084.344 = 431.988.456 ®ång NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  42. 42. LuËn v¨n tèt nghiÖp 40 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp Trong phÇn h¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô liªn quan ®Õn TSC§ bao gåm biÕn ®éng TSC§, khÊu hao vµ söa ch÷a TSC§ tr×nh bµy trong bµi luËn v¨n nµy, t«i xin lÊy c¸c nghiÖp vô cô thÓ ph¸t sinh trong n¨m 2002 t¹i c¬ quan v¨n phßng c«ng ty lµm minh ho¹. .3 H¹ch to¸n nghiÖp vô biÕn ®éng tµi s¶n cè ®Þnh .3.1. Chøng tõ kÕ to¸n T¹i C«ng ty Ho¸ chÊt má, c¸c trêng hîp t¨ng TSC§ chñ yÕu do mua s¾m míi; cßn c¸c trêng hîp gi¶m TSC§ chñ yÕu do thanh lý, nhîng b¸n, ®iÒu chuyÓn TSC§ cho c¸c ®¬n vÞ kh¸c (trùc thuéc Tæng C«ng ty Than) hoÆc cÊp cho c¸c xÝ nghiÖp thµnh viªn cña m×nh. HÖ thèng chøng tõ vÒ TSC§ t¹i C«ng ty Ho¸ chÊt má bao gåm tÊt c¶ c¸c chøng tõ t¨ng, gi¶m (lµ c¸c quyÕt ®Þnh t¨ng gi¶m TSC§ cña gi¸m ®èc c«ng ty), vµ c¸c chøng tõ TSC§ b¾t buéc ®èi víi mét doanh nghiÖp Nhµ níc theo quy ®Þnh cña Bé Tµi chÝnh t¹i quyÕt ®Þnh sè 1141-TC/Q§/C§KT ngµy 1/11/1995. II.3.1.1. Trêng hîp t¨ng tµi s¶n cè ®Þnh do mua s¾m C¸c phßng ban trong c«ng ty khi cã nhu cÇu trang bÞ míi TSC§ ph¶i lËp kÕ ho¹ch vÒ nhu cÇu mua s¾m, ®Çu t tr×nh lªn gi¸m ®èc c«ng ty, viÖc mua s¾m tuú tõng trêng hîp cô thÓ mµ cÇn ph¶i tr×nh lªn c¶ Tæng C«ng ty Than theo ph©n cÊp qu¶n lý cña Tæng C«ng ty, vÝ dô nh trêng hîp mua s¾m míi xe « t« Mazda 626 Elegance. Sau khi cã sù ®ång ý cña Tæng C«ng ty Than vÒ viÖc ®Çu t TSC§ cho C«ng ty Ho¸ chÊt má, gi¸m ®èc c«ng ty sÏ giao nhiÖm vô cho Tæ t vÊn vÒ gi¸ (c¸c thµnh viªn cña tæ nµy lµ c¸c trëng phßng Kü thuËt an toµn, KÕ to¸n tµi chÝnh, ThiÕt kÕ vµ ®Çu t) ®¶m nhiÖm viÖc lùa chän nhµ cung cÊp (viÖc lùa chän nµy thêng theo ph¬ng thøc chµo hµng c¹nh tranh). Sau khi nhËn ®îc lêi chµo hµng, tæ t vÊn ph¶i tæ chøc ra mét cuéc häp ®Ó quyÕt ®Þnh lùa chän nhµ cung cÊp vµ ph¶i cã “Tê tr×nh” vµ “Biªn b¶n häp tæ t vÊn vÒ gi¸ cña C«ng ty” göi lªn gi¸m ®èc c«ng ty, trong “Tê NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  43. 43. LuËn v¨n tèt nghiÖp 41 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp tr×nh” ph¶i nªu lªn quyÕt ®Þnh lùa chän nhµ cung cÊp vµ gi¸ chµo hµng. C¨n cø vµo “Tê tr×nh” vµ “Biªn b¶n häp tæ t vÊn vÒ gi¸ cña C«ng ty” göi lªn, gi¸m ®èc c«ng ty míi cã quyÕt ®Þnh chÝnh thøc vÒ viÖc phª duyÖt mua TSC§. Khi hîp ®ång ®îc ký kÕt, c¸c bªn tiÕn hµnh bµn giao TSC§ vµ lËp “Biªn b¶n bµn giao TSC§” vµ “Biªn b¶n thanh lý hîp ®ång”. Bªn mua lµm thñ tôc thanh to¸n. Tõ c¸c chøng tõ liªn quan (nh biªn b¶n bµn giao TSC§, c¸c ho¸ ®¬n ph¶n ¸nh gi¸ mua, tËp hîp chi phÝ ph¸t sinh), kÕ to¸n tiÕn hµnh lËp thÎ TSC§ vµ ghi sæ. Còng víi vÝ dô vÒ trêng hîp mua s¾m xe « t« Mazda 626 Elegance (tµi s¶n ®îc tµi trî tõ nguån vèn vay dµi h¹n), ®Çu tiªn ngµy 2/10/2002, Héi ®ång qu¶n trÞ cña Tæng C«ng ty Than ra quyÕt ®Þnh sè 1273/Q§- H§QT vÒ viÖc ®Çu t xe cho C«ng ty Ho¸ chÊt má. Ngµy 11/10/2002, gi¸m ®èc C«ng ty Ho¸ chÊt má ra quyÕt ®Þnh sè 2195/Q§- KTTCTK vÒ viÖc phª duyÖt mua xe « t« phôc vô s¶n xuÊt kinh doanh. Tæng C«ng ty than Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam C«ng ty Ho¸ chÊt má §éc lËp- Tù do- H¹nh phóc Sè 2195/Q§- KTTCTK Hµ Néi, ngµy 11 th¸ng 10 n¨m 2002 QuyÕt ®Þnh cña gi¸m ®èc C«ng ty Ho¸ chÊt má V/v Phª duyÖt mua xe « t« phôc vô s¶n xuÊt kinh doanh − C¨n cø quyÕt ®Þnh 204 NL/tccb-l® ngµy 1/4/1995 cña Bé N¨ng Lîng vÒ viÖc thµnh lËp l¹i C«ng ty Ho¸ chÊt má. − C¨n cø quyÕt ®Þnh ®Çu t 1273/q®-h®qt ngµy 2/10/2002 cña Chñ tÞch Héi ®ång qu¶n trÞ Tæng C«ng ty Than ViÖt Nam vÒ viÖc ®Çu t xe « t« phôc vô s¶n xuÊt kinh doanh t¹i C«ng ty Ho¸ chÊt má − C¨n cø tê tr×nh ngµy 9/10/2002 cña phßng ktat, kttc, tk&®t − C¨n cø biªn b¶n häp tæ t vÊn vÒ gi¸ cña c«ng ty ngµy 9/10/2002 QuyÕt ®Þnh NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  44. 44. LuËn v¨n tèt nghiÖp 42 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp §iÒu 1: Nay phª duyÖt mua xe « t« phôc vô s¶n xuÊt nh sau: Xe « t« Mazda 626 Elegance víi sè lîng 01 xe. §¬n gi¸: 28.500 USD/xe Tæng gi¸ trÞ: 28.500 USD (Hai m¬i t¸m ngµn, n¨m tr¨m ®« la Mü) Thanh to¸n theo tû gi¸ Ng©n hµng c«ng bè t¹i thêi ®iÓm thanh to¸n Bªn b¸n hç trî lÖ phÝ tríc b¹ 2% gi¸ trÞ xe §iÒu 2: ¤ng trëng phßng KTAT C«ng ty cã nhiÖm vô tæ chøc mua tµi s¶n theo ®óng ®¬n gi¸ ®· ®îc Gi¸m ®èc C«ng ty duyÖt. §iÒu 3: C¸c «ng KÕ to¸n trëng, trëng phßng TK&§T, KTAT C«ng ty chÞu tr¸ch nhiÖm thi hµnh quyÕt ®Þnh. QuyÕt ®Þnh nµy cã hiÖu lùc kÓ tõ ngµy ký. N¬i nhËn Gi¸m ®èc C«ng ty Nh ®iÒu 3 (Ký, hä tªn, ®ãng dÊu) Lu VP KTTC BiÓu sè 6: QuyÕt ®Þnh 2195/Q§- KTTCTK cña Gi¸m ®èc c«ng ty Sau khi tiÕn hµnh ký kÕt hîp ®ång kinh tÕ, ngµy 14/10/2002, hai bªn lµ C«ng ty Hç trî c«ng nghÖ vµ ph¸t triÓn th¬ng m¹i (bªn b¸n) vµ C«ng ty Ho¸ chÊt má (bªn mua) tiÕn hµnh giao nhËn tµi s¶n vµ lËp biªn b¶n bµn giao xe. Biªn b¶n bµn giao xe Sè 1/BG Hµ Néi, ngµy 14 th¸ng 10 n¨m 2002. C¨n cø theo hîp ®ång sè 02224/H§KT ngµy 14/10/2002 gi÷a C«ng ty Hç trî ph¸t triÓn c«ng nghÖ vµ th¬ng m¹i vµ C«ng ty Ho¸ chÊt má . Chóng t«i gåm: 1/ Bªn nhËn: C«ng ty Ho¸ chÊt má ¤ng NguyÔn TiÕn Dòng- Chuyªn viªn phßng Kü thuËt an toµn NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  45. 45. LuËn v¨n tèt nghiÖp 43 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp 2/ Bªn giao: C«ng ty Hç trî ph¸t triÓn c«ng nghÖ vµ th¬ng m¹i ¤ng TrÇn Quang ThÞnh: C¸n bé §· cïng nhau tiÕn hµnh giao nhËn xe nh sau: T T Lo¹i xe Sè m¸y Sè khung Mµu s¬n 1 Mazda 626 Elegance 01 GF 22S1MH 001311 Nhò b¹c T×nh tr¹ng xe tríc khi giao: xe míi 100%, nguyªn vÑn, kh«ng x©y x¸t, kh«ng bÞ mÐo bÑp vá; hai g¬ng chiÕu hËu, c¸c côm ®Ìn pha, ®Ìn chiÕu hËu, xi nhan, ®Ìn lïi, phun níc, g¹t ma ®Çy ®ñ nguyªn vÑn, ho¹t ®éng tèt. C¸c thiÕt bÞ néi thÊt cña xe ®Çy ®ñ vµ ho¹t ®éng tèt. Phô tïng kÌm theo: 1 lèp dù phßng vµ 1 bé ®å söa ch÷a GiÊy tê kÌm theo: s¸ch híng dÉn sö dông vµ 01 ®Üa nh¹c CD. Biªn b¶n ®îc lËp thµnh hai b¶n cã gi¸ trÞ nh nhau. Mçi bªn gi÷ mét b¶n. §¹i diÖn bªn giao Bªn nhËn (Ký, hä tªn) (Ký, hä tªn) BiÓu sè 7: Biªn b¶n bµn giao xe Mazda 626 NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  46. 46. LuËn v¨n tèt nghiÖp 44 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp Ho¸ ®¬n (GTGT) MÉu sè: 01/GTKT- 3LL (Liªn 2: Giao kh¸ch hµng) Ký hiÖu AA/2002 Ngµy 14 th¸ng 10 n¨m 2002 No 007773 §¬n vÞ b¸n hµng: C«ng ty Hç trî ph¸t triÓn c«ng nghÖ vµ th¬ng m¹i §Þa chØ: 158 Xu©n DiÖu- Hµ Néi. Sè tµi kho¶n:1791.4 Indovina Bank Hµ Néi §iÖn tho¹i:..................................MS: 0100516528 Hä tªn ngêi mua hµng:......................................................................... §¬n vÞ: C«ng ty Ho¸ chÊt má .......................................................... §Þa chØ: Phan §×nh Giãt- Hµ Néi. Sè tµi kho¶n:710A-00088 C«ng Th¬ng HKiÕm H×nh thøc thanh to¸n:chuyÓn kho¶n MS: 0100101072-1 ST T Tªn hµng ho¸, dÞch vô §¬n vÞ tÝnh Sè lîng §¬n gi¸ Thµnh tiÒn A B C 1 2 3 01 Xe « t« Mazda 626 míi 100% ChiÕ c 01 437.788.50 0 VND 437.788.50 0 VND Céng tiÒn hµng 437.788.500ThuÕ suÊt: 0% TiÒn thuÕ GTGT 0 Tæng céng tiÒn thanh to¸n 437.788.500Sè tiÒn viÕt b»ng ch÷: Bèn tr¨m ba m¬i b¶y triÖu, b¶y tr¨m t¸m m¬i t¸m ngµn n¨m tr¨m ®ång tiÒn ViÖt Nam Ngêi mua hµng KÕ to¸n trëng Thñ trëng ®¬n vÞ (Ký, hä tªn) (Ký, hä tªn) (Ký, hä tªn, ®ãng NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  47. 47. LuËn v¨n tèt nghiÖp 45 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp dÊu) BiÓu sè 8: Ho¸ ®¬n GTGT xe Mazda 626 Ho¸ ®¬n dÞch vô ®¨ng kiÓm (GTGT) (Liªn 2: giao kh¸ch hµng) Ngµy 17 th¸ng 10 n¨m 2002 §îc sö dông theo CV 7292/TCT ngµy14/12/99 MÉu sè 01/ §KVN No 0070248 §¬n vÞ ®¨ng kiÓm: Tr¹m ®¨ng kiÓm 2905V §Þa chØ: 18 ®êng Gi¶i Phãng Sè tµi kho¶n: 431101001425 Së Giao dÞch I ng©n hµng NN & PT n«ng th«n Tel/Fax: (04) 5742757 MST: 01001091200361 §¬n vÞ tr¶ tiÒn: C«ng ty Ho¸ chÊt má §Þa chØ: phè Phan §×nh Giãt - Ph¬ng LiÖt - Thanh Xu©n- Hµ Néi Sè tµi kho¶n: 710A-00088 Ng©n hµng C«ng th¬ng Hoµn KiÕm Tel/Fax: MST: 0100101072-1 H×nh thøc thanh to¸n: tiÒn mÆt. STT Néi dung T¶i träng (tÊn, chç) BiÓn sè ®¨ng ký Thµnh tiÒn (®ång) 1 ¤ t« díi 10 ghÕ 5 29S- 2798 114.300 Tæng tiÒn dÞch vô 114.300 ThuÕ suÊt 5% ThuÕ GTGT 5.700 LÖ phÝ cÊp giÊy chøng nhËn ®¨ng kiÓm 20.000 Tæng céng tiÒn thanh to¸n 140.000 Sè tiÒn viÕt b»ng ch÷: Mét tr¨m bèn m¬i ngµn ®ång ViÖt Nam NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  48. 48. LuËn v¨n tèt nghiÖp 46 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp Kh¸ch hµng Ngêi viÕt ho¸ ®¬n Thñ trëng ®¬n vÞ (Ký, hä tªn) (Ký, hä tªn) (Ký, hä tªn, ®ãng dÊu) BiÓu sè 9: Ho¸ ®¬n dÞch vô ®¨ng kiÓm Bé Tµi chÝnh Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam Tæng côc thuÕ Côc thuÕ:……….MS Chi côc thuÕ: §¬n vÞ thu:……..MS §éc lËp- Tù do- H¹nh phóc Biªn lai thu phÝ vµ lÖ phÝ MÉu 01/TP-LP Liªn 2: Giao ngêi nép tiÒn No 002640 Tªn ®¬n vÞ (ngêi nép tiÒn): C«ng ty Ho¸ chÊt má §Þa chØ: phè Phan §×nh Giãt- Hµ Néi Lý do nép: nép lÖ phÝ xe 29S-2798 Sè tiÒn: 150.000 ®ång ViÕt b»ng ch÷: Mét tr¨m n¨m m¬i ngh×n ®ång tiÒn ViÖt Nam H×nh thøc thanh to¸n: tiÒn mÆt Ngµy 16 th¸ng 10 n¨m 2002 Ngêi thu tiÒn BiÓu sè 10: Biªn lai thu phÝ vµ lÖ phÝ Sau ®ã, kÕ to¸n tËp hîp gi¸ mua, chi phÝ tríc khi sö dông ®Ó lËp thÎ TSC§. Sau ®©y lµ thÎ TSC§ ®îc lËp cho xe Mazda 29S-2798: §¬n vÞ: C«ng ty Ho¸ chÊt má MÉu sè: 02- TSC§ §Þa chØ: Ph¬ng LiÖt-Thanh Xu©n- Hµ Néi Ban hµnh theo Q§ 1141- TC/Q§/C§KT ngµy 1/11/1995 cña Bé Tµi chÝnh thÎ TSC§ Sè: 45 Ngµy 17 th¸ng 11 n¨m 2002 lËp thÎ NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  49. 49. LuËn v¨n tèt nghiÖp 47 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp KÕ to¸n trëng (ký, hä tªn): NguyÔn Xu©n Th¶o C¨n cø vµo biªn b¶n bµn giao TSC§ sè 01/BG ngµy 14 th¸ng 10 n¨m 2002. Tªn, ký hiÖu m·, quy c¸ch (cÊp h¹ng) TSC§: Mazda Sè hiÖu TSC§:29S-2798 Níc s¶n xuÊt (x©y dùng): Liªn doanh Hoµ B×nh N¨m s¶n xuÊt: Bé phËn qu¶n lý, sö dông: V¨n phßng C«ng ty N¨m ®a vµo sö dông: 2002 C«ng suÊt (diÖn tÝch) thiÕt kÕ: §×nh chØ sö dông TSC§ ngµy…th¸ng…n¨m… Sè hiÖu chøng tõ Nguyªn gi¸ TSC§ Gi¸ trÞ hao mßn TSC§ Ngµy, th¸ng, n¨m DiÔn gi¶i Nguyªn gi¸ N¨m Gi¸ trÞ hao mßn Céng dån A B C 1 2 3 4 Xe Mazda 29S-2798 438.072.80 0 200 2 6.084.344 6.084.344 STT Tªn, quy c¸ch dông cô, phô tïng §¬n vÞ tÝnh Sè lîng Gi¸ trÞ (®ång) A B C 1 2 Lèp dù phßng vµ mét bé ®å söa ch÷a 01 507.100 Ghi gi¶m TSC§ chøng tõ sè …ngµy…th¸ng…n¨m 200 Lý do gi¶m:................................................................................... BiÓu sè 11: ThÎ TSC§ (xe Mazda 626 biÓn sè29S-2798) NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  50. 50. LuËn v¨n tèt nghiÖp 48 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp C¸c chøng tõ trªn ®îc lu vµo hå s¬ TSC§ (xe Mazda 29S -2798) II.3.1.2. Trêng hîp gi¶m TSC§  Gi¶m do thanh lý nhîng b¸n: ngµy 2/11/2002, theo ®Ò nghÞ cña phßng KÕ to¸n tµi chÝnh vµ phßng Kü thuËt an toµn, Gi¸m ®èc c«ng ty ra quyÕt ®Þnh sè 2215/KTTCTK vÒ viÖc thanh lý thiÕt bÞ dông cô qu¶n lý ®· khÊu hao hÕt t¹i c¸c phßng nµy (lµ m¸y vi tÝnh AT 486- phßng Kü thuËt an toµn, m¸y vi tÝnh SX/50 Hz phßng KÕ to¸n ®îc ®a vµo sö dông tõ n¨m 1995, thêi gian trÝch khÊu hao lµ 4 n¨m, cã nghÜa c¸c TSC§ nµy ®· khÊu hao hÕt tõ n¨m 1999). Ngµy 11/11/2002, viÖc thanh lý TSC§ ®îc tiÕn hµnh. Tæng C«ng ty Than ViÖt Nam C«ng ty Ho¸ chÊt má Biªn b¶n thanh lý TSC§ Ngµy 11 th¸ng 11 n¨m 2002 Sè 67 C¨n cø quyÕt ®Þnh sè 2215 ngµy 02 th¸ng 11 n¨m 2002 cña Gi¸m ®èc C«ng ty Ho¸ chÊt má vÒ viÖc thanh lý tµi s¶n cè ®Þnh I. Ban thanh lý TSC§ gåm: ¤ng: Bïi Ngäc C©y.....................®¹i diÖn C«ng ty ............trëng ban ¤ng: NguyÔn Xu©n Th¶o..........®¹i diÖn phßng KÕ to¸n..uû viªn ¤ng: NguyÔn TiÕn Dòng...........®¹i diÖn phßng KTAT.....uû viªn II. TiÕn hµnh thanh lý TSC§ Tªn, ký m· hiÖu, quy c¸ch N¨m ®a vµo sö dông Nguyªn gi¸ Hao mßn luü kÕ Gi¸ trÞ cßn l¹i M¸y vi tÝnh AT 486 1995 21.700.668 21.700.668 0 M¸y vi tÝnh SX/50Hz 1995 21.049.900 21.049.900 0 III. kÕt luËn cña ban thanh lý NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  51. 51. LuËn v¨n tèt nghiÖp 49 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp C¸c m¸y ®· l¹c hËu, tèc ®é xö lý th«ng tin chËm, kh«ng cßn ®¸p øng ®îc yªu cÇu kü thuËt. Ngµy 11 th¸ng 11 n¨m 2002 Trëng ban thanh lý IV. KÕt qu¶ thanh lý Chi phÝ thanh lý: 0....................(viÕt b»ng ch÷) kh«ng.... Gi¸ trÞ thu håi: 0........................(viÕt b»ng ch÷) kh«ng.... §· ghi gi¶m thÎ TSC§ ngµy 11 th¸ng 11 n¨m 2002.............. Ngµy 11 th¸ng 11 n¨m 2002 Thñ trëng ®¬n vÞ KÕ to¸n trëng (Ký, hä tªn) (Ký, hä tªn) BiÓu sè 12: Biªn b¶n thanh lý TSC§  Gi¶m do ®iÒu chuyÓn néi bé Ngµy 5/11/2002, gi¸m ®èc C«ng ty Ho¸ chÊt má ra quyÕt ®Þnh ®iÒu chuyÓn xe « t« Mazda 323 Familia biÓn sè 29M- 0593 (nguyªn gi¸: 313.808.500 ®ång, gi¸ trÞ hao mßn luü kÕ tÝnh ®Õn thêi ®iÓm giao nhËn xe lµ 135.111.993 ®ång) vÒ XÝ nghiÖp Ho¸ chÊt má B¾c C¹n. Ngµy 10/11/2002 viÖc giao nhËn TSC§ ®îc tiÕn hµnh. Tæng C«ng ty Than ViÖt Nam Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam C«ng ty Ho¸ chÊt má §éc lËp- Tù do- H¹nh phóc Sè 2611/Q§-KTAT Ngµy 5 th¸ng 11 n¨m 2002 QuyÕt ®Þnh cña gi¸m ®èc C«ng ty Ho¸ chÊt má V/v ®iÒu ®éng xe « t« Mazda 323 biÓn sè 29M-0593 vÒ XÝ nghiÖp HCM B¾c C¹n qu¶n lý vµ sö dông Gi¸m ®èc C«ng ty Ho¸ chÊt má − C¨n cø quyÕt ®Þnh 204 NL/tccb-l® ngµy 1/4/1995 cña Bé N¨ng L- îng vÒ viÖc thµnh lËp l¹i C«ng ty Ho¸ chÊt má. − C¨n cø theo ®Ò nghÞ cña «ng Gi¸m ®èc XÝ nghiÖp Ho¸ chÊt má B¾c C¹n, «ng trëng phßng Kü thuËt an toµn C«ng ty. NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  52. 52. LuËn v¨n tèt nghiÖp 50 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp QuyÕt ®Þnh − §iÒu 1: §iÒu ®éng xe « t« du lÞch Mazda 323 biÓn sè 29M-0593 tõ v¨n phßng C«ng ty vÒ XÝ nghiÖp HCM B¾c C¹n qu¶n lý vµ sö dông kÓ tõ ngµy ban hµnh quyÕt ®Þnh. ¤ng trëng phßng KTAT C«ng ty, Gi¸m ®èc XNHCM B¾c C¹n cã tr¸ch nhiÖm tæ chøc giao nhËn xe theo quy ®Þnh ban hµnh. − §iÒu 2: C¸c «ng: Gi¸m ®èc xÝ nghiÖp Ho¸ chÊt má B¾c C¹n, KÕ to¸n trëng C«ng ty, trëng phßng KTAT, trëng phßng TK&§T C«ng ty c¨n cø quyÕt ®Þnh thi hµnh. N¬i nhËn Gi¸m ®èc C«ng ty − Nh ®iÒu 2 − Lu VP BiÓu sè 13: QuyÕt ®Þnh ®iÒu ®éng xe Mazda 323 Biªn b¶n bµn giao TSC§ − C¨n cø quyÕt ®Þnh sè 2611 ngµy 5/11/2002 cña Gi¸m ®èc C«ng ty Ho¸ chÊt má vÒ viÖc ®iÒu ®éng xe « t« Mazda 323 Familia biÓn 29M- 0593 tõ v¨n phßng C«ng ty vÒ XÝ nghiÖp Ho¸ chÊt má B¾c C¹n. H«m nay, ngµy 10 th¸ng 11 n¨m 2002 t¹i v¨n phßng C«ng ty Ho¸ chÊt má, chóng t«i gåm: 1/ Bªn giao: C«ng ty Ho¸ chÊt má ¤ng Bïi Ngäc C©y - Phã Gi¸m ®èc C«ng ty ¤ng TrÇn Ngäc Dòng - Ch¸nh v¨n phßng C«ng ty ¤ng NguyÔn TiÕn Dòng - C¸n bé phßng KTAT C«ng ty ¤ng NguyÔn V¨n Nguyªn - L¸i xe 2/ Bªn giao: XÝ nghiÖp Ho¸ chÊt má B¾c C¹n ¤ng NguyÔn TuÊn Anh- L¸i xe XN HCM B¾c C¹n theo giÊy giíi thiÖu sè 122 ngµy 10/12/2002 cña Gi¸m ®èc XÝ nghiÖp. NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  53. 53. LuËn v¨n tèt nghiÖp 51 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp §· tiÕn hµnh giao nhËn xe « t« du lÞch Mazda 323 Familia biÓn sè 29M-0593. 1. T×nh tr¹ng: − C¸c trang thiÕt bÞ ®Çy ®ñ, ho¹t ®éng tèt − C¸c phô tïng ®å nghÒ ®Çy ®ñ: + KÝch quay tay + B¸nh xe dù phßng + §å nghÒ: 2 cle, 1 k×m, 1 vÆn vÝt 2. C¸c giÊy tê ®i kÌm: GiÊy ®¨ng ký xe, GiÊy chøng nhËn b¶o hiÓm, Sæ lu hµnh. Biªn b¶n ®îc lËp thµnh bèn b¶n, cã gi¸ trÞ nh nhau, mçi bªn gi÷ hai b¶n. §¹i diÖn bªn giao §¹i diÖn bªn nhËn BiÓu sè 14: Biªn b¶n bµn giao xe Mazda 323 Sau khi tiÕn hµnh thanh lý vµ giao nhËn TSC§, kÕ to¸n tiÕn hµnh huû thÎ TSC§ cña c¸c tµi s¶n nµy vµ ph¶n ¸nh nghiÖp vô ph¸t sinh trªn sæ kÕ to¸n. .3.2. H¹ch to¸n chi tiÕt tµi s¶n cè ®Þnh C¨n cø vµo c¸c chøng tõ t¨ng gi¶m TSC§ kÕ to¸n ghi sæ chi tiÕt TSC§: − Sæ chi tiÕt tµi kho¶n 211, 212: ®îc më cho tõng th¸ng vµ tõng quý, dïng ®Ó theo dâi sè d, c¸c ph¸t sinh Nî/Cã cña TK 211 trong kú. Trêng hîp mua xe Mazda 29S- 2798 ë trªn, do ph¶i qua thêi gian l¾p ®Æt, tËp hîp chi phÝ tríc khi sö dông nªn gi¸ mua, c¸c chi phÝ kh¸c nh phÝ, lÖ phÝ, phÝ ®¨ng kiÓm… ®îc tËp hîp vµo TK 241 (2411) trong th¸ng 10, sang th¸ng 11, kÕ to¸n míi kÕt chuyÓn ghi bót to¸n t¨ng TSC§ (ghi Nî TK 211). C«ng ty Ho¸ chÊt má Sæ chi tiÕt tµi kho¶n C¬ quan V¨n phßng C«ng ty Th¸ng 11 n¨m 2002 NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  54. 54. LuËn v¨n tèt nghiÖp 52 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp D Nî ®Çu kú: 6.648.339.781 D Cã ®Çu kú: Ph¸t sinh Nî: 872.702.339 Ph¸t sinh Cã: 1.202.149.539 D Nî cuèi kú: 6.318.892.581 D Cã cuèi kú: TK 211- TSC§ h÷u h×nh §¬n vÞ: ®ång Ngµy ghi sæ Chøn g tõ DiÔn gi¶i TK ®èi øng Ph¸t sinh Nî Cã 07/11 2195 T¨ng xe Mazda 29S-2798 2411 438.072.800 10/11 2611 §c xe Mazda 323 vÒ B¾c C¹n 1361 178.696.507 10/11 2611 §iÒu chuyÓn khÊu hao xe Mazda 323 vÒ B¾c C¹n 214 135.111.993 11/11 2215 Thanh lý m¸y vi tÝnh AT 486 214 21.700.668 11/11 2215 Thanh lý m¸y vi tÝnh SX/50 Hz 214 21.049.900 … … … … … Ngµy 30 th¸ng 11 n¨m 2002 KÕ to¸n ghi sæ KÕ to¸n trëng BiÓu sè 15: Sæ chi tiÕt TK 211 − Sæ chi tiÕt TSC§ vµ khÊu hao TSC§ (biÓu sè 16): ®îc më cho tõng th¸ng vµ tõng quý, vµ më riªng t¹i tõng ®¬n vÞ thµnh viªn võa dïng ®Ó ph¶n ¸nh nguyªn gi¸ TSC§ cã trong kú, võa dïng ®Ó ph¶n ¸nh khÊu hao ph¶i trÝch cña c¸c TSC§. C¸c sæ chi tiÕt nµy ®îc ghi hµng ngµy dùa trªn c¸c chøng tõ TSC§ vµ c¸c chøng tõ cã liªn quan khi cã c¸c biÕn ®éng ph¸t sinh liªn quan − B¶ng tæng hîp chi tiÕt t¨ng gi¶m TSC§: ®îc ghi vµo cuèi th¸ng dùa trªn sè liÖu tõ sæ chi tiÕt TSC§, sæ chi tiÕt TK 211, 212. C«ng ty ho¸ chÊt má C¬ quan V¨n phßng C«ng ty B¶ng tæng hîp chi tiÕt t¨ng gi¶m TSC§ Th¸ng 11 n¨m 2002 §¬n vÞ tÝnh: ®ång NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  55. 55. LuËn v¨n tèt nghiÖp 53 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp S T T Tªn TSC§ Nguyªn gi¸ Ph©n theo nguån h×nh thµnh Ng©n s¸ch Bæ sung Vay A TSC§ t¨ng trong kú 872.702.33 9 … … … I Do ®Çu t mua s¾m 872.702.33 9 … … … 1 Xe Mazda 29S- 2798 438.072.80 0 438.072.80 0… … … II Do ®iÒu ®éng C«ng ty 0 III Do ®iÒu chØnh nguyªn gi¸ 0 B TSC§ gi¶m trong kú 1.202.149.53 9 … … … I Do thanh lý, nhîng b¸n … … … … 1 M¸y tÝnh AT 486 21.700.668 21.700.668 2 M¸y tÝnh SX/50 Hz 21.049.900 21.049.900 III Do ®iÒu ®éng … … … … 1 §iÒu chuyÓn xe 29M- 0593 313.808.50 0 313.808.50 0 … … … … … … Ngµy 30 th¸ng 11 n¨m 2002 KÕ to¸n ghi sæ KÕ to¸n trëng BiÓu sè 17: B¶ng tæng hîp t¨ng gi¶m TSC§ .3.3. H¹ch to¸n tæng hîp tµi s¶n cè ®Þnh  Tµi kho¶n sö dông: c¸c tµi kho¶n sö dông ®Ó ph¶n ¸nh TSC§ (211, 212, 213, 241…) t¹i c«ng ty ®îc më chi tiÕt gièng nh quy ®Þnh cña Bé Tµi chÝnh. Ngoµi ra, do ®Æc ®iÓm vÒ bé m¸y qu¶n lý cña c«ng ty nªn c¸c nghiÖp vô mang tÝnh cÊp ph¸t, ®iÒu chuyÓn chiÕm mét tû lÖ lín. V× vËy, ®Ó ph¶n ¸nh nghiÖp vô nµy, kÕ to¸n cßn sö dông c¸c TK 336- “Ph¶i tr¶ néi bé” vµ TK 136 – “Ph¶i thu néi bé” gåm 2 tiÓu kho¶n: − TK 1361- Vèn kinh doanh ë ®¬n vÞ trùc thuéc dïng ë c«ng ty ®Ó ph¶n ¸nh nghiÖp vô cÊp ph¸t vèn kinh doanh cho c¸c xÝ nghiÖp thµnh viªn − TK 1368- Ph¶i thu néi bé kh¸c: dïng ë c¶ c«ng ty vµ c¸c xÝ nghiÖp  H¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô biÕn ®éng TSC§ (®¬n vÞ: ®ång) NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  56. 56. LuËn v¨n tèt nghiÖp 54 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp  NghiÖp vô mua xe « t« Mazda 626 Elegance biÓn sè 29S- 2798 − Th¸ng 10: kÕ to¸n tËp hîp gi¸ mua, chi phÝ tríc khi dïng vµo TK 241: Bót to¸n 1 – ph¶n ¸nh gi¸ mua, chi phÝ mua Nî TK 241 (2411): 438.072.800 Nî TK 133: 5.700 (thuÕ GTGT cña phÝ dÞch vô ®¨ng kiÓm). Cã TK 331: 437.788.500 Cã TK 111:140.000 (phÝ dÞch vô ®¨ng kiÓm gåm c¶ thuÕ GTGT 5%) Cã TK 111: 150.000 (phÝ, lÖ phÝ) Bót to¸n 2: ph¶n ¸nh nguån tµi trî Nî TK 331: 437.788.500 Cã TK 341: 437.788.500 − Sang th¸ng 11, khi viÖc l¾p ®Æt vµ mäi thñ tôc ®· hoµn tÊt, TSC§ ®îc ®a vµo sö dông, kÕ to¸n ghi t¨ng TSC§: Nî TK 211 (2114): 438.072.800 Cã TK 241 (2411): 438.072.800  NghiÖp vô thanh lý TSC§ − Ph¶n ¸nh nghiÖp vô thanh lý m¸y vi tÝnh AT 486: Nî TK 214 (2141) : 21.700.668 Cã TK 211 (2115): 21.700.668 − Ph¶n ¸nh nghiÖp vô thanh lý m¸y vi tÝnh SX/50 Hz: Nî TK 214 (2141): 21.049.900 Cã TK 211 (2115): 21.049.900  NghiÖp vô ®iÒu chuyÓn xe « t« Mazda 29M-0593 cho B¾c C¹n Nî TK 1361- B¾c C¹n: 178.696.507 Nî TK 214 (2141): 135.111.993 Cã TK 211 (2114): 313.808.500 NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  57. 57. LuËn v¨n tèt nghiÖp 55 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp  Sæ tæng hîp sö dông trong h¹ch to¸n TSC§ Trªn ®©y lµ hai mÉu sè NKCT sè 9 vµ sæ c¸i TK 211 t¹i C«ng ty Ho¸ chÊt má. − Sæ NKCT sè 9 (biÓu sè 18): sæ nµy t¹i c«ng ty kh«ng chØ ®îc dïng ®Ó theo dâi c¸c ph¸t sinh Cã mµ cßn theo dâi c¶ c¸c ph¸t sinh Nî TK 211 trong kú. Sæ ®îc më hµng th¸ng vµ më riªng cho tõng TK 211, 212, 213. Sè liÖu trªn NKCT sè 9 ®îc dïng lµm c¨n cø ®Ó ghi sæ c¸i c¸c TK 211, 212, 213. − Sæ c¸i TK 211 (biÓu sè 19): ®îc më cho c¶ n¨m. Sæ ®îc ghi vµo cuèi th¸ng c¨n cø tõ sè liÖu tæng hîp trªn NKCT sè 9. .4 H¹ch to¸n khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh .4.1. Ph¬ng ph¸p tÝnh khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh T¹i C«ng ty Ho¸ chÊt má, kÕ to¸n khÊu hao ®îc ¸p dông theo QuyÕt ®Þnh 166/1999/Q§-BTC ngµy 30/12/1999 cña Bé trëng Bé Tµi chÝnh vÒ chÕ ®é qu¶n lý, sö dông vµ trÝch khÊu hao TSC§ vµ theo quyÕt ®Þnh 1706/Q§-KTT ngµy 9/12/2002 cña Tæng C«ng ty Than vÒ duyÖt møc khÊu hao n¨m 2002 cho C«ng ty Ho¸ chÊt má. Theo ®ã, khÊu hao ®îc tÝnh theo nguyªn t¾c trßn th¸ng vµ theo ph¬ng ph¸p ®- êng th¼ng (khÊu hao ®Òu): Møc khÊu hao trung b×nh hµng n¨m cña TSC§ = Nguyªn gi¸ TSC§ Thêi gian sö dông (n¨m) Møc khÊu hao trung b×nh th¸ng cña TSC§ = Nguyªn gi¸ TSC§ Sè n¨m sö dông x 12 th¸ng Sè KH ph¶i trÝch trong kú = Sè KH ®· trÝch kú tríc + Sè KH t¨ng trong kú − Sè KH gi¶m trong kú NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)
  58. 58. LuËn v¨n tèt nghiÖp 56 Chuyªn ngµnh KÕ to¸n tæng hîp VÝ dô: trêng hîp mua xe « t« Mazda 626 Elegance biÓn sè 29S- 2798 ngµy 14/10/2002. TSC§ ®îc ®a vµo sö dông th¸ng 11 n¨m 2002 nªn ®Õn th¸ng 12 kÕ to¸n míi b¾t ®Çu trÝch khÊu hao cho tµi s¶n nµy. Møc KH 1 th¸ng = 438.072.800 6 n¨m x 12 th¸ng = 6.084.344 (®ång) Trêng hîp ®iÒu chuyÓn xe « t« Mazda 323 Familia biÓn sè 29M- 0593 ngµy 10/11/2002 vÒ XÝ nghiÖp Ho¸ chÊt má B¾c C¹n, ®Õn th¸ng 12 kÕ to¸n míi th«i trÝch khÊu hao cña TSC§ nµy. Møc KH 1 th¸ng = 313.808.500 6 n¨m x 12 th¸ng = 4.358.451 (®ång) T¹i C«ng ty Ho¸ chÊt má, c«ng ty thèng nhÊt viÖc tÝnh to¸n ®¨ng ký møc trÝch khÊu hao hµng n¨m víi côc Qu¶n lý vèn vµ TSC§ t¹i doanh nghiÖp, sau ®ã cã v¨n b¶n göi tõng ®¬n vÞ thµnh viªn ®Ó trÝch. .4.2. Chøng tõ khÊu hao tµi s¶n cè ®Þnh Chøng tõ ®Ó lµm c¬ së h¹ch to¸n khÊu hao TSC§ lµ “B¶ng tÝnh vµ ph©n bæ khÊu hao TSC§” (b¶ng ph©n bæ sè 3). B¶ng nµy ®îc lËp vµo cuèi th¸ng vµ ®îc lËp riªng t¹i tõng ®¬n vÞ thµnh viªn trùc thuéc c«ng ty. Do khÊu hao ®îc tÝnh theo nguyªn t¾c trßn th¸ng nªn b¶ng ph©n bæ sè 3 th¸ng 11/2002 ®îc lËp dùa vµo sè khÊu hao TSC§ ®· trÝch th¸ng 10 vµ biÕn ®éng TSC§ tõ th¸ng 10. C«ng ty Ho¸ chÊt má C¬ quan V¨n phßng C«ng ty B¶ng tÝnh vµ ph©n bæ khÊu hao TSC§ Th¸ng 11 n¨m 2002 §¬n vÞ tÝnh: ®ång S T T ChØ tiªu Thêi gian SD (n¨m) N¬i sö dông TK 642- CPQLDN Nguyªn gi¸ Sè khÊu haoI Sè KHTSC§ th¸ng tríc 6.900.173.10 9 212.735.330 212.735.330 NguyÔn ThÞ Thu H¬ng­ Líp KÕ to¸n C­ Kho¸ 41 (1999­ 2003)

×