• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content

Loading…

Flash Player 9 (or above) is needed to view presentations.
We have detected that you do not have it on your computer. To install it, go here.

Like this presentation? Why not share!

Ticari alacaklar

on

  • 2,380 views

 

Statistics

Views

Total Views
2,380
Views on SlideShare
2,380
Embed Views
0

Actions

Likes
1
Downloads
62
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Ticari alacaklar Ticari alacaklar Presentation Transcript

    • 12. TİCARİ ALACAKLAR Ticari alacaklar, bir yıl içinde paraya dönüşmesi öngörülen ve işletmenin ticari ilişkisi nedeniyle ortaya çıkan senetli ve senetsiz alacakları kapsar.
      • Bu kapsamda olan alacaklar Tek Düzen Hesap Planında 12 Ticari Alacaklar grubunda yer alan şu ana hesaplarda izlenir.
      • 120 ALICILAR
      • 121 ALACAK SENETLERİ
      • 122 ALACAK SENETLERİNİN REESKONTU (-)
      • 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR
      • 127 DİĞER TİCARİ ALACAKLAR
      • 128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR
      • 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI (-)
      • Ticari alacaklar grubundaki 122, 128 ve 129 hesapları, genel olarak dönem sonunda yapılan sayım ve değerleme işlemlerine bağlı olarak ortaya çıkan ve Alacak Senetleri Hesabı ile Ticari Alacakları düzenleyici nitelikteki hesaplardır.
    • 120. ALICILAR HESABI
      • 120 Alıcılar hesabında, işletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan senetsiz alacaklar izlenir. Bu hesaba her müşteri adına yardımcı hesap açılır ve bunların işletmeye olan ticari borçları ayrı ayrı izlenir.
      • Alıcılar hesabı satışın gerçekleşmesi ile satış konusu olan mal ve hizmetlerin bedelleri üzerinden borçlanır. Alıcının nakden veya hesaben yaptığı ödemeler, satılan mallardan iadeler ve iskontolar nedeniyle de alacaklanır. Bu hesabın bakiyesi işletmenin alıcılardan olan senetsiz alacağın tutarını gösterir.
    • 120. ALICILAR HESABI İLE İLGİLİ ÖRNEKLER:
      • a. Arı işletmesi 10.5.2008 tarihinde Ali Beye 50.000TLlık malı vadeli olarak satmıştır (veresiye satmıştır).
      • b. Ali Bey Arı işletmesine borcunu ödemeyince 10.12.2008 hesabına 500TL faiz tahakkuk ettirilmiş ve kendisine bildirilmiştir.
      • d. 30.12.2008 tarihinde Müşteri Aslı Hanım 10.000TLlık malı istediği kalitede olmadığından Arı işletmesine iade etmiştir.
      • e. Arı işletmesi müşteri Ayna firmasına 40.000TLlık kısa vadeli borcunu erken ödemesinden dolayı %5 iskonto yapmıştır.
    • 121 ALACAK SENETLERİ HESABI:
      • İşletmenin ticari faaliyet sonucu yaptığı satışlarından kaynaklanan senetli alacaklarını kapsayan hesaptır.
      • İşletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet karşılığında alınan senet nominal tutarları üzerinden bu hesaba borçlanır.
      • Hesap, senedin vadesinde doğrudan işletme tarafından veya banka aracılığıyla tahsil edilmesi, üçüncü kişilere ciro edilmesi, başka bir senetle değiştirilmesi, şüpheli alacak haline gelmesi nedeniyle hesaptan çıkarılması, tahsil edilmeyip değersiz alacak haline gelmesi sonucu zarar yazılması gibi nedenlerle de nominal değer üzerinden alacaklanır.
      • Alacak senetleri hesabı, senedin hesaba alınması ve hesaptan çıkmasını yaratan işlemler dikkate alınarak şu yardımcı hesaplarla kullanılır.
      • 121 Alacak Senetleri
      • 121.01 Portföydeki Alacak Senetleri
      • 121.02 Tahsildeki Alacak Senetleri
      • 121.03 Teminattaki Alacak Senetleri
      • 121.04 Protestolu Alacak Senetleri
      • 121.05 İskontoya Verilen Alacak Senetleri
      • Bono, borçlu tarafından düzenlenen yazılı bir ödeme yükümlülüğüdür. TTKnun 688. maddesine göre bono, borçlu tarafından imzalanan, alacaklı emrine belirlenen tarihte ve yerde kayıtsız ve şartsız belirli bir tutarın ödenmesi yükümlülüğünü kapsayan senettir. Senedin üzerinde yazılı değere “nominal değer” denir ve senet bu değere ancak vade sonunda ulaşır.
      • Poliçe, genellikle üç taraflı ilişkiyi düzenleyen bir senettir. Alacaklının borçlusundan olan alacağını, kendisinin borçlu bulunduğu üçüncü bir şahsa devretme temeline dayanır. Poliçeyi düzenleyen kişi, diğer bir kişiye poliçede ismen gösterilmiş olan kimseye belli tutarı ödeme emrini verir. Poliçedeki taraflar;
      • Keşideci: poliçeyi düzenleyerek ödeme emrini veren kişi
      • Muhatap: poliçeyi ödeyecek kişi
      • Lehdar: poliçede belirtilen miktarı tahsil edecek kişidir.
    • 121. ALACAK SENETLERİ HESABI İLE İLGİLİ ÖRNEKLER:
      • 1.a. Derin işletmesi 20.4.2009 tarihinde 22.000TLlık mal satmış, bunun karşılığında alıcıdan 22.000TL nominal değerli 3 ay vadeli bir senet almıştır.
      • b. Derin işletmesi 22.5.2009 tarihinde müşterisi Veli Beyden 15.000TLlık alacağına karşılık aynı tutarda ve 2 ay vadeli bir bono almıştır.
      • c. Derin işletmesi 4.8.2009 tarihinde müşterisi Veli Beyden 26.000TLlık alacağına karşılık 3 ay vadeli 30.000TL nominal değerli bir bono almıştır.
      • 2.d. Kıta İşletmesi 25.7.2009 tarihinde vadesine 20 gün kalan ve borçlusu X kişinin 45.000TL nominal değerli bonoyu tahsil edilmek üzere İş Bankasına vermiştir.
      • e. Kıta İşletmesi 15.8.2009 tarihinde İş Bankasından aldığı dekonttan 25.7.2009 tarihinde tahsil için ciro etmiş olduğu 45.000TL nominal değerli senedin bankaca tahsil edildiğini, 1.500TL komisyon düşüldükten sonra kalan 43.500TLnın banka nezdindeki hesabına geçirildiğini öğrenmiştir.
    • 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI:
      • İşletme tarafından 3. kişilere karşı bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin yada diğer işlemlerin karşılığı olarak geri alınmak üzere verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerler 126 hesabına kaydedilir. Bu hesapta nakit olarak verilen ve bir yıl içinde geri alınacağı öngörülen depozito ve teminatlar izlenir. Bir yıldan fazla kalacak olanlar Duran Varlık grubunda 226 hesabında izlenir.
    • 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR Hesabı Örnekleri:
      • 1a. Lezzet İşletmesi 12.5.2009 tarihinde bir kurumun yemek ihalesine girmek için 20.000TL nakit teminat bırakmıştır. 30.6.2009 tarihinde Lezzet İşletmesi ihaleyi kazanamadığından teminatını geri almıştır.
      • b. Eser İşletmesi 1.3.2009 tarihinde Devlet Malzeme Ofisinin ihalesine girmek için 50.000 TL nakit teminat yatırmıştır. 25.3.2009 tarihinde işletme ihaleyi kazanmış, fakat işi yapmaktan vazgeçtiği için teminatı geri alamamıştır.
    • 13. DİĞER ALACAKLAR
      • Herhangi bir ticari nedene dayanmadan meydana gelmiş ve ençok bir yıl içinde tahsil edilmesi düşünülen senetli, senetsiz alacaklar ile bu gruba ait şüpheli alacak ve şüpheli alacak karşılığı 13 Diğer Alacaklar hesabında izlenir. Vadesi bir yıldan uzun ve ticari nedenlere dayanmadan meydana gelmiş alacaklar ise 23 Diğer Alacaklar grubunda izlenir. Vadesi bir yılın altına düşenler duran varlıkların içerisinden çıkarılıp, dönen varlıkların içine alınırlar. İşletmenin ticari nitelikte olmayan kısa vadeli alacakların izlendiği 13 Nolu hesap gruplarında yer alan hesaplar aşağıdaki gibidir:
      • 131 ORTAKLAR ALACAKLAR
      • 132 İŞTİRAKLERDEN ALACAKLAR
      • 133 BAĞLI ORTAKLIKLARDAN ALACAKLAR
      • 135 PERSONELDEN ALACAKLAR
      • 136 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR
      • 137 DİĞER ALACAK SENETLERİ REESKONTU (-)
      • 138 ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR
      • 139 ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR KARŞILIĞI (-)
      • 137, 138,139 hesapları, genel olarak dönem sonunda yapılan sayım ve değerleme işlemlerine bağlı ortaya çıkan ve diğer alacaklar grubunu düzenleyici nitelikte olan hesaplardır.
      • 131 ORTAKLAR ALACAKLAR hesabında, işletmenin esas faaliyet konusu dışındaki ödünç verme ve benzer nedenlerle ortaya çıkan işlemler dolayısıyla ortaklarından alacaklı bulunduğu tutarlar izlenir.
      • 132 İŞTİRAKLERDEN ALACAKLAR hesabında, işletmenin esas faaliyet konusu dışındaki ödünç verme ve benzer nedenlerle ortaya çıkan işlemler dolayısıyla iştiraklerinden (ortak olunan işletmeler) alacaklı bulunduğu tutarlar izlenir.
      • 133 BAĞLI ORTAKLIKLARDAN ALACAKLAR hesabında, işletmenin esas faaliyet konusu dışındaki ödünç verme ve benzer nedenlerle ortaya çıkan işlemler dolayısıyla bağlı ortaklıklarından alacaklı bulunduğu tutarlar izlenir.
      • 135 PERSONELDEN ALACAKLAR hesabında, işletmenin kendi personel ve işçilerinde olan alacakları izlenir. Hesap personel ve işçiden alacak doğduğunda borçlandırılır, alacak tahsil edildiğinde alacaklandırılır.
      • İşletmenin ana faaliyet konusu mal ve hizmetlerin personele satılması ile doğan alacaklar 120 Alıcılar veya 121 Alacak Senetleri hesaplarında, ücret avansları, yolluk avansları gibi personele verilen avanslar 196 Personel Avansları hesabında, bunlar dışında kalan işletme tesislerinden yararlanma, mali sorumluluk (kasa açığı) gibi nedenlerle ortaya çıkan personelden alacaklar 135 Personelden Alacaklar hesabında kayda alınır.
      • 136 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR hesabında, ticari olmayan ve yukarıdaki hesaplarda herhangi birine dahil edilmeyen alacaklar izlenir.
    • 13. DİĞER ALACAKLARLA İLGİLİ ÖRNEKLER
      • 1a. 12.3.2009 tarihinde Doruk İşletmesinin ortaklarından Hakan Bey kişisel ihtiyaçlarını karşılamak için X işletmesinin banka hesabından 50.000TL çekmiştir.
      • b. 15.4.2009 tarihinde Doruk İşletmesine, iştiraki olan firma tarafından 45.000TL temettü (kar payı) dağıtılacağı bildirilmiştir. 17.4.2009 tarihinde Doruk İşletmesi temettü gelirini tahsil etmiştir.
      • c. Doruk İşletmesi 20.5.2009 tarihinde bağlı ortağı olan işletmeye kısa vadeli ihtiyacı için 100.000TL nakit vermiştir. 2.9.2009 tarihinde alacağının yarısını 3.000TL faiz ile birlikte tahsil etmiştir.
      • d. Doruk İşletmesi 3.9.2009 tarihinde, sözleşmeli işçisi olarak çalışan Acar Bey’e 20.000TL ihtiyacı için para vermiş ve karşılık olarak bono imzalatmıştır. Acar Bey Doruk İşletmesine senetli borcunu (bono) vadesi gelince ödemiştir