рентген цацраг
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

рентген цацраг

on

  • 5,349 views

 

Statistics

Views

Total Views
5,349
Views on SlideShare
5,349
Embed Views
0

Actions

Likes
6
Downloads
182
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Upload Details

Uploaded via as OpenOffice

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    рентген цацраг рентген цацраг Presentation Transcript

    • СЭДЭВ: РЕНТГЕН ЦАЦРАГ ХАМРАХ ХҮРЭЭ: 11А, 11Б ХУГАЦАА: 40 МИНУТ Батлав : .............. сургалтын менежер / Ч. Ганбилэг/ Физикийн багш: С.Болормаа hg
    • Хичээлийн зорилго Сурагчидыг физикийн шинжлэх ухаанд дур сонирхолтой болгох, орчин үеийн багаж тоног төхөөрөмжийн физик үндсийг тайлбарлаж чаддаг болгох.
    • Хичээлийн зорилт
      • Рентген цацрагийн гарал үүслийн тухай мэдээлэл өгөх..
      • Рентген цацрагийн физик болон онцгой шинж чанар,хэрэглээний тухай ойлголт өгөх.
      • Рентген цацрагийн хор нөлөө түүнээс хамгаалах аргуудыг таниулах.
    • Хичээлийн хэрэглэгдэхүүн
      • Дэлгэц
      • Компьютер
      • Проектор
      • Сурах бичиг
      • Дэвтэр
      • Бал
    • Хичээл заах арга
      • Нийтээр
      • Харилцан ярилцах,тайлбарлан таниулах
    • Хичээлийн үе шат
      • Өмнөхийг сэргээх 5 минут
      • Шинэ мэдлэг олгох 15 минут
      • Бататгах 10 минут
      • Дүгнэх 5 минут
      • Гэрийн даалгавар өгөх 5минут
      • Өмнөхийг сэргээх
      • Цахилгаан соронзон хэлбэлзэл огторгуйд тархах үзэгдэл аль нь вэ?
      А.Радио долгион В.Газар хөдлөлт С.Усны гадарга дээр үүсэх долгион Д.Олсон дээр үүсэх долгион
    • Энэ пуужин хөөрч байна уу,бууж байна уу ? Гаригийн талаар юу хэлж чадах вэ ?
      • Шинэ мэдлэг олгох
      1895 оны 11 сарын 8-нд Германы Вюрцбургийн Их сургуулийн Профессор В.К.Рентген өндөр хүчдэлийн катодын туяаг судалж байхдаа ,шинэ төрлийн цацраг нээж Х -туяа хэмээн нэрлэжээ. Рентген цацрагийн гарал үүсэл
    • Уг шинжлэх ухааны бүтээл «Рентген туяа» нэртэй болж,20-р зууны сод бүтээл болж, улмаар 1901 онд анх удаагаа олгогдсон нобелийн шагналаас физикийн салбарын түүхэнд анх удаагаа хүртсэн билээ.
    • Орчин үед катод туяан хоолойд өндөр хүчдэлээр электроныг хэдэн арван кЭВ энергитэй болтол нь хурдасгаж тодорхой метал гадаргууг буудуулах замаар рентген туяаг гаргаж авдаг. Атомын цөмөөс ялгарах гамма буюу рентген цацрагийн дүрслэл ХАР 4
      • Рентген цацрагийн физик шинж чанар
      Рентген туяа буву Х туяа нь хэдэн арван кЭВ энерги бүхий өндөр давтамжтай цахилгаан соронзон долгион юм.
    • Тодорхойлогч Рентген цацраг Рентген цацраг Тооромслогч Рентген цацраг
    • Их хурдтай электрон байд тусч хурдаа алдахдаа цахилгаан соронзон долгион цацдаг. Ийм учир энэ үед цацагдаж байгаа долгионыг тооромслогч рентген туяа гэнэ.
    • Мөн их хурдтай электроны зарим нь байн бодисын атомд шингэж энергийн гүнд байгаа электроныг цохиж гаргадаг.
    • Улмаар дээд түвшинд байгаа электрон суларсан зай бүхий энергийн түвшинд шилжихдээ Борын постулат ёсоор тодорхой энерги бүхий цахилгаан соронзон долгион цацна.
    • Үүгээр байд ямар элемент байгааг тодорхойлж болдог тул тодорхойлогч рентген туяа гэнэ.
      • Нарны гэрэл үл нэвтрэгч , биеийн ихэнх хэсгээр рентген цацраг нэвтрэн гардаг. Агаар ,шил нарны гэрлийг нэвтрүүлдгийн адил хүний бие,хувцас,цаас,мод,зарим металлын зүйлүүд рентген цацрагийг нэвтрүүлнэ.
      Рентген цацрагийн онцгой шинж чанар ХАР 3
    • Рентген цацраг нь зарим бодисыг гэрэлтүүлнэ. Хүхэрт цайр,цагаан алтат циантай барий зэрэг химийн зарим идэвхит нэгдлүүд рентген туяаны тусгалд гэрэлтэж харагдах үзэгддлийг флюресценци гэж нэрлэнэ.
    • Фото зургийн хальс болон фото мэдрэмтгий түрхцэд нөлөөлөхдөө нарны туяа адил үйлчилж бромлог мөнгөний түрхцийг задлан хальсийг хар болгоно. Энэ чанарыг нь анагаах ухаанд дотор эрхтэн ,яс мөчний зураг авч шинжлэхэд ашиглаж байна.
    • Хамгийн анхны рентген туяаны тусламжтайгаар авсан гарын ясны зураг 1896 оны 1 сарын 26
    • Их энергитэй учраас бодисыг нэвтлэн харах чадвар өндөртэй бөгөөд энэ чанарыг нь анагаах ухаанд хүний биенд орсон гадны зүйл болон бэртсэн ясыг оношлох , хил гаальд битүү саванд байгаа зүйлийг харж танихад өргөн ашигладаг. ХАР 1
    • Рентген цацрагийн хор нөлөө,хамгаалах аргууд
        Тархаж байгаа орчныхоо агаарын молекулаас электроныг шахан гаргаснаар агаарыг эсрэг цэнэгтэй ионууд болгоно. Ионжсон агаар нь цахилгаан гүйдлийг сайн дамжуулдаг боловч хүний биед сөрөг нөлөөтэй.
      • Рентген цацрагийн тунг хэтрүүлбэл химийн холбоог эвдэлдэг учир ДНК молекул хаагдаж арьсны хавдар үүснэ.
      ХАР 2
    • Хамгаалах хэрэгсэлүүд Хөдөлгөөнт Хувийн
      • Хөдөлгөөнт хэрэгсэлд ажилтны бүх биеийг хамгаалах зориулалттай цонхтой хамгаалалтын том хаалт ,суугаа байдалд биеийн доод хэсгийн хамгаалах хагас хаалт ,өвчтөнг хамгаалах хамгаалалтын бага хаалт орно.
      • Хувийн хамгаалалтанд толгойн хэсгийг хамгаалах малгай,хамгаалалтын нүдний шил,хүзүүний тунгалгийн булчирхайг хамгаалах зориулалттай хамгаалалтын зах,цээжний хөндий,мөр бүсэлхий хавийн эрхтэнүүдийг хамгаалах нөмрөг зэрэг орно.
    • Бататгах Дасгал 1 Дараах цахилгаан соронзон долгионуудыг долгионы уртын өсөх дарааллаар нэрлэнэ үү? Санамж : Гамма туяа нь өндөр энергитэй цахилгаан соронзон долгион бөгөөд үзэгдэх гэрлийн улаан өнгө дор дурдсан туяануудаас хамгийн бага энергитэй. А. Хэт ягаан туяа , үзэгдэх гэрэл , рентген туяа, гамма туяа В. үзэгдэх гэрэл , рентген туяа , хэт ягаан туяа гамма туяа С. хэт ягаан туяа , үзэгдэх гэрэл рентген туяа гамма туяа Д. гамма туяа рентген туяа хэт ягаан туяа үзэгдэх гэрэл Е. гамма туяа хэт ягаан туяа рентген туяа үзэгдэх гэрэл
    • Дасгал 2 Зөв харгалзуулна уу 1.Үзэгдэл а.Мензурк 2.Загвар б.Жоуль 3.Хэмжигдэхүүн в.Буцлах 4.Нэгж г.Материал цэг 5.Хэмжих багаж д.Гэрлийн урсгал
    • Дасгал 3 1.Рентген цацраг нь .........долгион юм. А.радио долгион Б.цахилгаан соронзон долгион В.их хурдтай долгион
    • Гэрийн даалгавар 1.Хичээлээ уншина уу. 2.Дараах дасгалыг ажиллаж ирнэ үү
    • Дасгал 4 1.Рентген цацрагийг юунд ашигладаг вэ? 2.Рентген цацрагийн тунг хэтрүүлбэл яах вэ? 3.Рентген цацрагийн онцгой шинж чанар юу вэ? 4.Рентген цацрагийг яаж гаргаж авдаг вэ ? дар Асуулт 1 Асуулт 2 Асуулт 3 Асуулт 4
    • Анхаарал тавьсан та бүхэнд баярлалаа.
    •