Your SlideShare is downloading. ×
0
AG COTHÚ SCIL NA
SCRÍBHNEOIREACHTA
Torthaí Foghlama
Ag deireadh na ceardlainne, beidh tuiscint níos fearr agat ar:
•  Roinnt gnéithe teicniúla, ábharthacha a...
Sealbhú Teanga: An Próiseas Foghlama
Éisteacht
Tuiscint
Aithris
Labhairt
Léamh
Scríobh
•  Smaointe
•  Stór focal
•  Litriú
•  Foghraíocht
•  Nathanna (feidhmeanna teanga)
•  Cruinneas
•  Eolas
•  Struchtúr / l...
An Scríbhneoireacht
•  Cineálacha Seánraí
•  Cineálacha Scríbhneoireachta
•  Cineálacha Leagan amach
Seánraí
Is téarma solúbtha an téarma ‘seánra’ (catagóir)
Seánra
Liteartha Seánra
Neamhliteartha
e.g. úrscéal, gearrscéal, ...
Cineálacha Scríbhneoireachta
1.  Téacs Insinte
2.  Téacs Tuairisciúil
3.  Téacs Treorach
4.  Téacs Mínithe
5.  Téacs Áitit...
Cineálacha Leagan Amach
1.  Fógra
2.  Alt
3.  Beathaisnéis/Dírbheathaisnéis
5.  Litir
6.  Dialann
7.  Rphost
8.  Dán
9.  G...
“we must know what the
learner is able to do alone
before we know what to
scaffold next.”
(Vygotsky)
Siollabais na Gaeilge
Ceithre Chéim sa Phróiseas
Scríbhneoireachta
Aithnítear 4 chéim a bhaineann leis na cineálacha
éagsúla scríbhneoireachta a...
Céim 1: Cumasú
Leagtar béim ar eolas a bhailiú faoin ábhar,
agus ar an teanga a bheidh ag teastáil sa
scríbhneoireacht.
Ús...
Céim 2: Sampla-aithris
Déantar forbairt ar an eolas agus ar an
teanga a bailíodh i gcéim 1 agus leagtar
béim ar aidhm agus...
Céim 3: Comhscríbhneoireacht
Leagtar béim ar an múinteoir ag tacú leis an scoláire sa
phróiseas scríbhneoireachta.
Bailíon...
Céim 4: Scríbhneoireacht
Neamhspleách
Scríobhann na scoláirí a dtéacs féin – ina n-aonair
nó i mbeirteanna.
Leagtar béim a...
Cuir chuige samplacha
Conas scéal a scríobh…
Is fiú go mór béim a chur ar na céimeanna
réamhscríbhneoireachta agus ar an
athdhréachtú in ionad obair na scoláirí a
chea...
“Nuair a cheartaíonn múinteoirí earráidí an
léann na daltaí na ceartúcháin?
An ndéanann siad aon mhachnamh
orthu?”
(Walsh)
Cineálacha Earráidí
1.  Earráidí Deilbhíochta
Gramadach m.sh. Briathra, ainmfhocail,
aidiachtaí srl.
2. Earráidí Séimeanta...
Cineálacha Aiseolais
•  Aiseolas Díreach
– Go scríobhtar an rud ceart in aice leis an
earráid.
•  Aiseolas Indíreach
– Go ...
Aiseolas Díreach
•  Taitníonn sé le scoláirí
•  Éasca agus tapaidh
•  Sampla ceart tugtha ag an múinteoir
•  Cabhrach don ...
Aiseolas Indíreach
•  Is féidir leis an múinteoir líne a chur faoin earráid
•  Moltar líne a chur faoin earráid móide cód/...
Cód Ginearálta Samplach
•  Gr = Gramadach
•  L = Litriú
•  Str. = Struchtúr abairte
•  F = Focal nach bhfuil ceart/oiriúna...
Litriú agus Cruinneas
- Cad atá le déanamh?
•  Pleanáil
•  Liosta a chur le chéile d’earráidí coitianta
•  Briathra i gcom...
Torthaí Foghlama:
An bhfuil tuiscint níos fearr agat anois ar:
•  Roinnt gnéithe teicniúla, ábharthacha a bhaineann le sci...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Scríbhneoireacht2014

1,005

Published on

Published in: Education, Business
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
1,005
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
14
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Scríbhneoireacht2014"

  1. 1. AG COTHÚ SCIL NA SCRÍBHNEOIREACHTA
  2. 2. Torthaí Foghlama Ag deireadh na ceardlainne, beidh tuiscint níos fearr agat ar: •  Roinnt gnéithe teicniúla, ábharthacha a bhaineann le scil na scríbhneoireachta , e.g. seánraí, cineálacha scríbhneoireachta, cineálacha leagan amach, srl. •  An gcur chuige ceithre-chéim is coitianta a mholann teangeolaithe maidir le cothú scil na scríbhneoireachta. •  Réimse straitéisí cruthaitheacha don seomra ranga Gaeilge a chothaíonn scil na scríbhneoireachta. •  Bhealaí éifeachtacha le hobair scríofa na scoláirí a cheartú
  3. 3. Sealbhú Teanga: An Próiseas Foghlama Éisteacht Tuiscint Aithris Labhairt Léamh Scríobh
  4. 4. •  Smaointe •  Stór focal •  Litriú •  Foghraíocht •  Nathanna (feidhmeanna teanga) •  Cruinneas •  Eolas •  Struchtúr / leagan amach •  Stíl Cad iad na dúshláin a bhaineann leis an scríbhneoireacht?
  5. 5. An Scríbhneoireacht •  Cineálacha Seánraí •  Cineálacha Scríbhneoireachta •  Cineálacha Leagan amach
  6. 6. Seánraí Is téarma solúbtha an téarma ‘seánra’ (catagóir) Seánra Liteartha Seánra Neamhliteartha e.g. úrscéal, gearrscéal, ficsean (le fosheánraí), neamhfhicsean (le fosheánraí), srl. Aidhm: le sult agus pléisiúr a chur ar fáil e.g. nuachtán, iris, litir, blag, srl. Aidhm: chun eolas a thabhairt
  7. 7. Cineálacha Scríbhneoireachta 1.  Téacs Insinte 2.  Téacs Tuairisciúil 3.  Téacs Treorach 4.  Téacs Mínithe 5.  Téacs Áititheach 6.  Téacs Pléite
  8. 8. Cineálacha Leagan Amach 1.  Fógra 2.  Alt 3.  Beathaisnéis/Dírbheathaisnéis 5.  Litir 6.  Dialann 7.  Rphost 8.  Dán 9.  Gearrscéal 10.  Eagarfhocal 11.  Agallamh 12.  Tuairisc 13.  Amhrán 14.  Srl, srl.
  9. 9. “we must know what the learner is able to do alone before we know what to scaffold next.” (Vygotsky)
  10. 10. Siollabais na Gaeilge
  11. 11. Ceithre Chéim sa Phróiseas Scríbhneoireachta Aithnítear 4 chéim a bhaineann leis na cineálacha éagsúla scríbhneoireachta agus leis an leagan amach a úsáidtear: 1.  Cumasú 2.  Sampla –aithris 3.  Comhscríbhneoireacht 4.  Scríbhneoireacht neamhspleách Scaffolding Language, Scaffolding Learning le Pauline Gibbons
  12. 12. Céim 1: Cumasú Leagtar béim ar eolas a bhailiú faoin ábhar, agus ar an teanga a bheidh ag teastáil sa scríbhneoireacht. Úsáidtear tascanna réamhscríbhneoireachta chun na scoláirí a chumasú – gníomhaíochtaí labhartha, éisteachta, léitheoireachta, taighde, glacadh nótaí srl.
  13. 13. Céim 2: Sampla-aithris Déantar forbairt ar an eolas agus ar an teanga a bailíodh i gcéim 1 agus leagtar béim ar aidhm agus ar struchtúr an phíosa scríbhneoireachta trí dhea-shamplaí a roinnt leo.
  14. 14. Céim 3: Comhscríbhneoireacht Leagtar béim ar an múinteoir ag tacú leis an scoláire sa phróiseas scríbhneoireachta. Bailíonn an múinteoir moltaí agus tuairimí na scoláirí ar an gclár bán. Cumann na scoláirí píosa scríbhneoireachta le treoir agus le spreagadh ón múinteoir. Tá béim ar an bpróiseas scríbhneoireachta. “the joint construction stage is teacher-guided, it should not be seen as teacher dominated” (Pauline Gibbons)
  15. 15. Céim 4: Scríbhneoireacht Neamhspleách Scríobhann na scoláirí a dtéacs féin – ina n-aonair nó i mbeirteanna. Leagtar béim ar: céad dréacht a scríobh, féin- eagarthóireacht, aiseolas ón múinteoir, athdhréachtú, an dréacht deireanach. Go dtí seo leagadh béim ar scafallú chun tacú leis na scoláirí téacs a scríobh. Dá bhrí sin ba chóir go mbeadh na scileanna agus an fhéinmhuinín acu chun tabhairt faoin gcineál seo scríbhneoireachta as a stuaim féin.
  16. 16. Cuir chuige samplacha Conas scéal a scríobh…
  17. 17. Is fiú go mór béim a chur ar na céimeanna réamhscríbhneoireachta agus ar an athdhréachtú in ionad obair na scoláirí a cheartú/aiseolas a thabhairt ag an deireadh ar fad. “Simply correcting the spelling of a poor piece of writing results in a correctly spelled poor piece of writing – the piece of writing itself is not substantially improved.” (Gibbons)
  18. 18. “Nuair a cheartaíonn múinteoirí earráidí an léann na daltaí na ceartúcháin? An ndéanann siad aon mhachnamh orthu?” (Walsh)
  19. 19. Cineálacha Earráidí 1.  Earráidí Deilbhíochta Gramadach m.sh. Briathra, ainmfhocail, aidiachtaí srl. 2. Earráidí Séimeantaice Friotal agus foclóir nach bhfuil oiriúnach nó ceart don gcomhthéacs 3. Earráidí Comhréireacha Struchtúr abairte, ord na bhfocal srl.
  20. 20. Cineálacha Aiseolais •  Aiseolas Díreach – Go scríobhtar an rud ceart in aice leis an earráid. •  Aiseolas Indíreach – Go gcuirtear in iúl go bhfuil earráid déanta ach fágtar faoin scoláire an earráid a aithint agus a cheartú.
  21. 21. Aiseolas Díreach •  Taitníonn sé le scoláirí •  Éasca agus tapaidh •  Sampla ceart tugtha ag an múinteoir •  Cabhrach don Athdhréachtú •  Baol ann nach dtuigfidh an scoláire cén fáth go raibh sé mí-cheart agus gach seans go ndéanfar an earráid chéanna arís
  22. 22. Aiseolas Indíreach •  Is féidir leis an múinteoir líne a chur faoin earráid •  Moltar líne a chur faoin earráid móide cód/cur síos. (ba chóir go dtuigfeadh gach scoláire an cód) •  Tá seans níos fearr go rachaidh an scoláire i ngleic leis an earráid a rinneadh má bhíonn orthu an fhoirm cheart a aimsiú iad féin. •  Tá seans níos fearr ann go mbeidh caighdeán níos fearr ar an gcéad iarracht cheapadóireachta eile.
  23. 23. Cód Ginearálta Samplach •  Gr = Gramadach •  L = Litriú •  Str. = Struchtúr abairte •  F = Focal nach bhfuil ceart/oiriúnach •  T+ = Tuairim a fhorbairt
  24. 24. Litriú agus Cruinneas - Cad atá le déanamh? •  Pleanáil •  Liosta a chur le chéile d’earráidí coitianta •  Briathra i gcomhthéacs •  Eochairfhocail don topaic •  Eiseamláirí a mhúineadh i.e. neart samplaí d’abairtí gramadaí cruinne ionas go dtiocfaidh na scoláirí isteach ar an riail. •  Abairtí cruinne agus nathanna a chur de ghlanmheabhair. •  Cinntiú go bhfuil foclóir acu don ghramadach – i gcomhar le múinteoirí teanga eile
  25. 25. Torthaí Foghlama: An bhfuil tuiscint níos fearr agat anois ar: •  Roinnt gnéithe teicniúla, ábharthacha a bhaineann le scil na scríbhneoireachta , e.g. seánraí, cineálacha scríbhneoireachta, cineálacha leagan amach, srl. •  An gcur chuige ceithre-chéim is coitianta a mholann teangeolaithe maidir le cothú scil na scríbhneoireachta. •  Réimse straitéisí cruthaitheacha don seomra ranga Gaeilge a chothaíonn scil na scríbhneoireachta. •  Bhealaí éifeachtacha le hobair scríofa na scoláirí a cheartú
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×