Scríbhneoireacht2014
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Like this? Share it with your network

Share

Scríbhneoireacht2014

on

  • 627 views

 

Statistics

Views

Total Views
627
Views on SlideShare
379
Embed Views
248

Actions

Likes
1
Downloads
7
Comments
0

3 Embeds 248

http://www.pdst.ie 224
http://cmsnew.pdst.ie 14
http://pdst.ie 10

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Scríbhneoireacht2014 Presentation Transcript

  • 1. AG COTHÚ SCIL NA SCRÍBHNEOIREACHTA
  • 2. Torthaí Foghlama Ag deireadh na ceardlainne, beidh tuiscint níos fearr agat ar: •  Roinnt gnéithe teicniúla, ábharthacha a bhaineann le scil na scríbhneoireachta , e.g. seánraí, cineálacha scríbhneoireachta, cineálacha leagan amach, srl. •  An gcur chuige ceithre-chéim is coitianta a mholann teangeolaithe maidir le cothú scil na scríbhneoireachta. •  Réimse straitéisí cruthaitheacha don seomra ranga Gaeilge a chothaíonn scil na scríbhneoireachta. •  Bhealaí éifeachtacha le hobair scríofa na scoláirí a cheartú
  • 3. Sealbhú Teanga: An Próiseas Foghlama Éisteacht Tuiscint Aithris Labhairt Léamh Scríobh
  • 4. •  Smaointe •  Stór focal •  Litriú •  Foghraíocht •  Nathanna (feidhmeanna teanga) •  Cruinneas •  Eolas •  Struchtúr / leagan amach •  Stíl Cad iad na dúshláin a bhaineann leis an scríbhneoireacht?
  • 5. An Scríbhneoireacht •  Cineálacha Seánraí •  Cineálacha Scríbhneoireachta •  Cineálacha Leagan amach
  • 6. Seánraí Is téarma solúbtha an téarma ‘seánra’ (catagóir) Seánra Liteartha Seánra Neamhliteartha e.g. úrscéal, gearrscéal, ficsean (le fosheánraí), neamhfhicsean (le fosheánraí), srl. Aidhm: le sult agus pléisiúr a chur ar fáil e.g. nuachtán, iris, litir, blag, srl. Aidhm: chun eolas a thabhairt
  • 7. Cineálacha Scríbhneoireachta 1.  Téacs Insinte 2.  Téacs Tuairisciúil 3.  Téacs Treorach 4.  Téacs Mínithe 5.  Téacs Áititheach 6.  Téacs Pléite
  • 8. Cineálacha Leagan Amach 1.  Fógra 2.  Alt 3.  Beathaisnéis/Dírbheathaisnéis 5.  Litir 6.  Dialann 7.  Rphost 8.  Dán 9.  Gearrscéal 10.  Eagarfhocal 11.  Agallamh 12.  Tuairisc 13.  Amhrán 14.  Srl, srl.
  • 9. “we must know what the learner is able to do alone before we know what to scaffold next.” (Vygotsky)
  • 10. Siollabais na Gaeilge
  • 11. Ceithre Chéim sa Phróiseas Scríbhneoireachta Aithnítear 4 chéim a bhaineann leis na cineálacha éagsúla scríbhneoireachta agus leis an leagan amach a úsáidtear: 1.  Cumasú 2.  Sampla –aithris 3.  Comhscríbhneoireacht 4.  Scríbhneoireacht neamhspleách Scaffolding Language, Scaffolding Learning le Pauline Gibbons
  • 12. Céim 1: Cumasú Leagtar béim ar eolas a bhailiú faoin ábhar, agus ar an teanga a bheidh ag teastáil sa scríbhneoireacht. Úsáidtear tascanna réamhscríbhneoireachta chun na scoláirí a chumasú – gníomhaíochtaí labhartha, éisteachta, léitheoireachta, taighde, glacadh nótaí srl.
  • 13. Céim 2: Sampla-aithris Déantar forbairt ar an eolas agus ar an teanga a bailíodh i gcéim 1 agus leagtar béim ar aidhm agus ar struchtúr an phíosa scríbhneoireachta trí dhea-shamplaí a roinnt leo.
  • 14. Céim 3: Comhscríbhneoireacht Leagtar béim ar an múinteoir ag tacú leis an scoláire sa phróiseas scríbhneoireachta. Bailíonn an múinteoir moltaí agus tuairimí na scoláirí ar an gclár bán. Cumann na scoláirí píosa scríbhneoireachta le treoir agus le spreagadh ón múinteoir. Tá béim ar an bpróiseas scríbhneoireachta. “the joint construction stage is teacher-guided, it should not be seen as teacher dominated” (Pauline Gibbons)
  • 15. Céim 4: Scríbhneoireacht Neamhspleách Scríobhann na scoláirí a dtéacs féin – ina n-aonair nó i mbeirteanna. Leagtar béim ar: céad dréacht a scríobh, féin- eagarthóireacht, aiseolas ón múinteoir, athdhréachtú, an dréacht deireanach. Go dtí seo leagadh béim ar scafallú chun tacú leis na scoláirí téacs a scríobh. Dá bhrí sin ba chóir go mbeadh na scileanna agus an fhéinmhuinín acu chun tabhairt faoin gcineál seo scríbhneoireachta as a stuaim féin.
  • 16. Cuir chuige samplacha Conas scéal a scríobh…
  • 17. Is fiú go mór béim a chur ar na céimeanna réamhscríbhneoireachta agus ar an athdhréachtú in ionad obair na scoláirí a cheartú/aiseolas a thabhairt ag an deireadh ar fad. “Simply correcting the spelling of a poor piece of writing results in a correctly spelled poor piece of writing – the piece of writing itself is not substantially improved.” (Gibbons)
  • 18. “Nuair a cheartaíonn múinteoirí earráidí an léann na daltaí na ceartúcháin? An ndéanann siad aon mhachnamh orthu?” (Walsh)
  • 19. Cineálacha Earráidí 1.  Earráidí Deilbhíochta Gramadach m.sh. Briathra, ainmfhocail, aidiachtaí srl. 2. Earráidí Séimeantaice Friotal agus foclóir nach bhfuil oiriúnach nó ceart don gcomhthéacs 3. Earráidí Comhréireacha Struchtúr abairte, ord na bhfocal srl.
  • 20. Cineálacha Aiseolais •  Aiseolas Díreach – Go scríobhtar an rud ceart in aice leis an earráid. •  Aiseolas Indíreach – Go gcuirtear in iúl go bhfuil earráid déanta ach fágtar faoin scoláire an earráid a aithint agus a cheartú.
  • 21. Aiseolas Díreach •  Taitníonn sé le scoláirí •  Éasca agus tapaidh •  Sampla ceart tugtha ag an múinteoir •  Cabhrach don Athdhréachtú •  Baol ann nach dtuigfidh an scoláire cén fáth go raibh sé mí-cheart agus gach seans go ndéanfar an earráid chéanna arís
  • 22. Aiseolas Indíreach •  Is féidir leis an múinteoir líne a chur faoin earráid •  Moltar líne a chur faoin earráid móide cód/cur síos. (ba chóir go dtuigfeadh gach scoláire an cód) •  Tá seans níos fearr go rachaidh an scoláire i ngleic leis an earráid a rinneadh má bhíonn orthu an fhoirm cheart a aimsiú iad féin. •  Tá seans níos fearr ann go mbeidh caighdeán níos fearr ar an gcéad iarracht cheapadóireachta eile.
  • 23. Cód Ginearálta Samplach •  Gr = Gramadach •  L = Litriú •  Str. = Struchtúr abairte •  F = Focal nach bhfuil ceart/oiriúnach •  T+ = Tuairim a fhorbairt
  • 24. Litriú agus Cruinneas - Cad atá le déanamh? •  Pleanáil •  Liosta a chur le chéile d’earráidí coitianta •  Briathra i gcomhthéacs •  Eochairfhocail don topaic •  Eiseamláirí a mhúineadh i.e. neart samplaí d’abairtí gramadaí cruinne ionas go dtiocfaidh na scoláirí isteach ar an riail. •  Abairtí cruinne agus nathanna a chur de ghlanmheabhair. •  Cinntiú go bhfuil foclóir acu don ghramadach – i gcomhar le múinteoirí teanga eile
  • 25. Torthaí Foghlama: An bhfuil tuiscint níos fearr agat anois ar: •  Roinnt gnéithe teicniúla, ábharthacha a bhaineann le scil na scríbhneoireachta , e.g. seánraí, cineálacha scríbhneoireachta, cineálacha leagan amach, srl. •  An gcur chuige ceithre-chéim is coitianta a mholann teangeolaithe maidir le cothú scil na scríbhneoireachta. •  Réimse straitéisí cruthaitheacha don seomra ranga Gaeilge a chothaíonn scil na scríbhneoireachta. •  Bhealaí éifeachtacha le hobair scríofa na scoláirí a cheartú