Booosting nieuwsbrief 36 (november 1996)

  • 438 views
Uploaded on

In deze nieuwsbrief: …

In deze nieuwsbrief:

AANKONDIGING
01 Virtual reality in Zeeland
03 ABT Velp

MOOOI
13 Een ontzettend gebouw

EELKE POUWER OVER.....
15 Nogmaals 3 mln voor haalbaarheidsprojecten MKB

VERSLAG
05 De vierde O van Onderwijs
07 De uitdaging van Trespa
09 Af schermen?

NIEUWS
16 Boeken
16 Booosting op internet


Voor meer nieuws: www.booosting.nl

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
438
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
5
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. november 1996 jaargang 7 nr . 36 . booostin 9 nieuwsbrief stichting industrieel bouwen nederland • , water dIe m~:t~áI,ö woordigt water In al Zijajt'&éèwritti vervuild en zoet en muf. Her p~yiIj~~:bc:t!fi D' 7i.l~t. ontwerp van Kas Oosterhuis .Archittktcn. dè àrcIiitecten van OX nemen het zoetwater-project voor hun rekening. In het ontwerp van KlIS Oomrhuis heeft de 3D-schets in de digimle ruimte h t gewonnen van de tweedimensionale archirecruurtekening. De computer is vanaf het begin gebruikt als een 'concept-versneUer' en bleek ongekende mogelijkheden te bieden om fantasie en intuïtie nader uit te werken. Een mutatie van de architectuur. De computer in dienst van een verlangen naar een zuiver sculpturale vormvernieuwing. L .J
  • 2. r 02 Lars Spuybroek, NOX gaat uit van het hybridiseren van archil'ectuur en informatie. Hij werkt met , geomel'rieën die niet eenduidig zijn en niet uit één onderdeel te ontwikkelen. Het hele idee is gebaseerd op een metamorfose. Er vindt een continue menging van verschillende m~dia plaats, waardoor onderdelen ontstaan die noort getekend (al dan niet met de computer) wuden kunnen worden en een architectuur waarbij een conti~ue heroriëntatie van het lichaam verlangd wordt. NOX sn'eeft naar het opnemen van de motor'iek van het menselijk lichaam in de architectuur. Deze bijwndere vorm van vloeibare archirectuur uil' zich als een gladde sculptuur boven her duinzand en her water, als een klein eencellig organisme, een hydra, een zeekomkommer als een enorme gestrande walvis. Deze AVA-nicttwjaarsbijeenkomst wordt gehouden op het moment dat de tentoonstelling wordt opgebouwd U bent van harte welkom om een kijkje te nemen achter de schermen. PRO G RAM MAP ROG RAM MAP ROG RAM MAP ROG RAM M A 15:00 Ontvansst 15:15 'Het Zoui door K.tu ~ Kas Oostcrhuis ArcbitektenJRotteniam 15:45 'Het Zoei door LIm Spu.ybrtHll. NOX Arcbitcc:tealRotteniam 16:15 Rondleiding 17:00 'De Bouw' door Gertll"" KmlingM, Walcherse BouwunielGrijpskerk 17:30 'De Inrichting' door Rogier tie lil Jljpe Jltnç, BRS Premsela Vonk/Amsterdam 18:00 Mosselmaaltijd 19:30 Einde
  • 3. • , Aankondiging bijeenkomst bij ABT te Velp. donderdag 12 december 1996 van 15.30 - 19.30 uur . Dubbelglas, vervolg meeting o 0 0 0 0 0 0 0 De eindejaars- bijeenkomst zal dit jaar plaatsvinden bij ABT Adviesbureau voor Bouwtechniek bv te Velp. Dit bureau is dit jaar toegetreden '" c o als lid van V u Booosting en zal <- <ti cc zich bij deze E :> gelegenheid aan de 1eden en andere <l) <l) belangstellenden N presenteren . • ABT geniet vooral bekendheid als landelijk opererend adviesbureau voor draagconsrructies. Enkele bekende projecten zijn Terminal West van de luch.thaven Schiphol. Burgers' Bush te Arnhem, de Hogeschool voor Economie en Management te Unecht en de overkapping van het Feyenoord-stadion, waaraan onlangs de Nationale StaaJ prijs, categorie Bf'karakteristicke stalen bouwdelen' is reegekend. De advise ring van draagconStructies beperkt zich niet tOt de gebruikelijke materialen staal, beren en hout, maar ook bijzondere materialen als textiel, karton en glas. Met name glasconstructies vormen een terrein waarop ABT op innovatieve wijze de grenzen verlegt. De ontwikkeli ng van he construeren in glas zal dan ook uitgebreid door ABT worden getoond aan de hand van recent gerealiseerde en nog in ontwikkeling zijnde projecren. Glas en transparantie vormt het thema van de bijeen komst waarvoor wij u van harte uitnodigen . L ..J 03
  • 4. r , 15:30 Ontvangst 16:00 Welkomstwoord door Frans van Herwijnen, raadgevend ingenieur en directeur ABT 16:20 'Constructief ontwerpen in glas: State of tbe Art' door Rob Nijsse, raadgevend ingenieur en adjunct-directeur ABT 17:00 Pauze 17:45 'Glas als ambacht', de keerzijde van het ontwerpen: het maken door Mevrouw H. Tettel'ode-Ponten, directeur Tetterode Glasateliers te Voorthuizen 18:10 Tegenlezing 18:30 Discussie en borrel 19:30 Einde Geïnteresseerd in deelname? Inschrijving via de antwoordkaart. NA,lI.f IIEnlllJF I I AJ)RES l'OSTCC)1 )1: TEI.EH10N o Komt op donderdag 12 december van 15.30 tor 19.30 IHlr naar dc 2e Glas- Booosting bijeenkomst bij ABT te Velp met personcn. (zit' pag. 03-01) o Komt op vrijdag 17 januari 1997 van 15.00 tot 19..30 uur I),al' hct postbus 10197 'Warerpaviljoen' op 'Nedtje Jans' tC BUl'gh-Haamsredc met (AVA). (zie p"g. 01-02) personen. 3004 AD Rotterdam o Ontvangt graag informatie over parricipatie bij Booosring. o Bestelr het boek o 'Booosring in beeld' (I 994/95) P"rticipantèll:.r 25,00 o 'Booosring in bedrijf (I 992) Nirt-pnrtiápfllltrn:.r 39.50 o 'Tusscn rmditie en experiment' (1989) L .J
  • 5. • , _Uli"._L-_1_2-----'J'--·u_n_i_1_9_9_6_---' Verslag van de themamiddag 'Via Bul naar Baan' TU Delft op 12 juni j.l. De vierde 0, de o van Onderwijs Het Nederlands archirecruurinstituut gaf 1996 als thema het 'jaar van het onderwijs' mee, op 10 mei jl. organiseerde het studentencomité Ie2 aan de TU Eindhoven een discussiedebar onder de titel 'Ademnood' maanden daarvoor organiseerde de afstudeerrichting Bouwrechnologie aan de TU Delft al een forumdiscussie getiteld 'War is een bouwrechnoloog?'. Als je niet berer weet, zou je denken dat het bouwkunde-onderwijs in Nederland in een diepe crisis verkeert, al was her maar een identireirscrisis. Geheel onjuist is dat niet. 'De bouw' verandert momenteel in rap tempo, niet alleen war betreft bouwwijzen en technieken, maar ook de organisatie - zowel qua structuur als proces - is in ontwikkeling. Als interne reden kan een snelle 'vef7..akelij king' van het onderwijs worden genoemd, waarvan bezuinigingen en betere afstemming op de arbeidsmarkt geen onbelangrijke factoren vormen. Dat de faculteiten worstelen met de vraag 'Hoe kunnen we adequaat onderwijs (blijven) verzorgen?' lijkr wellicht op 'zoeken naar een nieuwe identiteit', maar moet eerder als kritische zelfreflecrie worden gezien. De discussie over de verhouding van onrwerpen, theoretische en rechnische vakken en over her wetenschappelijk gel1a1te van de opleiding is daarvan een onderdeel. Dir geldr in ieder geval voor de afstudeerrichting Bouwrechnologie aan de TU Delft, waar als vervolg ~.~..... .~ op de eerder georganiseerde forumdiscussie op 12 juni jJ. een minisymposium getiteld 'Via bul naar baan' werd gehouden. De relarie mssen onderwijs en beroepspraktijk stond hierbij centraal. Aan het woord kwamen o.a. smdenten die hun afsmdeer- project bij een bedrijf volgen, hun begeleiders bij die bedrijven en reeds af- gestudeerde studenten die nu in de praktijk werkzaam zijn. ~ afstudeerproject bij Oskomera bv van ir Frans de Vreugd : bevestiging van een gevel systeem met constructieve koudebrugonderbreking L .J
  • 6. r ï Daaruit kwam naar voren dat de studenten in het begin moeite hebben om de geleerde theorie in prakrijk re brengen, hoewel de overgang tussen het chaorische studentenleven en het gereguleerde bedrijfsleven daaraan ook deber is. Dat er velwachr wordt dar ze volledig zelfsrandig kunnen werken zonder dat er iemand voortdurend corrigerend over hun schouder meekijkr, is iets wat ze snel genoeg doorluijgen. Dat ontbrekende kennis vaak voorhanden is mits erom gevraagd wordr, is iers wat eveneens snel leren. studieduur van vijf jaar veel te kort We kunnen dus rustig achrerover gaan leunen? Nee, zeker nier. We kunnen er wel degelijk veel van leren. Zo is de universiteit allang niet meer de kennisfabriek die het vroeger was. Juist het bedrijfsleven genereert heden ren dage zoveel specialistische kennis dar de universiteit een zware dobber heeft aan het 'absorberen' van deze kennis , laat staan dat ze al deze kennis ook nog moet overdragen aan de studenten. De studieduur van vijf jaar zou trouwens veel te kort zijn. Het onderwijs zal zich meer moeten richten op het bijbrengen van methoden en vaardigheid in de roepassing hiervan. Dit geldt zeker voor het Ontwerpen, maar evengoed voor het Onderzoeken. Voor bouwtechnologie komt daar het Ontwikkelen nog bij. De huidige en roekomstige technische mogelijk- heden bieden de context waarin de roepassing van deze methoden wordt geoefend. Wat overblijft is dar de studenten over gedegen relevante basiskennis moeten beschikJ<en. nauw contact tussen opleiding en praktijk Zijn de net afgestudeerden dan onmiddellijk in de beroepspraktijk inzetbaar? Nee. Wel beschikken ze dan over de mogelijkheid zich razendsnel in de materie in te graven en voor problemen 'ingenieuze' oplossingen te verzinnen en deze te optimaliseren. Hoewel op _.---~ het eerste gezicht een nauw contact tussen opleiding en praktijk niet zozeer van belang is. Niets is minder waar. Voor de universireir is het van belang om re weten of de gebruikre en nieuw ontwikkelde methoden geschikr zijn voor actuele problemen. Voor her bedrijfsleven is her van groot belang om op de hoogte re zijn van deze nieuw ontwild<elde merhoden om hun produkrie te kunnen verfijnen en efficiënter te mal<en. Een goed contact blij fr dus van bereken is, en waar kunnen we dar ... afstudeerproject bij Rewa Budel beter doen dan via Booosting waar het Ontwerpen, Onder- van ir Esther Heb7y: zoeken en Ontwild<elen eveneens centraal staan. aansluiting buitenwand op de vloer en de demontabele fundering Technology Transfer Dit jaar wordt een wgenaamd differentiatiemoduul 'Technology Transfer' ingevoerd, waarbij de . relatie tussen onderwijs en het bedrijfsleven wordt geïntensiveerd. Enerzijds zal worden getracht om de kennis en de vaardigheden van andere ontwerpende faculteiten op Bouwkunde te introduceren. Anderzijds zal een beroep op diverse bedrijven worden gedaan om hun specialistische kennis van produkriemethoden e.d . in het onderwijs in te brengen. 'Technology Transfer' vindt plaats in de laarste ondetwijsperiode voor de zomervakantie (van 5 mei tlm 27 juni 1997). Wij hopen op enthousiasme bij de Booosring-ieden. Bent u nu reeds geïnteresseerd: laat het ons weten! TU Delfr/Bouwtechnologie, Jan Brouwer en Jaco Haartsen 015-2781304 L ..J
  • 7. • , Verslag Trespa-bijeenkomst 29 augustus j.l. De uitdaging van Trespa 'Waarom zijn er zo weinig architecten en onrwerpers en zo veel mensen uit de industrie?' ve,L:uchtte de heer T Ham in zijn welkomsrwoord aan de ca. 35 aanwezige 'booosters'. Was hiermee de roon gezet voor deze bijeenkomst? Jouke Post stelde hem gerust. Volgens onze kersverse voorzitter waren er een aanral redenen: o architecten werken als anderen op vakantie zijn en zijn op vakanrie als anderen werken . 6 Booosting architecten zijn net als alle andere Booosting-ieden halve uitvinders, waardoor o de aanwezigen dezelfde instelling hebben als de door de heer Ham gewenste architecten, maar roevallig niet bij een architectenburo werken. Geheel in Booosting traditie gaf Jouke POSt vervolgens aan wat zijn legitimatie was om zich met Q) Booosting bezig te houden. Dat zijn (uiteraard .... ) drie fascinaties: u c: o uitvinders; op de volgende bijeenkomsren zal hij steeds een uitvinding/uitvinder '" 6 auro's; met name de techniek en het zoeken naar de grens, zoals in het formule I circus. o illusie; het gebied russen creativiteit en realiteit. Ook daar dus het zoeken naar de grens en de mogelijkheid deze wellicht wat op te rekken. Q) Vervolgens werd door de heren Ham en Mourmans aangegeven, dat T respa een bedrijf is, dat zich laat "0 Q) sturen door onrwikkelingen van buiten af. Dat bijvoorbeeld het overbekende plaatmareriaal in E '" o buitencondities wordt roegepast is te danken aan een architect 'die weer eens wat anders wilde' voor Q) een bankgebouw in Tilburg. Ook de verbeteringen die in de loop der tijd zijn doorgevoerd met .., '- o z betrekking rot het produktieproces, zijn ingegeven door de eisen die de markt aan de produkten Stelt. Q) V) Van de in melaminehars gedrenkte vellen papier voor de eerste produkten tot een 'houtsnipperplaat' en middels electronenbundels uitgeharde ropjagen van de huidige Meteon, Arhlon en Toplab is dan ook een hele onrwikkelingsgang. Hierbij gaat de T respa organisatie uit van onder meer: • kwaliteit- en prestatie-'leadership' • langdurige 'parrnerships' • volledige benutting van beschikbare ' technoJogies' En ondanks deze termen richt men zich in eerste instanrie op Nederland en pas daarna op Europa ....... . De vraag werd opgeworpen of Trespa produkten uitdagend genoeg zijn voor architecten. Wanr eigenlijk zou men veel meer willen dan luifels, balkons en boeiboorden. Het doel is: samen met architecten en opdrachtgevers rot nieuwe produkten komen. Dat dat inderdaad mogelijk is, werd getoond aan de hand van een kerkgebouw in Frankrijk (zie foro) waarvoor een speciaal produkt is onrwikkeJd naar de eisen van architect en opdrachtgever. L ..J 07
  • 8. r , Na Van Tuels uiteenzerting over 'de andere kant van succes'. waarin aangegeven werd hoe Trespa om gaat (om wil gaan?) met een tanend imago: duurzaam maar saai ...• werd de zaal een primeur voorgeschoteld. De heer A. Tappervan buro Façade (ook Booosting) deed het verhaal van de ontwikkeling van het TS400 systeem. waarbij uitdrukkelijk vermeld dient re worden. dat er niet 399 voorgaande systemen zijn geweest! De -......(~,~~,,--Ç . V''')o'&~ r"'-""-- ontwikkeling van een nieuw systeem was nodig om de nadelen van de )JI""----l<- ,~ bestaande systemen te ondervangerl. Eerdere bevestigingsmethoden. die or ~d._+,t...lL... ook nu nog wel worden toegepast hebben ieder hUrl eigen nadelerl: o schroeven met doppen vervuilen op den duur en hebben soms esthetische bezwaren f) lijmen is prima. mits alle omstandigheden perfect zijn f) blindbevestigen is goed maar duur Na deze inleiding volgden een aantal dia's onder het thema 'wat is mooi?' De heer Tapper stelde daarbij een nieuwe vraag. nl. of iets 'goed mooi' of 'niet goed mooi' was. En als iers 'niet goed mooi' was. zou dat zelfs kunnen leiderl tor iets dat 'uitgesproken lelijk' is. 'Niet goed mooi' geheim is dan iers. dat bijvoorbeeld ronder vakmanschap is gemaakt (ofin elkaar van T5400: geknutseld). bevestiging Het geheim van het nieuwe TS400 systeem zit hem in de bevestiging d.m.V. door middel van clips in de zijkant van de Trespa-platen. waarbij ook clips demontage ronder al te veel moeite mogelijk is. De eerste toepassing is te vinden aan de gevel van de nieuwe demonstratie- en ontvangstruimte van Trespa. die nog net niet gereed was ten tijde van de bijeenkomst. Tijd om deze uitvinding op zich in te laten werken kregen de deelnemers tijdens de rondleiding door de produkrieruimte. Het is opvallend om te zien hoeveel moeite er wordt gedaan om een 'houtprodukt' op kunsrstof te laten lijken .... Veel aandacht wordt besteed aan de kwaliteitscontrole in alle fasen van het proces. Na een kwalitatief al even hoogwaardig hapje en drankje kwam de tegenlezing van Jos Lichtenbergvan buro A+ aan bod. Jos vroeg zich af of er in de markt nog wel plaars is voor plaat. Aan de hand van trends in de marh gaf hij de consequenties voor plaat-materialen aan. De hoofdrrends die Lichtenberg onderscheidde waren: o industrialisatie met als gevolg een verschuiving naar de leverancier als onderaannemer. f) duurzaam bouwen en dan (dus?) ook decomponeetbaar bouwen. f) informatica. waardoor andere werkmethodes ook tot de bouw zullen doordringen. Vanuit de praktijk blijkt volgens Jos Lichtenberg een trend die ruimte laat voor invuJlingen met plaatmateriaal. In grote vlakken wordt niet langer plaatmateriaal toegepast. maar diverse materialen worden in kleinere vlakken naast elkaar roegepast. N met al was zijn conclusie, dat als T respa hierop weet in te spelen er voor het bedrijf'Hoechst interessante' mogelijkheden overblijven. Johan Riezebos L ..J
  • 9. • ï Verslag van de bijeenkomst 'De toekomst van het kantoor' in het Cent re For Human Drug Research te Leiden 24 september j.l. Af schermen?! De bijeenkomst 'De Toekomst van het Kantoor' werd niet gehouden in 'Het kantoor van de Toekomst', had geen spreker van verzekeraar Imerpolis uit Tilburg uitgenodigd met verhalen over hun 'f1exi-koffer' en Cocon (communicatie- concemratie)werkwijze en de organisatie vergat bewust een milieutechnoloog te vragen naar zijn visie op het ECO-kamoor van de toekomst. Wat dan wel? Gewoon prachtige praktijk in het Cent re for Human Drug Research te Leiden. Met een eerste uitleg van Adam Cohen, directeur van CHD R en inderdaad broer van ontwerper Michiel Cohen van Cepezed. Toch wel handig om een meer dan naaste opdrachtgever te hebben voor het realiseren van een kantoorpand met vernieuwende kJimatologische techniek. Het gebouw kem twee beuken, een smalle waar de kantoren voor de 15 personeelsleden zijn gevestigd, en een brede waar het onderzoek plaatsvindt met ruimten voor bedden (voor patiënten). De beuken zijn gescheiden door een atrium. Het sickbuilding-syndroom is een verkeerd uitgangspunt volgens M. Cohen. Het uitgangspunt is zoveel mogelijk natuurlijke ventilatie, daarom is een minimale klimaatinstallatÎe geïnstalleerd. Is het te warm dan zet men een raam open, wordt het een koude dag dan blijkt het voldoende om 's ochtends even te stralen met de plafondverwarming. Een natuurlijke ventilatie dus, slechts cr: Cl ondersteunt door een korte nachtelijke doorspoeling van de lucht met een kleine ventilator die in het :c u atrium is geplaatst. Geen radiatoren en een algeheel rookverbod. Aan de OOSt- en westzijde van het gebouw staat een stalen scherm. Niet rondom het gebouw maar aan weerszijden en elk scherm is zo'n 5 meter langer dan de kantoorkern. De schermen zijn geperforeerd en er blijkt lang te zijn gezocht naar de juiste diameter van de gaatjes. Het oog van werknemer, patiënt en bezoeker mocht niet 'haperen op de gaten' en geen kooi-effect teweeg brengen en er bleek ook geen behoefte aan 'fluitende schermen' te bestaan. Dit wordt voorkomen door de ronde afwerking van de rondjes. De schermen reduceren 50% van de zonnewarmte en -stralen, zorgen daarnaast voor minder warmteverlies, blijken een goede windbreker te zijn en bieden als een soort tuinhek een -letterlijk- beschermende werking. En wat brandveiligheid in de bouw betreft citeert Michiel Cohen drie gevaren: mannen, vrouwen en kinderen. Het is een open en puur pand dat uirnodigt tot samenwerken. Het is verfrissend om te zien hoe de buitenwereld, en met name die van de gebouwengebruikers, tegen een gebouw aankijkt. Een grootgebruiker van gebouwen zoals de ABN-AMRO heeft daar natuurlijk nog een bijzondere kijk op. Mevrouw Loes Dieme4 hoofd beleid en ontwikkeling, concern huisvesting en vastgoed maakte ons duidelijk wat de soorten gebouwen van ABN-AIvfRO inhouden. De winkels, de kantoren en het hoofdkantoor. Eigenlijk is voor een financië le instelling onroerend goed een noodzakelijk kwaad. Het brengt te weinig geld op en je zit er aan vast. Het is ook verhelderend om te zien hoe een financieel instituut en in dit geval de grootste bank van Nederland, naar gebouwen onroerend goed kijkt. Te laag rendement, een noodzakelijk kwaad, lastig ... , goed om eens over na T L .J I •
  • 10. r , te denken. Voorts is er grote onzekerheid over de roekomst van het bankwezen en een grote zekerheid over de eigen behoudenheid. Het is jammer om te constateren, maar van een grote financiële instelling zoals de ABN-AMRO zal de toekomst van de bouw nooit afhangen. Andere methoden van werken en het gebruik van kantoren zijn wel onderwerpen van overdenking, maar ook niet méér dan dat. Het nieuwe hoofdkantoor van Dé Bank (... Hoofdkantoren zijn er om mee te imponeren ... ) is jammer genoeg dus in geen geval vernieuwend hoofdkantoor. De abrupte afmelding van Stevan Gioákvan Ove Arup te Londen werd enigszins gecompenseerd door een verslag over 'The Energy efficiënt Office of the Future (EOF) , the development of the Pl10enix Building'. Het doel van het projekt bleek niet mald<elijk, maar dat is toekomst voorspellen immers nooit. (Het verslag is desgewenst verkrijgbaar bij het secretariaat.) ~ ~ fo~ . / ,'/ "-P's""i' tL' landscaping concept ~~ 'The energy efficiënt off; ce of the future' .±~~~~~ftl1 ::-~:.," . 'Z1l. (t< .....~) . ~.,...1J ...... ~ ? OppJ <JE) . - 0....,"·)0..1- • .;AI<.-). _____ Tijdens het forum 'Bouwen in staal of beton, welk materiaal heeft de toekomst?' doet jan Brouwer uit de doeken dat verbindingen in beton nog steeds bijwnder onderonrwikkeld zijn en stelt hij het verschil tussen een vrachtwagen met twee betonnen kolommen en een vrachtwagen met de complete onderdelen van één gebouw aan de orde. De voorliefde van Michiel Cohen voor het gebruik van staal in het CHDR-gebouw heeft O.a. een architectonische reden (staal is slank, elegant en lichter dan beton) en een financiële reden (staal is goedkoper). Jan van der Windt, constructeur bij Buro Zonneveld baalt er van dat be ron nog steeds te weinig als innovatief materiaal wordt gezien. Michiel valt 'm sporriefbij met het noemen van de elastische betonnen spiraal die onlangs is ontwikkeld. Beton heeft dus ook toekomst. De heren overdrijven nog wat voordat de toegift wordt ingevuld door Martin Fratennan, woordacrobaat uit Utrecht. Hij sloot de middag af met een Ideine ode aan een andere taalkunstenaar: scheidend Booosting voorzitter Jan Westra. Een dichter die alles opent wat los en vast zit, en van stoplappen wordt beticht als i openingen dicht. , Taal is de koning en bekroning van het fiest in de woning van de geest. Het is honing en beloning voor gebroken hart en ziel. ' 'Wie wil er nu geen Ro/ex om zijn pols en rijden in een Ro/ls? , De meesten Swatch-ten na een borreluurtje in hun leaseauto van een andere klasse naar hun huis van vandaag, nog steeds benieuwd hoe het kantoor van de toekomst er morgen uit zal zien. Op 10 oktober j.1. is de Nationale Staalprijs/categorie 'gebouwen met een stalen of hybride draagconstructie' toegekend aan het CHDR. Michiel Cohen I jolanda Steenhouwer L
  • 11. _M"·Wiiil•_____a-'9'-e_n_d_a__--' Activiteiten 1996/1997 12 december '96 Glas-eindejaarsbijeenkomst ABT te Velp 17 januari '97 Bezoek 'Waterpaviljoen' te Burgh-Haamstede (AVA) 18 februari '97 Bezoek gieterij Konings te Swalmen, i.c.m. N . Foster panden te Duisburg/Duitsland 5 mei-27 juni '97 Technology Transfer TU Delft (AVA) staat voo/' Alleen Voor Aangeslotenen o 0 0 5 t ·n 9 •••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••••• In mei 1988 is de Stichting Industrieel Bouwen Nederland, b I st i c h tin 9 Booosring, opgericht vanuit een gecombineerd initiatief van industrie, ontwerpets en architecten. De voornaamste doelstelling in dus tri e e I van Booosting is het bevorderen van het ontwerpen, ontwikkelen, onderzoeken en b 0 uwe n toepassen van industrieel te vervaardigen boUvptodukten en gebouwdelen, ter vernoging ne der I a n d van de kwaliteit van de gebouwde omgeving. Op de antwoordkaart kunt u aangeven of •••••••••• u geïnteresseerd bent in meer informatie over de activiteiten van Booosting. : ... Booostin9 Hoogmadestraat 57 colofon postbus 10197 3004 AD Rotterdam telefoon 010 4156304 telefax 010 4157409 E-mail pa3.l·ch@pi.net Contactpersoon Jolanda Steenhouwer, bereikbaar: di en wo van 9.00 tot 17.00 uur en op do van 9.00 tot 13.00 uur Redactie: Jolanda Steenhouwer Vormgeving: Patricia Brouwer Design Druk: Drukkerij Hans Tmijen Met dank aan: Michiel Cohen, Jaco Haartsen, Nico Hendrik, Eelke Po uwe/', Johan Riezebos, Maarten Willems . - Voorzitter Vice voorzitter Jouke Post Eric Vreedel'lburgh Post Ter Avest Architecten Archipel Ontwerpers Secretaris Jan van der Woord TU Delft Penningmeester Johan Riezebos CVK Lid Jos Lichtenberg BuroA+ Lid Henk van Laarhoven Hubert-Jan Henket Architecten Lid Jaap Koning Brouwer en Koning .J 11
  • 12. • , _:"t.I.w,',(._ participanten Nieuwe participanten 1996 BDA Groep Contactpersoon: de heer prof. ir N.A. Hendriks algemeen directeur Avelingen West 33-35 Postbus 389 De BDA groep is opgericht in 1977 en bestaat uit BDA 4200 AJ Gorinch en Dakadvies b.v., BDA Geveladvies b.v. en het BDA T 0183-669690 Keuringsinstituut b.v. F 0183-630630 Daken en gevels vormen de huid van elk gebouw. Ze bepalen het aanzicht en het binnenklimaat, de duurzaam- heid en de bouwfysische eigensdlappen van her bouwwerk. De BDA Groep heeft zich gespecialiseerd in advisering over en onderzoek aan dak- en gevelconstructies en onderscheidt zich in de markt door een grote specialistische ervaring met matariaaltoepassingen in de buitenschil van gebouwen. De filosofie daarbij is dat onderzoek sreeds gesreund wordt door metingen, zowel in situ als materialen in her laborarorium. BDA produceen naar eigen omwerp laboratoriumapparatuur en publiceert o.a. het dakboekje, de Gevelbaak het handboek 'Daken' en her handboek 'Gevels'. Wij hopen onze imeresse voor industrieel bouwen in het algemeen en droge bouwmerhoden in her bijwnder met Booosring aangeslorenen nog meer vorm re geven. Zowel vanuir BDA als de TUE zijn wij zeer actief op dit gebied: u bent van harre welkom op de studiemiddag 'DAK 2015' op dinsdag 19 november a.s. ~ Unicom N~án1antJ Alliance Europe WolwgaP_1m A + Burmu IJOOr Bik Bouwprodulttm Zoontjrs lkton &uwproátJttonlWiltk~ling BmI«llnteritur Gr«p Advieslnmau IJOOT BOIlwt«hni~ ABT BruJ1lZ«l KnJtens en Kmtm t Arrhit«fm en ConnJ/anlt A&c Fabri~ IIfIn Pl4I1twer1tm H. IIfIn Dam All /Nl1I Berio lnJustriallHsign ACN Conttrurtelln Enitor BrollWt!T + Koning Burttlu Angment GE PlAstics StruaumJ Proáuas Europe Fkx Dntelopment BDAG_p Honch BouWS}$tmlen NNIn1anJ HoIJanJ Processing Connllt RAm/gtwnJ Jngminmbll",'u Hol« Systmlen tf CompoMntm l.AnJmark lHsign &- T«hnology CV/( Hoogowns G_p Produlttctntrum TNO Ing. Ka"1 H. Dtkkt!T Huntt!T Douglas Kömmming Bendux .. Fa;mk Consuhing &- Enginttring G~Ni~ Consult j.j. Krens Arrhipel OnlWnpt!TS Goutlstiklm- - Ik Vrirs Krup~ Homatex Arrhit«tenbu""u Böhtlingk Ir A. H«k CS &uwkuntlig Jngmirsll'J NBM-AmstellmtJ Woningbouw Jan BrouWt!T Assodaln Hognthool EIIKINtk Ort8tube Spllct StrudUm • BuIJborn ArJJit«tm en StetlenboutHrl Hognthool MiJJm-Brabant Pi~rmtll1n HarJglas CEPEZED Himsch EnginM'ing PlAstit:a Pl4I1t EGM A"hitmen Kantoor van Ik Totkomst PolyJaJt Hubert-Jan Hennt bna a"hit«tm Nationak Woningrmu/ Poly1llmn POlI Tt!T A_t A"hit«ten StnalbouWÎnstitullt RmNlBuJJ JanTimmm Stithting Aluminillm Cmtrum RrytlOtrtIik TfimDtsign TUDtIft RtKkwooi l.Apinus Tuns+HtmlÏng Arrhit«tm TU Eindhoven Somfj NNIn1anJ Vt!TblUf H~nJijk Arrhitektm Vmniging NtánIAntJs~ Saint-Roch GlAs Arrhitektmburo V"1Jtt!T &-Bmman ûmentinJustrie Struik en Hammbzg Bouw ir Frank IItln WIU'J'. H. Ik Wit Consultanty Tmpa Intn7ltltionAI Buro /IOOr Arrhitektuur Ingminlnlnmau Zo_kl L. Ubbink NNIn1anJ ir Dattn PIIn'1 nieuw aangesloten .J
  • 13. • , mOOOi: Een Ontzettend Gebouw Schoonheid (en schoonheid) is louter te associëren met visuele en auditieve stimuli. Geur . smaak en tastzin kennen gradaties in lekker en dat is wat anders. Whisky en een warme douche zijn lekker. Teksten . toneelstukken en taferelen zijn mooi. Een mooie wijn is eigenlijk lulkoek en alleen het weer snoept van beide wall et jes . 'Ontzetting.' 'Mooi gezegd', zei Julian. 'Schoonheid is zelden zacht of troostrijk. Inregendeel. Echte schoonheid is altijd schokkend.' (Donna Tam, De verborgen geschiedenis, pag. 45). Een verfrissende en inrrigrerende definitie van mooi (en moooi). Films, gedichten en landschappen schieten mij te binnen. Pulp Fiction van Quemin Taranrino. Een gevoel van gene en lichte walging zijn moeilijk te onderdrukken als je deze stortvloed aan geweld als mooi bestempelt. Of de ervaring om in een piroque de Dja-rivier in Zuid-Kameroen af te zaleken. Absolute serene schoonheid tel"'Vijl je je leeg zweet en volkomen benr overgeleverd aan meedogenloos ongedierte en een hels klimaat. Schokkende schoonheid. Of het geschenk van Rosalie Loveling, eind vorige eeuw; een gedicht zoo lieflijk en teer als suikergoed, maar het gaat wel gewoon over een klein jongetje dat sterft. 'De dood is de moeder van de schoonheid' is misschien niet voor niets de eigenlijke inleiding in het citaat van Donna Tam. Onrzerring, er is tenslotte al genoeg voorspelbaarheid in het leven. (Binnen vijf jaar is Jouke Post ook hoogleraar. Wedden?). Maar architectuur? Schokkende bouwkunst; architectuur-adrenaline, PoMo-porno of High-Tech horror? Aanstootgevende gebouwen die de hartSlag van het architectonisch denken versnelden. Bouwkunst als een emmer water in het gezicht van de tijdgeest. Pats! Gebouwen zonder echte precedenten. Op zoek naar Het Onrzettend Gebouw. Mondjesmaat, maar ze bestaan. Ik beperk me tOt drie, in chronische (lees: meeste beklijvende) volgorde. Glass House in New Canaan, Connecticut van Philip Johmon uit 1949. Hoeveel glas kan een huis verdragen of hoe weinig wand maakt een woning? T ransparanrie op het randje. De ultieme glazen schoenendoos met maar een massief elemenr. Meer moet dat niet zijn. L .J
  • 14. Maison de Verre in Parijs van Pierre Chareau en Bemmd Bijvoet (let op architecten met een naam van 7 letters) uit 1928-1932. Een volstrekt eenzaam gebouw; onbenaderbaar afgeschermd voor de geïnteresseerde architect, slechts eenmaal per maand mogen enkele 'Vrienden van Maison de Verre' de kluizenaar betreden (verboden te fotograferen). InstÏtut du Monde Arabe in Parijs van Jean Nouvel ui 1981-1987. Nouvel is een held, geen BNA-architect een DNA-architect; het moet in zijn genen zitten. Al zijn werk is vrijwel zonder uitzondering van een griezelig hoog niveau. De graad van perfectie zorgt er-voor dat ik me alleen kan stoten aan piedutrigheden als het irritante haartje op zijn oorlel (cover van El Croquis) en de ogenschijn gelijkenis met Frank Govers. Schokkend is het lMA in de zin dat alles aan dit UUllW-WC:l L ..J
  • 15. • , I ·O'dî"""@ over ........ . Nogmaals 3 miljoen voor haalbaarheidsprojecten MKB Op grond van de subsidieregeling haalbaarheids- van de af te dragen loonbelasting / premie volks- projecten MKB is het vanaf heden weer mogelijk om verzekeringen. Voor 1996 bedraagt de vermindering in aanmerking te komen voor subsidie voor h<1.11- 40% van de eerste f 150.000 van de rotale S&O- baarheidsprojeccen die door een extern adviseur loonsom en 12,5% van de resterendeS&O-loon- worden uitgevoerd. Aanvankelijk was het budget van som. De percentages voor 1997 staan nog niet vast f 3 miljoen voor deze regeling voor 1996 uitgeput. In maar zullen dezelfde orde van grootte hebben. In de eerste vijf maanden van 1996 werden al ruim 200 verband met aanpassing van de WBSO, zullen begin aanvragen ingediend. Van de ruim 200 aanvragen is november de nieuwe brochure en de nieuwe ruim 85% afkomstig van bedrijven met minder dan aanvraagformulieren en diskettes van de WSBO, 100 werknemers. gereed zijn. Eén van de wijzigingen heeft berreklcing op het Reeds is bekend gemaakt dat voor de rest van het jaar vergroten van de toegankelijkheid van de WBSO 1996 f 3 miljoen beschikbaar is. Om in aanmerking voor zelfstandigen. De minimum eis voor het aantal te komen voor de subsidieregeling haalbaarheids- uren dat per jaar aan speur- en ontwikkelingswerk projecten MKB dient het haalbaarheidsproject wordt besteed, wordt verlaagd van 875 uur naar 625 betreldcing te hebben op vraagstukken die samen- uur. hangen met het invoeren van de nieuwe technologie, zoals bedrijfskundige, bedrijfseconomische en Mogelijke uitbreiding KIM technische vraagstukken. De subsidie bedraagt 50 Op grond van de onlangs verschenen begroting van procent van de projectkosten met een maximum van het Ministerie van Economische Zaken, zal de f 25.000,-. Behandeling van de aanvragen en regeling Kennisdragers in het MKB (KlM) in 1997 toewijzing van subsidie gebeurr op volgorde van worden voortgezet met een budget van f 2,1 binnenkomst. Hierbij worden subsidies verstrekr rot miljoen. Op basis van de KlM-regeling kan men het budget is uitgeput. voor het in dienst nemen van een academicus ofhbo- er ten behoeve van een concreet vernieuwingsproject WBSO in aanmerlcing komen voor subsidie. De regeling is (Wettelijke bepal ingen bestemd voor ondernemers met minder dan 50 inzake Speur- en werknemers. Ontwikkelingswerk) Tot 9 december a.s. kan bij Senter in Zwolle inzal<e innoverende activiteiten een projectvoorstel worden ingediend. Op basis van de WBSO kan men in ? aanmerking komen voor een tegemoetkoming in de Voor meer informatie kunt u loonkosten van werknemers die deze innoverende contact opnemen met activiteiten verrichten. De tegemoetkoming in de Pouwer & Stevers loonkosten wordt gerealiseerd door een vermindering 010 - 4521122. L .J 15
  • 16. Booosting boeken Onlangs heeft Mick Eekhout, Octatube Sttuctures twee boeken gepubliceerd . • 'Stressed Gum, Gespannen Glas; Zappi ofproduktontwikkeling voor het NAi. Voor het nieuwe gebouw van het Nederlands Architectuur- instituut werd een nieuwe constructie bedacht voor de dubbelglas- gevels rondom de drie verdiepingen hoge centrale publiekshal. Deze publicatie toOnt de uitwerking in het NAi en beschrijft de technische complicaties van een dergeijk hoge glazen buitengevel. • 'TubularStructures inAl'chitecture'is uitgegeven i.s.m. de TU Delft, leerstoel Produktontwikkeling en CIDECT (Comité International pour Ie Dévelopement et I'Etude de la Consttuction Tubulaire) en beschrijft de ontwerpmogelijkheden van buis-constructies in de architectuur. Constructieve systemen en perfectionering in details wachten nu op de initiatieven van technische architecten om de stand van de techniek van buisconstructies op een hoger plan te brengen en om een stimulerende integratie in gebouwen te bewerkstelligen. In november verschij nt de Nederlandse uitgave. --------------------------------- Booosting op Internet Sinds 1 september is Booosting vertegenwoordigd op het 'World-Wide-Web': 'http://www.ooo.nJ/booosring' . Onder andere treft u de virtuele versie val pagina-pakket aan. Vanuit deze pagina's worden 'links' gelegd naar alle zij de beschikking hebben over een eigen 'home-page' en de da rbij h aan 000 Internet Services mededelen. Onder http://www.ooo.nl bundelt 000 Interne architectonisch, conceptueel opzicht virtuele present, .e Participanten die nog geen 'ho e-pa 'li~~~Ii.. deel willen uitmaken van deze 'Booosring- interaktiviteit' kunnen hiervool 00 benaderen . Bijvoorbeeld kan gerealis http://www.ooo.nJ/uw_naam http://www.uw_naam.nl ? tel: 040-2116985 fax: 040-2116188 e-mail: info@ooo.nl tel: 010-4156304 fax: 010-4157409 e-mail: paarch@pi.net